Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro la guntanyahay kor u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro la guntanyahay kor u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

v. lift up something for oneself; show ~ reveal (especially part of one's own body)

waa la naqliyay ✓

-xaytay / xaydatay: (v) tuck up [something] around the body fold up [one's] sleeve

waa la naqliyay ✓

(fal) marada laabo oo tafaha bannee.

waa la naqliyay ✓

1

de: lift up s.t. for oneself; show ~ reveal (especially part of one's own body)

2

initial: x

3

lx: xaydo

4

pd: (xaytay)

5

ps: v3b=

6

key: xaydo

waa la naqliyay ✓

1

(Xayd-da)

2

Meeshii lagu ogaa oo kor looga kacsanaado, sida salxanyo aad u korreeya ama geeso dib u ceshan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Maro iyo wixi lamida kor u qaadid.

waa la naqliyay ✓

v. lift ~ tuck up (one's clothing)

waa la naqliyay ✓

nickname-m lift ~ tucks up (one's clothing). Lit: ready for action

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tafaha bannee oo dharka kor u jiil. Tafta xayd oo xawaaraha biiri.

2

xayd -ka: (magac, lab, keli) dhiig dabiici ah oo dumarka iyo noolashaasha kale badhkood si milayle ah uga yimaad calaamadna u ah qaangaadhnimada iyo dhalooyada. Naag uur leh xayd kama yimaad. Dh: xayl, caado, dhibaad, dhibaaji.

3

xayd: (tilmaame) dhar ama qof arrin u heellan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xeyd (and related forms)

2

de: lift ~ tuck up (one's clothing)

3

initial: x

4

lx: xayd

5

nt: xaydid (da) [vn-f]

6

pd: (xayday)

7

ps: v1=tr

8

key: xayd

waa la naqliyay ✓

m.dh Xishood.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] modesty, shyness, humility

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xishood iyo asturnaan. Waligey xishookiyo, dhigi mayo xayo oo, xadhiggii dirkaygiyo, xadi maayo diintee.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: modesty, shyness, humility

3

initial: x

4

lx: xayo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-abs

7

key: xayo

waa la naqliyay ✓

m.dh Roob da'a xilliga guga ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habeen dayaxu la fariisto dirirka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marada jidhka intiisa hoose qarisa, sare u qaad oo ilaa kubabka gaadhsii. Dh: xaydo, feydo.

2

faydo -da: (magac, dhedig, keli) faa'iido iyo macaash. Dh: ribix.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Dhul, qayb go'an cabbirasho.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo ri' garbaha illaa sakaarka ku leh midab ka duwan midabka jidhka kale.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaanuun.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): suet, kidney-fat

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) solid or semisolid fat (faat); saturated fat; cholesterol (ko-les-teraal) ~ xayr

2

xaydha khaansiirka; lard (laardh)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) baruur caddaan ah oo dux badan oo suumanka biraha iyo wixii la mid ah la mariyo. Dh: baruur, jifi, xayr. Li: jiidh.

2

xaydh -a: (magac, dhedig, keli) baruur nafleyda meelo gaar ah ka baxda.

waa la naqliyay ✓

1

de: suet, kidney-fat

2

initial: x

3

lx: xaydh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f-mass

6

see: xayr {N}

7

key: xaydh

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ytay, -ydatay) Maro dacalkeeda hoose kor u qaadasho. m.f.dh, xeydasho.

waa la naqliyay ✓

v. tuck up one's skirt ~ clothing (for running, etc.); gird up one's loins

waa la naqliyay ✓

(fal) guntiga gaabso; marada laabo oo tafaha bannee. Macawista daadka ka xeydo.

waa la naqliyay ✓

1

de: tuck up one's skirt ~ clothing (for running, etc.); gird up one's loins

2

initial: x

3

lx: xeydo

4

nt: xeydasho (/da) [vn-f]

5

pd: (xeydtay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xeydo

waa la naqliyay ✓

(fal) marada soo laabo. Dh: xaydo, faydo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaydad guntiga lugaha intooda hoose laga xaydo oo la gaabiyo. Dh: xaydad, guntigaabsi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cunug yar qayd yar oo xanjeer ah ku xambaaro. Xanjeerka ka daa oo ilmaha go' weyn ku xanjeero.

2

xanjeero: (fal) xaydo oo guntiga gaabso; guntiga kor u qaado. Gucundhada ka xanjeero. Dh: xaydo.

waa la naqliyay ✓

(fal) marada laalaabo; xaydo oo haddana xaydo. Waa la yaacayaaye xaydxaydo.

waa la naqliyay ✓

(fal) marada laalaabo; xaydo oo haddana xaydo. Waa la yaacayaaye xeydxeydo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) midho shumburada la bah ah oo kuus Kuusan lana cuno inta la karsho. Dh: atar, catar.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Dan awgeed wax u doorasho (cid).

waa la naqliyay ✓

(fal) dan awgeed wax u doorasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Cunno, lacag iyo wixi lamida meel dhigasho si aad mar kale u isticmaashid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Cunno, lacag iyo wixi lamida meel dhigasho si aad mar kale u isticmaashid. m.f.dh, kaydsasho.

waa la naqliyay ✓

v. save, store away (for oneself), put in store, preserve

waa la naqliyay ✓

-kaydsaday / kaydsatay: (v) make a deposit or reserve something for future use

waa la naqliyay ✓

1

de: save, store away (for oneself), put in store, preserve

2

lx: kaydso

3

pd: (kaydsaday)

4

ps: v3a=

5

key: kaydso

waa la naqliyay ✓

v. wash, bathe

waa la naqliyay ✓

(Maido) C Phoenix reclinata Jacq. Palmae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar jidh aqal iyo wixii la mid ah dhaqo oo uskagga iyo foolxumada ka nadiifi. Jidhka maydho. Dh: dhaqo, qubayso, qasaalo.

2

maydho -da: (magac, dhedig, keli) geed leh caleemo dhaadheer oo la jaad ah timirta iyo baarka. Dh: caw, mayro.

waa la naqliyay ✓

1

a: mayro {N}

2

de: wash, bathe

3

lx: maydho

4

pd: (maydhay)

5

ps: v3b=

6

key: maydho

waa la naqliyay ✓

(Saydo) S Sporobolus helvolus (Trin) Th. Dur & Schinz. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nadiifso oo qashinka ka haro. Geedka hoostiisa xaadho. Dh: salabayso, xaaqo, haro.

2

xaadho: (fal) rafo oo dhulka galgalo. Qosol xaadho Dh: rafo, xaaro.

3

xaadho: (fal) sallaxo oo wixii alaab ama agab yaal oo dhan ka gur; meel xaadhan samayso. Booto xaadho ha laguu mitiriyee. Dh: sallaxo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ul, qori iyo wixi lamida sulub ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

v. cut off ~ remove any protruding part of something for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) dusha aayar uga qaado. Xaadso kereemka oo gunta ha u dhaadhicin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xaadi

2

de: cut off ~ remove any protruding part of s.t. for oneself

3

initial: x

4

lx: xaadso

5

pd: (xaadsaday)

6

ps: v3a=tr

7

key: xaadso

waa la naqliyay ✓

1

(Xandha-da)

2

Hanti; xoolo; maal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maal; hanti.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] property, goods

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hanti, maal, xoolo

2

de: property, goods

3

initial: x

4

lx: xandho

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-col

7

key: xandho

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaabsad ama jiilashada dharka oo tafaha la banneeyo. Dh: xaydasho, xanjeerasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Maro iyo wixi lamida wax la xayday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-aa / nayd: (n) tucked up; rolled up [one's] sleeve

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) guntiga gaabsan oo kor u haysta ah. Dh: feydan.

waa la naqliyay ✓

1

nickname; name-m fine; soft haired. Syn: Yalax, Yalaxow, Yoolax

2

Carabi: name-m lion, strength

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xayd.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaydkii qaangaadhidda keenid.

2

xaydid -da: (magac, dhedig, keli) lugaha xaggooda hoose qaawin oo marada ka soo laalaabid. Dh: jiilid, xaydis.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhiig xayd ah keenis.

2

xaydis -ta: (magac, dhedig, keli) lugaha xaggooda hoose qaawin oo marada ka soo laalaabid. Dh: xaydid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax xaydan ahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Xayr jeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Xayr jeelasho. m.f.dh, xayroobid.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become fat, fatten

waa la naqliyay ✓

(fal) xaydh noqo; xaydh yeelo. Hilib yahaw xayrow. Dh: xaydhaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: become fat, fatten

2

initial: x

3

lx: xayrow

4

pd: (xayroobay)

5

ps: v1=inch

6

key: xayrow

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aantay, -aamatay) Wax xaydaan u samaysasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dayr ku wareejiso. Aqalka xaydaamo. Dh: deyro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marada jiilasho oo tafaha bannayn.

waa la naqliyay ✓

(v) (suffix): you, it or she were [was] .... Ex: way caddayd; it or she was white

waa la naqliyay ✓

Kuma? Kee? Tuma? Tee?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

question word: who?

waa la naqliyay ✓

1

who (huu) ~ kee; see [eeg] waayo?

2

ayo: (suffix)-. [ negative with ma or maan] used to form negative present continuous tense of some verbs with pronoun he or L. Ex: waxba maan arkayo; I am seeing nothing. Waxba maan sheegayo; I am saying nothing

waa la naqliyay ✓

erey weydiin ah oo lagu raadinayo cidda la sheegayo ama wax samaysay. Dh: waa kuma? waa kee? waa tuma? waa tee?

waa la naqliyay ✓

1

° (Xad-ka)

2

Soohdin; seere.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

2

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

3

xąd³: f.g1 (-day, dday) 1. Wax is-hortaagid. 2. Wax dhibid.

waa la naqliyay ✓

1

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho. m.f.dh, xadid.

2

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

3

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

waa la naqliyay ✓

Limit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. border, boundary, demarcation, frontier; limit, confine; legal sentence (to physical punishment)

2

xad v. steal, rob

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) steal (istiil); thieve (thiiv); shoplift (shoop-lift); burgle (beer-gat); help oneself; clean out; be light-fingered; commit theft

2

xad: -ka: (n) boundary (baawn-dhari), border (boor-sher); frontier (faroon-tiir); bound (baawnd); limit (limit)-, limitation (limi-teey-shin) ~ xudduud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ay dad leeyihiin oon laguu oggolayn adoon lagu arkayn hoos ahaan u qaado. Naftaadu wax xad yaynan ku fikirin weligeed. Dh: tuugayso.

2

xad: (fal) cid dembi gashay xad ku oog.

3

xad -ka: (magac, lab, keli) ciqaab lagu fuliyo qof dambi sharci ah galay sida sino, khamri, tuugo, budhcadnimo iyo wixii la mid ah.

4

xad -ka: (magac, lab, keli) soohdin laba dal ama laba meelood u kala dhaxaysa. Dh: made, daari, xuduud, seere.

5

xad -ka: (magac, lab, keli) meel astaysan oo wax lagu yaqaan ama ay ku sargo'an yihiin. Dh: heer.

waa la naqliyay ✓

1

(Xay-ga)

2

1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah.

3

2. Midabkiisu, sida xayga qaarki, cad yahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ubaxa kiisa aan qaabka caleemaha lahayne u baxa sida bul ama cuntub ama xirmo yar oo dun ah. 2. Midabkiisu, sida xayga qaarkii, cadyahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. white flower species; white color

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f whittish; white flower. Cf: Xaayow, Xayle

waa la naqliyay ✓

1

ama Xaayow magac loo bixiyo wiil midabkiisu aad u cad yahay.

2

xay: (ereycodeed) erey lagu kexeeyo idaha.

3

xay: (tilmaame) caddaan ah.

4

xay -ga: (magac, lab, keli) midab caddaan xooga ah. Dh: caddaan. Li: madaw.

5

xay -ga: (magac, lab, keli) ubax u baxa sida bul ama cutub oon caleen lahayn. Dh: ubax.

waa la naqliyay ✓

1

de: white flower sp.; [ext.] white color

2

initial: x

3

lx: xay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: xay

waa la naqliyay ✓

1

de: you were / she was

2

lx: -ayd

3

ps: v5a-2sg/3f-past

4

xe: You were fine.

5

xv: =-eyd

6

key: -ayd

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓