xeeran — Macnaha & Turjumaada

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xeeray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] enclosed, corralled; surrounded (with ~ by)

waa la naqliyay ✓

(adj) [with proposition ku] surrounded by (sa-raawndhidh baay); encircled; under siege (andher siij)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xeer ku wareejisan oo dabaysha laga adkeeyey ah. Aqal xeeran dabayli ma riddo. Dh: adkaysan.

2

xeeran: (tilmaame) xayndaab ku soo meegaaran ah. Booto silig ku xeeran ayaan iibsaday. Dh: xayndaaban, dayran.

3

xeeran: (tilmaame) sharciyaysan oo xeer ahaan u yaal. In wixii is afgaranwaa ah wada hadal lagu xalliyo ayaa innoo xeeran.

waa la naqliyay ✓

1

de: enclosed, corralled; surrounded (with ~ by) (with preposition ku)

2

initial: x

3

lx: xeeran

4

pd: (xeernaa)

5

ps: adj-der

6

key: xeeran

waa la naqliyay ✓

f.g4 (-naa, -nayd) la-mid: heeryaysan.

waa la naqliyay ✓

La beeray, la falay oo wax lagu abuuray; tallaalan.

waa la naqliyay ✓

1

beeran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro geedo iyo wixi lamida wax baxay noqosho. 2. Ku b.: qof, dareen gaar ah ku abuurmid.

2

beeran²: f.mg4 (-rnaa, rnayd) Miro, geedo iyo wixi lamida wax dhul lagu beeray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

beeran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro geedo iyo wixi lamida wax baxay noqosho. 2. Ku b.: qof, dareen gaar ah ku abuurmid. m.f.dh, beermid.

2

beeran²: f.mg4 (-rnaa, rnayd) Miro, geedo iyo wixi lamida wax dhul lagu beeray ahaansho. m.f.dh, beernaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] farmed, planted, cultivated

2

beeran [inchoative] v. get planted

3

beeran [inchoative] v. be conceived (of a child)

waa la naqliyay ✓

-beernaa / beernayd: (adj) farmed (faarmidh); planted, cultivated

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax beeran ama meel beer ku taal. Dhulka beeran baal ka mara.

2

beeran: (tilmaame) ku samaysan, ku abuuran.

waa la naqliyay ✓

La feeray.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la feeray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hit, knocked, punched; combed

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof gacanta uu duuban lagu dhuftay; qof la feedhay.

2

feeran: (tilmaame) timo iyo wax la mid ah oo la shanleeyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: hit, knocked, punched; combed

2

lx: feeran

3

pd: (feernaa)

4

ps: adj-der

5

key: feeran

waa la naqliyay ✓

La heeray; naafo laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

heeran¹: m.l.kh la-mid: heerin.

2

heeran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la jaray noqosho. 2. Heerin u safrid.

3

heeran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la jaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] wounded, mutilated, maimed; crippled

2

heeran [inchoative] v. be wounded ~ maimed, get crippled

3

heeran m. n., [collective] group of women seeking husbands in another area

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) marriage-seeker, especially women seeking marriage from different area from where they live

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) cid la heeray; cid naafo laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax siman oo meel walba gaadhay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Dhul iyo wixi lamida wax xuduud leh ahaansho. 2. Dhul wax xirmaysan ahaansho. 3. Cid wax mingis, boorane iyo wixi lamida laga tumay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Dhul iyo wixi lamida wax xuduud leh ahaansho. 2. Dhul wax xirmaysan ahaansho. 3. Cid wax mingis, boorane iyo wixi lamida laga tumay ahaansho. m.f.dh, seernaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] delineated, confined, marked by a boundary

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) seere la marshey, meegaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: delineated, confined, marked by a boundary

2

initial: s

3

lx: seeran

4

pd: (seernaa)

5

ps: adj-der

6

key: seeran

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shay lagu haadiyo hadhuudhka ama badarka oo ka samaysan sarriig ama xaskul la tolay. Dh: masaf.

2

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) sharci ka dhigid. Dh: jidayn, xeeris.

3

xeerin-ta: (magac, dhedig, keli) qadarin iyo is xurmayn ku salaysan dhaqan wanagsan. Dh: tixgelin.

4

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) xadhig xeer ah aqal ku wareejin oo ku adkayn. Dh: adkayn.

5

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) xayndaab soo meegaarid. Dh: xayndaabid.

6

xeerin-ta: (magac, dhedig, keli) dad kala xukumid oo xeer u kala samayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) Meel inta u dhow ama hareerka kaga xeeran.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si dab loo ololiyo ama wax kulul loo qaboojiyo, hawada ku xeeran babbis ku dhaqdhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

1

feer¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Lafaha dhuudhuuban, xooggan ee ku xeeran dhawraarintana u ah uur ku jirta nafleyda inteeda sare. 2. Hareer; gees, dhinac. 3. (w) Qaaxo.

2

feer²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Fara duuban wax ku dhufasho. 2. (f.g) Tin iyo wixi lamida shanleyn. 3. (f.g) Wax dalliig u dillaacin. 4. (f.mg) Roob da'ayay joogsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhulka ku xeeran hadba meesha laga hadlayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Aan ku xidhnayn, kana xor ah dhammaan astaamaha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) Meel inta u dhow ama hareerka kaga xeeran. Tusaale: Qalinka iyo buugga is agdhig.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si dab loo ololiyo ama wax kulul loo qaboojiyo, hawada ku xeeran babbis ku dhaqdhaqaajin. m.f.dh, babbin.

waa la naqliyay ✓

1

feer¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Lafaha dhuudhuuban, xooggan ee ku xeeran dhawraarintana u ah uur ku jirta nafleyda inteeda sare. 2. Hareer; gees, dhinac. 3. (w) Qaaxo.

2

feer²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Fara duuban wax ku dhufasho. 2. (f.g) Tin iyo wixi lamida shanlayn. 3. (f.g) Wax dalliig u dillaacin. 4. (f.mg) Roob da'ayay joogsasho.

3

fęer: m.l (-rar, m.l) Dhufashada wax lagu dhufto gacanta oo duuban.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhulka ku xeeran hadba meesha laga hadlayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Aan ku xidhnayn, kana xor ah dhammaan astaamaha ku xeeran. m.f.dh, sugnaan.

waa la naqliyay ✓

/aatmasfeer/atmospheres; (n) 1. hawada dhulka dushiisa ama hawada dhulka ku xeeran. 2. beey'ad ama jawi. e.g. We met in a quiet atmosphere.

waa la naqliyay ✓

/fernis/ (n) 1. qalab furun ahaan loo adeegsado, oo warshaduhu biraha iwm, ku dhalaaliyaan. (n) 2. kulayl-dhaliye, dab-xeeran ama qalab guriga kul-siiya.

waa la naqliyay ✓

rug joog (kooban, taar, xeeran)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qaabka uu u socdo qof tabaryari aawadeed la dhacdhacayaa.

2

adaadax-da: (magac, dhedig, keli) halka ay iska galaan buuraha iyo bannaanka ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magacwadareed) arrimaha iyo waayaha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dalkii lagugu yaqaannay ama dadkaagii in badan ka raag oo ka maqnaw.

2

baad -da: (magac, dhedig, keli) xoolo si xaqdarro ah qof lagaga qaato; xoolo si gardarro iyo kibir ah cid lagaga muquunsado. Fircoon riciyaddiisa ayuu baad ka qaadi jiray.

3

baad -ka: (magac, lab, keli) nooluhu waxay quutaan oo aan biyo ahayn. Diirta baadka idlaysiyo, waxaad tahay bullaroora aan da'ayn. Dhul abaar ah oo aan baad iyo biyo toona lahayn baan soo arkay. Dh: cunto, calaf, kimis, daaq.

4

baad -ka: (magac, lab, keli) labada garab ee noolaha duula ama diyaaradaha midkood. Shimbiri baad bay ku duushaa. Wa: baadad.

5

baad -ka: (magac, lab, keli) baalka isha; timaha isha ku xeeran middood. Baad baa isha igaga dhacay. Dh: baal.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax cabbiran ama tirsan meesha xuddunta u ah ee kala rogta. Labada guri badhtankooga ayay gabadhu joogtay, kolkaan arkay. Dh: bartame, bartan.

2

badhtan -ka: (magac, lab, keli) goob xeeran ama shey xidhan gudihiisa. Xafiiska badhtankiisa ayaan fadhiyaa.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xeeran. la-mid: xeernaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xeeran ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Feertan-ka)

2

Feertamid.

waa la naqliyay ✓

1

feertan¹: m.l 1. Ciyaar laba qof feer ay ku tartamaan. 2. Isdhaafsashada laba qof feer ku dagaallamaan.

2

feertan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Laba qof feer ku tartamid. 2. Feer ku dagaallamid.

waa la naqliyay ✓

1

feertan¹: m.l 1. Ciyaar laba qof feer ay ku tartamaan. 2. Isdhaafsashada laba qof feer ku dagaallamaan.

2

feertan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Laba qof feer ku tartamid. 2. Feer ku dagaallamid. m.f.dh, feertamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. box each other

2

feertan vl. n. boxing

waa la naqliyay ✓

1

-feertamay / feertantay: (v) take part in a boxing match ~ feedhtan

2

feertan -ka: (n) the act of boxing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg feedhtan.

waa la naqliyay ✓

مُلاكمة

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale ku dulwareegsanyihiin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax, wax kale ku dulwareegsanyihiin ahaansho. m.f.dh, meersanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] round, circular; encircling, enclosing; surrounding

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) sida goobada wareegsan. Goobadu way meersan tahay Dh: wareegsan.

2

meersan: (tilmaame) xayndaaban oo miir ama ijaar ku meegaarsan. Dh: deyran, wareegsan, jaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: round, circular; encircling, enclosing; surrounding usually with preposition ku

2

lx: meersan

3

pd: (meersanaa)

4

ps: adj-der

5

key: meersan

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) guursasho oo qoys oday iyo islaan ah samayn.

2

reerayn-ta: (magac, dhedig, keli) inan gudniin fircooni ah qudan furid oo dadabgal u diyaarin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: seerid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) seere ka dhigid Seerayntu nabaadguurkana wax bay ka tartaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garoonka kubbadda lagu cayaaro; garoon.

waa la naqliyay ✓

/vetaran/ (n) 1. khabiir-isyaano ah, siiba in-badan ciidamada u shaqeeyay wakhti dagaal. 2. qof muddo dheer hawl ku dhex jiray. e.g. Nuradeen is a veteran author.

waa la naqliyay ✓

vétéran, adj. et n. - qof mihnadiisa ku waynaaday.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiriir is-tixgelin iyo qaddarin leh oo cid ka dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeelayn-ta)

2

Xeeladayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xeelee. la-mid: xeeladayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xeelad ku samayn. Raggu xeelayn bay isku dhaafaan. Dh: xeeladayn.

waa la naqliyay ✓

adj., [expression] legal, legitimate

waa la naqliyay ✓

1

de: legal, legitimate

2

initial: x

3

lx: xeer ah

4

ps: adj-expr

5

key: xeer_ah

waa la naqliyay ✓

1

(Xeer-ka)

2

1. Dhaqan lagu heshiiyey; qaanuun.

3

2. Xarig dheer.

waa la naqliyay ✓

1

xeer¹: m.l 1. (-rar, m.l) Sharci; dastuur. 2. Xarig kor looga xiro aqalka miyiga si aan dabayshu u qaadin.

2

xeer²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xarig wax kor kaga xirid. 2. Wax sharci kadhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rar, m.l) Sharci; dastuur. 2. Xarig kor looga xiro aqalka miyiga si aan dabayshu u qaadin.

waa la naqliyay ✓

Law

waa la naqliyay ✓

1

m. n. custom, rule, regulation, constitution, traditional law

2

xeer m. n. long rope

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) custom (kas-tem)-, tradition (tara-di-shin)-, regulation (rege-leey-shin); rule (ruul): bylaw (baay-loo); legislation (legas-leey-shin); law (loo) ~ qaynuun, sharci. Ex: xeer Soomaali; Somali customary law

waa la naqliyay ✓

1

Codice; convenzione

2

Code; convention

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal iyo wixii la mid ah xadhig dheer oo xajiya ku wareeji oo ku adkee. Agalaka dabaysha ka xeer.

2

xeer: (fal) xayndaab ku wareeji. Dh: meegaar.

3

xeer -ka: (magac, lab, keli) qodobo lagu heshiiyo in lagu dhaqmo oo fulintoodana la isku taageersado oo u wada dan ah inta meel wada taal. Dh: qaanuun. Li: xeer la'aan. Wa: xeerar.

4

xeer-ka: (magac, lab, keli) xadhig dheer oo aqal Soomaaliga dusha lagaga soo xidho oo dabaysha ka xajiya. Xadhig adag xeer ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

شريعة

waa la naqliyay ✓

écran, n.m. - boodhka filimka laga daawado; muraayadda hore ee baabuurka iwm; wixii wax laga arko,

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) miciinsasho qof aad bidayso in uu dhib wax kaala qaban karo; naf kula baxsasho. Qofkaan eeradka ugu tegay waan ku hungoobay. Dh: eersasho, aalasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaran-ka)

2

Xaram.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaram.

waa la naqliyay ✓

1

xeeri¹: m.l Heeryo.

2

xeeri²: f.g2 (-iyay, -isay) Heeryee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sharci ka dhig. In jaadka xafiisyada lagu cunin xeeri. Dh: jidee, sharciyee.

2

xeeri: (fa) dhinacyo is khilaafsan xeer ku kala bixi: xeer ka mar. Dh: dhexdhexaadi.

3

xeeri: (fal) aqal Soomaali xadhig xeer ah oo dheer ku wareeji oo ku adkee.

4

xeeri: (fal) sabab ama cid aad eegayso darteeg u cafi oo u saamax. Wanaagga walaalkii ku xeeri Dh: saamax.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeera-da)

2

Saxan qori ah.

waa la naqliyay ✓

1

xeero¹: m.dh (-ooyin, m.l) Weel godan oo qori ka samaysan oo cuntada lagu rito.

2

xeero²: m.dh (muus.) Qaybta kordhisa codka shareerada oo ka samaysan xeero qori ah oo harag ari ku daboolan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Weel godan oo qori ka samaysan oo cuntada lagu rito.

waa la naqliyay ✓

f. n. large wooden dish ~ plate

waa la naqliyay ✓

-xeerada: (n) bowl (bowl); platter (palaa-tar) or large dish used for serving for food up to four people ~ xeedho, sixni

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xeer ku samayso.

2

xeero -da: (magac, dhedig, keli) cunto hilib murmura ah iyo subag la isku shubay timir ama sabiibna lagu xardhay ah oo laba weel oo qurux iyo sharraxaad loo dhammeeyey oo la isku daboolay lagu rido oo caruuska iyo aroosadda cusub loo diiqo.

3

xeero -da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu cuno oo qori laga qoray oo sida saxniyada ah. Dh: xeedho.

waa la naqliyay ✓

1

a: xeedho

2

cf: kur

3

de: large wooden dish ~ plate

4

initial: x

5

lx: xeero

6

pd: (/da)

7

ps: n6-f

8

key: xeero

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xero geli. Adhiga soo xeray. Dh: xeree. Li: soofi, dareeri.

2

xeray: (fal) xidh oo xabsi geli. Tuuggu waxbuu xadaye xeray. Dh: xeree.

3

xeray: (fal) alaab meel ammaan ah geli; meeshii laga soo saaray ku celi. Baabuurka geerashka ku xeray. Dh: xeree.

4

xeray: (fal) hareeraha ka mar. Sagaarada xeray. Dh: xeree, hareeree.

waa la naqliyay ✓

1

1. Xarig ama wax la mid ah lagu xiray, lagu guntey, lagu adkeeyey.

2

2. (qof) denbi falay oo xabsi ku jira.

3

3. Aan furrayn, qufulan.

4

4. Aan la mari karin; go'an.

waa la naqliyay ✓