xayditaan

(Xaydaan-ka)

Derbi; gidaar; xero.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho. m.f.dh, xaydaamid.

Common N. fence, enclosure, corral

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Dh: deyr, ijaar.

bw: sp: xayddaan

de: fence, enclosure, corral

initial: x

lx: xaydaan

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

syn: xero

key: xaydaan

-ka: (magac, lab, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: aadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aayid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg awdid.

-ka: (magac, lab, keli) qof, qof kale inuu guursado xalaal u ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) xiraad la'aan ku seexasho. Qaditaanka martida saakaa la ogaaday.

qaditaan-ka: (magac, lab, keli) wax qaday oon waxba helin ahaan. Qaditaanka waan ugu tala galay.

-ka: (magac, lab, keli) biyo ceel ka dhuritan.

-ka: (magac, lab, keli) jilicid oo cabbaar biyo ku jiritaan. Raditaan ku tun gallayda haddi kale waad ku daali.

-ka: (magac, lab, keli) tayidda lafteeda, tayniin.

-ka: (magac, lab, keli) kaxayn; wadniin.

-ka: (magac, lab, keli) xalidda qudheeda.

-ka: (magac, lab, keli) xaqii uu lahaa siin; magdhaw siin. Dh: xaqis.

m.l (-nno/-aammo, m.dh) Ood ama dhismo wareegsan.

m.l (-nno/-aammo, m.dh) Ood ama dhismo wareegsan.

m.f.dh eeg xaydan. la-mid: xaydnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xaydan ahaan. Geeljiraha xaydnaanta waa lagu ogaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ayidaad. ayidsan: (tilmaame) taageersan.

-ka: (magac, lab, keli) kala maqnaansho daba dheeraaday. Baaditaan baan ku kala maqnqyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faylid.

-ka: (magac, lab, keli) xayditaanka iyo qaawinta meel asturnayd. Dh: feydniin.

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

-ka: (magac, lab, keli) laadidda lafteeda. laadlaad: (fal) si isdaba joog ah; wax u laad: laad ku celceli.

-ka: (magac, lab, keli) dhiqitaan oo nadiif ka dhigitaan. Shaadhku waa nadiif oo mayritaan uma baahna. Dh: mayrniin, dhaqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhulka yaal kor u hinjitaan. Qaaditaanka culayska badan iska iaali. Dh: qaadniin. Li: dhigniin.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn la tegitaan. Qaaditaanka habluhu waa dhaqan qaldan. Dh: la tegitaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) wax mug leh muggiisa wax le'eg deeqitaan. Dhiilku qorofka wuu ka qaaditaan yaryahay: Dh: deeqitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) bugtaan ama cudur yeelasho. Waa in la xakameeyo kala qaaditaanka cudurrada faafa.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) duullaan meel ugu kicitaan oo dagaal u xamaanqaadasho. Ciidankii weerar qaaditaan ayuu u kabaalqabtay. Dh: weeraritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) ku heesitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) joogsashada da'itaanka roobka. Roobku waa mayay oo qaaditaan ma leh. Dh: joogsi, kacitaani. Li da'itaan, hooritaan.

qaaditaan -ka: (magac, lab, keli) xil aqbalitaan oo masuul noqosho; xil dusha u riditaan. Dh: xilqaadniin.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) xoog ku dhacitaan oo boobitaan. Qaaditaanka geel dad kale waa dembi kuu yaal. Dh: dhicitaan, boobitaan.

qaaditaan-ka: (magac, lab, keli) deeq bixin oo cid kale siin. Dh: siin. Li: diiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaybin.

qaybitaan-ka: (magac, lab, keli) kor ka qabasho. Dh: xafiditaan.

-ka: (magac, lab, keli) xaab urursasho. Xaabitaankuu xariif isku moodaa. Dh: xaabid.

-ka: (magac, lab, keli) nadiifin ilmaga leen ilmo ka daatay la nadiifyo.

xaaqitaan -ka: (magac, lab, keli) haritaan qashin meel laga haro. Dh: fiiqitaan, xaadhitaan.

xaaqitaan -ka: (magac, lab, keli) xasuuqitaan oo aad u layn. Dh: gumaaditaan, xasuuqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) fiiqitaan; haritaan, xaaqitaan.

xaaritaan-ka: (magac, lab, keli) sindho keenitaan; wax saxaroonaya ahaansho.

-ka: (magac, lab, keli) qooshitaan; faraha ku ruquusitaan. Dh: rufaaqitaan, cajiimitaan.

-ka: (magac, lab, keli) orod baxsad iyo fakasho ah.

-ka: (magac, lab, keli) samaynta falka caymadka.

-ka: (magac, lab, keli) meel u hayaamitaan.

-ka: (magac, lab, keli) xasad samayn; xaasid ahaan; u quudhid la'aan oo wanaagga cidda kale ka xumaan. Dh: xaasidid.

-ka: (magac, lab, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Dh: aayarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) naaxitaan iyo buurnaansho. Dh: baruuraysad, baruuraysasho, baruuraysi.

-ka: (magac, lab, keli) wax dayacan oo baylahsan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax sii socda ku sinmid; wax kaa korreeya gaadhid. Dh: gaaritaan, gaadhis, taababasho, qabasho, tegis.

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

m.l (-no, m.dh) Organ wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadi mareenka.

-ka: (magac, lab, keli) habka wada qaba habdhisyada taranka iyo kaadimareenka.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhadhay oo isku buusay ahaan. Qudradda qoo oo qaadhitaanka ka ilaali. Dh: dhadhitaan, qaadhniin.

-ka: (magac, lab, keli) ka faanitaan oo iska weyneyn. Dh: islaweyni.

m.f.dh eeg xaddidan. la-mid: xaddidnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xad lagu og yahay lahaan; meel aan la dhaafin lahaan.

-ka: (magac, lab, keli) maxkamadaynta lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) dul u yeelad.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Maro iyo wixi lamida wax la xayday ahaansho.

-aa / nayd: (n) tucked up; rolled up [one's] sleeve

(tilmaame) guntiga gaabsan oo kor u haysta ah. Dh: feydan.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

(Xadnaan-ta)

Wax la xadayo ahaan; jirrabnaan; kadeednaan; ciirsanaan.

m.f.dh eeg xadan. la-mid: xadnaansho.

f. n. helplessness, being in a very difficult situation

-ta: (magac, dhedig, keli) jirrabnaan; kadeednaan. Xadnaanta maxaa keenay.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la xaday ahaan. Tukaanka xadnaan ayaan ugu imidday.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xad lagu oogay ahaan.

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xuduud aan la dhaafayn loo yeelay ahaan.

de: helplessness, being in a very difficult situation

initial: x

lx: xadnaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xadnaan

1. La xayiray.

2. (Xayiran-ka) Xayirmid.

xayiran¹: m.l la-mid: xayirmid.

xayiran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax socodkooda ama fulintooda la is-hortaagay noqosho.

xayiran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xayiray ahaansho.

xayiran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax socodkooda ama fulintooda la is-hortaagay noqosho. m.f.dh, xayirmid.

xayiran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xayiray ahaansho. m.f.dh, xayirnaan.

der. [adjective] stopped, halted, delayed

-xayimaa I xayimayd: (adj) stuck with (istak with)-, burdened with; in difficulties; hindered (hinderidh)-, handicapped (heendhi-kaapti)-, up against a brick wall ~ xanniban

(fal) wax xanniban ama la xayiray ah nogo. Badda ku xayiran. Dh: xanniban

xayiran: (tilmaame) meel kasta ka xidhan oo hulo laga baxo haysan. Dh: dhibban, jirraban, kadeedan.

de: stopped, halted, delayed

initial: x

lx: xayiran

nt: xayiran (xayirmay) [v1=inch]

pd: (xayirnaa)

ps: adj-der

key: xayiran

xayraan¹: m.l.kh Xanaagid.

xayraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay, -aami) Ku x.: cid aad ugu xanaaqid.

m. n. mad person, angry ~ infuriated man

(fal) qof xayraan ah noqo. Orod dibadahaa xayraan. Dh: maraatee.

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo suufinimo ka muuqato waallina lagu tirin karin. Waxa noo yimid nin xayraan ah. Dh: maraate.

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof aan waxba haysan oo caydh ah.

bw: Arabic

de: mad person, angry ~ infuriated man

initial: x

lx: xayraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xayraan

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Beerta xeydaan ha loo meegaar Dh: deyr, ijaar.

-ka: (magac, lab, keli) tuuritaanka iyo riddaynta walax meel ama qof lagu abbaaray. Aa'itaanka rasaasta ha loo meel dayo. Dh: riditaan, tuuritaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aasid.

-ka: (magac, lab, keli) aragti ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ba'id.

-ka: (magac, lab, keli) carar iyo didmo ku jirid.

baqitaan-ka: (magac, lab, keli) dareemidda baqis ama cabsi.

-ka: (magac, lab, keli) waxbaritaan, u dhigitaanka cashir. Baritaanka Soomaaliga berri baa la bilaabi.

baritaan -ka: (magac, lab, keli) (is ~) isbaritaanka dad aan is aqoonin.

-ka: (magac, lab, keli) basid aan wax ba ka soo hadhin gubo.

-ka: (magac, lab, keli) ka tegitaan; ka baxniin.

-ka: (magac, lab, keli) wax lagugu lahaa bixintiisa, magadhabitaankiisa.

beditaan -ka: (magac, lab, keli) ciyaar intii lagaa dhaliyey dib u dhalitaankeeda. Beditaanka kubbadda lagu kala nasiib roonaaye.

-ka: (magac, lab, keli) dareensi malayn ah. Shaki iyo biditaan baad haysaa.

biditaan -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh duulitaankii. Biditaanka diyaaradda ayuu sugayaa. Dh: haaditaan, lalitaan.

biditaan-ka: (magac, lab, keli) gu'itaan timaha. Biditaanka timaha ka ilaali. Dh: rifmitaan.

m. n. beverage, drink

ka: (n) drink (dirink); beverage (bevareej) ~ cabbitaan, sharaab

de: beverage, drink

lx: cabitaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: cabitaan