xayab — Macnaha & Turjumaada

1

(Hayab) N Samolus valerandi L. Primulaceae.

2

N Dalechampia scandens L. Euphorbiaceae.

3

N Cocculus pendulus (J. R. &G. Forst.) Diels Menispermaceae.

4

N Leptadenia arborea (Forsk) Schweinf. Asclepiadaceae.

5

N Pergularia daema (Forsk) Chiov. Asclepiadaceae.

6

N Pentarrinum insipidum E.Mey. Asclepiadaceae.

7

N Pentatropis cynanchoides R. Br. Asclepiadaceae.

8

N Pentatropis nivalis (J.F.Gmel.) Field & Wood. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.dh) (botani) Dhir kulaalay geedaha waaweyn saarata ama kuboodda oo caan ku ah kaymaalayda badhaalaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.dh) (botani) Dhir kulaalay geedaha waaweyn saarata ama kuboodda oo caan ku ah kaymaalayda badhaalaha.

waa la naqliyay ✓

Liana

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg saar.

2

xayaab -ka: (magac, lab, keli) dahaadh wax qariya caad aragga qariya. Dh: caad, xuub.

3

xayaab -ka: (magac, lab, keli) geed aan keli istaagin oo dhirta isku mara.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaab-ka)

2

1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata.

3

2. (oogada nafleyda) uurkujir.

4

3. Wax walba, intooda xun.

waa la naqliyay ✓

1

xaab¹: m.l.w 1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata. 2. Uurkujir (oogada nafleyda). 3. Wax walba intooda xun.

2

xaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xaabo cunid (nafley). 2. Wax qaali ah ama wax aan qaali ahayn, urursasho. 3. Wax ururin. 4. Qashin iyo wax u eg cunid.

waa la naqliyay ✓

m.l.w 1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata. 2. Uurkujir (oogada nafleyda). 3. Wax walba intooda xun.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] dead leaves ~ plant material; rubbish, trash

2

xaab m. n., [collective] internal organs, entrails, intestines; less desirable meat (from outer limbs, head, etc.)

3

xaab v. sweep (up), collect, gather; glean, get what food one can (of animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. guts (ga-tis); entrails (en-tareelis); viscera (vi-sera); bowels (baaw-lis); intestine (in-tes-ten) calooleey, uurkujir. 2. old household items

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhammee oo gunta waxba ha ku reebin. Saxniga xaab. Dh: dhammee. Li: reeb.

2

xaab: (fal) ururso wax hadhaa ah oo laga tegey. Soco garaabada xaab. Dh: xaabxaab, ururso.

3

xaab -ka: (magac, lab, keli) wax hadhaa ah oo laga tegey oon qiimo badan lahayn, aan waxba lagu falin. Dh: hadhaa, xaaxaab.

4

xaab -ka: (magac, lab, keli) caleemaha dhirta iyo qushaashka geedka hoostiisa ku soo daadata. Xaabkii geedka hoos yaallay oo dhan daadkiibaa qaaday Dh: qushaash. Wa: xaabxaab.

5

xaab -ka: (magac, lab, keli) oogada nafleyda. Xaabka sare ayuu huruurac ka soo daatay. Dh: dub.

waa la naqliyay ✓

(Hayab) N Cocculus pendulus (J.R. &G. Forst.)Diels. Menispermaceae.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo qaniinyada. Qaniinyo wayab ku sii.

waa la naqliyay ✓

1

(Xakab-ka)

2

1. Makaab.

3

2. Dhig lool ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoryo ceelka afka laga saaro; makaab. 2. Sallaanka meelihiisa cagta la saaro.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoryo ceelka afka laga saaro; makaab. 2. Sallaanka meelihiisa cagta la saaro.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. superstructure of a well

2

xakab m. n. small hut of branches

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoryo gaagaaban oo ceelasha afka ballaadhan leh afkooda lagu dhiso oo lagu yareeyo. Dh: karkaar, lakab. Wa: xakabyo.

2

xakab -ka: (magac, lab, kali) lool ama mar dhigaha la dulmariyo oo haylaammada iyo dhigaha u dhexeeya oo la saaro aqal Soomaaliga. Dh: lool, shax, mar.

waa la naqliyay ✓

Looxa labada madax kula bishilan labada udubraar ee sallaanka ama jaranjarada. Xakabyadu waa looxa inta lugaha la saaro tallaabsiga sallaan. ka loogu fuulo loogana soo daadago.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed caano leh oo sida haadaanta ah. Xalab caanihii ayaan wajiga marsaday. Dh: xalabi.

waa la naqliyay ✓

1

(Xatab-ka)

2

Cagasaaraha ragaadka (jaranjarada) middood.

waa la naqliyay ✓

m.l Cagasaaraha ragaadka (jaranjarada) middood.

waa la naqliyay ✓

m.l Cagasaaraha ragaadka (jaranjarada) middood.

waa la naqliyay ✓

m. n. step (of staircase), rung (of ladder)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cagasaarrada jaranjarada middood. Dh: catabad.

2

xatab-ka: (magac, lab, keli) qori weyn oo qallalan. Xatab aan shidanno soo qaad. Dh: xulad.

waa la naqliyay ✓

1

de: step (of staircase), rung (of ladder)

2

initial: x

3

lx: xatab

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: xatab

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku kakab oo isku dhedheji. Aqalka intaad saani u dhisayso jiingadaha isku yayab. Dh: yabyab, nanab, karkar.

2

yayab -ka: (magac, lab, keli) isu geygeyn iyo isku nanab la isku nanabo wax kala lusha ama kala yaal oo si ku meelgaadh loo isticmaalayo. Marada yayabka ka daa oo saani u dawaari. Dh: kakab.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaaba-da)

2

Lakab xalleefsan oo biyaha fadhiya iyo wixii la mid ah, korkooda ku samaysma.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lakab qira yar oo fuula hooreyaasha, badanaa dabayshu xarfiso.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): scum

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) lakab xalleefsan oo doogo ah oo ku dul samaysma biyaha meel ku raaga ama durdur aan gu'in. Dh: saaruq.

2

xayaabo -da: (magac, dhedig, keli) xayaab ama dahaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: scum

2

initial: x

3

lx: xayaabo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-mass

6

key: xayaabo

waa la naqliyay ✓

1

(Caynab-ka)

2

Faras madow.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: midab madow oo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: midab madow oo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. black horse

waa la naqliyay ✓

name-m black. Cf: Caynabo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midabka madow ee fardaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: black horse

2

lx: caynab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: caynab

waa la naqliyay ✓

name-m dark, black

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil midab madaw leh ama xilli madaw dhashay.

waa la naqliyay ✓

1

(Layaab-ka)

2

Yaab.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen aan caadi ahayn oo ka dhasha dhacdo lamafilaan ah. la-mid: yaab.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen aan caadi ahayn oo ka dhasha dhacdo lamafilaan ah. la-mid: yaab.

waa la naqliyay ✓

vl. n. surprise, wonder, astonishment

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) surprise (sarparaayz); astonish (astoonish); amaze (ameeyz), astound (astawndh)-, dumbfound; take aback ~ yaab

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ka fajac oo yaab ha kugu dhaco. Dh: lafajac, ashqaraar, irkig.

2

layaab -ka: (magac, lab, keli) fajac iyo amakaag qofka ku dhaca, kolka wax ka keenaa uu helo. Dh: yaab, fajaciso, ashqaraar, irkig.

waa la naqliyay ✓

1

a: layaabid (da) [vn-f]

2

de: surprise, wonder, astonishment

3

lx: layaab

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

see: yaab

7

key: layaab

waa la naqliyay ✓

m.l Orgi yar oo markaa billaabay riyo kudidda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaydhab.

waa la naqliyay ✓

1

(Raydab-ka)

2

Reydab.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed weyn, toos u baxa, oo aan qodax lahayn oo udbaha iyo tiirarka laga goosto.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed weyn, toos u baxa, oo aan qodax lahayn oo udbaha iyo tiirarka laga goosto.

waa la naqliyay ✓

m. n. tall tree species

waa la naqliyay ✓

[RAIDAP] Albizia anthelmintica 01

waa la naqliyay ✓

name-m tall tree (taller)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed kor u baxa oo udbaha iyo tiirarka laga goosto, qodaxna aan lahayn. Meeshan raydab baa ka bixi jirey

waa la naqliyay ✓

1

a: reydab

2

de: tall tree sp.

3

lx: raydab

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: raydab

waa la naqliyay ✓

1

(Xabxab-ka)

2

Qare.

waa la naqliyay ✓

m.l Qare.

waa la naqliyay ✓

m.l Qare.

waa la naqliyay ✓

n. watermelon ((Citrullus vulgaris))

waa la naqliyay ✓

(Habhab) N,Og,Dj Citrollus lanatus (Thinb) Mansf. Cucurbitaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) watermelon (wotar-melan) ~ qare

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nooc khudradda ka mid ah oo geedkiisu dhulka ku dagaago dabadeedna dhaliya xabbado aad u kuuskuusan oo waawayn oo biya badan. Dh: qare.

waa la naqliyay ✓

1

bw: \de

2

de: watermelon,

3

initial: x

4

lx: xabxab

5

pd: (-ka)

6

ps: n2(a)-m

7

sc: Citrullus vulgaris

8

key: xabxab

waa la naqliyay ✓

1

(Xaryan-ka)

2

1. Doonyaha waaweyn jaad ka mid ah, badanaa kuwa shiraacyada badan.

3

2. Tiro; raxan.

waa la naqliyay ✓

1

xaryan¹: m.l 1. Xoolo badan. 2. (-nno/-mmo, m.l./dh) Nooc ka mid ah doonyaha waaweyn, siiba kuwa shiraacyada badan leh.

2

xaryan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Xoolo badan hal mar wada guurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xoolo badan. 2. (-nno/-mmo, m.l./dh) Nooc ka mid ah doonyaha waaweyn, siiba kuwa shiraacyada badan leh.

waa la naqliyay ✓

name: Haryan

waa la naqliyay ✓

Common N. clipper, large sailing ship

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) doonyaha waaweyn ee shiraaca adeegsada jaad ka mid ah.

2

xaryan -ta: (magacwadareed) koox badan oo wada socota. Dh: koox, tiro, raxan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dad xidhiidh sokeeye oo dhalasho ka dhexeeyo oon kuwa aadka iskugu dhaw ahayn. Dh: casabo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaad-ka)

2

1. Cayaaraha waaweyn oo la tunto mid ka mid ah.

3

2. Dhawaaq heeseed; luuq; madiix.

waa la naqliyay ✓

1

xayaad¹: m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

2

xayaad²: f.mg1 (-day, -dday) Nafley raaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. special kind of dance; dance tune, dance-song

2

xayaad v. sing the tune for a dance; live it up, be lively

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iska raaxayso; temeshlee oo sidaad doonto u faakihayso.

2

xayaad: (fal) hees ku luuqay. Noo xayaad aan ku maqallee. Dh: madiix.

3

xayaad -da: (magac, dhedig, keli) ciyaarsaareed haweenku ay ku bururaan ragguna u garaaco durbaanka marmar na ay boodaan oo ay ka qayb qaataan jinnibixiska qalabka lagu ciyaaro ama lagu tumo waxaa ka mid ah labo durbaan oo mid la yiraahdo Narso iyo mid gaaban oo la yidhaahdo Moqdan.

4

xayaad -ka: (magac, lab, keli) ciyaaraha waaweyn ee la tunto mid ka mid ah..

5

xayaad -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq heeseed. Xayaadkaaga na maqashii. Dh: luuq.

waa la naqliyay ✓

name-f life

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] bright white color

waa la naqliyay ✓

name-f bright white in color; white-maned

waa la naqliyay ✓

1

de: bright white color

2

initial: x

3

lx: xaycad

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-abs

6

syn: bulcad

7

key: xaycad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaabsad ama jiilashada dharka oo tafaha la banneeyo. Dh: xaydasho, xanjeerasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Maro iyo wixi lamida wax la xayday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-aa / nayd: (n) tucked up; rolled up [one's] sleeve

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) guntiga gaabsan oo kor u haysta ah. Dh: feydan.

waa la naqliyay ✓

1

nickname; name-m fine; soft haired. Syn: Yalax, Yalaxow, Yoolax

2

Carabi: name-m lion, strength

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka wada qaad; xasil oo wuxuu maamul hayay ka wareeji. Dharka ka xayuub.

2

xayuub -ka: (magac, lab, kel) dahaadh jilicsan oo meel ku rogmada ama laba shay kala dhex gala. Dh: dahaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala yaalla isku kakab oo iskut dhedheji. Duqda buul u yabyab. Dh: yayab.

2

yabyab-ka: (magac, lab, keli) wax aan si wanaagsan la iskugu dubba ridin oo si fudud u kala daadan kara. Dh: nabnab, kabkab.

waa la naqliyay ✓

1

(Yawyab-ka)

2

Baryo foolxun oo qofka la barya hayo laga aammusi waayo oo faraqa lagu dhego.

waa la naqliyay ✓

1

yawyab¹: m.l 1. Baryo foolxun oo qof baryayo laga aamusi waayo oo faraqa lagu dhego. 2. Buuq carruur.

2

yawyab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ku y.: si aad ah cid wax uga baryid. 2. Ku y.: nafley buuq samayn.

waa la naqliyay ✓

1

v. beg persistently, pester

2

yawyab: vl. n. constant begging, pestering

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baryo foolxun cid bari. Ninkii baryada ka xishoon waayoo weligaa yawyab.

2

yawyab -ka: (magac, lab, keli) baryo foolxun oo qof la baryayo laga aamusi waayo oo faraqa lagu dhego. Yawyabku waa ceeb. Dh: yaanya'.

waa la naqliyay ✓

name-f beautiful, graceful, aromatic tree

waa la naqliyay ✓

1

(Xayndaab-ka)

2

Wareeg derbi ah; deyr kure.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

waa la naqliyay ✓

m. n. circular fence, enclosure

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) enclosure (in-kalaw-shar); lattice (laa-tas); courtyard (koort-yaardh) ~ deyr, meegaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) deyr soo wareeji. Dh: ood.

2

xayndaab -ka: (magac, lab, keli) wareeg derbi ah; deyr kore; waageer meel ku xidhan. Dh: deyr, miir.

waa la naqliyay ✓