xeerbeegti
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeerbeegti
-da: (magacwadareed) dad garta qaada oo aqoon u leh ka salgaadhidda khilaafaadka. Dh: garyagaanno, guurti.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeerbeegto
m.dh.u Ikhyaar garta goysa oo wixii la isku qabto loola tago.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeerbeeg
m.dh.u Ikhyaar garta goysa oo wixii la isku qabto loola tago.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeerbeeg
f. n., [collective] jurists, legal experts; jury
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeerbeeg
-ga: (magac, lab, keli) garnaqid; xeer oogid. Xeerbeegga xeerbeegtida uga hadh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeerbeeg
de: jurists, legal experts; jury
initial: x
lx: xeerbeeg
pd: (-ta)
ps: n-f-col
key: xeerbeeg
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hormuud
m.l (-dyo, m.l) 1. Qof kulliyad, machad iyo wixi lamida madax u ah. 2. Qof xeerbeegti garwadeen u ah. 3. Madax, hogaamiye.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hormuud
m.l (-dyo, m.l) 1. Qof kulliyad, machad iyo wixi lamida madax u ah. 2. Qof xeerbeegti garwadeen u ah. 3. Madax, hogaamiye.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Jury
Xeerbeegti
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baryo
-da: (magac, dhedig, keli) qofka waxa uu doonayo cid kale waydiista. Baryo badan iyo bugtaan badan waa la isku nacaa. Li: kaaftoomis.
baryo -da: (magac, dhedig, keli) masaariifta iyo dhaqaalaha ku baxa guddi xeerbeegti oo garta u kala qaadda laba dhinac oo xaajo isku haya. Labada dhinac waxay bixiyaan baryo is le'eg cad iyo caanaba. Dh: martigelin, sooryo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
buus
(fal) walax dhuucdhuuci, diisitaan u yeel. Buraashadda adigaa buusay. Dh: dhuuci.
buus: (fal) (is ~) dhan isu badi, baal u uga weeco wax ku jiidhi lahaa, ka leexo wx cidhiidhi ku geliyey. Barbarkii dabayshiyo urtana aad isaga buusto.
buus -ka: (magac, lab, keli) xoolaha gubbaha loo bixiyo Nin buus qaada guddi xeerbeegti laguma daro. Dh: gubbe.
buus: (qurub) dareen ah oo lagula hadlo ruux aamus oo hadalka jooji laga leeyahay. Buus waxun Alle ku saarye na dhaaf.
buus: (qurub) dareen ah oo yidhaahdo qofka habaartama, ka dhigan habaar hoostaada ma dhaafo, isla hel! Buusuhu belaayiyo hadduu, been ka tegi waayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garqaado
(fal) wixii xeerbeegtidu kugu xukumaan yeel oo qaladkaagana garawso; gar lagaa helay ku qanac. Dh: garawso, oggolow.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
guurti
-da: (magac, dhedig, keli) odayaal arrimaha dhaqanka iyo talada reeraha gala waxna kala saara. Dh: cuqaal, xeerbeegti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hagarbax
(fal) (u ~) hawshaada daacad u ahaw. Shaqada laguu dhiibo u hagarbax.
hagarbax-a: (magac, lab, keli) hawl la is faray sidii ay ahayd u qabasho iyada oon xoog iyo itaal midna lala hadhayn. Dh: daacadnimo. Li: khiyaano. hagarbax -a: (magac, lab, keli) sahayda safarku jidka u qaato biyo iyo baadba. Dh: sahay.
hagarbax-a: (magac, lab, keli) kharash ama adduun laga qaado dhinacyada garramaya, oo guddiga xeerbeegti sooryo looga dhigo. Cabdi konton kun ayuu hagarba' u bixiyay calise waa lagu leeyahay. Dh: kharash.
hagarbax -a: (magac, lab, keli) «u ~» isku ladid la'aan; hagar la'aan; kal iyo laab; lillaahinnimo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laaluush
(fal) xoolo sii si uu wax aanad xeer u lahayn kuu siiyo.
laaluush -ka: (magac, lab, keli) xoolo la siiyo qof xil haya ama xeerbeegti ah, si looga helo eexo iyo wax aan xaq ahayn. Dh: gubbe, callaal, rishwo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maqaawiir
-ta: (magac, dhedig, keli) dad waawayn oo guurti xeerbeegti ah. Arrinta dhallinta ka qaada oo magaawiir u dhiiba. Dh: qammaamiir, qaafo, cuqaal, duqay, odayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maragfur
(fal) sida ad wax u og tahay u sheeg: waxaad aragtay ama waxaad maqashay sheeg. Sida uu Eebbe kugu ogyahay u maragfur.
maragfur-ka: (magac, lab, keli) sheegidda uu qof markhaati loo qabsadaa uu qaadi ama quudi xeerbeegti hortooda ka sheego sida uu wax u ogyahay. Dh: markhaatifur.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qorqorti
-ga: (magac, lab, keli) nin xeerbeegtida ka mid ah oo u xilsaaran xafidka iyo diiwaangelinta dacwada. Qorqortigu waxa la leeyahay ha dhegeysto. Dh: xoghaye.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sharciyaqaan
-ka: (magac, lab, keli) mid ku xeeldheer xeerka iyo shurucuuda; xeerbeegti, qof ku xeeldheer xeerka iyo shuruucda. Dh: xeerbeegti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeryahan
-ka: (magac, lab, keli) qof xeerka iyo kabihiisa aad u yaqaan. Dh: xeerbeegti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garxeerbeegti
-da: (magac, dhedig, keli) garta labada dhinac iyo xeeryaqaan joogo ee dacwad aan waxba la iskula hadhin ee kii garle uun gartiisa la siiyo kii laga garhelana si cad loo xakumo waxay na leedahay afar nooc oo kala ah: duco, diddiif, dacwi iyo maluug.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meermeerti
-da: (magac, dhedig, keli) qof warwareeg badan oo kolba xaafad ka sheekeeya. Ma meermeerti baad tahay maxaad aqalkaaga la fadhiisan la'dahay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeerhees
m.l (-rar ..., m.l) (kiim.) Haddii falgalayaal loo beddeli karo maxsuullo falgallo isdaba joog ah kaddib, wadarta kulalka falgallada iyadoo la tixgelinayo calaamadahooda waxay la mid tahay kulka falgalka ee kalgalayaasha si toos ah loogu beddelo maxsuullo. Guud ahaan, isbeddelka tamarta oo dhammi marka falgalayaashu noqonayaan maxsuullo kuma xirna jidka la raacayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beembeeni
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof been ku maaweelin. 2. Is b.: sirmid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beembeeni
v. amuse someone by telling fibs; pretend, make something seem true that isn't so (for sake of diversion ~ entertainment)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beembeeni
-yey / say: (v) tell a childish lie to someone; fib (fib) ~ sasab
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beembeeni
(fal) cid kale, hadal beenbeen ah u sheeg. Dacaayadaha la sheegayo beembeeni.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beembeeni
de: amuse s.o. by telling fibs; pretend, make s.t. seem true that isn't so (for sake of diversion ~ entertainment)
lx: beembeeni
pd: (beembeeniyey)
ps: v2a=tr
key: beembeeni
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beenbeeni
-yey / say: (v) tell a childish lie to someone; fib (fib) ~ sasab
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beenbeeni
(fal) wax aan jirin u sheegsheeg; been ku maaweeli. Yarku muxuu idiin beenbeeniyey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meermeeri
meermeeri¹: f.g2 (-iyay, -isay) Cid wax sugaysay madadaalo aan run ahayn ku waqtiseejin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
meermeeri
f.g2 (-iyay, -isay) Cid wax sugaysay madadaalo aan run ahayn ku waqtiseejin. m.f.dh, meermeerin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meermeeri
v. cause to go round and round, make wander
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meermeeri
-yey / say: (v) 1. give a false impression; fail to declare; say one thing and mean another ~ beebbeeni. 2. cause to make a circular rotation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meermeeri
(fal) cid wax kaa doonaysa kolba ballan been ah iyo cudurdaar u sheego. Nin baahan oo wax kuu soo doontay meermeeri ha is odha Dh: warwareeji, naanaabi.
meermeeri: (fal) wadwad oo kolba meel ge Gaadhiga soo meermeeri gacantu ha kuu fadhiisatee. Dh: wadwad, kaxkaxee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meermeeri
de: cause to go round and round, make wander
lx: meermeeri
pd: (meermeeriyey)
ps: v2a=pl
key: meermeeri
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Leegleegsi
(Leegleegsi-ga)
Leegleegsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
leegleegsi
m.l la-mid: leegleegsasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
leegleegsi
-ga: (magac, lab, keli) eeg leegleegad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meermeerto
(Meermeerta-da)
Isku-kor-wareeg xoog badan oo biyaha badda iyo webiyaashu yeeshaan oo ceel wareega haya u ekaadaan; mid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meermeerto
m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo mool ah oo xiis hoos ku leh. 2. Kukta madaxa meesha ay timuhu wareegga ka billaabaan. la-mid: meertammeerto.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
meermeerto
m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo mool ah oo xiis hoos ku leh. 2. Kukta madaxa meesha ay timuhu wareegga ka billaabaan. la-mid: meertammeerto.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meermeerto
f. n. whirlpool
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meermeerto
-meermeertada: (n) vortex (voor 'takis); whirlpool (weelpuul), especially a whirling mass of water in the ocean that sucks in everything near it
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meermeerto
-da: (magac, dhedig, keli) isku korwareeg xoog badan oo ay biyaha badda iyo webiyaashu sameeyaan oo ceel wareegaya u ekaadaan. Meermeertadu waa meel halis ah oo ay doonyuhu ku rogmadaan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meermeerto
de: whirlpool
lx: meermeerto
pd: (/da)
ps: n6-f
syn: mid
key: meermeerto
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Leelleeltir
(Leelleeltir-ka)
Wax xoolo ama wax kale ah, oo midiidinka iyo dadka adeega iyo ciidanka waayeelooba, abbaalgud ama kaalmo loo siiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
leelleeltir
leelleeltir¹: m.l Xoolo ama wax kale oo qof hawlgab ah ama ciidan waxyeelloobay abaal gud ahaan loo siiyo.
leelleeltir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid masiibo ku dhacday wax siin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leelleeltir
m. n., [compound] livestock ~ goods given to support someone in distress (e.g., pension, unemployment compensation)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
leelleeltir
-ka: (magac, lab, keli) wax la siiyo cid rafaad iyo saxariiri soo martay. Dh: magdhaw.
leelleeltir: (fal) qof midiidin ah ama hawlgabay. wax ku filan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
leelleeltir
de: livestock ~ goods given to support s.o. in distress (e.g., pension, unemployment compensation)
lx: leelleeltir
nt: leelleeltir [v1=]
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
key: leelleeltir
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeerneefeed
m.l (fiisikis) Xeerarka la xidhiidha heerkulka cadaadiska iyo mugga ee neef cufkeedu go'an yahay. Xeerarka neefta ee ugu muhiimsani waa xeerka Boyle iyo kan Jaarlee.