xeeli — Macnaha & Turjumaada

-ga: (magac, lab, keli) berriga ku teedsan badda. Dh: xeeb.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala wareejin oo dib u melmelid. Dh: xeelis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) melmelid; kala wareejin.

waa la naqliyay ✓

Litoral

waa la naqliyay ✓

1

(Xee-sha)

2

Xeelad; xeelo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Tab iyo maaro wax lagu xalliyo. la-mid: xeelad, xeelo, xiilo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Tab iyo maaro wax lagu xalliyo. la-mid: xeelad, xeelo, xiilo.

waa la naqliyay ✓

f. n. trick, trickery, cunning; strategy; experience

waa la naqliyay ✓

-xeesha: (n) trick (tiriik)-, strategy (istaraa-ta-ji) ~ see [eeg] xeelad

waa la naqliyay ✓

1

Tattica

2

Tactic

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kala melmel oo doon, markab, gaadhi iyo wixii la mid ah xagga uu u socdo maaher xagga kale u jeedi. Baabuurka kala xeel oo dibu noqo. Dh: celi, wareeji, melmel.

2

xeel -sha: (magac, dhedig, keli) tab iyo garoome wax lagu furdaamiyo. Taag lahaw ama tab ije xeel. Dh: tab, sir, xirrib, xeelad.

3

xeel -sha: (magac, dhedig, keli) mukur iyo is ma suukhin. Dumarku hadday kuu xeel baxan qa kaa way kaa sarraysiiyaan. Dh: mukur.

waa la naqliyay ✓

1

a: xeelad ~ xiilad

2

de: trick, trickery, cunning; strategy; experience

3

initial: x

4

lx: xeel

5

pd: (/sha Pl: xeelal (ka))

6

ps: n1-f, n4-f

7

key: xeel

waa la naqliyay ✓

1

(Heeli-ga)

2

Miraha higlada.

waa la naqliyay ✓

m.l Miraha higlaha oo bislaaday.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] fruit of a thornless tree species

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) miraha higlada.

waa la naqliyay ✓

1

cf: higlo (the tree)

2

de: fruit of a thornless tree sp.

3

lx: heeli

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-col

6

key: heeli

waa la naqliyay ✓

(fal) illaa xeebta ku hagaaji oo agteeda mari. Safarka berriga ha u saarine xeebi.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeela-da)

2

Xeel; xeelad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xeel.

waa la naqliyay ✓

f. n. trick, cunning

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garoome iyo tab waaya aragnimo iyo hibo Eebbe ku salaysan oo hawlaha la qabanayo lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo. Dh: tab, sir, xirrib, xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: trick, cunning

2

initial: x

3

lx: xeelo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: xeelad

7

key: xeelo

waa la naqliyay ✓

1

xeeri¹: m.l Heeryo.

2

xeeri²: f.g2 (-iyay, -isay) Heeryee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sharci ka dhig. In jaadka xafiisyada lagu cunin xeeri. Dh: jidee, sharciyee.

2

xeeri: (fa) dhinacyo is khilaafsan xeer ku kala bixi: xeer ka mar. Dh: dhexdhexaadi.

3

xeeri: (fal) aqal Soomaali xadhig xeer ah oo dheer ku wareeji oo ku adkee.

4

xeeri: (fal) sabab ama cid aad eegayso darteeg u cafi oo u saamax. Wanaagga walaalkii ku xeeri Dh: saamax.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) sacab muggii, inta sacab qaado. Laba sacab oo sonkor ah bay Sareedo i siisay. Dh: cantoobo.

2

sacab -ka: (magac, lab, keli) shanta farood iyo calaacasha gacanta.

3

sacab-ka: (magac, lab, keli) ciyaar sacabbada laga tumo, sacabbada oo laysku garaaco kolka wax loo bogo. Haddaan xeeli ku jirin maxaa sacabka habeenkii loo tumaa?

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) melmelitaan oo dib u majiiritaan. Xeelitaanka gaadhiga miyir oo aayar u melmel. Dh: melmelitaan, wareejitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelid-da)

2

Wax waxtar ah oo hor loo haystey waayid, sida: indhabeelid; dhega-beelid, gurya-beelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg beel³.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of losing

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the state of losing something. Ex: indho beelidda; becoming blind

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad lahayd ama haysatay waayitaankii.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of losing

2

lx: beelid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: beelid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waayis waxaad lahayd ama haysatay. Hanti beelis buu ahaadaa ninkaa dhaqanin hayntiisa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: belbeli.

waa la naqliyay ✓

v. burn, cause something to blaze; cause a burning sensation

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) bum with a bright flame; blaze (baleeyz) ~ ololi

waa la naqliyay ✓

(fal) dab ololi oo aad u shid. Golaha ha la kulaalee xuladka beleli. Dh: huri, shid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: belbeli

2

de: burn, cause s.t. to blaze; cause a burning sensation

3

lx: beleli

4

nt: belelin (ta) [vn-f], belelis (ka) [vn-m]

5

pd: (beleliyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: beleli

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley dheel ku maaweelin. la-mid: dhayali, dheelsii (2).

waa la naqliyay ✓

v. make someone play ~ dance; play with, entertain, amuse

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. play ~ dance; play with, entertain, amuse

2

lx: dheeli

3

pd: (dheeliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheeli

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midhaha geedka higladu bixiyo. Heelli doontow halaq weyn filo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeelid-da)

2

Wax u jeel qabid; wax xiisayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh jeel².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahi badan u qabitaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baahi ama rabitaan aad u qab wax ama qof.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: salali.

waa la naqliyay ✓

v. wake someone suddenly (as with fright)

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) arouse, awake someone from sleep abruptly; startle someone who is sleeping ~ salali, sasi

waa la naqliyay ✓

(fal) kaka sasi; ka salali; ka nixi anfariir ku rid. Seleli maayo anigu. Dh: sasi.

waa la naqliyay ✓

1

a: salali

2

de: wake s.o. suddenly (as with fright)

3

initial: s

4

lx: seleli

5

pd: (seleliyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: seleli

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale wehel u noqosho. la-mid: wehli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof, qof kale wehel u noqosho. m.f.dh, wehelin. la-mid: wehli.

waa la naqliyay ✓

v. accompany, go with; stand with someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) accompany (a-kam-pani); escort (es-koort); Ex: Caasha u wehel yeel; keep Asha company, or accompany Asha

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale la joog oo wehel u noqo; la soco ama raac oo u wehelyeel. Caruusadda u weheli oo la fadhi yaanay caajisine.

waa la naqliyay ✓

1

de: accompany, go with; [ext.] stand with s.o.

2

initial: w

3

lx: weheli

4

pd: (weheliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: weheli

waa la naqliyay ✓

1

(Xeelad-da)

2

Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo ka timid oo hawlaha iyo waxqabashada lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo; tab; khatal; xirrib; sir; (ama xeel, xeelo).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xeel.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xeel.

waa la naqliyay ✓

tactics

waa la naqliyay ✓

f. n. cunning, guile, deceit; snare, trap, trick

waa la naqliyay ✓

-da: (n) strategy (istaraa-te-ji); technique (tek-niik)-, trick (tiriik)-, tactics (taak-tikis); plan (palaan)-, politics (polo-tikis)-, scheme (iskiim)-, design (disaayn)-, map (maap)-, method (mathad) ~ qorshe, sir, balaan, xarfad, tab, khiddad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tab iyo garoom wax lagu furdaamiyo. Dh: qaroome, xeel.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xeel

2

cf: diil, dhagar, tab, timil, xirrib

3

de: cunning, guile, deceit; snare, trap, trick

4

initial: x

5

lx: xeelad

6

pd: (-da)

7

ps: n1-f

8

xv: Arabic

9

key: xeelad

waa la naqliyay ✓

حيلة

waa la naqliyay ✓

(fal) tab iyo farsamo aad ujeeddadaada ku gaadho samee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Arrin loo baahanyahay tab ku maarayn. la-mid: xeeladee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Arrin loo baahanyahay tab ku maarayn. m.f.dh, xeelayn. la-mid: xeeladee.

waa la naqliyay ✓

v. trick, swindle

waa la naqliyay ✓

(fal) tab iyo xeelad samee.

waa la naqliyay ✓

1

a: xeeladee

2

de: trick, swindle

3

initial: x

4

lx: xeelee

5

pd: (xeeleeyey)

6

ps: v2b=tr

7

key: xeelee

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xeer².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig dheer oo xeer ah aqal ku wada wareejin oo ku adkayn. Dh: xeeris.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shay lagu haadiyo hadhuudhka ama badarka oo ka samaysan sarriig ama xaskul la tolay. Dh: masaf.

2

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) sharci ka dhigid. Dh: jidayn, xeeris.

3

xeerin-ta: (magac, dhedig, keli) qadarin iyo is xurmayn ku salaysan dhaqan wanagsan. Dh: tixgelin.

4

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) xadhig xeer ah aqal ku wareejin oo ku adkayn. Dh: adkayn.

5

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) xayndaab soo meegaarid. Dh: xayndaabid.

6

xeerin-ta: (magac, dhedig, keli) dad kala xukumid oo xeer u kala samayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xeerin.

waa la naqliyay ✓

1

(Yeelid-da)

2

1. Wax lays faray ama layska doonay oggolaansho; diidid la'aan.

3

2. Waxayn, falid; samayn.

4

3. Cid wax u dhimid, dhib gaarsiin.

5

4. (kabo) yeelin u samayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg yeel5.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) acceptance (ak sep tansi); permission (peer-mi-shin); consent (kon-sent) admission (adh-mishin); authorization (oothara-zeey-shin) ~ aqbalaad, oggolaansho

waa la naqliyay ✓

1

Accettazione

2

Acceptance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid wax u dhimid; dhib gaadhsiin. Wax yeelidda ninka waalan ha ka cabsan. Dh: yeelis.

2

yeelid -da: (magac, dhedig, keli) wax lays faray ama layska doonayo oggolaansho. Dh: aqbalid, yeelis.

3

yeelid -da: (magac, dhedig, keli) kab go'day karid oo dib u hagaajin. Yeelidda kabaha waan aqaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Yeelin-ka)

2

Daliigo suun ah oo kabaha, oo cagta iyo kabaha isu celiya; yeelmo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg yeeli.

waa la naqliyay ✓

m. n. sandal-strap

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) daliig suun ah oo kabaha la gashan yahay iyo cagta isu celiya. Hadduu yeelinku go'o kabta tuur. Dh: yeelmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: sandal-strap

2

initial: y

3

lx: yeelin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: yeelin

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cid wax u dhimid; dhib gaadhsiin. Dh: yeelid.

2

yeelis-ta: (magac, dhedig, keli) wax lays faray ama layska doonayo oggolaansho. Dacwo markhaati loo hayaa yeelis uma baahna. Dh: aqbalid, yeelid.

3

yeelis -ta: (magac, dhedig, keli) kab go'day karid oo dib u hagaajin. Yeelisda kabaha waan aqaan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) tab iyo qaroome aan lagula ogayn ku dhaqmid. Dh: qaroomaysi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Soo x.: wax kasbid. 2. Wax tacbid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Soo x.: wax kasbid. 2. Wax tacbid. m.f.dh, xeragelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Eel-ka)

2

Dhibaato weyn; arrin xun oo culus; hoog.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

waa la naqliyay ✓

m. n. hardship, misery

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato weyn iyo arrin xun oo culus oo hoog weheliyo.

2

eel-sha: (magac, dhedig, keli) nabar hore u jirey oo kol danbe soo ifbaxda ka dib intii laga bogsaday.

3

eel-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo hibato iyo xusuus leh. Markaad eel bogsiiso ba mid buu aalidh kacayaa. Dh: nabar, nabur, utun.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, misery

2

lx: eel

3

pd: (-ka Pl: eelal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: eel

waa la naqliyay ✓

n., (a fish) hud, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Bee-sha)

2

1. Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

3

2. Qolo qolo ka xoog badani ka dultimid ama qabsatay oo xoog ugu taliso; raaciye; isticmaar.

waa la naqliyay ✓

1

beel¹: m.dh (-lo, m.l) Cid ama reero badan oo meel wada deggan; duddo; qeyro.

2

beel²: m.dh.u Koox dabeeci ahaan sabo ku wada uuman, oo isugu jira sinjiyo dhir iyo xayawaanba leh.

3

beel³: f.g1 (-eelay, -eeshay) Hanti ama wax kale oo hore loo lahaa tirmid; waayid.

waa la naqliyay ✓