Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xayr-ta)

2

Baruur meelo gaar ah ka baxda; jifi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Baruur ka baxda meelo gaar ah oo jirka nafleyda ka mid ah. 2. Xuub baruuri saaran tahay oo ku daboolan uurkujirta. 3. Jifi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Baruur ka baxda meelo gaar ah oo jirka nafleyda ka mid ah. 2. Xuub baruuri saaran tahay oo ku daboolan uurkujirta. 3. Jifi.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): fat of the stomach ~ kidneys, suet, lard, shortening; tallow

2

xayr m. n. custom, norm

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) solid or semisolid fat (faat); saturated fat; cholesterol (ko-les-teraal); grease (giriis) ~ xayr

2

xayrta khaansiirka: lard (laardh)

waa la naqliyay ✓

1

Grasso

2

Fat

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) baruur caddaan ah oo dux badan oo suumanka biraha iyo wixii la mid ah la mariyo. Dh: baruur, jifi, xaydh.

2

xayr-ta: (magac, dhedig, keli) baruur nafleydu ay meelo gaar ah ku yeelato. Dh: xaydh.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax socodkooda ama fuliddooda is-hortaagid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax socodkooda ama fuliddooda is-hortaagid. m.f.dh, xayirid.

waa la naqliyay ✓

Impedance

waa la naqliyay ✓

v. delay, detain, block

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m delay, detain, block. Lit: he who blocks the birthing pathway at the time of delivery

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) hold back; pull back; block (ba-look); obstruct (obis-tarakt); restrain (ris-tareeyn); restrict (ris-tirikt); hinder (hin-dher) ~ xannib

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil hooyadii ku surmay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is hor taag oo shaqada ka carqaladee. Ninkii istabta ka booda liistanka ka xayir. Dh: xannib.

2

xayir -ka: (magac, lab, keli) xarig lagu dul tuuro fardaha ama dusha lagaga xeero fardo badan dabadeedna lagu qabqabto.

waa la naqliyay ✓

1

de: delay, detain, block

2

initial: x

3

lx: xayir

4

pd: (xayiray)

5

ps: v1=tr

6

key: xayir

waa la naqliyay ✓

1

(Ilxayr-ka)

2

Koodka dhafoorka ku yaal xayrta ku jirta.

waa la naqliyay ✓

1

(Jifi-da)

2

1. Jifo.

3

2. Xayr la shiilay.

4

3. Bir yar oo galoolan oo ulaha iyo samayooyinka warmaha salka laga geliyo oo lagu xoojiyo.

waa la naqliyay ✓

1

1. Qof ama wax lab oo qofka hadla haya u dhow.

2

2. Goor ama had joogta ama qaarkeed tegey ama iman doono.

3

3. (Kan-ka) Xayrta kelyaha korkooda ka baxda.

4

-kan — Ereyga kan kolka uu tilmaanta yahay oo magac ka dabadhaco, kolka magac qodob lihi ka horreeyo, inta k la tuuro baa la isku gaabin karaa (sida: ninka kan = ninkaan; guriga kan = gurigaan; dayaxa kan = dayaxaan; furaha kan = furahaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Kanjab-ka)

2

Nabar ama waxyeello kale oo xayrta kanka wax gaarsiiya oo burburiya.

waa la naqliyay ✓

1

(Naar'afuuf-ka)

2

1. Qofka dadka isku dira; diraddiraale.

3

2. Amuurka qaarki; xayraxade.

waa la naqliyay ✓

1

(Saabbuun-ta)

2

Magac guud oo la siiyo waxyaalo laysku dardaro (macaadinta dhandhanaan qaarkeed, dufan, xayr, ...) oo wax adag oo cadad ah iyo wax budo ahba leh, oo kolkay biyaha is gaaraan abur yeesha oo wax nadiifiya; (ama saabuun).

waa la naqliyay ✓

1

(Shafshafa-da)

2

1. Cad yar oo xayr ah oo inta la kululeeyo, nabar ama meel kale oo bugta la saarsaaro oo lagu daweeyo.

3

2. Qof la dhaawacay, wax loo hormariyo oo lagu daweeyo, baanna u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanjaad-ka)

2

1. Xayrta riciraha lafdhabarta, sida xanjada ugu dheegsan.

3

2. Lafdhabar, xiriir, arxaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayraamid-da)

2

Xayraan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayrarriyaad-da)

2

1. Xayrta riyaha.

3

2. Caadka daruurta qaarki.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayraxada-ha)

2

Amuur weyn oo midabyo leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuuka-da)

2

Subag hilibka geela laga shiilo oo sida xayrta adkaata.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax taagan socodsiin. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalin. 3. Wax meel fog geyn.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqaaq¹: m.l Bilaabidda wax taagani ay socod bilaabaan. la-mid: dhaqaaqid.

2

dhaqaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax taagnaa socod bilaabid. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalid. 3. Ku d.: Hawl iyo wixi lamida wax ka qabashadeeda bilaabid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Subag, saliid, xayr, iyo wixi lamida oo wax lagu iidaanto laguna subkado.

waa la naqliyay ✓

1

findoob¹: m.l Fin yaryar oo aan cudur ahayn oo dadka dhallinta yar wejigooda ka soo yaaca.

2

findoob²: m.l (daawo) Fin yar oo malax afka ku wata oo maqaarka ka soo baxa waxay noqon kartaa infekshin baktiiriyaad ee daloollada maqaarka oo xirmay iyo dufan ay soo daayeen qanjirrada xayrta ee maqaarka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dufan baruurta laga shiilo oo fariisata markay qabowdo; xayr; xuuki. 2. la-mid: jufo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xayr, calool iyo mindhicir la isku maray oo la karsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Qof dadka isku dira. 2. Mulac weyn; amuur; xayroxade.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xayr iyo maadooyin kale oo la isku kariyey, adke laga dhigay oo dharka iyo jirka lagu mayrto, biyahana ku milma. la-mid: saabuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Xar-ka)

2

1. Bahal yar oo qoryaha gala oo cuna; bulunbulyo.

3

2. Dhagax-badeed aad u fudud.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Budada ka soo daadata qoryaha buluunbulyadu gasho. 2. Xasharaad yar oo qoryaha hoos ka cunta. 3. Dhagaxbadeed aad u khafiif ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. wood-boring worm ~ weevil

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) buur dheer oo siiban ah oo meel la qabsado lahayn. Xar daayeer baa u hoyda. Dh: xaraar.

2

xar -ka: (magac, lab, keli) cayayaan qoryaha gala oo dhexda ka cuna. Dh: bulunbulyo.

3

xar -ka: (magac, lab, keli) dhagaxbadeed aad u fudud. Fududaa dhagaxu ma xar baa!

waa la naqliyay ✓

1

de: wood-boring worm ~ weevil

2

initial: x

3

lx: xar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: xar

waa la naqliyay ✓

1

(Xay-ga)

2

1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah.

3

2. Midabkiisu, sida xayga qaarki, cad yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah. 2. Midabkiisu, sida xayga qaarkii, cadyahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. white flower species; white color

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f whittish; white flower. Cf: Xaayow, Xayle

waa la naqliyay ✓

1

ama Xaayow magac loo bixiyo wiil midabkiisu aad u cad yahay.

2

xay: (ereycodeed) erey lagu kexeeyo idaha.

3

xay: (tilmaame) caddaan ah.

4

xay -ga: (magac, lab, keli) midab caddaan xooga ah. Dh: caddaan. Li: madaw.

5

xay -ga: (magac, lab, keli) ubax u baxa sida bul ama cutub oon caleen lahayn. Dh: ubax.

waa la naqliyay ✓

1

de: white flower sp.; [ext.] white color

2

initial: x

3

lx: xay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: xay

waa la naqliyay ✓

1

(Bayr-ta)

2

Iin maanka iyo muruqyada ku dhacda oo wax aan la hubsan lala boodo ama laga dido ama laga cararo; salaaf; biinan.

waa la naqliyay ✓

1

bayr¹: m.l 1. Nuxurka hadal, dood iyo wixi lamida ku saleysanyahay. 2. la-mid: bayrid.

2

bayr²: m.dh Iin maanka iyo muruqyada nafleyda ku dhaca oo keenta in laga dido ama laga boodo wax aan la hubsan; salaaf; biinan.

3

bayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax toos u socda dhan u weecasho.

waa la naqliyay ✓

1

bayr¹: m.l Nuxurka hadal, dood iyo wixi lamida ku saleysanyahay.

2

bayr²: m.dh Iin maanka iyo muruqyada nafleyda ku dhaca oo keenta in laga dido ama laga boodo wax aan la hubsan; salaaf; biinan.

3

bayr³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax toos u socda dhan u weecasho. m.f.dh, bayrid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. (adj.): impatience, sensitivity, touchiness; unfriendly ~ untame (animal); nervous ~ touchy (person)

2

bayr v. divert, turn aside, move, change direction

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) move aside or turn direction ~ baydh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tooskaad u socotay ka leexo. Isgoyska markaad gaadhid jidka ka bayr oo qorraxsin u kac. Dh: baydh.

2

bayr-ta: (magac, dhedig, keli) neefka didmada badan ee aan usha lala gaadhin. Baal jiid rag wow daran yahee, bayr aan ugu yeelo. Li: kalsami.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayr-ta)

2

(qof) aan xoolo iyo hanti kale midna lahayn; sabool.

waa la naqliyay ✓

m.l (cayr, m.dh) 1. Qof aan hanti lahayn. 2. (c., m.dh.) Dad aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (cayr, m.dh) 1. Qof aan hanti lahayn. 2. (c., m.dh.) Dad aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. poor person; poor people, the destitute

waa la naqliyay ✓

nickname-m poor, starved. Cf: Xubeer

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) poor (puur)', needy (niidhi) ~ fakhri, masaakiin. Ex: dadka cayrta ah; the poor people. —Syn: impecunious, penniless, impoverished, poverty-stricken, destitute, indigent

2

cayr -ta: (n) 1. the poor. 2. the welfare office [fairly new word]

waa la naqliyay ✓

1

Indigente

2

Destitute

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay reerka oo hayn yar ama caydh ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg caydh.

waa la naqliyay ✓

1

a: caydh

2

de: poor person; [pl] poor people, the destitute Opp: hodan

3

lx: cayr

4

pd: (-ka Pl: cayr (ta))

5

ps: n5-m

6

key: cayr

waa la naqliyay ✓

1

(Dayr-ta)

2

Afarta nur oo sanadu u qaybsanto mid kamid ah, oo roob leh: waxay u dhexaysaa xagaaga iyo diraacda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Afarta xilli ee sannadka u qaybsamo middood, roob leh una dhexeeya diraacda iyo xagaaga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Afarta xilli ee sannadka u qaybsamo middood, roob leh una dhexeeya diraacda iyo xagaaga.

waa la naqliyay ✓

Fall

waa la naqliyay ✓

f. n. autumn rains; fall season of northeast monsoon [September - November]

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) autumn (oo-tem); fall (fool) ~ xilliga ama fasalka dayrta. Ex: dayrtaan baan rabaa inaan Xamar tago; I will be going to Mogadishu this autumn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhisme wareegsan oo meel ku oodan sida xerada oo kale. Dh: xayndaab, deyr.

2

dayr-ta: (magac, dhedig, keli) xilli roobaad u dhexeeya xagaaga iyo diraacda oo ka mid ah afarta xilli ee sannadku u qaybsamo. Dayri labo daaha ma wada qoyso.

waa la naqliyay ✓

1

a: xilli

2

de: autumn rains; 'Fall' [September - November] (the lesser rainy season)

3

lx: Dayr

4

pd: (

5

ps: n1-f-time

6

key: Dayr

waa la naqliyay ✓

خَرِيف

waa la naqliyay ✓

1

(Layr-ta)

2

Dabayl jilicsan oo qabow; neecaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dabayl aan xoogganayn oo qabow; neecaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dabayl aan xoogganayn oo qabow; neecaw.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): breeze, fresh air

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) air (eer) ~ laydh-a; hawo

2

layr -ka: (n) electrical light ~ laydh

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) iftiinka nalka ama wax kale. Dh: laydh.

2

layr-ta: (magac, dhedig, keli) neecawda qabaw ee ay naftu ku raaxaysato. Dh: laydh.

waa la naqliyay ✓

1

a: laydh

2

de: breeze, fresh air

3

lx: layr

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-mass

6

key: layr

waa la naqliyay ✓

1

mayr¹: m.dh Caws waaweyn ama caw rarada laga sameeyo. la-mid: mayro.

2

mayr²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax biyo ku dhaqid. 2. U m.: cid u qubayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax biyo ku dhaqid. 2. U m.: cid u qubayn. m.f.dh, mayrid. la-mid: maydh.

waa la naqliyay ✓

v. wash something

waa la naqliyay ✓

Aristida adscensionis 10, Sporobolus arabicus 10

waa la naqliyay ✓

1

(Mair) C Panicum pinifolium Chiov. Gramineae.

2

C Sporobolus arabicus Boiss. Gramineae.

3

C Sporobolus consimilis Fresen. Gramineae.

4

C Sporobolus fimbriatus (Trin) Nees. Gramineae.

5

C Aristida adscensionis L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ay / -tay: (v) wash (woosh) ~ dhaq, maydh. Ex; faraha mayro; wash your hands

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhaq oo nadiif ka dhig. Dharka mayr.

2

mayr: (fal) u cid kale, u qubayn.

3

mayr-ta: (magac, dhedig, keli) caws waaweyn ama caw rarada laga sameeyo. Dh: maydho, mayro.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qasaal

2

de: wash s.t.

3

lx: mayr

4

pd: (mayray)

5

ps: v1=tr

6

key: mayr

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qeyr.

waa la naqliyay ✓

m. n. peer, equal, one's own kind

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) generation; peers; people of same age or rank ~ qayr

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) asaag, fil. Eebboow qayrkay ha iga reebin. Dh: eyni, fac.

waa la naqliyay ✓

1

de: peer, equal, one's own kind

2

lx: qayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: qayr

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Si xoog leh wax shubma meel tiigaal ah ugu daadin. la-mid: sayri.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Si xoog leh wax shubma meel tiigaal ah ugu daadin. m.f.dh, sayrid. la-mid: sayri.

waa la naqliyay ✓

v. splash, sprinkle, spill (over)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax weel ku jiray qub.

waa la naqliyay ✓

1

a: sayri (sayriyey) [v2a=tr]

2

de: splash, sprinkle, spill (over)

3

initial: s

4

lx: sayr

5

pd: (sayray)

6

ps: v1=tr

7

key: sayr

waa la naqliyay ✓

1

(Xaar-ka)

2

Saxaro.

waa la naqliyay ✓

1

xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.

2

xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid.

waa la naqliyay ✓