xeebi — Macnaha & Turjumaada

(fal) illaa xeebta ku hagaaji oo agteeda mari. Safarka berriga ha u saarine xeebi.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeeb-ta)

2

Daliig dhul ah oo cammuud iyo sabbaax leh oo bad dhinaca ku haysa.

waa la naqliyay ✓

1

xeeb¹: m.dh (-bo, m.l) Daliig dhul ah oo cammuud iyo sabbaax leh oo bad dhinaca ku haysa.

2

xeeb²: m.dh (-bo, m.l) (juqraafi) Dhulka deriska la ah badda ama biyo kale oo weyn kuwaas oo mawjadahoodu ay si toos ah u saameeyaan.

waa la naqliyay ✓

1

xeeb¹: m.dh (-bo, m.l) Daliig dhul ah oo cammuud iyo sabbaax leh oo bad dhinaca ku haysa.

2

xeeb²: m.dh (-bo, m.l) (juqraafi) Dhulka deriska la ah badda ama biyo kale oo weyn kuwaas oo mawjadahoodu ay si toos ah u saameeyaan.

waa la naqliyay ✓

Coast

waa la naqliyay ✓

f. n. shore, beach, coast

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) beach (biij), coast (kowst)-, shore (shoor)-, seashore (sii-shoor)

waa la naqliyay ✓

1

Costa

2

Coast

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul bannaan ah oo badda iyo berriga u dhexeeya oo badda dheegga ku haya. Xeebta Cambaado ayaan Jimcayaasha ku dabbaalannaa. Wa: xeebo.

waa la naqliyay ✓

1

de: shore, beach, coast

2

initial: x

3

lx: xeeb

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

xe: coastal land

7

xv: saaxil

8

key: xeeb

waa la naqliyay ✓

شاطئ، ساحل

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f. g) Weel caano lagu maalo deeb ku nadiifin. 2. (f.g) Harag qoyan si dhogortu uga dhacdo deeb marin. 3. (f.g) Xoolo cadheysan deeb ku dhayid. 4. (f.g) Digir si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shubid. 5. (f.mg) Kaga d.: wax meel yiil wada dhammayn.

waa la naqliyay ✓

v. tan hides ~ dress the hair with wood-ash

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo cadho qaba, deeb ku dhayid.

2

deebi: (fal) digir iyo wax la mid ah, si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shub.

3

deebi: (fal) (kaga ~) wax meel yiilwada dhammayn.

4

deebi: (fal) weel caano lagu maalo, uga dhig caws culay; caws ku cug.

5

deebi: (fal) harag qoyan, dhogorta ka saar adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

waa la naqliyay ✓

1

de: tan hides ~ dress the hair with wood-ash

2

lx: deebi

3

pd: (deebiyey)

4

ps: v2a=

5

key: deebi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof aad u dhoogsan oo wuxuu shiishaba la hela. Askari leebi ah ayaa loo dhiibaa waxa la tooganayo. Dh: shiishaar.

waa la naqliyay ✓

m.l Biyaqabatin weyn ku sameysma buuraha agtooda.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) colka habeennimo wax weerara. Reebi baa reerka soo galay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: seeb².

waa la naqliyay ✓

(fal) loox balbaleexsan ku kaxay, seeb ku kaxee.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. U x.: wax u turid. 2. U x.: wax u xilasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) u tudh oo ilmo kaa yar u cees. U xeebo carruurta. Dh: naxariiso. Li: aargooso.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) berriga ku teedsan badda. Dh: xeeb.

waa la naqliyay ✓

1

xeeri¹: m.l Heeryo.

2

xeeri²: f.g2 (-iyay, -isay) Heeryee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sharci ka dhig. In jaadka xafiisyada lagu cunin xeeri. Dh: jidee, sharciyee.

2

xeeri: (fa) dhinacyo is khilaafsan xeer ku kala bixi: xeer ka mar. Dh: dhexdhexaadi.

3

xeeri: (fal) aqal Soomaali xadhig xeer ah oo dheer ku wareeji oo ku adkee.

4

xeeri: (fal) sabab ama cid aad eegayso darteeg u cafi oo u saamax. Wanaagga walaalkii ku xeeri Dh: saamax.

waa la naqliyay ✓

(fal) doon iyo wixii la mid ah, meel xeeb ah gee. Dh: xeebi.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) maraakiib dagaal oo ilaalisa xeebaha.

2

xeebilaaliye -ha: (magac, lab, keli) cidda u xilsaaran ilaalinta xeebaha iyo badda.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid xabeeb u yeelid. 2. Cid xiijin.

waa la naqliyay ✓

(fal) aad uga hadalsii ilaa uu xabeebsada: xabeeb u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Deebin-ta)

2

Deeb ku culid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deebi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) harag dhogorta ka saarid adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeebid-da)

2

1. Jeexid; goyn; dillaacin.

3

2. (ka jeebid) denbi ama gabood la falay, in le'eg oo ciqaab ah, gaarsiin; eedsiin; ka goyn; ka gudid; ka jarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jeeb².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof labada gacmood ba ka xidhid.

waa la naqliyay ✓

Jarid, xalluufin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jebin) S Brachiaria reptans (L) Gardner & Hubbard Gramineae.

2

S Dichanthium annulatum (Forsk.)Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

v. break into pieces, smash; crumple, tumble, trample

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) break something into pieces; smash (ismaash); destroy (distarooy); crush (karaash), mash (maash), pulp (palp), squash (iskuwaash) ~ burburi, jajabi

waa la naqliyay ✓

(fal) ka dhig wax yaryar. Dh: burburi, googoo, gangamuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: break into pieces, smash; crumple, tumble, trample

2

lx: jejebi

3

pd: (jejebiyey)

4

ps: v2a=pl

5

key: jejebi

waa la naqliyay ✓

1

(Reebid-da)

2

1. (ka reebid) Wax, waxay la socdeen inay raacaan u diidid, dib uga soo celin.

3

2. (ku reebid) a) Meel ku celin. b) Qof, in wax la siiyo ama wax loo dhiibo, ama uu wax hayo, ku talin, ka ballamid. c) Xaraf dhawaaqi ama yeerti, xaraf kale korkiisa ku joojin (sida: ereyga baal, dhawaaqa aa-du wuxuu ku kor joogsanayaa oo ku reebmayaa xarafka l).

4

3. Wax laga haro oo aan la samayn karin, ka dhigid; oggolaan waayid; diidid; mamnuucid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg reeb². la-mid: reebis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid dhaawac qabta buullada dabadeed wax uu ku hadho oo duunyo ah siin. Reebiddu waa xeer Soomaali soo jireen ah.

2

reebid -da: (magac, dhedig, keli) cid wixii ay la socotay ka soo soocid oo gooni u saarid: waxayla socdeen inay raacaan u diidid.

3

reebid -da: (magac, dhedig, keli) mamnuucid oo dadka ka reebid.

4

reebid -da: (magac, dhedig, keli) xaraf calaamad sukuun ah u yeelid; xaraf kale korkiisa ku joojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Reebis-ta)

2

Reebid; joojin; qabasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: reebid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg reebid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg seeb². la-mid: seebin.

waa la naqliyay ✓

Approximation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) seeb ku wadid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: seebid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) seeb huuri ku kaxayn. Dh: seebis

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) seebin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xeebasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid si naxariis ah ugu tudhid. Dh: ceesid, tudhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala wareejin oo dib u melmelid. Dh: xeelis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) melmelid; kala wareejin.

waa la naqliyay ✓

Litoral

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xeer².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig dheer oo xeer ah aqal ku wada wareejin oo ku adkayn. Dh: xeeris.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shay lagu haadiyo hadhuudhka ama badarka oo ka samaysan sarriig ama xaskul la tolay. Dh: masaf.

2

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) sharci ka dhigid. Dh: jidayn, xeeris.

3

xeerin-ta: (magac, dhedig, keli) qadarin iyo is xurmayn ku salaysan dhaqan wanagsan. Dh: tixgelin.

4

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) xadhig xeer ah aqal ku wareejin oo ku adkayn. Dh: adkayn.

5

xeerin -ta: (magac, dhedig, keli) xayndaab soo meegaarid. Dh: xayndaabid.

6

xeerin-ta: (magac, dhedig, keli) dad kala xukumid oo xeer u kala samayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xeerin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jebin) S, May Tetrapogon tenellus (Roxb) Chiov. Gramineae.

2

May, S Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xabeeb².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xabeeb yeelasho. Dh: xabeebis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xabeebi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale daalin oo aad uga hadalsiin ilaa uu xabeebsanayo.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xabeebid.

2

xabeebis-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale xabeebin oo wax xabeeb leh ka dhigid. Dh: xabeebin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg xabeebsad.

waa la naqliyay ✓

1

ebi¹: m.dh la-mid: ibi.

2

ebi²: f.g1 (-byay, -biday; -byi) Hawl hore loo billaabay ama qabyo ahayd dhammaystirid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-byay, -biday; -byi) Hawl hore loo billaabay ama qabyo ahayd dhammaystirid. m.f.dh, ebyid.

waa la naqliyay ✓

v. complete, fill up

waa la naqliyay ✓

yey say: (v) finish (finish); reach the end of a task or course: complete (kom pliit); conclude

waa la naqliyay ✓

(fal) dhammay oo qabyatir. Ebi sawirka aad billawday.

waa la naqliyay ✓

1

de: complete, fill up

2

lx: ebi

3

pd: (ebiyey / ebiday)

4

ps: v1=

5

key: ebi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bayb.

waa la naqliyay ✓

m. n. pipe, tube

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. a device for smoking; pipe (paayp) ~ bayb. 2. pipe (paayp); tube (tuub) ~ tuubo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax u samaysan sida cudhka kildhiga oo labo af leh, mid sigaarka gaandhada loo geliyo oo ka buuran afka kale, midna laga nuugo oo lagu cabbo sagaarka. Dh: biib.

2

beeb -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama qasabad qaadda biyo, shidaal iyo wixii la mid ah. Dh: tuubo, tuumbo.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayb {Eng}

2

de: pipe, tube

3

lx: beeb

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: beeb

waa la naqliyay ✓

1

(Ceeb-ta)

2

Wax laga xishoodo; iin foolxun; ceebaal; xil.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] shame, disgrace

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) shame (sheeym); embarrassment (em-baares-ment); disgrace (dis-gareeys) ~ fuxshi

waa la naqliyay ✓

1

Vergogna

2

Shame

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo bulshada dhexdeeda, dhaqan ahaan reebban oo la naco. Dh: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: shame, disgrace

2

lx: ceeb

3

pd: (-ta Pl: ceebab (ka))

4

ps: n1-f, n4-f-abs

5

xe: Telling a lie is a shame.

6

xv: Arabic

7

key: ceeb

waa la naqliyay ✓

1

(Deeb-ta)

2

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

3

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

deeb [feminine] n. small plant species

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

2

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

3

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof anshax xun toosin. 2. Asluub fiican cid ku barbaarin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof anshax xun toosin. 2. Asluub fiican cid ku barbaarin. m.dh, edbin.

waa la naqliyay ✓

v. teach (someone) manners; bring up, rear

waa la naqliyay ✓

-yey /say: (v) train by teaching self-control or manners: discipline (di si pliin); educate (eju kayt)

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, edebta wanaagsan bar; anshax iyo asluub suubban ku barbaari. Ilmahu intuu yaryahay edbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: teach (s.o.) manners; bring up, rear rw: edeb

2

lx: edbi

3

pd: (edbiyey)

4

ps: v2a=

5

key: edbi

waa la naqliyay ✓

1

(Eeba-da)

2

Waran yar; hooto; sallaaddi.

waa la naqliyay ✓