xawd — Macnaha & Turjumaada

1

(Xawd-ka)

2

Ul dhuuban oo itaal yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. cane, thin supple wood ~ branch; switch

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul dhuuban oo dheer oo shawdhka ka weyn budkana ka yar. Xawd dheer u qaadoo adhiga xurbi. Dh: ul.

waa la naqliyay ✓

1

a: xood ~ xowd

2

de: cane, thin supple wood ~ branch; [ext.] switch

3

initial: x

4

lx: xawd

5

pd: (-ka Pl: xawdad (ka))

6

ps: n4-m

7

key: xawd

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul dhuuban oo dheer oo shawdhka ka weyn budkana ka yar. Dh: xawd.

waa la naqliyay ✓

(fal) xawd la dhac oo ku ulee. Tuugga xawdi xadidda ha daayee. Dh: shawdhiqi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laan toosan oo geedaha laga goosto xoolahana lagu kaxeeyo ama ujeeddooyin kale loo adeegsado. Dh: ul, xawd, shawdh.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, dhenged la dhac. Dh: ulee, xawdi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, nafta ka saarid; qudha ka jarid. Dh: dilis.

2

dilid -da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, xawdin oo yara xanuunin. Dh: ulayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul yar oo dhuuban sida kuwa aloolka; sherbi; qaysaraan. Dh: xawd.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) laan jiljilicsan oo xawdka laga goosto. Dh: shawdh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo ulo bixiya oo ulaha maqasha laga goosto. Waxarowaalista xawd iiga soo goo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo sida xumbooda oo kale ah oon qudax lahayn. Weylowad xawd ka soo gooso aad magasha dareerisidee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo god oo qoolaab. Bal soo xood usha an qaanso ka dhigee. Dh: qallooci. Li: toosi.

2

xood-da: (magac, dhedig, keli) hab ceelasha qaarkood loo shubo. Xoodda baro.

3

xood -ka: (magac, lab, keli) diilin ama xarriiq tartiib u weecda isaga oo isgodaya dul mara xarriijimo xisaabeed oo u taagan doorsoomidda tiro ama heer wax leeyahay.

4

xood -ka: (magac, lab, keli) eeg xawd.

waa la naqliyay ✓

1

de: cane, small stick

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xood

5

pd: (-ka Pl: xoodad (ka))

6

ps: n4-m

7

see: xawd

8

key: xood_1

waa la naqliyay ✓

(beat), v.tr., dhengadee, xawdi, karbaash, qaysaraamee, serwaanee, jeedal, laamee, sergadee, ulee.

waa la naqliyay ✓

n., dhenged, -ki, xawdis, -ki, karbaash, -ki, jeedal, -ki, sergad, -ki, sergan, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

awd¹: m.l la-mid: awdid.

2

awd²: f.g1 (-day, -dday) Meel bannaan ama daloosha buuxin; daboolid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Meel bannaan ama daloosha buuxin; daboolid. m.f.dh, awdid.

waa la naqliyay ✓

v. close (up), shut; cover, obstruct

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (n) plug (palaag); stop up; close ~ gufee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel qodnayd, aas oo duug.

2

awd: (fal) meel bannaanayd furayn. Awd meeshaa bannaan. Dh: ood, juf, xidh. Li: fur, bannee.

waa la naqliyay ✓

1

de: close (up), shut; cover, obstruct

2

lx: awd

3

pd: (awday / awdday)

4

ps: v1=

5

key: awd

waa la naqliyay ✓

1

° (Xad-ka)

2

Soohdin; seere.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

2

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

3

xąd³: f.g1 (-day, dday) 1. Wax is-hortaagid. 2. Wax dhibid.

waa la naqliyay ✓

1

f.g1 (-day, -dday) Hanti qof kale leeyahay si qarsoodi ah u qaadasho. m.f.dh, xadid.

2

xąd¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xudduud; soohdin. 2. la-mid: xaj.

3

xąd²: m.l (-dad, m.l) (taar.) Xarriiqda kala qaybisa laba hanti ma guurto ah ama laba waddan.

waa la naqliyay ✓

Limit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. border, boundary, demarcation, frontier; limit, confine; legal sentence (to physical punishment)

2

xad v. steal, rob

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) steal (istiil); thieve (thiiv); shoplift (shoop-lift); burgle (beer-gat); help oneself; clean out; be light-fingered; commit theft

2

xad: -ka: (n) boundary (baawn-dhari), border (boor-sher); frontier (faroon-tiir); bound (baawnd); limit (limit)-, limitation (limi-teey-shin) ~ xudduud

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ay dad leeyihiin oon laguu oggolayn adoon lagu arkayn hoos ahaan u qaado. Naftaadu wax xad yaynan ku fikirin weligeed. Dh: tuugayso.

2

xad: (fal) cid dembi gashay xad ku oog.

3

xad -ka: (magac, lab, keli) ciqaab lagu fuliyo qof dambi sharci ah galay sida sino, khamri, tuugo, budhcadnimo iyo wixii la mid ah.

4

xad -ka: (magac, lab, keli) soohdin laba dal ama laba meelood u kala dhaxaysa. Dh: made, daari, xuduud, seere.

5

xad -ka: (magac, lab, keli) meel astaysan oo wax lagu yaqaan ama ay ku sargo'an yihiin. Dh: heer.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaw-da)

2

Dig; dhuun; naf.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhuun. 2. Naf.

waa la naqliyay ✓

f. n. jugular vein; throat

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed) erey lagu cabbiro codka di'idda roobka ama shubmidda biyaha. Roob ayaa xawda haya. Dh: shaw.

2

xaw-da: (magac, dhedig, keli) nafta noolaha ku jirta. Dh: naf.

3

xaw -da: (magac, dhedig, keli) dhuunta ama halbawle la dhinto haddii la gooyo. Dh: naf, dig, dhuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: jugular vein; throat

2

initial: x

3

lx: xaw

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: xaw

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ood dheer oo xoolaha ama reerka lagu wareejiyo. Dugaagaaggii baruur cunni jiraa bawd ka soo dhiciye. Dh: mus, sarsar, musdanbeed.

waa la naqliyay ✓

n., (a procurer) fataal, -ki (m.), fataalad, -di (f), hawad, ki (m.), hawadad, -di (f.).

waa la naqliyay ✓

1

(Cawd-ka)

2

Meel kulul oo dugsi ah; kob, meel dugsi ah, ku taal, oo neecawdu ka xiran tahay; huur.

waa la naqliyay ✓

1

cawd¹: m.l 1. Ururinta xoolo badan meel lagu ururiyo. 2. Meel kulul oo dugsi ah oo neecawdu ka xirantahay.

2

cawd²: f.g1 (-day, -dday) Xoolo badan meel isugu ururin.

waa la naqliyay ✓

1

cawd¹: m.l 1. Ururinta xoolo badan meel lagu ururiyo. 2. Meel kulul oo dugsi ah oo neecawdu ka xirantahay.

2

cawd²: f.g1 (-day, -dday) Xoolo badan meel isugu ururin. m.f.dh, cawdid.

waa la naqliyay ✓

m. n. hot, stuffy place, where the air does not circulate

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel dugsi ah oo ay naacawdu ka xidhan tahay. Dh: huur.

waa la naqliyay ✓

1

cf: huur

2

de: hot, stuffy place, where the air does not circulate

3

lx: cawd

4

pd: (-ka Pl: cawdad (ka))

5

ps: n4-m

6

key: cawd

waa la naqliyay ✓

1

(Hawd-ka)

2

Dhul dhir waaweyn oo cumur ah leh; jiq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Dhul dhir dhaadheer oo cuur ah leh, buuro lahayn oo aan biyo badnayn. 2. Xarigxarig.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Dhul dhir dhaadheer oo cuur ah leh, buuro lahayn oo aan biyo badnayn. 2. Xarigxarig.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Haud [fertile geographic region.]

waa la naqliyay ✓

m. n. forest, jungle thicket

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo dhir waaweyn oo badan leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Mawd-ka)

2

Geeri; wed; dhimasho; (ama mowd).

waa la naqliyay ✓

m.l Dhimashada nafleyda. la-mid: mowd.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhimashada nafleyda. la-mid: mowd. mawduuc m.l (-cyo, m.dh) Duluc.

waa la naqliyay ✓

m. n. death

waa la naqliyay ✓

-da: (n) death (dheeth) the act of dying mowd, wad-ka

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimashada ay naftu noolaha ka baxdo. Geeri maxaa u dambeeyey? mawdkaa la sii sido. Dh: meyd, wed, dhimasha mowd, geeri. Li: nolol.

waa la naqliyay ✓

1

de: death

2

lx: mawd

3

pd: (-ka Pl: mawdad (ka))

4

ps: n4-m

5

see: mowd

6

key: mawd

waa la naqliyay ✓

1

(Sawd-ka)

2

Cod; dhawaaq; luuq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Cod; dhawaaq; luuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. voice, tone

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cod; dhawaaq; luuq.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: cod

3

de: voice, tone

4

initial: s

5

lx: sawd

6

pd: (-ka Pl: sawdad (ka))

7

ps: n4-m

8

key: sawd

waa la naqliyay ✓

1

(Xaad-da)

2

Timo gaaggaaban oo jilicsan oo aan korin oo oogada ku wada rogan meelo yar maahee (afarta cadcad, madaxa, ...).

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo jilicsan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo jilicsan oo oogada dadka ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): body hair

waa la naqliyay ✓

-da: (n) soft, silky hair that grows on the human body

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil jidhkiisa oo xaad leh dhashay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo yaryar oo jilicsan oo aan korin oo inta badan oogada ku wada yaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: body hair

2

initial: x

3

lx: xaad

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-mass

6

key: xaad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa labo goor oo seko la bixiyo; sannadka ay sakadu ku waajibto.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawa-da)

2

Biyaha laboodka; mino; shahwo.

waa la naqliyay ✓

1

xawo¹: m.dh Biyaha laboodka; mino; shahwo.

2

xawo²: m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): sperm, semen

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha taranka ee laboodka. Dh: shahwad, mani, xugun.

waa la naqliyay ✓

1

de: sperm, semen

2

initial: x

3

lx: xawo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-mass

6

syn: biyo, mino, shahwo

7

key: xawo

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) Dhenged yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

(Xayd-da)

2

Meeshii lagu ogaa oo kor looga kacsanaado, sida salxanyo aad u korreeya ama geeso dib u ceshan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Maro iyo wixi lamida kor u qaadid.

waa la naqliyay ✓

v. lift ~ tuck up (one's clothing)

waa la naqliyay ✓

nickname-m lift ~ tucks up (one's clothing). Lit: ready for action

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tafaha bannee oo dharka kor u jiil. Tafta xayd oo xawaaraha biiri.

2

xayd -ka: (magac, lab, keli) dhiig dabiici ah oo dumarka iyo noolashaasha kale badhkood si milayle ah uga yimaad calaamadna u ah qaangaadhnimada iyo dhalooyada. Naag uur leh xayd kama yimaad. Dh: xayl, caado, dhibaad, dhibaaji.

3

xayd: (tilmaame) dhar ama qof arrin u heellan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xeyd (and related forms)

2

de: lift ~ tuck up (one's clothing)

3

initial: x

4

lx: xayd

5

nt: xaydid (da) [vn-f]

6

pd: (xayday)

7

ps: v1=tr

8

key: xayd

waa la naqliyay ✓

m. n. cane, small stick

waa la naqliyay ✓

1

de: cane, small stick

2

initial: x

3

lx: xowd

4

pd: (-ka Pl: xowdad (ka))

5

ps: n4-m

6

see: xawd

7

key: xowd

waa la naqliyay ✓

1

(Xalwad-da)

2

Cunno waxyaalaha macmacaan ka mid ah oo warango iyo sonkor iyo subag laga sameeyo (ama xalwo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunto macaan oo laga sameeyo sankor, subag, warango, bur iyo wixi lamida oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunto macaan oo laga sameeyo sankor, subag, warango, bur iyo wixi lamida oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f. n. halva

waa la naqliyay ✓

-da: (n) sweets (iswiitis) made mainly from sugar, cornstarch and ghee ~ xalwo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cunto loos, sonkor daqiiq iyo saliid la isku xashay ka samaysan oo la isku shiilay oo aad u macaan. Dh: xalaawad, xalwo.

waa la naqliyay ✓

1

de: halva

2

initial: x

3

lx: xalwad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

see: xalwo {N}

7

key: xalwad

waa la naqliyay ✓

m.dh Xoolo badan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ceel biyo badan leh. Ceel bawad ah ayaan xoolaha ka waraabinay. Dh: bowad, ma'wi.

waa la naqliyay ✓

f. n. thigh

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lawga iyo misigta inta udhaxaysa, ee hilibka badan leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: thigh

2

lx: bawdo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: bawdo

waa la naqliyay ✓

/boodhi/ (n) shaactiro wasmo ku saabsan.

waa la naqliyay ✓

name: Awad

waa la naqliyay ✓