xayey
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
XAYEY
[HAYE] Wrightia denhardtiana 02
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
XANYEY
Wrightia demartiniana 01
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ayey
f. n. grandmother
ayey vl. pron. she / they,
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ayey
-da: (magac, dhedig, keli) eeg ayeeyo.
ayey-ga: (magac, lab, keli) awowga labada waalid midkood. Ayeygay weli wuu nool yahay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mayey
-ga: (maagac, lab, keli) roob is daba jog ab oon kala qaad lahayn oon duufaan iyo dabylina la socon oo shubma. Dh: miiraale.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadey
(fal) eeg xadee.
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YAYEY
Kirkia tenuifolia 10
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
iidheh
m.dh (-hyo, m.l/dh) Xayeysiis iyo ammaan dheerad ah oo laga sheego wax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
jariidad
m.dh (-raa'id, m.l) Wargeys toddobaadle ama ka badan oo lagu soo bandhigo maqaallo waxyaalo kala duwan ka hadlaya iyo xayeysiis. la-mid: jariido.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
iidheh
m.dh (-hyo, m.l/dh) Xayeysiis iyo ammaan dheerad ah oo laga sheego wax.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
jariidad
m.dh (-raa'id, m.l) Wargeys toddobaadle ama ka badan oo lagu soo bandhigo maqaallo waxyaalo kala duwan ka hadlaya iyo xayeysiis. m.l.w, jaraa'id. la-mid: jariido.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
thin
/thin/ (adj) 1. dhuuban (dhumuc yar) (adj) 2. caato ah (xayeysi ah) (adj) 3. daciif ah (tabar daran) (v) 4. dhuubid (dhumuc yarayn).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
iidheh
-da: (n) advertisement (adhvartaayzment)-, commercial advertisement ~ xayeysiin
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayeesi
magac loo baxsho wiil dhuuban ama caato ah.
xayeesi -ga: (magac, lab, keli) caato aan hilib lahayn. Dh: weyd, xayeysi.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
XANYEEY
(Haniei) May, NFD, S, C Wrightia demartiniana Chiov. Apocynaceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayeysi
-ga: (magac, lab, keli) eeg xayeesi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Halyey
(Halyey-ga)
1. Uubatada (yeyda) keeda lab.
2. Geesi; wabar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
halyey
m.l (-yo, m.dh) 1. Uubatada keeda lab. 2. Geesi, wabar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
halyey
m.l (-yo, m.dh) 1. Uubatada keeda lab. 2. Geesi, wabar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
halyey
m. n. male wolf; hero
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
halyey
-ga: (magac, lab, keli) qof geesi ah. Dh: hanad, haldoor, geesi. Li: fulay. Wa: halyeeyo.
halyey -ga: (magac, keli) uubatada 'yeyda' keeda lab.
halyey-ga: (magac, lab, keli) yeyda midka ugu adag ee had iyo jeer ugu horreeya waxna u laaya. Yeyda halyeygaa laga dilaa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
halyey
cf: uubato; geesi
de: male wolf; [fig.] hero
lx: halyey
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: halyey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waydey
(fal) eeg waydee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xadeyn
(Xadeyn-ta)
Xad u yeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xądeyn
m.f.dh eeg xądee.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xadeyn
-ta: (n) limiting (limit-ing); restricting (ris-tirikt-ing); bordering (boor-dher-ing)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadeyn
-ta: (magac, dhedig, keli) xad iyo qiyaas lagu ogaado oo la yaqaan u yeelid. Dh: xadays.
xadeyn -ta: (magac, dhedig, keli) soohdin u kala samayn; daari u dhaxaysa u kala madayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xadeys
-ka: (magac, lab, keli) eeg xadayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xangey
-da: (magac, dhedig, keli) eeg xangay. xangoor -ta: (magac, dhedig, keli) isqaadqaad iyo kibir. Dh: kibir, santaag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayees
(fal) weydaw oo qof dhuuban noqo. Intaad cuslaan lahayd xayees. Dh: dhuubo.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
YAYEEY
(Yayey) C Kirkia tenuifolia Engl. Simaroubaceae.
C Commiphora erythraea (Ehrenb) Engl. Burseraceae.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
aye
/aay/ (adv) haah (haye) ; waa yahay (u woodid ama aqbalid). e.g. Aye aye captain.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aye
magac loo baxsho wiil la filayo in uu yeesho mustaqbal fiican ama waxa uu samayn doono loo aayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xay
(Xay-ga)
1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah.
2. Midabkiisu, sida xayga qaarki, cad yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xay
m.l 1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah. 2. Midabkiisu, sida xayga qaarkii, cadyahay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xay
m. n. white flower species; white color
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xay
nickname; name-f whittish; white flower. Cf: Xaayow, Xayle
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xay
ama Xaayow magac loo bixiyo wiil midabkiisu aad u cad yahay.
xay: (ereycodeed) erey lagu kexeeyo idaha.
xay: (tilmaame) caddaan ah.
xay -ga: (magac, lab, keli) midab caddaan xooga ah. Dh: caddaan. Li: madaw.
xay -ga: (magac, lab, keli) ubax u baxa sida bul ama cutub oon caleen lahayn. Dh: ubax.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xay
de: white flower sp.; [ext.] white color
initial: x
lx: xay
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: xay
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
yey
m.l (cilmiga naflayda) Bahal dugaagga ka mid ah oo eeyga u eg, arigana aad u laysa; uubato; uu'leey. la-mid: yeey.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
yey
m.l (cilmiga naflayda) Bahal dugaagga ka mid ah oo eeyga u eg, arigana aad u laysa; uubato; uuleey. la-mid: yeey.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
yey
question word, vl. pron. who ... her?
yey: m. n. wolf, wild dog
yey: pron., neg., opt. form: may she / they not ...
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yey
-ga: (magac, lab, keli) bahal dugaagga ka mid ah oo ay eyga isku bah yihiin, adhigana aad u laaya. Sida yeyguu u cunay hilibkii. Dh: uubato, yeey, uuley.
yey-ga: (magac, lab, keli) weelka wax lagu cuno ama lagu cabbo. Yeygii baa nalaga xaday. Dh: maacuun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aaye
m.dh la-mid: aayo².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aaye
f. n. destiny, future
aaye [feminine] n. aunt, uncle's wife; stepmother
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Aaye
name-m destiny, future
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aaye
-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aaye
waa magac loo baxsho wiil la filayo in uu yeesho mustaqbal fiican oo waxaa u samayn doono loo aayo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aaye
-ha: (magac, lab, keli) nolosha danbe oo aan weli la gaadhin. Dh: aayetiin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
afey
m. n. mute ~ toothless person
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
afey
de: mute ~ toothless person (deprived of the gift of speech; having some speech impediment)
lx: afey
pd: (-ga)
ps: n-m
key: afey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ajey
(fal) biyo jooga wasakhay. Dh. ajay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
arey
-da: (magac, dhedig, keli) shinbir madaw, boggana cas oo beeraha hadhuudhka laga celiyo. Areyda beerta ka celiya. Dh: aarey.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ayay
vl. pron. she / they,
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ayay
(n) (suffix) used to form the past continuous tense of verbs with prounoun I or he. Ex: wuu arkayay; he was seeing, wuu maqlayay; he was hearing, wuu soconayay; he was walking
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haye
Waa tahay; hawraarsan; hallayeelo (ama hayeh).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haye
fk. Waa tahay; hawraarsan; hallayeelo. la-mid: hayeh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haye
fk. Waa tahay; hawraarsan; hallayeelo. la-mid: hayeh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haye
inter. yes, O.K.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haye
(interjection) used to express approval or agreement, yes (yees); OK
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haye
(falkaabe) marxabba; waan yeelay. Haye habaar ma maro. Dh: hawraarsan. Li: diiday.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
iyey
-da: (magac, dhedig, keli) dareenka dhadhanka galmada ee dhedigga. Dh: macaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
laye
(xidhiidhiye) waxa la yidhi; kuye. Laye Soomaalidu geela gaal bay odhan jireen. Dh: leye.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Maye
Maye?
Xaggee jiraan? Meeye?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
maye
e.we eeg mee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
maye
loc. question word, pl. where are they?
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Maye
name-m refuter; rejecter; opposed; he who apposes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Maye
ama Mayle: magac loo bixiyo wiil khilaaf ku dhashay ama la filayo in uu noqdo nin adag oo aan wax la marsannin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maye
(magac'uyaal) erey u dhigma aaway, halkee ayuu jiraa. Maye qalinkii iyo buuggii. Dh: aaway. Mee, meeyey.
maye -ha: (magac, lab, keli) roob is daba joog ah oon kala qaad lahayn oon duufaan iyo dabylna wadan. Dh: mayay, miiraale, gudgude.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
maye
a: meeye
de: where are they?
lx: maye
ps: qw-loc-pl
key: maye
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
rayé
rayé, adj. - Xarxariigin leh
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
waye
-ha: (magac, lab, keli) ixtiraam; xushmayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xame
-ha: (magac, lab, keli) xanuun nafaqo darro keento oo dumarka dhala ama uurka leh afka kaga dhaca. Dh: xamo, xammo, xama.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xayd
(Xayd-da)
Meeshii lagu ogaa oo kor looga kacsanaado, sida salxanyo aad u korreeya ama geeso dib u ceshan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xayd
f.g1 (-day, -dday) Maro iyo wixi lamida kor u qaadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xayd
v. lift ~ tuck up (one's clothing)
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xayd
nickname-m lift ~ tucks up (one's clothing). Lit: ready for action
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayd
(fal) tafaha bannee oo dharka kor u jiil. Tafta xayd oo xawaaraha biiri.
xayd -ka: (magac, lab, keli) dhiig dabiici ah oo dumarka iyo noolashaasha kale badhkood si milayle ah uga yimaad calaamadna u ah qaangaadhnimada iyo dhalooyada. Naag uur leh xayd kama yimaad. Dh: xayl, caado, dhibaad, dhibaaji.
xayd: (tilmaame) dhar ama qof arrin u heellan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xayd
bw: xeyd (and related forms)
de: lift ~ tuck up (one's clothing)
initial: x
lx: xayd
nt: xaydid (da) [vn-f]
pd: (xayday)
ps: v1=tr
key: xayd
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xayi
(Qof)
Nool oo waxtar ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xayi
m.l.kh X. ah: qof waxtar ah ama firfircoon.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xayi
m.l.kh X. ah: qof waxtar ah ama firfircoon.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xayi
m. n. alive, vivacious, full of vigor and vitality, energetic
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xayi
-ah: (n) 1. healthy (hel-thi); sound (saawndh) ~ caafimaad qaba. 2. energetic (enar-jatik); active (aak-tiv); vigorous (yiga-ras)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayi
-ga: (magac, lab, keli) qof nool oo waxtar ah. Nin xayi ah ii soo shaqo gee. Dh: hawlkar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xayi
de: alive, vivacious, full of vigor and vitality, energetic
initial: x
lx: xayi
pd: (-ga)
ps: n-m-atr
key: xayi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xayl
(Xayl-ka)
Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; caado; dhibaad; dhibaaji.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xayl
xayl¹: m.l Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; caado; dhibaad.
xayl²: f.mg1 (-lay, -shay) Haweeney caado helid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xayl
m.l Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; caado; dhibaad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xayl
m. n. menstruation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xayl
-ka: (n) menstruation (men-stru-eyshin); period (piir-i-eed); menses (men-siis) ~ caado
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayl
-ka: (magac, lab, keli) dhiig dumarka la yimaad inta ay dhallin yaryihiin oo qaangaadh madana calaamad u ah. Dh: xayd.
xayl -ka: (magac, lab, keli) xilli neef dhidigahi saarasho diyaar u yahay. Dh: asool, rimay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xayl
bw: Arabic
cf: dhiig
de: menstruation
initial: x
lx: xayl
pd: (-ka)
ps: n0-m
key: xayl
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xayn
(Xayn-ta)
Wadajir urursan oo ka kooban dad ama waxyaalo; koox; horin; xoogaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xayn
m.dh In yar oo aan badayn oo xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo wada jira; horin; koox.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xayn
m.dh In yar oo aan badayn oo xoolo, ugaar iyo wixi lamida oo wada jira; horin; koox.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xayn
f. n. group
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xayn
(adj) some (sam); group (guruup); herd (heerd)-, flock (falook) ~ koox
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayn
-ka: (magac, lab, keli) fayga hoose e marad ama googoradda dumarka. Dh: cidhif.
xayn-ka: (magac, lab, keli) qaraabada wixiidha oorida ka soo jeeda. Dh: gacal, xidid. Li: xiga.
xayn -ta: (magacwadareed) koox adhi ah oo wad socota ama wada daaqaysa. Xayn yari xas beedday.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xayn
de: group
initial: x
lx: xayn
pd: (-ta Pl: xaynan (ka))
ps: n1-f, n4-f
syn: horin, hormo, koox
key: xayn