xeeladay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeladay
(fal) tab iyo qaroome adeegso. Xeelady oo wuxuu hayaba ka qaad. Dh: xarfaday tab farsamay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xeeladayn
(Xeeladayn-ta)
Xeelad ku samayn; tabayn; khatalid; sirid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeeladayn
m.dh la-mid: xeelayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeladayn
-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xe ku samayn. Dh: qaroomayn, farsamayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeladays
-ka: (magac, lab, keli) eeg xeladay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeladayso
(fal) xeelad aad wax ku waajahdo samayso. Markaad ka cabsanayso in lagaa badiyo xeeladayso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Khatalid
(Khatalid-da)
Dhagrid; khayaanayn; sirid; xeeladayn; hodid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Siyaasadayn
(Siyaasadayn-ta)
Si siyaaso ah, cid la gelid, wax kaga qabasho; xeeladayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tabayn
(Tabayn-ta)
1. Hadba tab cusub keenid, muujin.
2. Tabo kula kicid; xeeladayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
laablaabo
f.mg3 (-btay, -batay) 1. Wax isku dubbaridasho. 2. Wax xeeladayn. 3. Wax ka warwareegid. la-mid: laallaabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
tabee
f.g2 (-beeyay, -baysay) Wax xeeladayn.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
engineer
/enjaniir/ (n) 1. injineer (v) 2. khiddad injineernimo ku samayn (v) 3. xeeladayn (khidadayn).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
tactical
/taaktikal/ (adj) xeeladaysan (xeelad ku dhisan).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
wangle
/waangal/ (v) xeeladayn (xeelad ku helid).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baqabbeenle
-ha: (magic, lab, keli) baqasho been ah oo tab dagaal ah; sidii iyada oo la baqday loo cararo, dabadeed cadawga si xeeladaysan loola dagallaamo ama looga faa'iidaysto, dibugurasho xeeleed. Dh: dhabarjebin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gadagadayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cid wax diiddan oo hadba wax kale ku dhaqaaqda. Dh: marmarsiiyo, xeeladaysi, diidid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mu'aamaradayn
-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato qarsoodi ah cid u maleegid si waxyeello lo gaadhsiiyo. Ha ka qayb galin mu'aamaradayn qol aan waxba galabsan loo maleegayo. Dh: shirqoolid, dibindaabyayn dhagrid, xeeladayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaroomay
(fal) cid kale, xeeladay. Hooyadaa qaroomee oo lacag ka qaado. Dh: shidaaradee, qaroomee, shidaaraday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qaroomayn
-ta: (magac, dhedig, keli) shiddaaradayn ay khiyaamo ku jirin. Dh: xeeladayn, shiddaaradayn, qaroomays.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
siyaasadayn
-ta: (magac, dhedig, keli) si siyaaso ah, cid ula dhaqmid, wax kaga qabasho, xeeladayn. Dh: xeeladayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
siyaasadays
-ka: (magac, lab, keli) siyaasadayn; xeeladayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
tabayn
-ta: (magac, dhedig, keli) hadba tab cusub keenid ama muujin. Dh: xeeladayn, qaabayn, farsamayn, nidaamin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xeelad
(Xeelad-da)
Aqoon gaar ah oo waaya'aragnimo ka timid oo hawlaha iyo waxqabashada lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo; tab; khatal; xirrib; sir; (ama xeel, xeelo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeelad
m.dh la-mid: xeel.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeelad
m.dh la-mid: xeel.
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
Xeelad
tactics
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeelad
f. n. cunning, guile, deceit; snare, trap, trick
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xeelad
-da: (n) strategy (istaraa-te-ji); technique (tek-niik)-, trick (tiriik)-, tactics (taak-tikis); plan (palaan)-, politics (polo-tikis)-, scheme (iskiim)-, design (disaayn)-, map (maap)-, method (mathad) ~ qorshe, sir, balaan, xarfad, tab, khiddad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelad
-da: (magac, dhedig, keli) tab iyo garoom wax lagu furdaamiyo. Dh: qaroome, xeel.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeelad
bw: xeel
cf: diil, dhagar, tab, timil, xirrib
de: cunning, guile, deceit; snare, trap, trick
initial: x
lx: xeelad
pd: (-da)
ps: n1-f
xv: Arabic
key: xeelad
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xeelad
حيلة
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelay
(fal) tab iyo farsamo aad ujeeddadaada ku gaadho samee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
weyladay
m.l Geeso horay caaraddoodu u soo jeeddo (lo').
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalladay
(fal) macaanee oo wax dadka soo jiita ka dhig. Dh: qurxi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeeladee
f.g2 (-deeyay, -daysay) la-mid: xeelee.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xeeladee
f.g2 la-mid: xeelee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xeeladee
v. trick, swindle
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xeeladee
-yey / xeeladeysay: (v) use trick or skill; use the tricks of the trade
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeladee
(fal) tab iyo farsamo aad uidadan ku gaadho samee; xeelad ku salee. Joelade wuxuu hayaba ka qaad. Dh: qaroomee, xara.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xeeladee
a: xeelee
de: trick, swindle
initial: x
lx: xeeladee
pd: (xeeladeeyey)
ps: v2b=tr
key: xeeladee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeeladaysan
(tilmaame) tabaysan; farsamaysan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalladayn
-ta: (magac, dhedig, keli) macaanayn oo wax dadka soo jiita ka dhigid. Dh: xalladays, qurxin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xalladays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalladayn. xalladee: (fal) xallad u yeel oo wax dadka soo jiita ka dhig. Dh: qurxi, xalladay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xasladayn
-ta: (magac, dhedig, keli) maarayn iyo maamul.
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Xeelad-da
duperie, tromperie.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
geelcadhays
-ta: (magac, dhedig, keli) geed yar oo baarka iyo badhida basasha oo kale leh oo ka baxa bannaanada ka baxa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
eeday
(fal) cid kale, eed iyo denbi dusha ka saar; cid kale, denbi ku oog. Dh: cambaaray, eedee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beelay
(fal) beel ka dhig. Dh: beelee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Heelad
(Heelad-ka)
Guriga ama ceelka, kd., meesha ay ku fadhiyaan dhulka yar oo ku wareegsan; fagaag; sabo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
heelad
m.l (-dyo, m.dh) 1. Sabo. 2. Buur dhaadhaceed oo gabbaad laga dhigto. 3. la-mid: heelasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
heelad
m. n. surrounding area, immediate environment
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
heelad
-da: (magac, dhedig, keli) farsamo dheeri ah. Dh: xeelad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
heelad
de: surrounding area, immediate environment
lx: heelad
pd: (-ka)
ps: n2a-m
syn: cedhib ~ cirib
key: heelad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meeday
Meeday?
(iyada) Xaggee bay jirtaa?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meeday
e.we.dh eeg mee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meeday
loc. question word, [feminine] where is she / it [fem.]?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meeday
(interrogative word) where is she? Ex: meeday walaashay? where is my sister?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meeday
(magac'uyaal) ereysu'aaleed oo u dhigma aaway, halkee ayuu jiraa. meeday ma haye meeday. way i maanqaadaye meeday. Dh: aaway, meeyey.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meeday
de: where is she / it [fem]?
lx: meeday
pd: (meedey)
ps: qw-loc-f
key: meeday
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meelay
(fal) goob lagu ogaado u yeel. Alaabta u meelay. Dh: meelee.
meelay: (fal) shaqo ama mihnad uu ku negaado sii. Wiilka iga meelay. Dh: shaqysii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeebad
m.l la-mid: xeebasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeebad
-ka: (magac, lab, keli) cid si naxariis ah ugu tudhid. Dh: ceesid, tudhid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelid
-da: (magac, dhedig, keli) kala wareejin oo dib u melmelid. Dh: xeelis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeelad
-ka: (magac, lab, keli) 'kab' yeelasho. Kab yeelad iyo kabatole isla ogow.
yeelad -ka: (magac, lab, keli) wax yeelasho. Yeelad geel yoom laguma helo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aaladay
(fal) qalab geli ama dhig. Geerash intaanad furin horta aaladay. Dh: qalabee, aaladee.
aaladay: (fal) hub iyo ciidan sii.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
DEELAAL
Cordia ovalis 01
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DEELAAL
(Delal) C Cordia somaliensis Bak. Boraginaceae.
S,NFD Phyllanthus somalensis Hutch. Euphorbiaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
eemamay
(fal) naawil wax aad sugaysay. Dh: eemamee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
heellay
(fal) hees qaad, hee ku luuqay: jiib iyo jaan isla socota samee. Dh: heellee.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
weekday
/wiik dhey/ (n) maalmaha la shaqeeyo ee usbuuca.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeedhay
(fal) xeedho casuumad ah cid u samee. Qaraddaa imanayee u xeedhay. Dh: xeedhee, daraaree, casuun. Li: qadi.
xeedhay: (fal) xeedho diiqa ah oo aroos loo diiqayo samee. Inantu intaanay afartan bixin u xeedhay. Dh: diiq, xeedhee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeegaan
m.dh Xiriir is-tixgelin iyo qaddarin leh oo cid ka dhexeeya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xeelayn
(Xeelayn-ta)
Xeeladayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeelayn
m.f.dh eeg xeelee. la-mid: xeeladayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelayn
-ta: (magac, dhedig, keli) tab iyo xeelad ku samayn. Raggu xeelayn bay isku dhaafaan. Dh: xeeladayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xeeladays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Yeelaal
(Yeelaal-ka)
Hab; qaab; falfal; farsamo, tab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yeelaal
m.l 1. Hab; farsamo; tab. 2. Laamo geed oo lagu xoojiyo wadaanta afkeeda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yeelaal
vl. n. method, way, skill
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yeelaal
-ka: (magac, lab, keli) qaab la adeegsado marka shay la samaynayo. Yeelaal wanaagsan ayuu adeedsaday. Dh: hab, qaab, farsamo, tab, xeelad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
yeelaal
de: method, way, skill
initial: y
lx: yeelaal
pd: (-ka)
ps: vn2-m
key: yeelaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cilladay
(fal) wax hagaagsan cillad u yeel; wax hagaagsan, kharrib oo iin yeel. Dh: xumay, xumee, waxyeellee, cilladee. Li: hagaaji
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
fooladay
(fal) cid kale, foolad iyo xus farxadeed u samay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
heedadaw
-ga: (magac, lab, keli) socod daal iyo rafaad ku jiro. Dh: heedadaabo, bayhoof.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jeedalay
(fal) jeedal la dhac oo ku dhufo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
jumladay
(fal) iibso deraasiin iyo wax ka badan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leedahay
v., sg., present habitual: you have ~ own / she has ~ owns
leedahay v., sg., present habitual: you say ~ are saying / she says ~ is saying
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
leedahay
(pronoun plus have) she / it has or you have. Ex: guri weyn bay leedahay; she has a big house. Ex: maxaad leedahay? what are you saying?
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leenahay
v., pl., present habitual: we have ~ own something
leenahay v., pl., present habitual: we say ~ are saying
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
leenahay
(pronoun plus have) we have; we own (awn). Ex: laba guri baan leenahay; we have two houses. Waxaan leenahay..; we are saying...
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
leeyahay
v., sg., present habitual: I have ~ own / he has ~ owns
leeyahay v., sg., present habitual: I say ~ am saying / he says ~ is saying
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
leeyahay
(pronoun plus have) he has or I have. Ex: waxaan leeyahay carruur badan; I have many children. Maxaad leedahay? what are you saying?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sayladay
(fal) saylad ka dhig, saylad goy, suuq gay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wasladay
(fal) googoo cad oo waslado ka dhig. Cadka wasladay oo masaakiinta sii. Dh: wasladee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
wayladay
-ga: (magac, lab, keli) saca labadiisa gees xagga hore ujeedaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
weedadaw
-ga: (magac, lab, keli) kala baahsanaan ku timaad yoolka oo qaldan ama ujeeddada oon caddayn. Haddaad yool cad ku socon weydo weedadaw ka bixi maysid. Dh: meehannaw.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xabbaday
(fal) rasaas ku rid oo ku toogo. Dh: xabbadee, rasaasee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xarfaday
(fal) si xeelad iyo maskaxi ku jirto ujeeddadaada u gudo. Ragga xarfaday oo bilaa dhibaato iska dhaaf. Dh: xarfadee.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xeelaysi
-ga: (magac, lab, keli) tab iyo qaroome aan lagula ogayn ku dhaqmid. Dh: qaroomaysi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beer'adayg
-ga: (magac, lab, keli)) qalbi adayg, jixinjix darro, naxariis la'aan.