xeedho — Macnaha & Turjumaada

f. n. wooden dish

waa la naqliyay ✓

-xeedhada: (n) bowl (bowl) or large dish used for serving for food up to four people ~ xeero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cunto hilib murmura ah iyo subag la isku shubay timir ama sabiibna lagu xardhay ah oo laba weel oo qurux iyo sharraxaad loo dhammeeyey oo la isku daboolay lagu rido oo caruuska iyo aroosadda cusub loo diiqo. Dh: diiqo Wa: xeedhooyin.

2

xeedho -da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu cuno oo qori laga qoray oo sida saxniyada ah. Dh: xeero.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden dish

2

initial: x

3

lx: xeedho

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: xeero {N}

7

key: xeedho

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): suet, kidney-fat

waa la naqliyay ✓

1

de: suet, kidney-fat

2

initial: x

3

lx: xeedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f-mass

6

see: xayr {N}

7

key: xeedh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shanlayso oo timaha fidho.

2

feedho-ha: (magac, lab, keli) cudur daran oo la is qabadsiiyo oo badanaa sanbabbada ku dhaca: 'TB'. Dh: sanbab, qaaxo, dhaxan, feero.

waa la naqliyay ✓

(fal) (u ~) cid iskaa u waco; u qaysho; u dhawaaqo, ii imaadda ku dheh. Nin kula shaqeeya u yeedho. Dh: waco, yeero.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel godan oo lagu rito cuntada. Dh: maddeebad, maddiibad, qaafiri, xeedho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aad u cad ah. Tani waa xeedho balaaddi ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is ballaaris iyo raaxaysi xasilooni leh. Adoo nabad u balawaada, baloy kaalay lama dhaho, hadday kuu timaadana, lama booyo boowow.

2

balawaad -ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo waasac ah. Xaaxidaa balawaadka ah geeya adhiga.

3

balawaad: (tilmaame) weel weyn oo wax lagu cuno sida xeedhada. Xeedho balawaad ah wax noogu soo rida. Dh: waasac.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xeedho cunto ah oo casuumad iyo duco ahaan loo kariyo oo subag iyo caano wixii la helaba lagu daro. Dh: taraaro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) agab ka samaysan xeedho harag afka lagaga tigtigay loona isticmaalo ciyaaraha hiddaha iyo dhaqanka iyo caroosyada. Nin durbaan tumay ilaaq dalbay. Dh: gurbaan, def, narso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab laga qoro geedaha oo dabo la qabto iyo af godan leh oo cuntada lagu qaadqaato, sida malqacadda. Goor ay xeedho iyo fandhaal kala dhaceen baad timid. Dh: fundhaal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xeedho aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xeedho yar oo qori ah oo bunsharuurka lagu shubo. Dh: kur, xeedho. Wa: kurbino.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax madhan oo faaruq ah ahaw. Xeedhooy madhnaw, oo xiisabeel. Dh: marnaw, marnoow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax madhan oo faaruq ah ahaw. Xeedhooy marnaw, oo xiisabeel. Dh: madhnaw, marnoow.

2

marnaw: (fal) duubnaw oo wax isku maran ahaw.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cad jidh ishin ah oo inta liidad loo jeexjeexo oo la qallajiyo ka dibna aad loo yaryareeyo oo inta subag lagu shiilo xeedho lagu cabbeeyo aroosyadana loo digo. Dh: oodkac, murmure, luqmad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilib muqmad ah samee. Oodkac hilibkan ha saafine.

2

oodkac -a: (magac, lab, keli) hilib inta la jarjaro la engejiyo dabaddeed subag lagu dubo oo xeedhola qurxiyay lagu qaado oo cid la sharfinayo hadiyad looga dhigo. Dh: murmure, muqmad, luqmad.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) casuumadayn oo sooryo u samayn. Dh: xeedhays, daraarayn, casuumadayn. Li: qadin.

2

xeedhayn -ta: (magac, dhedig, keli) xeedho aroos loogu diiqayo samayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) yaabis aan dufan iyo caano midna lahayn nogo. Abaari dhacdaye xeedhooy yaabisoon Dh: yaabisowe yaamisow

waa la naqliyay ✓

1

plat, adj. - siman

2

calme plat - bad aan dabayl lahayn.

3

cheveux plats - timo jilicsan

4

eau plate - biyo aan gaas lahayn, saafi ah.

5

plat personnage - qof aan qiimo lahayn

6

tomber à plat ventre - qofka caloosha u dhaca.

7

plat, n.m. - simanta.

8

plat de côtes - sararta.

9

à plat - siman

10

être à plat - neef ka siidayn ama marka taayirka baabuurku qarxo.

11

plat, n.m. - xeedho; saxan weyn oo gun gaaban oo hilibka lagu rito iwm.

12

mettre les pieds dans le plat - khalad la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

écuelle, n.f. - xeedho; saxan weyn oo gun gaaban (hilibka) lagu rito iwm.

waa la naqliyay ✓

(Berdo) N Pentanisia microphylla (Franch) Chiov. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

* (Teendha-da)

2

Aqal shiraac ah oo loogu talaggalay in degdeg loo dhiso ama loo furo ama loo raro oo tiirar iyo tigimmo iyo xargo leh; waxaa dhista askarta iyo dadka socdaalka ku jira; taanbuug; khaymad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Aqal shiraac ah oo loogu talaggalay in degdeg loo dhiso, loona furfuro ama loo raro oo tiirar iyo xargo leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Aqal shiraac ah oo loogu talaggalay in degdeg loo dhiso, loona furfuro ama loo raro oo tiirar iyo xargo leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. tent

waa la naqliyay ✓

-teendhada: (n) tent (tent) ~ taanbuug

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg taambuug.

waa la naqliyay ✓

1

bw: khaymad {C & S < It}

2

de: tent

3

initial: t

4

lx: teendho

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

syn: taanbuug

8

key: teendho

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xeedho casuumad ah cid u samee. Qaraddaa imanayee u xeedhay. Dh: xeedhee, daraaree, casuun. Li: qadi.

2

xeedhay: (fal) xeedho diiqa ah oo aroos loo diiqayo samee. Inantu intaanay afartan bixin u xeedhay. Dh: diiq, xeedhee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xeedho casuumad ah cid u samee. Qaraddaa imanayee u xeedhee. Dh: xeedhay, daraaree, casuun.

2

xeedhee: (fal) xeedho diiqa ah oo aroos loo diiqayo samee. Inantu intaanay afartan bixin u xeedhee. Dh: diiq, xeedhay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yeedhitaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) cashar yeedhis ahaan ku dhigo oo macallin afkiisa ka qoro. Farta waad barataye yeedhso. Dh: yeerso.

waa la naqliyay ✓

1

(Eedda-da)

2

Aabbaha iyo adeerka walaashood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Haweeneyda aabaha la dhalatay. 2. Haweeneyda aabuhu qabo oo aan hooyada ahayn; aayo. 3. U.j: eeddoy! 4. U.j: wiilka aan eeddada u ahayow!; gabadha aan eeddada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Haweeneyda aabaha la dhalatay. 2. Haweeneyda aabuhu qabo oo aan hooyada ahayn; aayo. 3. U.j: eeddoy! 4. U.j: wiilka aan eeddada u ahayow!; gabadha aan eeddada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

f. n. paternal aunt, father's sister; stepmother

waa la naqliyay ✓

-eeddada: (n) 1. the sister of one's father; aunt (aant); the wife of one's uncle; 2. stepmother (steep maadar)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aabbe walaashiis. Dh: eddo.

2

eeddo -da: (magac, dhedig, keli) haweeneyda aabbuhu qabo oo aan hooyada ahayn. Dh: aayo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adeer (father's brother)

2

de: paternal aunt, father's sister; stepmother

3

lx: eeddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: eeddo

waa la naqliyay ✓

عمة

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhib ku soo gaadhay, wax u aanee.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daaw.) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. rib

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) hit with the fist; punch (panjiy, box (bookis) ~ feer

2

feedh -ka: (n) box (bokis)

3

feedh -ta: (n) rib (riib) ~ feer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gacanta oo faraheedu duuban yihiin, cid kale xoog ugu dhufo. Dh: feer.

2

feedh: (fal) timaha shanlay ama fidhin dhex marmari si ay u kala baxaan oo u qurxoonaadaan. Dh: feer, fidh, shanlee.

3

feedh-a: (magac, lab, keli) lafaha sida qaansada ah ee dhinacyada noole badan ku yaal middood. Cishaduu Ilaahay, carradeenna joojee, Aadan ciidda ka alkumay, xaawana cadkiisiyo, feedh calaanta laga dhigay. Wa: feedho.

4

feedh -ka: (magac, lab, keli) ciyaar caan ah oo ku dhisan labo qof oo feedh isla dhaca, oo lagu dagaallamo gacmaha intooda hore oo faruhu laaban yihiin. Maxamed Cali Kalay wuxuu ku caan aha feedhka. Dh: feedhfeedh, feedhtan.

5

feedh -ka: (magac, lab, keli) faraha gacanta oo la duubo oo gacanta xaggeeda hore bud loo ekeysiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: feer {N}

2

de: rib

3

lx: feedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f

6

key: feedh

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. grass; herbs; spices

waa la naqliyay ✓

-geedaha: (n) [plural of geed -ka] 1. trees (this); plants (palaantis). 2. plants used especially in medicine or as food seasoning; herb (heerb or eerb)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) beel bulsheed ab wadaag ah; tol isir dhalasho midayso. Jeedh bay wadaagaan labada oday.

waa la naqliyay ✓

Sentence

waa la naqliyay ✓

-a: (n) sentence (sen-tanis); word (woordh); opinion ~ weer, kalmad

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) ereyo taxan oo macne buuxa oo la garan karo leh. Weedh gaaban ayuu macallinku tusaale ka dhigay Dh: hawraar, hadal, weer.

2

weedh-ka: (magac, lab, keli) dun ama haylaaq yar oo lagu xidho wajiga ilaa laga gaadho gadaadka xarrago ama calaamad dagaal ahaan. Dh: weer.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lalmo oo hawada dhexdeeda ku meeraalayso oo ku warwareeg. Sida diyaarad shaag ka xumaaday samada weeho. Dh: heehaab.

2

weeho: (fal) aad u jeclow oo ku dul wareeg oo inaad la joogto doon. Dh: jeclow.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. U x.: wax u turid. 2. U x.: wax u xilasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) u tudh oo ilmo kaa yar u cees. U xeebo carruurta. Dh: naxariiso. Li: aargooso.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeega-da)

2

1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa.

3

2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa. 2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa. 2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] seeds of a palm tree species

2

xeego [feminine] n. hockey game

waa la naqliyay ✓

1

-da / xeegada: (n) hockey (hoki); ice hockey or field hockey

2

xeego: -da / xeegada: (n) fruit of the coconut palm

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midhaha jaad cawda ka mid ah. Xeego soo guro.

2

xeego -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar lagu ciyaaro kubad yar iyo ulo dhaadheer oo lagu eryedo. Aan yeelo si ay xeego xeego u nogoto kana u nabad galaan. Dh: kabro.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeela-da)

2

Xeel; xeelad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xeel.

waa la naqliyay ✓

f. n. trick, cunning

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garoome iyo tab waaya aragnimo iyo hibo Eebbe ku salaysan oo hawlaha la qabanayo lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo. Dh: tab, sir, xirrib, xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: trick, cunning

2

initial: x

3

lx: xeelo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: xeelad

7

key: xeelo

waa la naqliyay ✓

1

(Xeera-da)

2

Saxan qori ah.

waa la naqliyay ✓

1

xeero¹: m.dh (-ooyin, m.l) Weel godan oo qori ka samaysan oo cuntada lagu rito.

2

xeero²: m.dh (muus.) Qaybta kordhisa codka shareerada oo ka samaysan xeero qori ah oo harag ari ku daboolan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Weel godan oo qori ka samaysan oo cuntada lagu rito.

waa la naqliyay ✓

f. n. large wooden dish ~ plate

waa la naqliyay ✓

-xeerada: (n) bowl (bowl); platter (palaa-tar) or large dish used for serving for food up to four people ~ xeedho, sixni

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xeer ku samayso.

2

xeero -da: (magac, dhedig, keli) cunto hilib murmura ah iyo subag la isku shubay timir ama sabiibna lagu xardhay ah oo laba weel oo qurux iyo sharraxaad loo dhammeeyey oo la isku daboolay lagu rido oo caruuska iyo aroosadda cusub loo diiqo.

3

xeero -da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu cuno oo qori laga qoray oo sida saxniyada ah. Dh: xeedho.

waa la naqliyay ✓

1

a: xeedho

2

cf: kur

3

de: large wooden dish ~ plate

4

initial: x

5

lx: xeero

6

pd: (/da)

7

ps: n6-f

8

key: xeero

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadasho. m.f.dh, xeydasho.

waa la naqliyay ✓

v. tuck up one's skirt ~ clothing (for running, etc.); gird up one's loins

waa la naqliyay ✓

(fal) guntiga gaabso; marada laabo oo tafaha bannee. Macawista daadka ka xeydo.

waa la naqliyay ✓

1

de: tuck up one's skirt ~ clothing (for running, etc.); gird up one's loins

2

initial: x

3

lx: xeydo

4

nt: xeydasho (/da) [vn-f]

5

pd: (xeydtay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xeydo

waa la naqliyay ✓

v. dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-xidhtay / xidhatay: (v) 1. wear (weer); dress (darees); clothe oneself; attire (a-taayer) ~ xiro. Ex: waxay xidhatay canbuur khafiifah; she wore a light blouse. 2. tie (taay); lash up; lace up. Ex: kabaha xidho; tie up your shoe

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig meel ku gunto. Joonyadda afka ka xidho. Dh: xiro, gunto, Li: furo.

2

xidho: (fal) jeelka geyso; xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tuugga xidho hadii uu wax kaa kaday Dh: xabbis, xiro. Li: fur.

3

xidho: (fal) biyo ama nakhas socda miftaaxa ku rogo oo joojiso. Biyaha xidho. Dh: joojiso, xiro.

4

xidho: (fal) albaab banaan awdo. Aqalka bisadaha ka xidho.

5

xidho: (fal) dhar ku labiso. Surwaal xidho. Dh: gasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: xiro {N}

2

de: dress up, put on (clothes); close, tie (for oneself)

3

initial: x

4

lx: xidho

5

pd: (xidhay ~ xidhdhay / xidhatay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xidho

waa la naqliyay ✓

v. call

waa la naqliyay ✓

(v) see [eeg] u yeedh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhawaaq u samee; kaalay ku dheh. Caasha u yeedh.

2

yeedh: -a: (magac, dhedig, keli) hirar hawada iyo wixii la mid ah, ku dhexjira oo abuura dareen dhegtu maqasho. Yeedhii xalay dhanka dooxada ka baxaysay tolow maxay ahayd?. Dh: cod, jabaq.

3

yeedh: -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq cid ku wajahan oo kaalay ah. Dhagoole yeedh ma maglo. Dh: yeer.

waa la naqliyay ✓

1

a: yeer {N}

2

de: call With preposition u

3

initial: y

4

lx: yeedh

5

pd: (yeedhay)

6

ps: v1=

7

key: yeedh

waa la naqliyay ✓

name-f treesome

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gaashi.

waa la naqliyay ✓

(fal) oohin ciil iyo cadhaburbur ah oo uu qofku ciddii lahayd maahee, qof kale kula dhaco samee. Dh: gaydho.

waa la naqliyay ✓

Erey qofka lala hadla hayo lagu yiraahdo oo ulajeeddadiisu tahay hee dheh; iga wargur, i maqal).

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: hee.

waa la naqliyay ✓