xaydaamin

(Xaydaan-ka)

Derbi; gidaar; xero.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho. m.f.dh, xaydaamid.

Common N. fence, enclosure, corral

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Dh: deyr, ijaar.

bw: sp: xayddaan

de: fence, enclosure, corral

initial: x

lx: xaydaan

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

syn: xero

key: xaydaan

-ta: (magac, dhedig, keli) qaraar caddayn ah soo saar.

(Hayaamin-ta)

Meel fog oo abaari ka sokayso xoolo u kaxayn; kaynaanin.

m.f.dh eeg hayaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha meel fog oo doog iyo naq leh u rarid. Dh: kaynaanin, hayaamis, qayaadin.

m.dh la-mid: nidaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan wax u agaasimid. Dh: nidaamin.

f.g3 (-aantay, -aamatay) Wax xaydaan u samaysasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dayr ku wareejiso. Aqalka xaydaamo. Dh: deyro.

-ta: (magac, dhedig, keli) miisaan saarid.

m.dh la-mid: dandaamin.

(Dandaamin-ta)

Dandaan qaadid; wax sida dandaanka u culus qaadid; walwaalid.

m.f.dh eeg dandaami. la-mid: daddaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax culus oo aan la sidi karin qof walwaalayo. Dh: dandaamis.

m.f.dh eeg gaadaami. la-mid: gaadaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka jiifin. Dh: seexin, legdid.

m.f.dh eeg qayraami. la-mid: qayraamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel galay ama qabsaday ka soo dhiraandhirin.

(Waldaamin-ta)

Wax culus oo la wada qaado, iyadoo labada dhinac la kala hayo, oo la laallaadina hayo.

m.f.dh eeg waldaami. la-mid: walwaalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) handaafin oo wax culus hareeraha qabasho oo laadlaadin. Foosto waldaamin mooyee si kale laguma dallici karo. Dh: handaafin, wandaafin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax soo socda wax kale ka horgeyn oo dhanka kale u dhaafin. Wax is waydiin ma xumee wax is waydaarin baa daran.

m.f.dh eeg xaasaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) koolkooli oo wax walba u diyaarin. Dh: xanaanayn, masruufid, rabbarabbayn.

(Xayraamid-da)

Xayraan noqosho.

m.f.dh eeg xayraan².

-da: (magac, dhedig, keli) xayraan noqosho. Xerta maqaamyada xayraamidda ayaa ku badan.

(Xoodaamin-ta)

Salsalaaxid; xoodin.

m.f.dh eeg xoodaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) baabacada noole kale jidhkiisa aayar u dul marmarin oo ku salaaxid. Xoolaha rag kale xoodaamiyoow doob. Dh: salaaxid.

m.f.dh eeg xaradhaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) baaqbaaqid oo biyuhu meelo ay ku joogsadaan u samayn. Dh: baaqbaaqid.

xaradhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) xanaanayn dheeraad ah oo loo sameeyo wax lexejeclo loo leeyahay. Dh: dhaqaalayn.

(Daandaamin-ta)

Daandaan ka dhigid.

m.f.dh eeg daandaami.

-ta: (magic, dhedig, keli) tamarbeel ku ridid. Dh: wareerin, daandaamis.

(Maydhaamid-da)

Wax wanaagsan, oo aan bixintood la dooneyn, wax muquuno ah ku furasho.

m.f.dh eeg maydhaan². la-mid: maydhaan¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) maydhaan samayn.

m.l la-mid: maydhaamin.

m.f.dh eeg weydhaami. la-mid: weydhaamis.

-da: (magac, dhedig, keli) deyr ood ama derbi ah samayn. Aqalka xaydaabid ayaa u hadhay. Dh: ijaarid, xayndaabis.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Maro iyo wixi lamida wax la xayday ahaansho.

-aa / nayd: (n) tucked up; rolled up [one's] sleeve

(tilmaame) guntiga gaabsan oo kor u haysta ah. Dh: feydan.

(tilmaame) mid ayaama dhashay oo nasiib badan ah. Habeenkaagan ayaamanee, hulunbihii naga saarayee... Dh: barakaysan.

(fal) qaraar cad, mawqif qeexaya arrin faahfaahi. Bayaami warka beelaha dagaallama waa kuwee?

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

m.l Geed weyn oo aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro kuuskuusan oo la cuno leh.

f.g2 (-iyay, -isay) Meel fog oo roob ka da'ay xoolo u rarid.

v. drive (livestock) a long distance

(fal) xoolaha meel fog u rar oo u geediyee. Dh: kaynaani, qayaadi.

cf: kaynaan

de: drive (livestock) a long distance

lx: hayaami

pd: (hayaamiyey)

ps: v2a=tr

key: hayaami

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: nidaami.

(fal) si wanaagsan wax u agaasin. Dh: nidaami.

(fal) wax ka goo oo ka reeb. Imtixaanka inta dambe ka xadaafi. Dh: xadaf, masax.

xadaafi -ga: (magac, lab, keli) goyn shay la wada gooyo ama in laga jaro. Dh: xadfi.

xayraan¹: m.l.kh Xanaagid.

xayraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay, -aami) Ku x.: cid aad ugu xanaaqid.

m. n. mad person, angry ~ infuriated man

(fal) qof xayraan ah noqo. Orod dibadahaa xayraan. Dh: maraatee.

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo suufinimo ka muuqato waallina lagu tirin karin. Waxa noo yimid nin xayraan ah. Dh: maraate.

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof aan waxba haysan oo caydh ah.

bw: Arabic

de: mad person, angry ~ infuriated man

initial: x

lx: xayraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xayraan

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Beerta xeydaan ha loo meegaar Dh: deyr, ijaar.

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

(fal) miisaanka saar. Bardaami subagga Dh: miisaan.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bayaamin.

m.f.dh eeg bayaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheegid. Runtu bayaaninta ayay ku fiican tahay.

(Baydadin-ta)

Baydad ku ridid; didin.

m.f.dh eeg baydadi. la-mid: beygagin.

-ta: (magac, dhedig, keli) baydad ku ridid, baqdin iyo didmo ku abuurid. Baydadinta beelaha deggan ka daaya. Dh: didin.

baydadin -ta: (magac, dhedig, keli) ku ridid cabsi ka tuurta meel aan ruuxu garanhaynin. Baydadinta ka daa carruurta Dhegdheer ma jirtee.

(Cadaadin-ta)

Dhibid; kadeedid; xumayn; horjoogsad.

m.f.dh eeg cadaadi. la-mid: cadaadis¹ (3).

pressing

vl. n. repressing, oppressing, torturing, tormenting

-ta: (n) 1. pressure (paree- shar); compression (kom-pree-shen) 2. oppression (o-paree-shen) 3. harassment (haares-ment) cadaadis

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh, hoos wax ugu riixid. Dh: cadaajin, cadaadis.

cadaadin -ta: (magac, dhedig, keli) culays saarid ama ku ciqaabid qof waxaanu qaadi karayn; horusocod u diidid; dhibid. Dh: kadeedid.

de: repressing, oppressing, torturing, tormenting

lx: cadaadin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: cadaadin

(Cayaarin-ta)

Cayaarsiin; dheelsiin; madaddaalin.

m.f.dh eeg cayaari. la-mid: ciyaarin.

vl. n. act of having someone play, dance ~ drill

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dheelsiin. Dh: dheelsiin, madadaalin.

de: act of having s.o. play, dance ~ drill

lx: cayaarin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: cayaarin

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dandaami.

v. lift a heavy weight, carry something heavy

a: dandaami

de: lift a heavy weight, carry s.t. heavy (of two ~ more people)

lx: daddaami

pd: (daddaamiyey)

ps: v2a=tr

key: daddaami

f.g2 (-iyay, -isay) Wax culus, iyadoo dhulka in yar laga hinjinayo la socosho. la-mid: daddaami.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax culus, iyadoo dhulka in yar laga hinjinayo la socosho. m.f.dh, dandaamin. la-mid: daddaami.

v. lift (a heavy weight)

(fal) qaad wax culus oo walwaal. Dandaami danbiilka. Dh: wandaami, wandaafi.

de: lift (a heavy weight)

lx: dandaami

pd: (dandaamiyey)

ps: v2a=tr

see: daddaami

key: dandaami