xaynatam

(suffix): we are doing.... Ex: waan soconaynaa: we are walking. Waan tagaynaa; we are leaving. Waan seexanaynaa: we are sleeping

a: =-eynaa

de: we are doing (X)

lx: -aynaa

ps: v1-1pl-prpg

key: -aynaa

(Aynad) C Commiphora microcarpa Chiov. Burseraceae.

C Commiphora erosa Vollesen. Burseraceae.

C Commiphora ciliata Vollesen. Burseraceae.

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemaad ka baxa laagaha. Aynaad ayaar u goo maqasha ha xasishee.

(falkaabe) erey tusa illaa halka u dambeysa ee arrin looga jeedo. Dh: illaa, maca.

-ka: (magac, lab, keli) shimbir adarka la bah ah midabyo kala jaad jaad ah leh oo aan deegaanka ka fogaan. Dh: qoolley, adar, uur'uurri.

xamaam -ka: (magac, lab, keli) meesha lagu maydho ama sindhada iyo kaadida loo galo. Dh: muqsul, kaniif, suuli

diffamation.

name-f affectionate

-ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la isku taro oo laba kooxood isku ogyihiin sida baadida oo la isku celiyo.

(Xanaaq-a)

Caro; dhirif; umal; dhiidhi.

xanaaq¹: m.l Caro; dhirif; dhiidhi.

xanaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Caro muujin (qof); carood; dhirifid.

xanaaq¹: m.l Caro; dhirif; dhiidhi.

xanaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Caro muujin (qof); carood; dhirifid. m.f.dh, xanaaqid.

m. n. anger, ire, irritation, bitterness, resentment

xanaaq [inchoative] v. be ~ get angry, lose one's temper

-a: (n) anger (ang-ger); rage (reeyj); fury (fiyuuri); wrath (raath); indignation (in-dig-neey-shin) ~ caro, xanaaq, cadho.

xanaaq -ay / day: (v) become angry; anger (ang-ger) ~ dhirif, carood, cadhood. Ex: degdeg bay u xanaaqdaa; she angers too quickly

ka xanaaji -yey / say: (v) make angry; madden (maadhan); irritate (iriteeyt); enrage (en-reeyj); infuriate (in-fiyuu-riyeeyt); provoke (poro-vowk) ~ ka caraysii

(fal) cadhoo. Xanaaq cadhadaada han aragnee.

xanaaq-a: (magac, lab, keli) cadho ka dhalata wax la qoonsado. Dh: cadho, dhirif.

غَيْظَ غَضَبٍ

(Xanata-da)

Xididdada oogada oo kaca ama baraaruga kolka ay dareemaan waxyaalo si debecsan oo jilicsan meelaha qaarkood uga taataabanaya; (ama xadato).

m.dh la-mid: xadato.

f. n. tickling

-da: (magac, dhedig, keli) dareen judhuudhucyo iyo raaxo ah oo jidhku dareemo marka dubka si debecsan faraha caaradooda ama wax la mid ah loo dulmariyo.

a: xadato

de: tickling

initial: x

lx: xanato

pd: (/da)

ps: n-f

key: xanato

(fal) xantaxanto ciyaar. Xantay oo carar. Dh: taabo, xantayso, xantee.

m.dh (-bo, m.dh) (botani) Dhir kulaalay geedaha waaweyn saarata ama kuboodda oo caan ku ah kaymaalayda badhaalaha.

m.dh (-bo, m.dh) (botani) Dhir kulaalay geedaha waaweyn saarata ama kuboodda oo caan ku ah kaymaalayda badhaalaha.

Liana

-ka: (magac, lab, keli) eeg saar.

xayaab -ka: (magac, lab, keli) dahaadh wax qariya caad aragga qariya. Dh: caad, xuub.

xayaab -ka: (magac, lab, keli) geed aan keli istaagin oo dhirta isku mara.

(Xayaad-ka)

1. Cayaaraha waaweyn oo la tunto mid ka mid ah.

2. Dhawaaq heeseed; luuq; madiix.

xayaad¹: m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

xayaad²: f.mg1 (-day, -dday) Nafley raaxaysasho.

m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

m. n. special kind of dance; dance tune, dance-song

xayaad v. sing the tune for a dance; live it up, be lively

(fal) iska raaxayso; temeshlee oo sidaad doonto u faakihayso.

xayaad: (fal) hees ku luuqay. Noo xayaad aan ku maqallee. Dh: madiix.

xayaad -da: (magac, dhedig, keli) ciyaarsaareed haweenku ay ku bururaan ragguna u garaaco durbaanka marmar na ay boodaan oo ay ka qayb qaataan jinnibixiska qalabka lagu ciyaaro ama lagu tumo waxaa ka mid ah labo durbaan oo mid la yiraahdo Narso iyo mid gaaban oo la yidhaahdo Moqdan.

xayaad -ka: (magac, lab, keli) ciyaaraha waaweyn ee la tunto mid ka mid ah..

xayaad -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq heeseed. Xayaadkaaga na maqashii. Dh: luuq.

name-f life

(Caynaan-ka)

Labada suun oo muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xiran, oo faraska lagu duwdumo.

m.l.u Suun xakamaha labadiisa dhinac ku xiran oo gammaanka lagu dudduwo laguna joojiyo.

m.l.u Suun xakamaha labadiisa dhinac ku xiran oo gammaanka lagu dudduwo laguna joojiyo.

m. n. reins (on a horse)

-ka: (n) rein (reeyn); reins ~ xakame

magaca loo baxsho wiil laga filayo inuu noqdo taliye iyo hoggaamiye ummadeed.

-ka: (magac, lab, keli) labada xadhig ee muquufka xakamaha labada dhinac kaga kala xidhan oo faraska lagu duduwo. Dh: waftog.

Loox ama bir afar-gees ah oo labo dhaban u ballaaran ee toox le'eg tan miisaanka tamaashada oo toobiyaysa qiyaasidda tamaashada.

de: reins (on a horse)

lx: caynaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: caynaan

forêt.

(Kaynaan-ka)

Geeddi meel fog loo guuro; hayaan.

kaynaan¹: m.l Geeddi meel fog loo guuro oo aan nasasho badan lahayn.

kaynaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Geeddi dheer oo aan nasasho badan lahayn guurid.

Escope velocity

m. n. emigration, continous travel towards a specific destination; caravan; velocity {physics}

kaynaan v. migrate ~ emigrate a long distance

name-m emigration, continuous travel towards a specific destination; caravan. Lit: one born during that kind of travel

magac loo baxsho wiil geeddi dheer ama dhoof meel kale loo guurayo ku dhashay.

-ka: (magac, lab, keli) geeddiyo dhaahdeer oo is dabada joog ah oo reer guuraagu galo. Dh: hayaan.

(Naynaas-ta)

Naanays.

naynaas¹: m.dh la-mid: naanays¹.

naynaas²: f.mg1 (-say, -stay) la-mid: naanays³.

f. n. nickname

-ta: (n) nickname (nik-neeym) ~ naanays

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg naanays.

de: nickname

lx: naynaas

pd: (-ta)

ps: n1-f, n2a-f

see: naanays

key: naynaas

amélioration.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kasta oo uu nas sharci ahi ku soo arooray xaaraantinimadiisa oon shareecaddu bannayn xalaalna ahayn. Hilibka doofaarku waa xaaraam. Dh: xaaraan.

xaaraam: erey la yidhaa kolka si cad wax loo diddan yahay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaasaan.

(Xadnaan-ta)

Wax la xadayo ahaan; jirrabnaan; kadeednaan; ciirsanaan.

m.f.dh eeg xadan. la-mid: xadnaansho.

f. n. helplessness, being in a very difficult situation

-ta: (magac, dhedig, keli) jirrabnaan; kadeednaan. Xadnaanta maxaa keenay.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la xaday ahaan. Tukaanka xadnaan ayaan ugu imidday.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xad lagu oogay ahaan.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xuduud aan la dhaafayn loo yeelay ahaan.

de: helplessness, being in a very difficult situation

initial: x

lx: xadnaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xadnaan

m.f.dh eeg xagan². la-mid: xagnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la xagay oo gunta fujiskii laga xaquuqay ahaan.

xagnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax ciddi iyo wixii la mid ah lagu xagtay oo la xarruuftay ahaan. Dh: xarruufnaan.

(Xalnaan-ta)

Wax xalan ama la xalay ahaan.

m.f.dh eeg xalan. la-mid: xalnaansho.

f. n., [abstract] state of having been washed

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xalan o nadiif ah ahaan. Dh: xalniin, maydhnaan. Li uskagaysnaan.

de: state of having been washed

initial: x

lx: xalnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xalnaan

f.g2 (-teeyay, -taysay) la-mid: xadatee.

v. tickle

(fal) faraha caaradooda dubkiisa si aayar ah u dul marmari oo kaga jidhiidhici.

a: xadatee

de: tickle

initial: x

lx: xanatee

pd: (xanateeyey)

ps: v2b=tr

key: xanatee

(Xaydaan-ka)

Derbi; gidaar; xero.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho. m.f.dh, xaydaamid.

Common N. fence, enclosure, corral

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Dh: deyr, ijaar.

bw: sp: xayddaan

de: fence, enclosure, corral

initial: x

lx: xaydaan

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

syn: xero

key: xaydaan

xayraan¹: m.l.kh Xanaagid.

xayraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay, -aami) Ku x.: cid aad ugu xanaaqid.

m. n. mad person, angry ~ infuriated man

(fal) qof xayraan ah noqo. Orod dibadahaa xayraan. Dh: maraatee.

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo suufinimo ka muuqato waallina lagu tirin karin. Waxa noo yimid nin xayraan ah. Dh: maraate.

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof aan waxba haysan oo caydh ah.

bw: Arabic

de: mad person, angry ~ infuriated man

initial: x

lx: xayraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xayraan

(Xanatayn-ta)

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

m.dh la-mid: xadatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanato samayn: xadantayn.

xanatayn-ta: (magac, dhedig, keli) xantaxanto ciyaarid. Carruurta iskala xantayso oo xanataynta ha ku raagina.

f.g3 (-aantay, -aamatay) Wax xaydaan u samaysasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dayr ku wareejiso. Aqalka xaydaamo. Dh: deyro.

m.f.dh eeg xaydan. la-mid: xaydnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xaydan ahaan. Geeljiraha xaydnaanta waa lagu ogaa.

(Xayndaab-ka)

Wareeg derbi ah; deyr kure.

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

m. n. circular fence, enclosure

-ka: (n) enclosure (in-kalaw-shar); lattice (laa-tas); courtyard (koort-yaardh) ~ deyr, meegaar

(fal) deyr soo wareeji. Dh: ood.

xayndaab -ka: (magac, lab, keli) wareeg derbi ah; deyr kore; waageer meel ku xidhan. Dh: deyr, miir.