xawaldaar

xagaldaac¹: m.l la-mid: xagaldaacid.

xagaldaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Baari ama culays ka batay darti, lugtu la laabmid, la daacid, la kufid. la-mid: xagalkaddaac.

f.mg1 (-cay, -cday) Baari ama culays ka batay darti, lugtu la laabmid, la daacid, la kufid. m.f.dh, xagaldaacid. la-mid: xagalkaddaac.

v. turn one's leg and fall; fail, go awry (of plans)

-a: (magac, lab, keli) xagasha oo liicda culays ama cillad darteed oo lala kufo. Korsiimo xumadu xagaldaac way keentaa. Dh: xagdaaco.

de: turn one's leg and fall; [ext.] fail, go awry (of plans)

initial: x

lx: xagaldaac

pd: (xagaldaacay)

ps: v1=

key: xagaldaac

-ka: (magac, lab, keli) afhayeen, jawaabdaar ayaad ahayd mudo dheer. Dh: wakiil.

jawaabdaar-ka: (magac, lab, keli) qof hadalkiisa la yeelo. Jawaabdaarkii inadeyl ahaa Jaamac ma illaawey.

(Xagaldaaca-da)

Lugta oo xagasha ka daacda ama ka laabanta, baari ama culays ay qaadi weydey daraaddeed (ama xagalkaddaaco).

m.dh la-mid: xagaldaacid.

vl. n. twisting one's leg; falling through

-da: (magac, dhedig, keli) xagasha ka liicid oo kufid.

de: twisting one's leg; [ext.] falling through

initial: x

lx: xagaldaaco

pd: (/da)

ps: vn-f

key: xagaldaaco

m.dh 1. Haan duug ah. 2. Weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo lagu shubo.

-ta: (magac, dhedig, keli) haan duug ah.

gaadaar -ta: (magac, dhedig, keli) weel yar oo daawada xoolaha lagu dhayo, lagu shubo.

m.l (-rro, m.dh) la-mid: raadar.

-ka: (n) radar (reey-daar) ~ raadar

-ka: (magac, lab, keli) qalab ku shaqeeya tegnoloojiyad casri ah oo lagu hago gaadiidka badda iyo ka hawada laguna ogaado cada labada mid ah oo soo wajahan. Dh: raadaal.

m.l (-rro, m.dh) Waddo yar.

-a: (magac, lab, keli) neef gooni xoolaha kale uga daaga. Neefka baaldaaga ahi waraabuu u halis yahay. Dh: goonidaaq, goonijoog, feedhjoog, adoole, manoy, sagandaaq, muudaa, keliginoole, xaalwaa.

caalsaar¹: m.l Nuujinta neef irmaani uu nuujiyo canug uu dhalay oo meel ku xiran. la-mid: caalsaarree (1).

caalsaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Neef irmaan ilmihiisa oo meel ku xiran nuujin. la-mid: caalsaaree (1).

(Daardaar-ka)

Daardaarid.

daardaar¹: m.l la-mid: daardaarid.

daardaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi. m.f.dh, daardaarid.

v. kindle ~ light several fires; annoy, irritate

-ka: (magac, lab, keli) marka laga cadhaysiiyo qof waalan ama la taabtaabto bahal cadho xun. Ninka waalan daardaarka ka dhaafa haddii kale wuu idin dagaali. Dh: juqjuqayn, daandaansi, maagid, daardaaris.

daardaar-ka: (magac, lab, keli) cid u baahan, talo u jeedin. Dh: dardaaran.

de: kindle ~ light several fires; [fig.] annoy, irritate

lx: daardaar

nt: daardaar (ka) [vn-m]

pd: (daardaaray)

ps: v1=pl

key: daardaar

m.dh Dawo xoolaad budo ah oo reer miyigu dadka uga daaweeyaan cudurrada caloosha, sida xundhurta, tiifaha iyo wixi lamida.

m.dh Dawo xoolaad budo ah oo reer miyigu dadka uga daaweeyaan cudurrada caloosha, sida xundhurta, tiifaha iyo wixi lamida.

-ta: (magac, dhedig, keli) daawo xoolaad budo ah oo reer miyigu dadka uga daaweeyaan cudurrada caloosha, sida xundhurta iyo tiifaha.

-a: (magac, lab, keli) qofka waxa uu la kulmaba iska cuna ee aan xaaraan iyo xalaal kala soocin.

(fal) wax horay looga shaqeeyey oo hawsha intii badnayd la dhammeeyey gacanta mari oo qurqurxi. Dh: tafaftir.

xaalxaal -ka: (magac, lab, keli) israacinta hawl inteedii badnayd la soo qabtay. Dh: dhamaystir.

m.l (-ro, m.dh) Farfar.

m.l la-mid: xayawaan.

m. n., [collective] fauna, animals

-ka: (magacwadareed) magac guud oo kulmiya noolaha aan duulin ee lafdhabarleyda ah. Dayaa ka maqnaatay shirkii xawayaanka iyo habardugaag. Dh: xayawaan.

bw: Arabic

de: fauna, animals

initial: x

lx: xawayaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

see: xayawaan

key: xawayaan

-da: (magac, dhedig, keli) diridda xoolaha la xawilayo lafteeda. Lacag ayaan xawilaad u diyaarshay. Dh: xawilid.

m.l (-rro, m.dh) Usha dheer ee dhexda kaga taal geedka dacarta.

-ka: (magac, lab, keli) baalka dacartu bixiso ee dhabaqa yeesha; qaybta bixisa ubaxa iyo iniinta ee geedka dacarta. Dh: baaldacareed.

(Garabdaar-ka)

1. Caqli badan oo wax lagu maleeyo.

2. Wax xag Ilaah qof looga sheego; arooris, uur-kubbaallennimo.

m.l Garasho dheeraad ah oo qof wax aan weli dhicin uu ku mala awaalo; uurkubaalnimo.

m.l Garasho dheeraad ah oo qof wax aan weli dhicin uu ku mala awaalo; uurkubaalnimo.

m. n. intuition; inspiration from God

-ka: (magac, lab, keli) dareensiin xagga Eebbe ka ahaata; saadaalin aan lagula qabin; sii garasho; wax qarsoon oo qofka wax u sii sheega ka dibna waxaas la arko. Garabdaar buu leeyahay oo wuxuu sheego waa la arkaa.

de: intuition; inspiration from God

lx: garabdaar

pd: (-ka)

ps: n-m

key: garabdaar

(falkaab) is dhaaf. Waxa uu u jabay iswaydaar.

-ka: (magac, lab, keli) xog'ogaal la'aanta lafteeda.

qabardaar -ka: (magac, lab, keli) qof aan xog'ogaal ahayn oo war la'. Sulub waa qabardaar oo waxba ma oga. Dh: warmoog, maandaah. Li: wargaleen.

m.l (-llo, m.dh) Doorshaan.

m.l (-llo, m.dh) Doorshaan.

-ka: (n) beetle (biital) ~ doorshaan

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan madaw oo qolof adag leh oo xaarka intuu kubbad ka dhigo meel ku aasta oo kaydsada. Dh: odaygurguur.

-ka: (magac, lab, keli) awr hayin ah oo kolka la guurayo ubadka iyo saabaanka yaryar oo dhan la saaro. Dh: hayin, macabaadoo.

xaaswalwaal -ka: (magac, lab, keli) nin beeldaaje ah oo si wanaagasan reerka u dhaqa. Dh: aabbo.

(Xagaldaacid-da)

Baari ama culays ka batay darti, lugtu la laabmid, la daacid, la kufid (ama xagalkaddaacid).

m.f.dh eeg xagaldaac². la-mid: xagaldaac¹, xagaldaaco, xagalkaddaacid.

-da: (magac, dhedig, keli) kufidiyo is xajin kariwaa uu xagaldaacu keeno.

xagaldaacid-da: (magac, dhedig, keli) xagasha lugta ka liicid oo kufid.

(Basal-bar) S Allium sp. Liliaceae.

-ka: (magac, lab, keli) eeg carrabbaab.

carrabdaar-ka: (magac, lab, keli) qaab nirgaha carabkooda loo jeexo marka la rabo inay hashu ka gudho oo aanay dib danbe u jaqin. Dh: carrabjeex, qalable.

m.dh Waqtiga qorraxdu dhacdo oo mugdigu billaabmayo.

(fal) is dabamari.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun idaha ku dhaca kolka ay xays daaqaan ee ay biyo ku acabaan. Laxda macalbarar baa haya. Dh: cashi

m.f.dh eeg qawlalan. la-mid: qawlalnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qareen.

(fal) caqabado mashruuc hortaagan ka horqaad oo abuur jawi uu ku taabbagalo. Dh: maaree. Li: cakir.

ragaadsaar -ka: (magac, lab, keli) xal u helidda hawl la xannibay ama la horjoogsaday. Dh: furdaamin.

-a: (magac, lab, keli) xoolo aan ku soofin barwaaqo oo gujufyada iyo wixii dhulkaa xaaluf ku hadhay uun anaanufa.

m.f.dh eeg xabaalan. la-mid: xabaalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax god ku jira oo la aasay ahaan; dhulka hoostiisa ku aasnaan. Dh: aasnaan.

(Xasildarra-da)

Miyir iyo degganaan la'aan.

m.dh Xasillooni la'aan.

m.dh Xasillooni la'aan.

f. n., [abstract] instability, disquiet, unrest

-da: (magac, dhedig, keli) kacsanaan iyo khilaafaad deggenaansho la'aan keena. Dh: xasilidla'aan.

de: instability, disquiet, unrest

initial: x

lx: xasildarro

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: xasildarro

-ka: (magac, lab, keli) xadhig labada fuq ee hasha la soo mariyo oo lagu xidho afweynta luqunta si loo oggoleysiiyo neefka la rabo in uu jaqo.

-ka: (n) family man; a man having a large family

Angle of incidence

m. n., [compound] depression

de: depression

initial: x

lx: xagalfarraar

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: xagalfarraar

f.mg1 (-cay, -cady) la-mid: xagaldaac².

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

m.dh 1. Anshax iyo dhaqan wanaagsan oo cidi leedahay. 2. Anshax iyo dhaqan ay cidi leedahay.

m. n. good manners, educated ~ polite behavior

aadaab-ta: (n) politeness (polaayt-nes); manners (man neris); etiquette (eti keeyt) ~ akhlaaq

-ta: (magac, dhedig, keli) anshaxa suubban ee la jecel yahay in uu qofku yeesho. Waaberi wa arday aadaab leh. Dh: akhlaaq, edeb.

bw: Arabic

de: good manners, educated ~ polite behavior

lx: aadaab

pd: (-ka)

ps: n-m

key: aadaab

(Aadaan-ka)

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

m. n. Muslim call to prayer

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

a: addan

cf: addin

de: Muslim call to prayer

lx: aadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

xv: Arabic

key: aadaan

m.dh.fk la-mid: aayar.

(fal) eeg aayar.

-ka: (magac, lab, keli) aayo danbe oo waxtar ah oo qof laga sugo. Ninka aan dantiisa aqoon aataar ma leh. Dh: aayo.

aataar-ta: (magacwadareed) dhaxalkii laga reebay adawyaashii hore ee la qiimeeyo.

(adv) before (bi foorf earlier in time. Ex: awalbaan kuu sheegay; I told you before

name-m secured; shut, closed, covered

m.dh 1. eeg weled. 2. Carruur.

m.dh 1. eeg weled. 2. Carruur.

f. n., pl. children, offspring, sons and daughters

-da: (n) children (jiil dareeri)-, sons or daughters; offspring ~ carruur