xeelayn

(Xeeladayn-ta)

Xeelad ku samayn; tabayn; khatalid; sirid.

m.dh la-mid: xeelayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xe ku samayn. Dh: qaroomayn, farsamayn.

(Aleelayn-ta)

Aleel ku samayn, qurxin darteed.

m.f.dh eeg aleelee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aleel ku qurxin; aleel ku kor samayn. Aleelaynta weelashu waa farshaxan ay Soomaalidu hidde u leedahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) heello ku luuqayn ama ku qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) casuumadayn oo sooryo u samayn. Dh: xeedhays, daraarayn, casuumadayn. Li: qadin.

xeedhayn -ta: (magac, dhedig, keli) xeedho aroos loogu diiqayo samayn.

-ga: (magac, lab, keli) tab iyo qaroome aan lagula ogayn ku dhaqmid. Dh: qaroomaysi.

(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.

-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo ku samayn. Belaynta reerka nin baa la soo galay. Dh: balayn.

(Eedayn-ta)

Xaal u qabsasho; eed saarid.

m.f.dh eeg eedee. la-mid: eedays.

-ta: (n) blaming; accusation (akiyu-seey-shin) ~ eedays

Accusare

Accusation

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, denbi ku soo oogid; cid kale, eed u qabsasho. Eedaynta ay maxkamaddu u soo jeedisay Dharaar waa xatooyo. Dh: tuhmid, eedays, canbaarayn. Wa: eedeymo.

تُهْمَة، إِنَّهَام

m.dh eeg eexee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cid xannaanaynteed ah, cid kalena lurkeed ku jiro yeelid; kan kula mudan ahmiyad siin. Eexaynta ubadkaa sidkaha loo ajalayaaye. Dh: xannaanin, naasnuujin, gacanbidixeedin, eexin.

(fal) goob lagu ogaado u yeel. Alaabta u meelay. Dh: meelee.

meelay: (fal) shaqo ama mihnad uu ku negaado sii. Wiilka iga meelay. Dh: shaqysii.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

(Xeelad-da)

Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo ka timid oo hawlaha iyo waxqabashada lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo; tab; khatal; xirrib; sir; (ama xeel, xeelo).

m.dh la-mid: xeel.

m.dh la-mid: xeel.

tactics

f. n. cunning, guile, deceit; snare, trap, trick

-da: (n) strategy (istaraa-te-ji); technique (tek-niik)-, trick (tiriik)-, tactics (taak-tikis); plan (palaan)-, politics (polo-tikis)-, scheme (iskiim)-, design (disaayn)-, map (maap)-, method (mathad) ~ qorshe, sir, balaan, xarfad, tab, khiddad

-da: (magac, dhedig, keli) tab iyo garoom wax lagu furdaamiyo. Dh: qaroome, xeel.

bw: xeel

cf: diil, dhagar, tab, timil, xirrib

de: cunning, guile, deceit; snare, trap, trick

initial: x

lx: xeelad

pd: (-da)

ps: n1-f

xv: Arabic

key: xeelad

حيلة

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xeeray ahaansho.

der. [adjective] enclosed, corralled; surrounded (with ~ by)

(adj) [with proposition ku] surrounded by (sa-raawndhidh baay); encircled; under siege (andher siij)

(tilmaame) xeer ku wareejisan oo dabaysha laga adkeeyey ah. Aqal xeeran dabayli ma riddo. Dh: adkaysan.

xeeran: (tilmaame) xayndaab ku soo meegaaran ah. Booto silig ku xeeran ayaan iibsaday. Dh: xayndaaban, dayran.

xeeran: (tilmaame) sharciyaysan oo xeer ahaan u yaal. In wixii is afgaranwaa ah wada hadal lagu xalliyo ayaa innoo xeeran.

de: enclosed, corralled; surrounded (with ~ by) (with preposition ku)

initial: x

lx: xeeran

pd: (xeernaa)

ps: adj-der

key: xeeran

(Xerayn-ta)

1. Xero gelin.

2. Xer ka dhigid.

m.f.dh eeg xeree.

vl. n. corraling, rounding up; encamping

-ta: (magac, dhedig, keli) xero gelin. Xeraynta digaagga u kac. Dh: xerays.

xerayn -ta: (magac, dhedig, keli) alaab meel aamin ah gelin; meel laga soo saaray ku celin.

xerayn-ta: (magac, dhedig, keli) dhinacyada ka marid oo meel isugu keenid. Dh: hareerayn.

xerayn -ta: (magac, dhedig, keli) xabsi geyn oo xidhid. Dh: xidhid.

xerayn-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo dalag bi'iyay madaxfurasho meel ugu xerayn oo illaa dadkii lahaa la helayo haysasho.

de: corraling, rounding up; encamping

initial: x

lx: xerayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: xerayn

(Xilayn-ta)

1. Xil saarid; xiloodin.

2. Xilo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid masuuliyad saarid. Xilayn wuu ku fiican yahay. Dh: xilsaarid, xilays, xiloodin.

xilayn-ta: (magac, dhedig, keli) xilo samaysasho; reer dhisasho oo guursasho. Xilayni heshiis kama maaranto. Dh: xilays.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Kab, wadaan iyo wixi lamida wax la sameeyey ahaansho.

(tilmaame) dib u tolan oo la yeelay ah; ragcadaysan oo la tolay ah. Kabta gasho way yeelan tahaye.

-ka: (magac, lab, keli) dad beelbeel u dejin, dad ururin oo beelbeel u qaybin.

(Beenayn-ta)

Been ka dhigid; beenin.

m.f.dh eeg beenee. la-mid: beenin.

-ta: (n) the act of rebutting; rebuttal (ribatel); disproof (dis-buruuf) ~ beenin

-ta: (magac, dhedig, keli) been ka dhigid, wax la sheegay run ma ah dhehid. Dh: beenin.

(Ceebayn-ta)

Ceeb ka sheegid ama ku sheegid; ceeb u yeelid; canbaarayn.

m.f.dh eeg ceebee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ceeb ka sheegid ama ku sheegid, xumaan ka sheegid. Dh: cambaarayn.

m.f.dh eeg geelee. la-mid: geeleeyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax geeso aanu lahayn u yeelid; geeso u samayn.

(Heecayn-ta)

Ilmo rajo ah, habar kale oo nuujisa, u yeelid, u dhiibid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo ama neef rajo ah oo hooyadii dhimatay hooyo nuujisa u samayn. Dh: heecays, nuujin, barbaarin.

m.f.dh eeg heetee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar jeeb u yeelid.

jeebayn-ta: (magac, dhedig, keli) mid la jeebay oo gacmaha ka xidhan, ka dhigid.

(Jeegayn-ta)

Biyaha korkooda jirjir u jiifsasho, u dabaalasho.

m.f.dh eeg jeegee.

-ka: (magac, lab, keli) biyaha korkooda jirjir u jiifsasho o u dabbaalasho. Dh: dabbaaljirijir.

(Keenayn-ta)

Keeno u yeelid, gelin.

m.f.dh eeg keenee.

-ta: (magac, dhedig, keli) socod meel dheer gaadhid. Dh: dheerayn, siibasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg meelayn.

(Neefayn-ta)

Neef gelin; afuufid.

m.f.dh eeg neefee.

vl. n. inflating, blowing air into

-ta: (magac, dhedig, keli) naqas ku afuufid Neefaynta shaaggu wakhti badan ma qaadato

de: inflating, blowing air into

lx: neefayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: neefayn

-ta: (magac, dhedig, keli) guursasho oo qoys oday iyo islaan ah samayn.

reerayn-ta: (magac, dhedig, keli) inan gudniin fircooni ah qudan furid oo dadabgal u diyaarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) seego samayn, shahwad gacanta iskaga keenid. Dh: siigayn.

m.dh la-mid: seerid.

-ta: (magac, dhedig, keli) seere ka dhigid Seerayntu nabaadguurkana wax bay ka tartaa.

(Seetayn-ta)

Seeto ku xirid, u yeelid; dabrid.

m.f.dh eeg seetee.

-ta: (magac, dhedig, keli) seeto ku xidhid u yeelid, dabrid; seetays.

m.f.dh eeg teelee. la-mid: teelo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid u weysayn. Weesaynta carruurta ha ku raagin.

(Xaalayn-ta)

Dan u gelid; wax ka qabasho.

m.f.dh eeg xaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabuuntii lagu maydhay ka saarid: biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydhid, Dh: xalayn.

m.dh Xiriir is-tixgelin iyo qaddarin leh oo cid ka dhexeeya.

(Xoolayn-ta)

1. Xoolo ka dhigid, u geddiyid.

2. Weel la tolay oo cusub, gocoyonnimada ka bi'in.