xaydaamid

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

-da: (magac, dhedig, keli) murgaamidiye firfricooni ku soo korodha qofka, marka uu qaato wax baraaruja oo la cabbo ama la cuno.

-da: (magac, dhedig, keli) xaydmid.

-da: (magac, dhedig, keli) isku dul wareejin oo ku hareeraysnaan. Dh: goobid.

(Hayaamid-da)

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

m.f.dh eeg hayaan².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u fog oo nabad ama naq leh u rarid. Dh: dalandoolid, qayaadid, kaynaanid.

(Xayaadid-da)

Hees ka luuqin, ku qaadid, ku dhawaaqid; madiixid.

m.f.dh eeg xayaad².

-da: (magac, dhedig, keli) hees ku luuqayn oo ku dhawaaqid. Dh: qaadid, madiixid.

xayaadid -da: (magac, dhedig, keli) iska raaxaysasho.

f.g3 (-aantay, -aamatay) Wax xaydaan u samaysasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dayr ku wareejiso. Aqalka xaydaamo. Dh: deyro.

-da: (magac, dhedig, keli) miisaan saaritaan. Waa la soo miisay subagga bardaamid uma baahna.

-da: (magac, dhedig, keli) wax ku mammanaan oo aad u danayn. Dh: mamid. daddaamin -ta: (magac, dhedig, keli) cid wax ku mamsiin oo jecleysiin.

m.f.dh eeg gaadaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu siiyay, saluugid ama yaraysi.

gaydhamid -da: (magac, dhedig, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal. Dh: cartan, geydhan. gaydhamitaan -ka: (magac, lab, keli) cartanka iyo xaamxaamashada dagaal iyo herdan ku salaysan.

m.f.dh eeg haydalan¹.

m.f.dh eeg haylaan³. la-mid: haylaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) aqal, dusha sare haylaan ka saarid.

m.f.dh eeg saylaan².

(Xaasaamid-da)

Caatoobid; weydoobid.

m.f.dh eeg xaasaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax gaca lagu hayo oo la koolkoolliyo noqosho. Moca korisay xaasaamid lagama karo.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax castrata noqosho ama ahaan. Ninkan xaasaamidda ca la'aan ayaa ugu sabab ah. Dh: weydoobid.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax la masruufo oo cid kale ku tiirsan noqosho. Wiilka naxariistaadii ayuu xaasaamid ka qaadee orad oo shaqayso dheh. Dh: xaasaamis.

m.f.dh eeg xarraan².

-da: (magac, dhedig, keli) xamaasad iyo kacaannimo la kurbasho.

(Daandaamid-da)

Daandaan noqosho.

m.f.dh eeg daandaan². la-mid: daandaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax kugu dhacay dartiis, la wareerid. Dh: daandaamis.

(Dardaarmid-da)

1. Dardaaran samayn.

2. Ballan adag cid farid.

m.f.dh eeg dardaaran².

-da: (magac, dhedig, keli) dabadaa wixii la yeeli lahaa talo ahaan dadka kaa dambeeya ugu sheegid.

m.l la-mid: maydhaamasho.

m.f.dh eeg maydhaami. la-mid: maydhaamis.

m.l la-mid: maydhaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qataarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) isku ururin dareere ama adke la iskugu soo ururiyo xuddundhexaad marka xoog loo wareejiyo ama loo goolabo. Dh: goolabid.

waydhaamin -ta: (magac, dhedig, keli) winiinin ama wareejin dacallada u kala didisa marka la wareejiyo dareere, hoore ama adke.

(Xaddhaafid-da)

Xaddhaaf la imaansho.

(Xayaad-ka)

1. Cayaaraha waaweyn oo la tunto mid ka mid ah.

2. Dhawaaq heeseed; luuq; madiix.

xayaad¹: m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

xayaad²: f.mg1 (-day, -dday) Nafley raaxaysasho.

m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

m. n. special kind of dance; dance tune, dance-song

xayaad v. sing the tune for a dance; live it up, be lively

(fal) iska raaxayso; temeshlee oo sidaad doonto u faakihayso.

xayaad: (fal) hees ku luuqay. Noo xayaad aan ku maqallee. Dh: madiix.

xayaad -da: (magac, dhedig, keli) ciyaarsaareed haweenku ay ku bururaan ragguna u garaaco durbaanka marmar na ay boodaan oo ay ka qayb qaataan jinnibixiska qalabka lagu ciyaaro ama lagu tumo waxaa ka mid ah labo durbaan oo mid la yiraahdo Narso iyo mid gaaban oo la yidhaahdo Moqdan.

xayaad -ka: (magac, lab, keli) ciyaaraha waaweyn ee la tunto mid ka mid ah..

xayaad -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq heeseed. Xayaadkaaga na maqashii. Dh: luuq.

-ka: (magac, lab, keli) gaabsad ama jiilashada dharka oo tafaha la banneeyo. Dh: xaydasho, xanjeerasho.

m.f.dh eeg xayd.

-da: (magac, dhedig, keli) xaydkii qaangaadhidda keenid.

xaydid -da: (magac, dhedig, keli) lugaha xaggooda hoose qaawin oo marada ka soo laalaabid. Dh: jiilid, xaydis.

(fal) qaraar cad, mawqif qeexaya arrin faahfaahi. Bayaami warka beelaha dagaallama waa kuwee?

f.g2 (-iyay, -isay) Meel fog oo roob ka da'ay xoolo u rarid.

v. drive (livestock) a long distance

(fal) xoolaha meel fog u rar oo u geediyee. Dh: kaynaani, qayaadi.

cf: kaynaan

de: drive (livestock) a long distance

lx: hayaami

pd: (hayaamiyey)

ps: v2a=tr

key: hayaami

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: nidaami.

(fal) si wanaagsan wax u agaasin. Dh: nidaami.

(fal) wax ka goo oo ka reeb. Imtixaanka inta dambe ka xadaafi. Dh: xadaf, masax.

xadaafi -ga: (magac, lab, keli) goyn shay la wada gooyo ama in laga jaro. Dh: xadfi.

m. n. blacksmith; welder

bw: Arabic

cf: tumaal

de: blacksmith; welder

initial: x

lx: xaddaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: xaddaad

(Xaydaan-ka)

Derbi; gidaar; xero.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho.

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho. m.f.dh, xaydaamid.

Common N. fence, enclosure, corral

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Dh: deyr, ijaar.

bw: sp: xayddaan

de: fence, enclosure, corral

initial: x

lx: xaydaan

pd: (-ka)

ps: n2(c)-m

syn: xero

key: xaydaan

m.f.dh eeg xeydan¹.

m.dh la-mid: aadaamid.

m.l Busta madowga badan ee sabuulka maseggada ku dhalata, badarkana madowga ka dhigta.

m.f.dh eeg awtaan.

(fal) miisaanka saar. Bardaami subagga Dh: miisaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaraar caddayn ah soo saar.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bayaamin.

(Baydadid-da)

Cabsi ama dhiillo la cararid iyadoo aan la aqoon meel loo carara hayo.

m.f.dh eeg baydad². la-mid: beydad¹, beygag¹,beygagid.

-da: (magac, dhedig, keli) baxsasho oo duurka xulid. Laxda waadaasha ah ayaan baydadid uga baqayaa.

(Cadaabid-da)

Cadaab ku ridid; kadeedid; saxariirin; naarid.

m.f.dh eeg cadaab².

-da: (magac, dhedig, keli) kadeedid oo saxariirin; dhib gaadhsiin.

cadaabid -da: (magac, dhedig, keli) 'awood Ilaahay' cadaab ku ridid; naarta geyn.

-ka: (magac, lab, kali) xiddig ka mid ah sagaalka cirjiidh ee loo adeegsado faalka magiiganaha, wuxuu na ka dhexeeyaa Jaamac iyo Istamiic.

(Cayaarid-da)

Cayaar ka qaybgelid; dheelid.

m.f.dh eeg cayaar². la-mid: ciyaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ka qaybgelid. Dh: dheelid.

(Caytamid-da)

Hadallo cay ah, la yiraahdo, la isdhaafsado; (ama caytan).

m.f.dh eeg caytan². la-mid: caytan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale hadallo cay ah ku dhihid.

(Dadaalid-da)

Dadaal la imaansho.

m.f.dh eeg dadaal². la-mid: dedaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qabad dheeraad ah oo muruq iyo maskax ah samayn si yool loo gaadho. Dh: dadaalis.