xawsayn

name: Hassan

name-m good, handsome

de: Hassan Alt sp: Xassan, Hasan

initial: x

lx: Xasan

ps: name-m

key: Xasan

(fal) xas qarsoon geli oo indhaha dadka ka qari. Dh: qari, xasee, khabbee.

m.f.dh eeg aqsee. la-mid: asqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aad u oomman ka dhigid.

aqsayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof jahadu ka lunsan tahay, ka dhigid.

aqsayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof wareeray ka dhigid. Dh: asqayn.

(Casayn-ta)

Casaan ka dhigid; midab cas u yeelid.

m.f.dh eeg casee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kabo iyo wax la mid ah, baalashayn; baalash marin. Dh: baalashayn.

casayn-ta: (magac, dhedig, keli) walax, midab cas u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiidka ama habeenka, maddadaalo iyo waari ku soo jeedid.

m.f.dh eeg gasee.

(Masayn-ta)

Mase ka dhigid; simid.

-ka: (magac, laab, keli) dibi laboodhedig ah.

masayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax siman oo isku mid ama is le'eg ah ka dhigid. Dh: simid maseyn, misayn.

(Rasayn-ta)

Raso ka dhigid; is kor saarsaarid; taallayn.

m.f.dh eeg rasee. la-mid: rasays.

-ta: (magac, dhedig, keli) si habaysan isku dul dhigdhigid.

m.dh la-mid: saawayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si mid ah iyo caddaalad u samayn. Waa inay sokeeye iyo xidid wada sawaysaa.

(Tasayn-ta)

Tixgelin iyo qaddarin la'aan; waxaan jirin ka dhigid; liidid; sheelid; qarin.

m.f.dh eeg tasee.

-ta: (magac, dhedig, keli) tixgelin iyo qaddarin la'aan ama waxaan jirin ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid uga gelin oo dhan qudha kula legdamid; gacan qudha kula legdamid. Dh: xagagelin.

xagayn: -ta: (magac, dhedig, keli) cid uga xagaynoo dhan keliya kula qabasho oo legdin kula samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

-ka: (magac, lab, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Dh: xasayn.

m.f.dh eeg cawree.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ceebayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) mooteer ama wax la mid ah, gaas ku shubid. Faynuusku gaasayn buu doonayaa.

m.f.dh eeg jaasee.

m.f.dh eeg xaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo soo gurasho; soo gurashoda xaabada. Dh: qoryayn, xaabays.

(Xaalayn-ta)

Dan u gelid; wax ka qabasho.

m.f.dh eeg xaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xil iska saarid: ihtimaam gaar ah siin; il gaar ah ku eegid.

(Xaasaan-ka)

Caato; weyd; macaluul.

xaasaan¹: m.l (-ammo, m.dh) Caato; weyd, macluul.

xaasaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Xoolo caatoobid; weydoobid.

m. n., [abstract] (adj.): weakness, emaciation; skinny, emaciated

xaasaan [inchoative] v. become thin ~ emaciated, get very weak

(fal) caato aad u dhuuban noqo. Waad buurnaatee xaasaan. Dh: dhuubo, miliil, wedow. Li: booro, naax.

xaasaan-ka: (magac, lab, keli) weyd xoog ah oon hilib badan lahayn. Dadbaa xaasaanka jecel inna way nacaan. Dh: caato, weyd. Li: shilays, buuri.

xaasaan -ka: (magac, lab, keli) qof dhuuni iyo dharba loo dhammaystiro oo la rabbarabbeeyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) xabag marin si uu meel la rabay u qabsado.

xabkayn-ta: (magac, dhedig, keli) xabko soo gurid; soo shaqayn.

(Xadrayn-ta)

Xadro gelid, la imaansho, oogid; digriyid.

m.f.dh eeg xadree.

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari gasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrays.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabuuntii lagu maydhay ka saarid: biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydhid, Dh: xalayn.

(Xammayn-ta)

1. (biyo, ...) heerka u kulul gaarsiin; karkarin.

2. Tahan ka orodsiin; kicin.

3. (saacad) buuxin.

m.f.dh eeg xammee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cuntoo badh u diidid oo ka soomin. Dh: mamnuucid.

xammayn -ta: (magac, dhedig, keli) karkari heerka ugu kulul gaadhsiin. Biyaha xamma badan ka daa oo fardiiris ka dhig. Dh: baylin.

xammayn-ta: (magac, dhedig, keli) kaynaanin xoog u eryid. Dh: ordisiin, eryid.

xammayn -ta: (magac, dhedig, keli) saacad, beytari iyo wixii la mid ah buuxin oo cabbayn. Dh: buuxin, shaarjayn, cabbayn.

xammayn-ta: (magac, dhedig, keli) buuxsan oo la shaarjeeyey ah. Beytarigu wuu xammaysan yahay Dh: buuxsan, shaarjiyaysan, cabbaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) taabasho oo cararid. Dh: xantays.

(Xiisayn-ta)

Xiiso u qabid, u hayn.

m.f.dh eeg xiisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisays.

(tilmaame) meel caws lagu goglay.

(Xawaarayn-ta)

Orod xawaare ah, ordid.

m.f.dh eeg xawaaree.

-ta: (magac, dhedi, keli) orod xawaare ah oo aad ah ordid. Dh: ordid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhunkasho iyo salaaxid. Baashayntu ubadka way barbaarisaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad cid kula dagaallantid kab dacas ah. Dh: kabayn.

m.f.dh eeg maansee.

(Maashayn-ta)

Hafin.

m.l eeg maashee. la-mid: maashays.

-ta: (n) act of drowning someone into the water ~ hafin

-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo khayr wada gaadhsiin oo caamyeelid. Dh: nicmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si nacasnimo u socosho.

m.dh eeg rabshee. la-mid: rabshadayn, rabshid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiisad abuurid. Dh: rabshadayn, fidnayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) «ku ka dudduucid; waastays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

-ga: (magac, lab, keli) guursi oo islaan iyo carruur yeelad. Dh: xaasaysad.

(Xadatayn-ta)

Xanatayn.

m.f.dh eeg xadatee. la-mid: xanantayn, xanatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadanto samayn faraha caaradooda ku xoodaamin.

(Xakamayn-ta)

Xakame gelin, ku qabasho.

m.f.dh eeg xakamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xakame ku xidhid. Faraska xakamayn la'aan ma hoggaamin karaysid.

xakamayn -ta: (magac, dhedig, keli) socodkiisa yarayn oo xad uu ku dhaqdhaqaaqo u yeelid. Dh: xakamays.

(Xanatayn-ta)

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

m.dh la-mid: xadatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanato samayn: xadantayn.

xanatayn-ta: (magac, dhedig, keli) xantaxanto ciyaarid. Carruurta iskala xantayso oo xanataynta ha ku raagina.

(Xarakayn-ta)

Xarako ama shaqal u yeelid.

m.f.dh eeg xarakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso iyo soo jiidasho gelin oo qurxin. Dh: xarakadayn.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) xarako u yeelid oo kordhabid, hoosdhabid ama godid. Dh: xarakays.

xarakayn -ta: (magac, dhedig, keli) farshaxan qurxoon u samayn.

Meel xas ah la geliyey, lagu qariyey.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xaseeyey ahaansho.

der. [adjective] hidden

-xasaysnaa / xasaysnayd: (adj) buried (beeridh); concealed (kon-siilidh); hidden (hi-dhen)

(tilmaame) qarsoon oon la arkayn ah. Lacag meel ku xasaysan ayaan helay.

de: hidden

initial: x

lx: xasaysan

pd: (xasaysnaa)

ps: adj-der

key: xasaysan

m.l la-mid: xayawaan.

m. n., [collective] fauna, animals

-ka: (magacwadareed) magac guud oo kulmiya noolaha aan duulin ee lafdhabarleyda ah. Dayaa ka maqnaatay shirkii xawayaanka iyo habardugaag. Dh: xayawaan.

bw: Arabic

de: fauna, animals

initial: x

lx: xawayaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

see: xayawaan

key: xawayaan

m.dh (fiisikis) Isticmaalka saliidda, xaydha iyo wixi lamida, si loo yareeyo xoogga isliska ee ka dhexeeya dulaha istaabanaya, loogana hortago daxalka.

m.dh (fiisikis) Isticmaalka saliidda, xaydha iyo wixi lamida, si loo yareeyo xoogga isliska ee ka dhexeeya dulaha istaabanaya, loogana hortago daxalka.

Lubrication

(tilmaame) mid hawli ku furan tahay. qof hawl ku dhexjira. Dh: hawshoon.