xaydhariyaad

(Xayrarriyaad-da)

1. Xayrta riyaha.

2. Caadka daruurta qaarki.

m.dh.u Caad qiro yar oo marka roobku da'o badanaa cirka isku geyfa.

f. n., [collective] cirrus (white, fleecy cloud)

cf: caad, daruur

de: cirrus (white, fleecy cloud) Lit: goat's suet

initial: x

lx: xayrarriyaad

pd: (-da)

ps: n-f-col

key: xayrarriyaad

(Xasharaad-ka)

Nafley yaryar oo kumanyaal jaad u sii kala baxbaxda; waxay isaga mid yihiin oo lagu yaqaan: waxay lee yihiin oogo arorro leh oo u kala baxda saddex qaybood (madax iyo dhex ama saab iyo sal ama qaar danbe); lix lugood, iyo (kuwooda duula) labo ama afar baal; iyo labo gees oo madaxa ka taagan. Lafdhabar ma leh. Waxaa ka mid ah: diqsi, shinni, xoon, kaneeco, injir, aboor, balanbaallis, dhiqle, booddo, geesoole, doorshaan, kd.; ~ cayayaan.

m.l.u Cayayaan.

m.l.u Cayayaan.

m. n., [collective] insects

-ka: (n) insects (insektis); pests (pestis) ~ cayayaan

-ka: (magac, lab, keli) noole yaryar oon laf dhabar lahayn oo duula ama gurguurta. Dh: cayayaan.

bw: Arabic

de: insects

initial: x

lx: xasharaad

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

syn: cayayaan

key: xasharaad

f. n. female soldier

-da: (n) police woman ~ naag boolis ah, caskariyad

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh ka tirsan ciidanka qalabka sida. Askariyad ordaysaa i jiidhay

de: female soldier

lx: askariyad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: askariyad

(fal) si baahsan oo foolxun u fadhiiso. Maxaad meesha la bahardaaddaa. Dh: hawaarid, bakaarsasho, bacalleelid.

bahardaad -ka: (magac, lab, keli) fadhiga baahsan ee aan habaysnayn oo basarinimo ka muuqato.

(Fandharid-da)

Nabar oogada ku yaal aayar af ugu yeelid ama mid furan gudihiisa, hawl lagu raago miyir iyo aayar aayar, uga qabasho; farafarayn; qodqodid.

m.f.dh eeg fandhar. la-mid: findhirid, findhirin, findhiris.

-da: (magac, dhedig, keli) nabar oogada ku yaal aayar af ugu yeelid ama mid furan ka dhigid. Dh: farafarayn, qodqodid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu siiyay, saluugid ama yaraysi.

gaydhamid -da: (magac, dhedig, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal. Dh: cartan, geydhan. gaydhamitaan -ka: (magac, lab, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal iyo herdan ku salaysan.

-da: (magac, dhedig, keli) dhis ama alaabo ama wax kale oo wanaagsan oo la xumeeyo ama la burbursho. Dh: kharrib

laver.

-da: (magac, dhedig, keli) badeeco iyo wixii la mid ah dibad ka keenid; dibad ka soo dejin. Kolka badarka dalku baxo waaridaadda badarka dibadda waa in la joojiyo. Dh: Li: dhoofin, iibgeyn.

waaridaad -ka: (magac, lab keli) wixii khayraad ah ee dibadda laga soo dhoofiyo. Wax soo saarkeennu hadduu innagu fillaado waaridaadku wuu yaraan. Li: saadiraad.

(Wandharid-da)

Wax wandharan ka dhigid.

m.f.dh eeg wandhar². la-mid: wandhar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hilib wadhid; saafid; kala dhigdhigid.

-ka: (magac, lab, keli) fiiqitaan; haritaan, xaaqitaan.

xaaritaan-ka: (magac, lab, keli) sindho keenitaan; wax saxaroonaya ahaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) koox u dhaw qof madax ah oo taladiisa wax ku yeesha. Dh: biddaano, xaashiyo.

-da: (magac, dhedig keli) cid kale u gudbin. Dh: isdhaafis.

xaawilaad -da: (magac, dhedig, keli) hab lacagaha iyo alaabaha qiimaha leh la iskugu xawilo. Dh: xawilaad.

xaawilaad -da: (magac, dhedig, keli) isku day wax kol lagu fashilmay mar kale la isku dayo. Dh: tijaabin. Li: quusad.

m.dh (-do, m.l) la-mid: xadaarad.

f. n. civilization

-da: (n) civilization (sivili-zeey-shin) also civilisation ~ ilbaxnimo, xaddaaro

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xadaarad.

bw: Arabic

de: civilization Alt sp: xadaarad

initial: x

lx: xaddaarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: xaddaarad

-da: (magac, dhedig, keli) naqshadayn tolmo qurux badan ah oo galalka furaashyada iyo barkimooyinka lagu sameeyo. Barkimada aan ku danggiigaa xaddaayad qurux san ayay leedahay. Dh: farshaxan, naqshad.

-da: (magac, dhedig, keli) xad u yeelid; inta uu noqonayo wax go'an oo la ogyahay ka dhigid. Dh: xaddidid, qiyaasid.

sculpter.

m.f.dh eeg xaydaan.

-da: (magac, dhedig, keli) dayr u samayn.

-ka: (magac, lab, keli) dhiigga xaydka keenitaan oo xilligii qaangaadhista gaadhid.

xayditaan -ka: (magac, lab, keli) feyditaan xagga hoose marada laga soo gaabiyo. Dh: xaydniin.

-ka: (magac, lab, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Dh: aayarid.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

m.l.w eeg camaliyad.

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq ciidan ama milateri.

-da: (n) police woman; female soldier ~ askariyad

-da: (n) disgrace (dis greeys) discredit (dis keredit); scandal (iskaandel) ~ facshar

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh aan loo oggoleyn inay guriga ka soo baxdo. Nin aan diinta aad u fahmin ayaa gabadhiisa makhabiyad ka dhiga. Li: faraha laga qaad.

(mandran) N Plectranthus comosus (Roth) Agnew. Labiatae.

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

N Plectranthus spicatus (Benth)? Labiatae.

m.l la-mid: maydhaamasho.

-ka: (magac, lab, keli) caano dhay ahaa oo soo dhanaanaanaya welina gadhoodh ama karuur gaadhin. Maggaabada hashaadaa ka roon maydhanaan kale'e. Dh: waraabadile, mayac.

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere iyo wixii la mid ah' saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhniin.

m.dh Jeclaan siyaasadda madaxbanaan ee dalka.

m.dh Jeclaan siyaasadda madaxbanaan ee dalka.

(n) 1. citizenship (siti-san-shiip)~dhalasho. 2. nationalism (nashi-nali-zim)~ waddaninimo

-da: (magac, dhedig, keli) dareen waddan jacayl oo qofka waddaniga ah ku abuuran. Waa in waddaniyadda lagu ababiyo carruurtu intay yaryar yihiin.

(fal) si dhacadiid ah u jiif.

wandhacaad -ka: (magac, lab, keli) jiif makhaddad ama jiqisha lagu dangiigsado oo raaxaysi ka tarjuma. Nin dhergaa wandhacaad yaqaan.

-ka: (magac, lab, keli) xaadhidda lafteeda. Dh: haritaan, xaaqitaan, fiiqitaan.

(Xaqdhawrid-da)

Qof xaqdhawr ku wadid, ku dhiqid.

m.f.dh eeg xaqdhawr².

-da: (magac, dhedig, keli) ilaalinta iyo ixtiraamka xuquuqda qofka kale. Dh: ixtiraamid, xushmayn.

xaqdhawrid-da: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid oo si ay xurmo ku jirto u qaddarin cid aanad xumaan u quudhayn.

(Xardhanaan-ta)

Wax la xardhay ama xardhan ahaan.

m.f.dh eeg xardhan. la-mid: xardhanaansho.

f. n. carved ornamentation

-ta: (magac, dhedig, keli) mid xardhan ahaan. Dh: naqshadaysnaan, xardhani.

de: carved ornamentation

initial: x

lx: xardhanaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: xardhanaan

-da: (magac, dhedig, keli) xasarad iyo hoos ka tuur laba dhinac ka dhaxaysa. Dh: shaqaaqo, hooskatuur.

xasaasiyad -da: (magac, dhedig, keli) cadanyo iyo diidmo jidhku uu wax diido.

-ta: (magac, dhedig, keli) cayayaan duula oo xilliga roobku da'o la arko oo dabka iyo halka uu iftiin ka baxayo ku soo xoonta. Dh: xayrawayn.

-ha: (magac, lab, keli) xamaarato u eg mulaca oo kora guriga halka sare oo dadka badhkii aaminsan yahay inu wax ka dhex cuno. Dh: malaw.

xaydhaxade -ha: (magac, lab, keli) daawe kimista lagu dubo oo dhagax ah. Dh: dhagaxkimiseed.

-ka: (magac, lab, keli) xannibitaan samayn; cunaqabatayn saarid.

-ka: (magac, lab, keli) ka shaqaysashada badaha iyo maaxiddeeda. Dh: badmarid.

-ka: (magac, lab, keli) orod baxsad iyo fakasho ah.

-ka: (magac, lab, keli) dheelitaan; ciyaaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo leh midho sida geesaha riyaha u dhuudhuuban.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madaarid.

m.f.dh wandharan. la-mid: wandharnaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) hilib saafan ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul ciid ah oo wixii dul mara hoos ula go'a. Dh: liqa.

m.l (-dyo, m.dh) Shuban ka yimaadda qofku marka uu dhimanayo.

m.l (-dyo, m.dh) Shuban ka yimaadda qofku marka uu dhimanayo.

n. phr., genetive: around dawn; of the morning

de: around dawn; of the morning Alt sp: waaberiyaad

initial: w

lx: waabberiyaad

ps: np-gen

key: waabberiyaad

-ka: (magac, lab, keli) geela mes baad iyo biyo leh u kaxeyen. Dh: xabaadhitaan.

xabbaaritaan -ka: (magac, lab, keli) xoolo ad lahayn xoog ku kaxaysasho. Dh: xabaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka ku qaaditaan.

m.dh (-dyo, m.l) Dhagxaan tiro badan oo sida buur yar u habaysan oo dadkii hore xabaasha madaxdooda ku dhisi jireen.

m.dh (-dyo, m.l) Dhagxaan tiro badan oo sida buur yar u habaysan oo dadkii hore xabaasha madaxdooda ku dhisi jireen.

Rainfall

m.l (-iyo ..., m.l) (juqraafi) Wadarta inta roob ah ee la dhigay meel waqti lagu siiyay.

-ka: (magac, lab, keli) noole sii dhimanaaya nafkadhawritaankii. Dh: baqtidhawritaan.

-ka: (magac, lab, keli) leexleexasho iyo luuqluuqmar. Baydhbaydhitaan badan malaha laakiin wuu barjeeyaa.

-da: (magac, dhedig, keli) dhismayaw kuwo yaryar iyo kuwo aad u waaweynba leh oo la yidhaahdo dad hore oo xoog badnaa ayaa dhisay. Waxaa badanaa ay ka kor taagan yihiin, meel qof madax ah ama waayeel ah ama bogor ah lagu aasay. Dh: xabaaltiiriyaad, haram.