xayaab — Macnaha & Turjumaada

m.dh (-bo, m.dh) (botani) Dhir kulaalay geedaha waaweyn saarata ama kuboodda oo caan ku ah kaymaalayda badhaalaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.dh) (botani) Dhir kulaalay geedaha waaweyn saarata ama kuboodda oo caan ku ah kaymaalayda badhaalaha.

waa la naqliyay ✓

Liana

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg saar.

2

xayaab -ka: (magac, lab, keli) dahaadh wax qariya caad aragga qariya. Dh: caad, xuub.

3

xayaab -ka: (magac, lab, keli) geed aan keli istaagin oo dhirta isku mara.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaaba-da)

2

Lakab xalleefsan oo biyaha fadhiya iyo wixii la mid ah, korkooda ku samaysma.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lakab qira yar oo fuula hooreyaasha, badanaa dabayshu xarfiso.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): scum

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) lakab xalleefsan oo doogo ah oo ku dul samaysma biyaha meel ku raaga ama durdur aan gu'in. Dh: saaruq.

2

xayaabo -da: (magac, dhedig, keli) xayaab ama dahaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: scum

2

initial: x

3

lx: xayaabo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-mass

6

key: xayaabo

waa la naqliyay ✓

1

(Hayab) N Samolus valerandi L. Primulaceae.

2

N Dalechampia scandens L. Euphorbiaceae.

3

N Cocculus pendulus (J. R. &G. Forst.) Diels Menispermaceae.

4

N Leptadenia arborea (Forsk) Schweinf. Asclepiadaceae.

5

N Pergularia daema (Forsk) Chiov. Asclepiadaceae.

6

N Pentarrinum insipidum E.Mey. Asclepiadaceae.

7

N Pentatropis cynanchoides R. Br. Asclepiadaceae.

8

N Pentatropis nivalis (J.F.Gmel.) Field & Wood. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Layaab-ka)

2

Yaab.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen aan caadi ahayn oo ka dhasha dhacdo lamafilaan ah. la-mid: yaab.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen aan caadi ahayn oo ka dhasha dhacdo lamafilaan ah. la-mid: yaab.

waa la naqliyay ✓

vl. n. surprise, wonder, astonishment

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) surprise (sarparaayz); astonish (astoonish); amaze (ameeyz), astound (astawndh)-, dumbfound; take aback ~ yaab

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ka fajac oo yaab ha kugu dhaco. Dh: lafajac, ashqaraar, irkig.

2

layaab -ka: (magac, lab, keli) fajac iyo amakaag qofka ku dhaca, kolka wax ka keenaa uu helo. Dh: yaab, fajaciso, ashqaraar, irkig.

waa la naqliyay ✓

1

a: layaabid (da) [vn-f]

2

de: surprise, wonder, astonishment

3

lx: layaab

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

see: yaab

7

key: layaab

waa la naqliyay ✓

1

(Xayaad-ka)

2

1. Cayaaraha waaweyn oo la tunto mid ka mid ah.

3

2. Dhawaaq heeseed; luuq; madiix.

waa la naqliyay ✓

1

xayaad¹: m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

2

xayaad²: f.mg1 (-day, -dday) Nafley raaxaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah ciyaaraha saarka oo leh jiib, jaan iyo sacab, waxaana cayaar ammaanta diinta Islaamka ku dhisan oo ay dheelaan beeraleyda reer Dhoobey iyo Ugaarsatadaba. Dheeshaa sida Booranaha waxaa lagu daaweeyaa cudurro.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. special kind of dance; dance tune, dance-song

2

xayaad v. sing the tune for a dance; live it up, be lively

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iska raaxayso; temeshlee oo sidaad doonto u faakihayso.

2

xayaad: (fal) hees ku luuqay. Noo xayaad aan ku maqallee. Dh: madiix.

3

xayaad -da: (magac, dhedig, keli) ciyaarsaareed haweenku ay ku bururaan ragguna u garaaco durbaanka marmar na ay boodaan oo ay ka qayb qaataan jinnibixiska qalabka lagu ciyaaro ama lagu tumo waxaa ka mid ah labo durbaan oo mid la yiraahdo Narso iyo mid gaaban oo la yidhaahdo Moqdan.

4

xayaad -ka: (magac, lab, keli) ciyaaraha waaweyn ee la tunto mid ka mid ah..

5

xayaad -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq heeseed. Xayaadkaaga na maqashii. Dh: luuq.

waa la naqliyay ✓

name-f life

waa la naqliyay ✓

1

(Leela-da)

2

1. Qiiqu hadduu meel kore oo gudo ah ku ururo oo noqdo wax qiro leh, oo kolkol waxyaalo wargo la moodo ka soo laallaadaan.

3

2. Wixii biyuhu sidaas oo kale gebiyada iyo godadka gudohooda ugu sameeyaan: kolkol waxay yeeshan filgimmo dheerdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laallaada.

4

3. Xayaabo biyaha deggan korkooda ka samaysanta.

5

4. Cunnada la karshey oo qaboobaysa, xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

waa la naqliyay ✓

1

(Luun-ka)

2

Qolfo iyo xayaabo layiig ah oo qofka aad u harraada ama qabatooma afkiisu yeesho; jiil.

waa la naqliyay ✓

1

caad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xayaabo daruur ah oo meel sare ka muuqata.

2

caad²: m.l (daawo) Xuub cad oo isha qaybteeda madow fuula oo aragga yareeya.

3

caad³: m.dh 1. Meel dhagax ballaaran oo siman leh oo ciid ku hareereysantahay oo biyaha celisa. 2. C.daas joog/c.daas mar: wax buux ah (weel); qof fiican.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xayaabada dusha ka fuusha cuntada la kariyo. 2. Xaafoodka kor fuula biyo in badan meel ku jirey; saaruq.

waa la naqliyay ✓

1

luun¹: m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

2

luun²: m.dh Tib xoog leh oo sabuulka meseggada lagu shukulo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xayaabo kor ka soo marta subag la shiilayo. 2. Gufarka hoos fariista subag la shiilay. 3. Ciyaar carruureed hadba kan wax taabtaa cararayo oo ay rayn tahay haddii uu galo yoolka isagoo aan la taaban.

waa la naqliyay ✓

1

caad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xayaabo daruur ah oo meel sare ka muuqata.

2

caad²: m.l (daaw.) Xuub cad oo isha qaybteeda madow fuula oo aragga yareeya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-uumo, m.l) 1. Dhudda uu ku taaganyahay geed meseggo ama gallay. 2. Qolof iyo xayaabo layiig ah oo qof aad u harraaday faruuryihiisi yeeshaan; jiil. 3. Hammuun, qadsanaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xayaabo kor ka soo marta subag la shiilayo. 2. Gufarka hoos fariista subag la shiilay. 3. Ciyaar carruureed hadba kan wax taabtaa cararayo oo ay rayn tahay haddii uu galo yoolka isagoo aan la taaban.

waa la naqliyay ✓

Xayaab

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xaab dul sabbeeya daadka rogmanaya. Dh: daadwadeen, xayaabo, xaafood, xunbo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) labeen cagaaran oo ku dhalata meel ay biyo ku raageen. Biyaha leelo ayaa qarisay. Dh: saaruq.

2

leelo-da: (magac, dhedig, keli) cuntada la karshey oo qabowday xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

3

leelo -da: (magac, dhedig, keli) wixii biyuhu gebiyada iyo godadka gudohooda ku sameeyaan: kolkol waxay yeeshaan filgimmo dhaadhdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laadlaada.

4

leelo -da: (magac, dhedig, keli) qiiqa meel kore oo gudo ah ku urura oo noqda wax qaro leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhegdhegga xayaabo layiig ah iyo qolfo afka ku samaysma marka qofka gaajo ama harraad badani hayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xayaabada biyaha soo dul marta kolka ay kala miirmaan ee ay fadhiistaan. Oday masoo meel uun fadhiya. maadhuf hoostiisa taal, moodhikaarkuna qaadi karin iyo masiiba u gacan gashee, malab llaahow kaaga yeel.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhirta badda gudaheeda ka baxda ee socodka mawjadaha iyo qulqulka xiisku xeebaha ku soo tuuraan.

2

xaafood-ka: (magac, lab, keli) xumbo iyo jabad ay baddu samayso oo ay iska soo tufto. Dh: xaaxi, xayaab.

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) lagu yidhaa wiilasha yaryar marka wax la farayo. Yarow kaalay, waar yarow iska joog. Dh: yaroow.

2

yarow-ga: (magac, lab, keli) biyo meesha ay ku jiraan ku raaga. Yarow xayaaba leh biyo kuuma noqdaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayndaab-ka)

2

Wareeg derbi ah; deyr kure.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Deyr; heeraar.

waa la naqliyay ✓

m. n. circular fence, enclosure

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) enclosure (in-kalaw-shar); lattice (laa-tas); courtyard (koort-yaardh) ~ deyr, meegaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) deyr soo wareeji. Dh: ood.

2

xayndaab -ka: (magac, lab, keli) wareeg derbi ah; deyr kore; waageer meel ku xidhan. Dh: deyr, miir.

waa la naqliyay ✓

1

de: circular fence, enclosure

2

initial: x

3

lx: xayndaab

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: xayndaab

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fayoobaan.

waa la naqliyay ✓

1

fayaqab¹: m.l 1. Xaalad jirro la'aaneed oo lagu suganyahay. 2. la-mid: fayaqabid.

2

fayaqab²: f.mg1 (-bay, -btay) Xaalad caafimaadqab ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

1

fayaqab¹: m.l 1. Xaalad jirro la'aaneed oo lagu suganyahay. 2. la-mid: fayaqabid.

2

fayaqab²: f.mg1 (-bay, -btay) Xaalad caafimaadqab ku sugnaan. m.f.dh, fayaqabid.

waa la naqliyay ✓

v. be in good health

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caafimaadqab iyo fayoobi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be in good health

2

lx: fayaqab

3

nt: fayaqab (ka) [vn-m], fayaqabid (da) [vn-f]

4

pd: (fayaqabay)

5

ps: v1=intr

6

key: fayaqab

waa la naqliyay ✓

Pentanopsis gragrans 10

waa la naqliyay ✓

(Saisab) C Pentanisia fragrans. Rendle. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax dhammaaday inta yar ee ka sii hadh hadha. Dh: hadhaa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dagaal dheeraaday. Dh: dagaal. Li: nabad.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) markab dagaal oo weyn. Xaraabi baa Berbera ku soo xidhay.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaydaan-ka)

2

Derbi; gidaar; xero.

waa la naqliyay ✓

1

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

2

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

xaydaan¹: m.l Ood ama dhismo wareegsan.

2

xaydaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax xaydaan loo sameeyay noqosho. m.f.dh, xaydaamid.

waa la naqliyay ✓

Common N. fence, enclosure, corral

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dayr meel dusha kaga meersan. Dh: deyr, ijaar.

waa la naqliyay ✓

1

bw: sp: xayddaan

2

de: fence, enclosure, corral

3

initial: x

4

lx: xaydaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2(c)-m

7

syn: xero

8

key: xaydaan

waa la naqliyay ✓

1

xayraan¹: m.l.kh Xanaagid.

2

xayraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay, -aami) Ku x.: cid aad ugu xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. mad person, angry ~ infuriated man

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof xayraan ah noqo. Orod dibadahaa xayraan. Dh: maraatee.

2

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo suufinimo ka muuqato waallina lagu tirin karin. Waxa noo yimid nin xayraan ah. Dh: maraate.

3

xayraan -ka: (magac, lab, keli) qof aan waxba haysan oo caydh ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: mad person, angry ~ infuriated man

3

initial: x

4

lx: xayraan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: xayraan

waa la naqliyay ✓

1

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

2

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

waa la naqliyay ✓

qr.dd la-mid: baa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd eeg baa.

waa la naqliyay ✓

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

(qurub) xidhiidhiya xubnaha weedha oo la macno ah 'baa'. Raxma ayaa tagtay dugsigii.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaab-ka)

2

1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata.

3

2. (oogada nafleyda) uurkujir.

4

3. Wax walba, intooda xun.

waa la naqliyay ✓

1

xaab¹: m.l.w 1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata. 2. Uurkujir (oogada nafleyda). 3. Wax walba intooda xun.

2

xaab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xaabo cunid (nafley). 2. Wax qaali ah ama wax aan qaali ahayn, urursasho. 3. Wax ururin. 4. Qashin iyo wax u eg cunid.

waa la naqliyay ✓

m.l.w 1. Caleemaha dhirta oo inta engega geedka hoostiisa ku soo daata. 2. Uurkujir (oogada nafleyda). 3. Wax walba intooda xun.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] dead leaves ~ plant material; rubbish, trash

2

xaab m. n., [collective] internal organs, entrails, intestines; less desirable meat (from outer limbs, head, etc.)

3

xaab v. sweep (up), collect, gather; glean, get what food one can (of animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. guts (ga-tis); entrails (en-tareelis); viscera (vi-sera); bowels (baaw-lis); intestine (in-tes-ten) calooleey, uurkujir. 2. old household items

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhammee oo gunta waxba ha ku reebin. Saxniga xaab. Dh: dhammee. Li: reeb.

2

xaab: (fal) ururso wax hadhaa ah oo laga tegey. Soco garaabada xaab. Dh: xaabxaab, ururso.

3

xaab -ka: (magac, lab, keli) wax hadhaa ah oo laga tegey oon qiimo badan lahayn, aan waxba lagu falin. Dh: hadhaa, xaaxaab.

4

xaab -ka: (magac, lab, keli) caleemaha dhirta iyo qushaashka geedka hoostiisa ku soo daadata. Xaabkii geedka hoos yaallay oo dhan daadkiibaa qaaday Dh: qushaash. Wa: xaabxaab.

5

xaab -ka: (magac, lab, keli) oogada nafleyda. Xaabka sare ayuu huruurac ka soo daatay. Dh: dub.

waa la naqliyay ✓

1

(Yaab-ka)

2

Abyan; irkig; amakaag; shaamarreer; ashqaraar; dhabannahays.

waa la naqliyay ✓

1

yaab¹: m.l Amakaag; irkig; abyan; fajac.

2

yaab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ku y./ka y.: dhacdo qof sameeyey la fajicid. 2. U y.: wax dhibaato uga baqid (cid). 3. Ka y.: dhibaato ka baqid (cid). 4. Isla y.: cid fal ay samaysay ka qoomamayn.

waa la naqliyay ✓

1

yaab¹: m.l Amakaag; irkig; abyan; fajac.

2

yaab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Ku y./ka y.: dhacdo qof sameeyey la fajicid. 2. U y.: wax dhibaato uga baqid (cid). 3. Ka y.: dhibaato ka baqid (cid). 4. Isla y.: cid fal ay samaysay ka qoomamayn. m.f.dh, yaabid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be surprised, wonder

2

yaab: m. n. surprise, astonishment; miracle, wonder

3

yaab: m. n. exclamation; interjection {grammar}

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) wonder (wondher) surprise (sar-paraayz)-, astonishment (as-toonash-ment); amazement (a-meeyz-ment)', bewilderment (bi-wil-der-ment)-, confusion (kon-fuushin) ~ amakaag, fajac

2

yaab -ay / -tay: (v) wonder (wondher); be taken aback; open one's mouth ~ la yaab

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhacay ama aad la kulantay dareenkaaqu ha ka fajaco. Dh: amakaag, dhaygag, irkig, anfariir, ashqaraar

2

yaab: (fal) ('Eebbe' ka ~) wuxu kaa reebay ka hadh; wuxu kaa xarrimay ha falin. Eebbe ka yaab oo agoonta ha dhicin.

3

yaab -ka: (magac, lab, keli) fajac kugu dhaca dareen amakaag ah oo aad ka qaaddo waxaanad filayn oo dhaca. Yaabka yaabkisa yaabuu dhaha Dh: abyan, amakaag dhaygag, anfariir, ashqaraar, shaamareer, irkig.

waa la naqliyay ✓

دَهْشَةَ، اسْتِغْرَابِ، تَعَجُّبِ

waa la naqliyay ✓

1

abaab¹: m.l la-mid: abaabid; abab¹; ababid.

2

abaab²: f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: abab².

waa la naqliyay ✓

v. scatter on; crawl, creep, move along by creeping; walk (as reptile ~ insect)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel ku daadsan, xaab oo ururso. Magaalada waxa ku soo badatay carruur abaabaysa maqaayadaha. Dh: haag, unuunuf, xaab.

waa la naqliyay ✓

1

de: scatter on; crawl, creep, move along by creeping; walk (as reptile ~ insect)

2

lx: abaab

3

pd: (abaabay)

4

ps: v1=

5

key: abaab

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa iyo dhaqanka wanaagsan. Dh: adab, edeb.

waa la naqliyay ✓

1

(Alaab-ta)

2

Qalabka wax lagu qabsado; alaabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Qalabka guriga looga adeegto. 2. Waxyaabaha qofka u gaarka ah sida sanduuqa, dhar, miis, sariir iyo wixi lamida. la-mid: alaabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Qalabka guriga looga adeegto. 2. Waxyaabaha qofka u gaarka ah sida sanduuqa, dhar, miis, sariir iyo wixi lamida. la-mid: alaabo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] objects, articles, items, things, stuff, equipment, supplies, material; luggage, baggage

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) things (thingis); material (metiiryel); stuff (istaaf) ~ qalab, sheyaal

waa la naqliyay ✓

1

Materiale

2

Material

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xamaan isku jaad ah ama kala duwan. Alaab culus ayuu baabuurku sidaa. Dh: agab, agaabo, saabaan. Wa: alaabo.

waa la naqliyay ✓

1

de: objects, articles, items, things, stuff, equipment, supplies, material; luggage, baggage

2

lx: alaab

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-col, n2-f

5

key: alaab

waa la naqliyay ✓

vl. pron. you,

waa la naqliyay ✓

(v) you did. Ex: ...ayaad tiri; ... you said

waa la naqliyay ✓