Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xawa-da)

2

Biyaha laboodka; mino; shahwo.

waa la naqliyay ✓

1

xawo¹: m.dh Biyaha laboodka; mino; shahwo.

2

xawo²: m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): sperm, semen

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha taranka ee laboodka. Dh: shahwad, mani, xugun.

waa la naqliyay ✓

1

de: sperm, semen

2

initial: x

3

lx: xawo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-mass

6

syn: biyo, mino, shahwo

7

key: xawo

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Eve

waa la naqliyay ✓

name-f Eve; warm air

waa la naqliyay ✓

1

de: Eve

2

initial: x

3

lx: Xaawo

4

pd: (Xaawa)

5

ps: name-f

6

key: Xaawo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xalwad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xalwad.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Halva, Halwo

waa la naqliyay ✓

f. n. halva, sweet cake

waa la naqliyay ✓

name-f sweet cake (made from cornstarch, sugar, nutmeg and ghee or oil). Lit: sweetie. Cf: Xalaawi

waa la naqliyay ✓

-xalwada: (n) sweets (iswiitis) made mainly from sugar and ghee ~ xalwad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xalaawad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magac loo yaqaan shaaha la fuudo gaar ahaan ka laga sameeyo bunka ama xansharka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaxwe ama shaah kulayl lagu fuudo.

waa la naqliyay ✓

1

kaadimareen¹: m.l (-no, m.dh) Dhuunta kaadidu marto.

2

kaadimareen²: m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Tuyuub laga helo naasleyda, kaas oo ka soo qaada kaadida kaadihaysta oo bannaanka uga saara jidhka. Ragga, kaadi mareenku wuxuu dhex maraa guska, waxaana uu ku dhex xidhan yahay xawo mareenka, sidaa darteed waxa kale oo uu u shaqeeyaa marin xawaduna marto.

waa la naqliyay ✓

1

kaadimareen¹: m.l (-no, m.dh) Dhuunta kaadidu marto.

2

kaadimareen²: m.l (-no, m.dh) (cilmiga naflayda) Tuyuub laga helo naasleyda, kaas oo ka soo qaada kaadida kaadihaysta oo bannaanka uga saara jidhka. Ragga, kaadi mareenku wuxuu dhex maraa guska, waxaana uu ku dhex xidhan yahay xawo mareenka, sidaa darteed waxa kale oo uu u shaqeeyaa marin xawaduna marto.

waa la naqliyay ✓

Xawo gudeed

waa la naqliyay ✓

Unug xawo

waa la naqliyay ✓

Bu xawo

waa la naqliyay ✓

Xawo keen

waa la naqliyay ✓

Xawo mareen

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) unugga ka dhasha bacriminta hal xawo iyo hal ugxan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) isla kulanka hal xawo iyo hal ugxan si uu u abuurmo hal unug.

2

bacrimin -ta: (magac, dhedig, keli) nafaqaynta dhulbeereed daalay; nafaqaynta dhul loogu talagalay in wax laga beero.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si ama farsamo ay kalluumaysatadu, is kaga daweeyaan dhib wixii ka soo gaadha quusidda qusurka ama moolka muddada dheer ee quusaayaasha luulku ay mukhuursanaadaan. Marka ay soo baxaan ayay bacaadka badda isku aasaan si ay dhidid badan iskaga keenaan.

2

biyobax: (fal) lab ama dhedig, xawo ha kaa timaad. biyobax3-a: (magac, lab, keli) lab ama dhedig, xawo ka imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha labka iyo dhedigga ba ka yimaadda kolka ay himiloodaan. Dh: shahwad, xawo.

2

jinaabo -da: (magac, dhedig, keli) maydhashada waajibka ah marka la isu galmoodo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dareere cad oo layiig ah oo dhegdhe leh oo ay dhexdabbaashaan malaayiin ilimagabatayga taranka ah oo ay soo saaraan dhikilaha labku asaasna u ah taranka. Dh meni, shahwad, xawo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hab uu unug tiro labaysani isugu rogo tiro badhan si ay u samaysmaan xawooyin iyo ugxano.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha laboodka ka soo baxa markay galmoodaan; hammiga dadka iyo xayawaanka ku abuuran; rabitaanka nafta oo dhan. Dh: shahwo, mani, xawo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xawo ama shahwad. Ilaahay xugun buu iga abuuray, aabbahay na xeer buu ii dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

de: semen, sperm

2

lx: mino

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

syn: biyo, mani, shahwad ~ shahwo, xawo

6

key: mino

waa la naqliyay ✓

1

awo¹: m.dh.fk la-mid: aw.

2

awo²: f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-wday, -watay) Qof si marakudhegnimo u baryid. m.f.dh, awasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaw-da)

2

Dig; dhuun; naf.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhuun. 2. Naf.

waa la naqliyay ✓

f. n. jugular vein; throat

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed) erey lagu cabbiro codka di'idda roobka ama shubmidda biyaha. Roob ayaa xawda haya. Dh: shaw.

2

xaw-da: (magac, dhedig, keli) nafta noolaha ku jirta. Dh: naf.

3

xaw -da: (magac, dhedig, keli) dhuunta ama halbawle la dhinto haddii la gooyo. Dh: naf, dig, dhuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: jugular vein; throat

2

initial: x

3

lx: xaw

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: xaw

waa la naqliyay ✓

1

(Aawa-da)

2

Daraad; dar; aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale: “Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid”. la-mid: aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid.

waa la naqliyay ✓

f. n. sake, reason

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aloosan oo sara kac. Dagaalayahaw dem ama aawo anu kuu diyaar ihiye. Dh: aloosan. Li: den, dem.

2

aawo -da: (magac, dhedig, keli) dar iyo aw; qof ama shey sababtii. Nebigii Allow, adaan aawadaa u ilmaynayaa. Dh: dar, aw, daraad.

3

aawo-da: (magac, dhedig, keli) gargaar iyo kaalmo. Itaalkii baa i gabay, Aawaan kaa doonayaa. Dh: aaway, gargaar, kaalmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: aw

2

cf: aawadeed, aawadiis

3

de: sake, reason Used with possessive pronouns

4

lx: aawo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f

7

key: aawo

waa la naqliyay ✓

1

(Cawa-da)

2

1. Laba-iyo-tobanka saac oo qorraxdu maqan tahay; habeen.

3

2. Nasiib-wanaag; ayaan; qadan; ul.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-ooyin, m.l) Habeen. 2. Nasiib wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-ooyin, m.l) Habeen. 2. Nasiib wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. night

2

cawo [feminine] n., [abstract] good fortune

waa la naqliyay ✓

name-f night; luck, fate, good fortune. Syn: Ayaan, Nasiib

waa la naqliyay ✓

-cawada: (n) 1. night (naayt), especially the hours of darkness ~ habeen, 2. luck (lak) ~ nasiib

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la rajaynayo in ay noqoto mid reerka barwaaqo u horseedda.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ayaan; nasiib.

2

cawo -da: (magac, dhedig, keli) labo iyo tobanka saac ee ay qorraxdu maqan tahay. Dh: habeen.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawa-da)

2

1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.

3

2. Dawaco; dayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dąawo1. la-mid: dawaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dąawo¹.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. medicine, remedy

2

dawo [feminine] n. jackal, fox

waa la naqliyay ✓

name-f medicine, remedy

waa la naqliyay ✓

-dawada: (n) medicine (meda-sin); medication (medi-keey-shiri); drug (daraag); remedy (ramedi) ~ daawo. Ex: wax dawo ah ma qaadataa? do you take any medication?

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalashadeedu dhib jirtay daawo u noqotay, gaar ahaan mid labada waalid u dhaxaysay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kali) wax kasta oo xanuunnada, nabarrada ama kob kasta oo bugta bogsiiya oo lagula tacaalo ama xal u noqda dhibta cudurrada iyo xanuunnada. Dh: waawo.

2

dawo-da: (magac, dhedig, kali) eeg dacawo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dun midab leh oo dharka qurxiso. 2. la-mid: fuwo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) dun midab leh oo dharka lagu qurxiyo. Dh: fuwo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawa-da)

2

1. Neecawda dhulka ku wareegsan dhammaanteed.

3

2. Inta cirka iyo dhulka u dhexaysa.

4

3. Neecaw, layr.

5

4. Wax maanka laga jeclaysto oo badanaa aan suuroobi karin; damac; qab; niyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dabayl gabow. 2. Inta cirka iyo dhulka u dhexeysa oo eberka ah. 3. Wax maanka laga jecelyahay. 4. Damac.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dabayl gabow. 2. Inta cirka iyo dhulka u dhexeysa oo eberka ah. 3. Wax maanka laga jecelyahay. 4. Damac.

waa la naqliyay ✓

Weather, Air

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): air; airspace; space {physics}; atmosphere; weather

2

hawo [feminine] n. desire, ambition; daydream

waa la naqliyay ✓

1

-hawada: (n) air (eer)

2

hawada sare: space (ispeeys)-, the space in which the solar system, stars, and galaxies exist ~ samadda, cirka

3

u hawood -ay / tay: (v) desire, wish or long for; make an attempt or effort; try to perform

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) inta innaga sarraysa ee illaa samada; inta cirka iyo dhulka u dhaxaysa. Dh: samada.

2

hawo-da: (magac, dhedig, keli) atmosfeer innagu dahaadhan oo ka kooban 21% ogsijiin ah 78% naytorojiin ah iyo 1% neefo kale ah oo midab iyo jurmi muuqda lahayn oo nooluhu la'aanteed noolaan karin. Dh: gibil.

3

hawo -da: (magac, dhedig, keli) doonid aan ujeeddo iyo sal midna lahayn oo samaynteedana la isku taxallujiyo; waxa maanka laga jeclaysto oo badanaa aan suurtagal noqon. Dh: caaddifo, niyo damac.

waa la naqliyay ✓

1

a: ciraqoon

2

de: meteorology

3

lx: hawo

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-cmp

6

key: hawo

waa la naqliyay ✓

جَوْ هَوَاء

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caws cad mooyaane, meel aan naq lahayn. Dh: garcade. Li: doog.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) geed biyood buruq aasan oo la qodo leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh S. ah: isku mid ah oo aan wax is dheereyn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Ilkaha ama ciddiyaha wax nabar yar ku gaarsiin. 2. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha ama ciddiyaha kaga fuqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Ilkaha ama ciddiyaha wax nabar yar ku gaarsiin. 2. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha ama ciddiyaha kaga fuqsasho. m.f.dh, xagasho.

waa la naqliyay ✓

v. scratch, abrade; scrape with the front teeth

waa la naqliyay ✓

-xagtay / xagatay: (v) scratch (iska-raaj) or mark on a surface

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilkaha hore afkooda ama ciddiyaha faraha xoog wax aad ugu xoq oo ku sarsar. Distida fujiska ka xago.

2

xago: (fal) ciddiyaha wax ku xarruufo. Wejiga ka xago ha ku daayee. Dh: xangaruufo.

3

xago: (fal) ciddiyaha ku xarruufo. Wejiga ka xago oo dhiig ka yaaci.

4

xago -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar is leged ama is xambaarayn ah oo qof dhan keliya lagula legdamo. Dh: gelin, xagayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: scratch, abrade; scrape with the front teeth

2

initial: x

3

lx: xago

4

nt: xagasho (/da) [vn-f]

5

pd: (xagtay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xago

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-antay, -amatay) Qof maqan xumo ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

v. gossip, talk about someone absent, back-bite

waa la naqliyay ✓

-xantay / xamatay: (v) talk behind someone's back; spread gossip about someone; tattle (taa-tel); blab (balaab)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kaa maqan iinihiisa dadka uga sheekee isagoon ku maqlayn. Qof kaa maqan xamo ha is odhan Ilaahaybaa ku arkayee.

2

xamo -ha: (magac, lab, keli) xanuun nafaqadarro keento oo afka dumarka kaga dhaca marka ay uurka leeyihiin ama ay dhalaan. Dh: xammo.

waa la naqliyay ✓

1

de: gossip, talk about s.o. absent, back-bite rw: xan

2

initial: x

3

lx: xamo

4

pd: (xantay / xamatay)

5

ps: v3b=tr

6

key: xamo

waa la naqliyay ✓

1

(Xawd-ka)

2

Ul dhuuban oo itaal yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. cane, thin supple wood ~ branch; switch

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul dhuuban oo dheer oo shawdhka ka weyn budkana ka yar. Xawd dheer u qaadoo adhiga xurbi. Dh: ul.

waa la naqliyay ✓

1

a: xood ~ xowd

2

de: cane, thin supple wood ~ branch; [ext.] switch

3

initial: x

4

lx: xawd

5

pd: (-ka Pl: xawdad (ka))

6

ps: n4-m

7

key: xawd

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa labo goor oo seko la bixiyo; sannadka ay sakadu ku waajibto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) Dhenged yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xishood.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] modesty, shyness, humility

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xishood iyo asturnaan. Waligey xishookiyo, dhigi mayo xayo oo, xadhiggii dirkaygiyo, xadi maayo diintee.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: modesty, shyness, humility

3

initial: x

4

lx: xayo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f-abs

7

key: xayo

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Ahado, Sunday

waa la naqliyay ✓

name-f Sunday; she who was born on a Sunday

waa la naqliyay ✓