xeelay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelay
(fal) tab iyo farsamo aad ujeeddadaada ku gaadho samee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xeelayn
(Xeelayn-ta)
Xeeladayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeelayn
m.f.dh eeg xeelee. la-mid: xeeladayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xeelad ku samayn. Raggu xeelayn bay isku dhaafaan. Dh: xeeladayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xeeladays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelay
(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meelay
(fal) goob lagu ogaado u yeel. Alaabta u meelay. Dh: meelee.
meelay: (fal) shaqo ama mihnad uu ku negaado sii. Wiilka iga meelay. Dh: shaqysii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xeelad
(Xeelad-da)
Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo ka timid oo hawlaha iyo waxqabashada lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo; tab; khatal; xirrib; sir; (ama xeel, xeelo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeelad
m.dh la-mid: xeel.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeelad
m.dh la-mid: xeel.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
Xeelad
tactics
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeelad
f. n. cunning, guile, deceit; snare, trap, trick
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xeelad
-da: (n) strategy (istaraa-te-ji); technique (tek-niik)-, trick (tiriik)-, tactics (taak-tikis); plan (palaan)-, politics (polo-tikis)-, scheme (iskiim)-, design (disaayn)-, map (maap)-, method (mathad) ~ qorshe, sir, balaan, xarfad, tab, khiddad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelad
-da: (magac, dhedig, keli) tab iyo garoom wax lagu furdaamiyo. Dh: qaroome, xeel.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeelad
bw: xeel
cf: diil, dhagar, tab, timil, xirrib
de: cunning, guile, deceit; snare, trap, trick
initial: x
lx: xeelad
pd: (-da)
ps: n1-f
xv: Arabic
key: xeelad
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xeelad
حيلة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeeladayn
m.dh la-mid: xeelayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ildayad
-ka: (magac, lab, keli) xeelaysi caqli lagaga fooso meel aan ixsaan oolin, itaalna danqumis ka gaabsho. Ma daguugan tahay saw ildayad, kuguma diimmoona!
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
shitaarid
-da: (magac, dhedig, keli) cid kale xeelayn oo qatalid.
shitaarid -da: (magac, dhedig, keli) marada lagu kala xidho qol iyo wixii la mid ah, si aan laysu arag. Dh: sitaarad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeladay
(fal) tab iyo qaroome adeegso. Xeelady oo wuxuu hayaba ka qaad. Dh: xarfaday tab farsamay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelaysi
-ga: (magac, lab, keli) tab iyo qaroome aan lagula ogayn ku dhaqmid. Dh: qaroomaysi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beedlay
-da: (magac, dhedig, keli) baadlayda inta ukun ama ugac dhasha. Fiidmeertu beedleyda ka mid ma aha ee waa naaslay. Dh: ugacley.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelays
-ka: (magac, lab, keli) dad beelbeel u dejin, dad ururin oo beelbeel u qaybin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deeqlay
m.l Nooc geedaha ka mid ah oo aan qodax lahayn oo dhacaan guduudan leh. la-mid: deeqle (2).
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
deeqlay
m. n. thornless tree species, its sap is the color of blood
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
DEEQLAY
[DERLIE, DERLAY] Jatropha glandulosa 01
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
deeqlay
-da: (magacwadareed) dadka deeqda bixiya. Dh: deeqbixiye.
deeqlay-da: (magac, dhedig, keli) nooc geedaha ka mid ah oo aan qodax lahayn oo dhacaan guduudan leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
deeqlay
a: deeqle
de: thornless tree sp., its sap is the color of blood
lx: deeqlay
pd: (-ga)
ps: n-m
key: deeqlay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
heellay
(fal) hees qaad, hee ku luuqay: jiib iyo jaan isla socota samee. Dh: heellee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meelayn
(Meelayn-ta)
(wax, qof) Meel dhigid, u yeelid, ku ogaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meelayn
m.f.dh eeg meelee.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meelayn
-ta: (n) placement (paleeys mant)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
MEELAYN
Da archiviare
To file away
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Meelayn
Archiviazione; conservazione
Filing; conservation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) meel lagu ogaado u samayn oo u diyaarin. Dh: meelays.
meelayn-ta: (magac, dhedig, keli) xil ama shaqo qof u diyaarin. Dh: balaasayn, meelays, shaqaysiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meelays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg meelayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
weelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) si fiican u fahmid; dhegaysi iyo u dhug-yeelad waxa la baranayo ama laga xogwarramayo. Weelaynta casharkaaga ku dadaal.
weelayn -ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo maacuun dhigid. Weelaynta madbakhu waa masuuliyadda dumarka
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeedhay
(fal) xeedho casuumad ah cid u samee. Qaraddaa imanayee u xeedhay. Dh: xeedhee, daraaree, casuun. Li: qadi.
xeedhay: (fal) xeedho diiqa ah oo aroos loo diiqayo samee. Inantu intaanay afartan bixin u xeedhay. Dh: diiq, xeedhee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xeel
(Xee-sha)
Xeelad; xeelo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeel
m.dh Tab iyo maaro wax lagu xalliyo. la-mid: xeelad, xeelo, xiilo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeel
m.dh Tab iyo maaro wax lagu xalliyo. la-mid: xeelad, xeelo, xiilo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeel
f. n. trick, trickery, cunning; strategy; experience
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xeel
-xeesha: (n) trick (tiriik)-, strategy (istaraa-ta-ji) ~ see [eeg] xeelad
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Xeel
Tattica
Tactic
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeel
(fal) kala melmel oo doon, markab, gaadhi iyo wixii la mid ah xagga uu u socdo maaher xagga kale u jeedi. Baabuurka kala xeel oo dibu noqo. Dh: celi, wareeji, melmel.
xeel -sha: (magac, dhedig, keli) tab iyo garoome wax lagu furdaamiyo. Taag lahaw ama tab ije xeel. Dh: tab, sir, xirrib, xeelad.
xeel -sha: (magac, dhedig, keli) mukur iyo is ma suukhin. Dumarku hadday kuu xeel baxan qa kaa way kaa sarraysiiyaan. Dh: mukur.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeel
a: xeelad ~ xiilad
de: trick, trickery, cunning; strategy; experience
initial: x
lx: xeel
pd: (/sha Pl: xeelal (ka))
ps: n1-f, n4-f
key: xeel
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belay
(fal) balaayo iyo baas ku samee. Inkastoo loo baago, loo sheego barwaaqo, dad bay meeli bugtaa, Allahayaw ku belee. Dh: belee, balee.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
belay
v.tr., (place in ambush) ku hatati, dumi.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
delay
/dhiley/ (v) 1. dib u dhigid, u kaadin (n) 2. dib u-dhac.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Delay
Daahid
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
delay
n., (deferring) raagniin, -ti.
delay, v.i., raag, gaab; v.tr., raaji, gaabi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
eeday
(fal) cid kale, eed iyo denbi dusha ka saar; cid kale, denbi ku oog. Dh: cambaaray, eedee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
eesay
(fal) faldenbiyeed ku xidhiidhin ama ceeb u tirin. Anbaqaadku tay uma ekayn eersigii sababta, an maahayne eesay kan loo aniga ha i saarin. Dh: eeday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
eexay
(fal) wax cid na dhib u ah cid kale na xannaanayn u ah samee. Ma idahaynu eexaynaa oo bannaanka ayaan degnaa mise riyahaynu eexaynaa oo buurta ayay nu u guurnaa. Dh: xannaani, eexi, naasnuuji, xig, gacanbidixeedi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
melay
m.l la-mid: milay.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
relay
qori isu dhiibka
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Relay
Fidin, fulin
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xalay
(Xalay-da)
Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu danbeeyey; (ama xalayto).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xalay
m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xalay
m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xalay
f. n. last night, yesterday evening
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xalay
(adv) last night ~ xaleyto
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalay
(fal) wax saabuun lagu maydhay biyo caddaan ah kaga saar oo saabuunta ku dhaafi. Dh: xalee, xallee.
xalay-da: (magac, dhedig, keli) xilliga kolkaa la jooga habeenka ka horreeya ee tegey; habeennadii dhaafay kii u dambeeyey. Dh: xalayto, xalaytoole.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xalay
a: xaley
de: last night, yesterday evening
initial: x
lx: xalay
pd: (-da)
ps: n0-f-time
key: xalay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeli
-ga: (magac, lab, keli) berriga ku teedsan badda. Dh: xeeb.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xeelo
(Xeela-da)
Xeel; xeelad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeelo
m.dh la-mid: xeel.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeelo
f. n. trick, cunning
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelo
-da: (magac, dhedig, keli) garoome iyo tab waaya aragnimo iyo hibo Eebbe ku salaysan oo hawlaha la qabanayo lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo. Dh: tab, sir, xirrib, xeelad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeelo
de: trick, cunning
initial: x
lx: xeelo
pd: (/da)
ps: n6-f
see: xeelad
key: xeelo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeray
(fal) xero geli. Adhiga soo xeray. Dh: xeree. Li: soofi, dareeri.
xeray: (fal) xidh oo xabsi geli. Tuuggu waxbuu xadaye xeray. Dh: xeree.
xeray: (fal) alaab meel ammaan ah geli; meeshii laga soo saaray ku celi. Baabuurka geerashka ku xeray. Dh: xeree.
xeray: (fal) hareeraha ka mar. Sagaarada xeray. Dh: xeree, hareeree.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xilay
(fal) cid masuuliyad saar. Wiillka maamulka reerka u xilay. Dh: u xilsaar. Li: xilwareeji.
xilay: (fal) xilo samayso; reer dhis oo guurso. Xilay oo doobnimada ka bax. Dh: xiloodi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ceebay
(fal) xuuman aan qofku lahayn ku sheeg. Dh: canbaaray; fadeexadee;.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
DEELAL
Cordia somalensis 50
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
deeley
-ga: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah noolaha badda oo la bah ah aaragoosato oo qolofteedu aad u hagoogan tahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
geesay
(fal) is u soco; gees xig; gees joog; fay mar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
heecay
(fal) ilmo rajo ah oo hooyadii dhimatay hooyo muujisa u yeel. Dh: nuuji, barbaari.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Heelad
(Heelad-ka)
Guriga ama ceelka, kd., meesha ay ku fadhiyaan dhulka yar oo ku wareegsan; fagaag; sabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
heelad
m.l (-dyo, m.dh) 1. Sabo. 2. Buur dhaadhaceed oo gabbaad laga dhigto. 3. la-mid: heelasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
heelad
m. n. surrounding area, immediate environment
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
heelad
-da: (magac, dhedig, keli) farsamo dheeri ah. Dh: xeelad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
heelad
de: surrounding area, immediate environment
lx: heelad
pd: (-ka)
ps: n2a-m
syn: cedhib ~ cirib
key: heelad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jeelag
jeelag¹: m.l Eryashada wax la eryado.
jeelag²: f.g1 (-gay, -gtay) Cid eryasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jeelag
-ga: (magac, lab, keli) eryashada wax la eryado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meeday
Meeday?
(iyada) Xaggee bay jirtaa?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meeday
e.we.dh eeg mee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meeday
loc. question word, [feminine] where is she / it [fem.]?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meeday
(interrogative word) where is she? Ex: meeday walaashay? where is my sister?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meeday
(magac'uyaal) ereysu'aaleed oo u dhigma aaway, halkee ayuu jiraa. meeday ma haye meeday. way i maanqaadaye meeday. Dh: aaway, meeyey.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meeday
de: where is she / it [fem]?
lx: meeday
pd: (meedey)
ps: qw-loc-f
key: meeday
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meeley
(fal) eeg meelay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meeyay
e.we eeg mee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meeyay
(magac'uyaal) su'aaleed oo u dhigma aaway, halkee ayuu jiraa. Qalinkii iyo buuggii meeyey? Dh: aaway, aw, meeydey
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
replay
/riipley/ (v) 1. dib-u ciyaarid (mar kale dheelid sida laba koox oo kala badin wayday). 2. dib u daarid (sida cajalad ama filin iwm).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
seetay
(fal) seeto ku xidh, u yeel; dabar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaalay
(fal) dan ka gal oo wax ka qabashada arrin jirta xil iska saar. Dh: xaallee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xallay
(fal) saabuunta ka saar; biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydh. Dh: biyarraaci.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeebad
m.l la-mid: xeebasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeebad
-ka: (magac, lab, keli) cid si naxariis ah ugu tudhid. Dh: ceesid, tudhid.