xaw — Macnaha & Turjumaada

1

(Xaw-da)

2

Dig; dhuun; naf.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhuun. 2. Naf.

waa la naqliyay ✓

f. n. jugular vein; throat

waa la naqliyay ✓

1

ereycodeed) erey lagu cabbiro codka di'idda roobka ama shubmidda biyaha. Roob ayaa xawda haya. Dh: shaw.

2

xaw-da: (magac, dhedig, keli) nafta noolaha ku jirta. Dh: naf.

3

xaw -da: (magac, dhedig, keli) dhuunta ama halbawle la dhinto haddii la gooyo. Dh: naf, dig, dhuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: jugular vein; throat

2

initial: x

3

lx: xaw

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: xaw

waa la naqliyay ✓

1

(Dhir-ta)

2

1. Wadajirka geedaha, kuwa yaryar iyo kuwa waaweynba; geedo.

3

2. Geedaha dhadhanka iyo udugga gaarka ah leh oo dadku cunnada ku darsado; dhir magaalo; xawaash.

waa la naqliyay ✓

1

(Kudda-da)

2

Orod booddo ku anbabbaxa oo xawli dheer leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Naaxid-da)

2

Wax buuran oo shilis noqosho; cayilid; xawsid.

waa la naqliyay ✓

1

(Taraarax-a)

2

Xoog lagu socdey xawligiisii oo la isla celin waayo, meeshii la rabey ama loo asteeyey sidbasho ku dhaafid, la shalwasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xabaa-sha)

2

Godka dadka dhinta lagu xabaalo; qabri (ama xawaal).

waa la naqliyay ✓

1

(Xawaaj-ka)

2

Dhir udgoon oo cunnada lagu darsado; (ama xawaash).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xawaal-ka) Qabri; xabaal.

2

2. (Xawaa-sha) kolka baddu deggan tahay, dabayl la'aan darteed; aan baddu kacsanayn, darbadna lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawaalad-da)

2

Lacag ama hanti kale oo qof lee yahay, oo si sharci ah (oo badanaa qoran) qof kale loogu reebo ama loogu diro ama loogu wareejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawaarayn-ta)

2

Orod xawaare ah, ordid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawaara-ha)

2

Orod si gaar ah loo ordo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawlalmariid-ka)

2

Xididdo waaweyn oo surka ku yaal midkood, coobe (ama xawlmariid).

waa la naqliyay ✓

1

(Xawla-ha)

2

Xawlli.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawlli-ga)

2

Orod xoog iyo dheeraynba leh; madhaafaanka orodka, (ama xawle, xowlli).

waa la naqliyay ✓

1

(Xiisad-da)

2

1. Biyo ama neecaw, si xoog leh u soconaya.

3

2. Xawlliga ama orodka xoogga jacda (korontada).

4

3. Xasil la'aan; wareer; soos.

waa la naqliyay ✓

1

addin¹: m.l (-immo/-inno, m.dh) 1. Afarta lugood ee xawayaanka middood. 2. la-mid: addimid.

2

addin²: m.l (-imo, m.dh) 1. (xisaab) Tirada kulannada loo baahanyahay in baro lagu muujiyo xarriiq dusheeda, qaab ama adke. Shaxan sallax ah waa laba addimaale, shaxan adke ahna waa saddex addimaale. 2. (xisaab) Baaxadda shaxan sallax ama adke ah. 3. (xisaab) Mid ka mid ah xaddiyada fisigeed ee salka ah oo loo adeegsan karo in lagu tibaaxo xaddiyo kale.

3

addin³: f.g1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: aadaan² (1).

waa la naqliyay ✓

1

afarqaad¹: m.l 1. Orod xawli ah oo addimada hore iyo kuwa dambe kuwaba mar la qaadayo. 2. Wax muggiisu qaado afar shay.

2

afarqaad²: f.g1 (-day, -dday) Afar addinle orod dheer oo si talantaalli ah labada addin oo hore iyo labada dambe la qaadayo samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (fiisikis) Qalab lagu cabbiro xawaaraha iyo jihada dabaysha iyada oo halbeeggu yahay intaas oo mayl saacaddiiba ama intaas oo mitir ilbiriqsigiiba.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin ..., m.l) (baayoloji) Gaamayt dheddig oo bacrinsan: waa maxsuulka is kudarsanka bu'da ugxanta iyo xawada ama boodh faxalka.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawd-ka)

2

Ul dhuuban oo itaal yar.

waa la naqliyay ✓

m. n. cane, thin supple wood ~ branch; switch

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul dhuuban oo dheer oo shawdhka ka weyn budkana ka yar. Xawd dheer u qaadoo adhiga xurbi. Dh: ul.

waa la naqliyay ✓

1

a: xood ~ xowd

2

de: cane, thin supple wood ~ branch; [ext.] switch

3

initial: x

4

lx: xawd

5

pd: (-ka Pl: xawdad (ka))

6

ps: n4-m

7

key: xawd

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa labo goor oo seko la bixiyo; sannadka ay sakadu ku waajibto.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawa-da)

2

Biyaha laboodka; mino; shahwo.

waa la naqliyay ✓

1

xawo¹: m.dh Biyaha laboodka; mino; shahwo.

2

xawo²: m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Unug taran qaangaadh ah oo socda, oo ay leeyihiin xayawaanka labka ah, oo ay soo daayaan xiniinyuhu.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): sperm, semen

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha taranka ee laboodka. Dh: shahwad, mani, xugun.

waa la naqliyay ✓

1

de: sperm, semen

2

initial: x

3

lx: xawo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-mass

6

syn: biyo, mino, shahwo

7

key: xawo

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) Dhenged yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

Aw: (Aw-ga)

2

1. Awoowe hore; ab.

3

2. Qof cilmi iyo kasmo gaar ah leh; wadaad.

4

Aw: (Aw-geed; aw-giis) daraad; dar; aawo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. purpose; cause, reason, sake

2

aw m. n. father, ancestor; sir, mister

waa la naqliyay ✓

nickname-m a learned man of God; sheikh or mullah (prefix of title)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) for the sake (seeyk) of; [with possessive pronoun; -giis, -geed, -geen ] purpose or motive. Ex: awgiis; for his sake

2

aw: -ga: (n) a virtuous person; glorified person; saint (seeynt)-, Abbr. S., St. Ex: Aw Xaashi; St. Hashi

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qof cilmiga diinta aqoon iyo kasmo u leh. Waa erey ka soo jeedda dhaqankii Xarlada oo la macne ah 'sheekh' ama 'macallin'. Aw Geeddi muxuu maanta yidhi? Dh: wadaad. Wa: awyaal.

2

aw-ga: (magac, lab, keli) awoowe hore; ab.

waa la naqliyay ✓

1

baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.

2

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.

3

baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.

4

baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!

5

baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.

2

2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.

waa la naqliyay ✓

1

caw¹: m.l 1. Dhinac; dhan. 2. Aagga u dhow meel. la-mid: caaw¹.

2

caw²: m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta. la-mid: caaw².

waa la naqliyay ✓

m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida, oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. side, flank; nearness, proximity

2

caw [feminine] n. frond, palm leaf ~ leaves

waa la naqliyay ✓

-da: (n) leaves used to make mattings used for covering floors and similar purposes; like leaf of a palm tree ~ cawbaar

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa gobollada iyo daaca webiyada iyo dooxyada durdura oo timirta iyo baarka la bah ah. Waxa laamihiisa laga sameeyaa dermooyinka, masafaha, salabaha iyo weelcaanoodka.

2

caw-da: (magac, dhedig, keli) mid agabka guriga lagu dhiso ka mid ah oo caws laga tolo, si farshaxannimo ahna loo sameeyey, oo badiyaa aqalka dadab looga dhigo. Dh: alool.

3

caw-da: (magac, dhedig, keli) gogol laga sameeyo laamaha geedka cawda ama wax kale oo lagu fadhiisto.

4

caw-ga: (magac, lab, keli) dhinaca wax ama agtiisa. Cawga cawga u saar, cid kaleete u diid. Dh: cuun, dhinac, coon, ag.

waa la naqliyay ✓

v.i., (cry as the rook) ci or ci’.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daw-da) Ceelal isu dhowdhow oo meel ku wada yaal; so'.

2

2. (Daw-ga) a) Dhul la falay oo loo sameeyey in la maro; dhabbe; waddo, marin, jid; ... b) Tusmada wanaagsan oo ay eg tahay in dadka lagula dhaqmo.

waa la naqliyay ✓

1

daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.

2

daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.

3

daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.

2

daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.

3

daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

Pass

waa la naqliyay ✓

1

m. n. way, road, path; right, prerogative; system

2

daw [feminine] n., [collective] group of wells

waa la naqliyay ✓

-ga: (n), way (weey); right way; proper way. Ex: sidaan daw ma 'ha; this is not the right way

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dariiq la maro. Na dalaandali oo daw na mari. Dh: jid, waddo, dariiq.

2

daw -ga: (magac, lab, keli) meel gaaban oo laga gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa u dhaxaysa.

3

daw-ga: (magac, lab, keli) sida habboon ama saxda ah; sida waafaqsan dhaqanka iyo diinta. Li: dawdarro.

waa la naqliyay ✓

faw! (ereycodeed) lagu cabbiro wax dareere ama hawo ah oo meel si xawli ah uga soo furmay. Dh: xaw, gaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Isku g.: isku jin ah, isku jaan go'an. 2. (sh.r) la-mid: gawsii. G. ka sii: cod lagu muujiyo wax tumidda. la-mid: gow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) 1. Jar dheer; qar. 2. Weel afkiisa sare. la-mid: go(ø)w.

waa la naqliyay ✓

gąw: m.l (-wyo, m.dh) 1. Jar dheer; qar. 2. Weel afkiisa sare. la-mid: gǫw.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): edge, side, flank; exact, precise

waa la naqliyay ✓

exactement.

waa la naqliyay ✓

-ah: (adv) exactly (igzaktili); sharp (shaarp); punctually (pangjuwali). Ex: saddex saac oo gaw ah; at three o 'clock sharp

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) tusmeeya sanqadha wax dhammaaday oo madhasho ah. Abidkeed rag waa go'i jiree tanise waa gaw. Dh: ibir, nag, khalaas.

2

gaw: (ereycodeed) tusmeeya sangadha labo wax oo ad'adag oo la isku dhuftay.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side, flank; [fig. atr.] exact, precise

2

lx: gaw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

xe: At 7 oclock sharp.

6

xv: Toddobada oo gaw ah.

7

key: gaw

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo hororidda ama haliilidda.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dabeysha foorinteed.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro boodid xoog ah oo degdeg ah. Awrku markuu hashii arkay ayuu haw ku yidhi. Dh: qab, jagac.

2

haw: (ereycodeed) loola jeedo wax aad u butaacaya.

waa la naqliyay ✓

1

jaw¹: m.l Yoon dhegta dhexdeeda laga dareemo, kaddib markii aad loo harraado.

2

jaw²: m.dh 1. Kaamil. 2. Jibaad meel fog laga maqlaaya. 3. Keli ah.

3

jaw³: e.d Erey la yiraahdo kolka wax lala yaabo.

waa la naqliyay ✓

Daan

waa la naqliyay ✓

1

m. n. knee

2

jaw [feminine] n. wailing, moaning ~ ringing sound from a distance

3

jaw [feminine] n. (adj.): whole thing; uncooked grain; complete, unmixed

4

jaw [adverb] or [adverbial] [expression] only, exactly

5

jaw inter. oh!

waa la naqliyay ✓

1

(n) the bone holding the lower teeth.

2

daan

waa la naqliyay ✓

/joo/ (n) daan (afka labadiisa daan midkood).

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) muujiya layaab badan. Dh: naw.

2

jaw-da: (magac, dhedig, keli) digir la cambuuleeyey xabbadaha aan bislaan.

3

jaw-ga: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo bug is biirsada oo meel durugsan laga maqlo.

4

jaw-ga: (magac, lab, keli) cudur adhiga raafafka kaga dhaca oo dillaaciya nabarrana ku reeba. Dh: jaawqarreer, jaawgarrir.

waa la naqliyay ✓

n., daan, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaw-da)

2

Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Erey ulajeeddadiisa laga garto wax go'ay (xarig go'ay; naf baxday); kaf.

waa la naqliyay ✓

f. n. destruction; breakage; death

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya wax go'ay ama naf baxday.

waa la naqliyay ✓

1

de: destruction; breakage; death

2

lx: kaw

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: kaw

waa la naqliyay ✓

Xeer

waa la naqliyay ✓

/loo/ (n) sharci, qaanuun.

waa la naqliyay ✓

Qaanuun, sharci, xeer

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) xagasha lugta xaggeeda sare inta u dhaxaysa xoogga iyo bawdada; halka ay bawdada iyo kubku iska galaan. Guntiga lawgaan, marada geynay, gacallow e. Dh: jilib.

2

law -ga: (magac, lab, keli) dhammaadka sare ee lafta dheer ee dhabarka; halka duudka iyo timaha madaxa u dhaxysa. Looto ayuu lawga kaga dhuftay. Dh: deli, tun.

waa la naqliyay ✓

n.. hawl, -ki, qaynuun, -ki, qayd, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Maw-ga)

2

Weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

m.l Weelasha biyaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m. n. jar, water-jar

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu cabbiro jabaqda. meel hoos u dheer oo gunteedu fog tahay. Ceelka guntiisa ayuu maw ku yidhi. Dh: dubuq, dalam.

2

maw -da: (magac, dhedig, keli) meel uub ah oo aad u dheer. Nebi Yuusuf maw dheer bay walaalihii ku tuureen. Dh: uub, aakhiro.

3

maw -ga: (magac, lab, keli) weelka guud ahaan siiba kan biyaha lagu dhaansado. Dh: agab.

waa la naqliyay ✓

1

de: jar, water-jar

2

lx: maw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: maw

waa la naqliyay ✓

n., (stomach of birds) bog, -gi.

waa la naqliyay ✓

(eraydhawaaq) la yiraahdo marka wax lala yaabo. Naw! Waar bal ninkan biraha ka samaysan eega! Dh: jaw, dhega, agah, heey.

waa la naqliyay ✓

/poo/ (v) 1. cagta xayawaanka (siiba midda ciddiyaha leh) 2. gacan ku taabasho (shanta la galid, si daq-daq ah).

waa la naqliyay ✓

n., baabaco, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

qaw¹: m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

2

qaw²: m.dh.sh.r Erey tilmaama dhawaac.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

waa la naqliyay ✓

Trough

waa la naqliyay ✓

1

m. n. precipice, ravine, gorge

2

qaw [feminine] n. thump, thud, sound of pounding ~ knocking

waa la naqliyay ✓