xasuusdheer

-ka: (magac, lab, keli) xaydasho marada kor loo xayto kolka la diiddan yahay inay dhulka jiidato.

xansheer-ka: (magac, lab, keli) qaydka ilmaha lagu xambaaro halka laga gunto.

-ha: (magac, lab, keli) wax ama qof wixii uu soo maray dib u garta oo maankiisa ku soo xaadiriya. Kombiitarku waa xasuuste wanaagsan.

-ka: (magac, lab, keli) daqiiq iyo saliid la isku shiilo oo carruurtu ku cuwaafato. Islaamo ayaa iskuulka hortiisa xunsheer ku iibiya. Dh: khamiir.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh qurux badan oo dheer. Li: gaabay.

m.l Casarka qaybtiisa hore. la-mid: casardheere.

m.l Casarka qaybtiisa hore. la-mid: casardheere.

long horse

m.l 1. Meel la dhigo dukumentiga muhimka ah. 2. Dhigidda meel taariikh ah la dhigo ubax xusuus ah.

m.l 1. Meel la dhigo dukumentiga muhimka ah. 2. Dhigidda meel taariikh ah la dhigo ubax xusuus ah.

m. n. diary, memoire; archive

-ga: (magac, lab, keli) buug lagu qorto hawl maalmeedka iyo wax qabadkaaga maalin walba si aanad u illoobin. Xusuusdhig ii keen.

de: diary, memoire; archive

initial: x

lx: xusuusdhig

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: xusuusdhig

Sporobolus somalensis 10

registre.

(Dabdheer-ta)

Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.

m.dh 1. Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay in uu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa. 2. Colka dabkaas sita. 3. Bundug dheer.

f. n., [collective] firearms

-ta: (magac, dhedig, keli) ciidanka kooxaha ku dagaallama hubka tiirada fog wax kadila. Dabdheer ayaan ka mid ahaa labaatan sano.

dabdheer -ta: (magac, dhedig, keli) dabka lagu dabo dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, dabka tiirada fog.

de: firearms

lx: dabdheer

pd: (-ta)

ps: n2-f-col

key: dabdheer

(Jawdheer-ta)

1. Geed leh caleemo yaryar oo madmadow iyo laamo dhuudhuuban, oo asal wanaagsan leh.

2. Laamo la jaray oo engegey oo la shito.

m.dh 1. (botani) Geed caleemo madmadow oo yaryar iyo laamo oo dhuudhuuban oo asal fiican leh. 2. (m.u) Laan la jaray oo mayraxdii laga gurtay oo engegtay oo ul laga dhigto ama la shito. 3. Masalle harag ah.

m.dh 1. (botani) Geed caleemo madmadow oo yaryar iyo laamo oo dhuudhuuban oo asal fiican leh. 2. (m.u) Laan la jaray oo mayraxdii laga gurtay oo engegtay oo ul laga dhigto ama la shito. 3. Masalle harag ah.

f. n., [collective] plant species, used to make dye

Commiphora gowlello 10, C. tubuk 20, Gyrocarpus angustifolius 01, Terminalia polycarpa/prunioides 01

-ta: (magac, dhedig, keli) laan la jaray oo maydhaxdii laga diiratay oo ul laga dhigto ama la shito. Jawdheer ayaan soo qaatay.

jawdheer -ta: (magac, dhedig, keli) masalle harag ah. Dh: gogol.

jawdheer -ta: (magac, dhedig, keli) geed aad u dheer sida dhamasta oo u eg goosayga kana baxa dhulka ciidda cas.

cf: asal

de: plant sp., used to make dye

lx: jawdheer

pd: (-ta)

ps: n-f-col

key: jawdheer

m.dh (-ro, m.l) Lafaha dhuuxa leh ee dhaadheer middood.

m.dh (-ro, m.l) Lafaha dhuuxa leh ee dhaadheer middood.

-ka: (magac, lab, keli) labada lafood on gacanta ku yaal, tan dheer.

(Lafdheer-ta)

Lafaha oogada, kuwooda dheerdheer, sida kuwa bowdada, shanshada, cududda, kd., middood.

m.dh.u Lafaha dhaadheer ee dadka, ugaarta, dugaagga iyo duunyada.

f. n., [collective] long bone

-ta: (magac, dhedig, keli) lafaha dhaadheer ee jidhka mid ka mid ah sida; lafaha dhudhunka iyo bawdada.

de: long bone (e.g., of arm or leg)

lx: lafdheer

pd: (-ta)

ps: n0-f-col

key: lafdheer

m.dh Garabqodo.

m.dh la-mid: mandheer.

(Mandheer-ta)

Xubin kankoonsan oo ilmasideenka gudihiisa ka samaysanta kolka uurka la lee yahay oo uurjifka cunnada siisa; iyada iyo ilmaha waxaa isu haya xarigga xuddunta, dhalmada kaddibna waa ay soo dhacdaa.

m.dh (cilmiga naflayda) Xubin laga helo naasleyda iyo xayawannada kale ee ilmaha dhala, kaas oo uurjiifku ku dhejisan yahay gidaarka ilmagaleenka. la-mid: maldheer.

m.dh (cilmiga naflayda) Xubin laga helo naasleyda iyo xayawannada kale ee ilmaha dhala, kaas oo uurjiifku ku dhejisan yahay gidaarka ilmagaleenka. la-mid: maldheer.

f. n. placenta

-ta: (n) placenta (palasenta)

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madheer.

de: placenta

lx: mandheer

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: mandheer

m.dh.kh S. ah: gabar ku jirta da'da 15-18 sano oo aan weli hilibeysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmaha yari marka uu abaydinkana dhaafo balse weli aanu qaangaadh noqon.

name-f famous, well-known; celebrated

magac loo bixiyo gabadh la rajaynayo inay caan noqoto.

-ta: (magac, dhedig, keli) laan enger oo dab shidaalka ku fiican. Dh: jawhee.

m.l la-mid: xuudhayn.

-ta: (magacwadeer) ceelasha birqodyada ah ee dhaadheer ee waadaanta iyo dawliska lagaga cabbo. Ceelku waa baacdheer oo ciyaar laguma shubo. Dh: matan.

f. n., [compound] strong camel of the herd

-ta: (magacwadareed) magta dhagarta lagu baxsho, geela inta aan lammaanayn oo aan rimmanayn ee galoofta ah. Waxa middii ba loo xisaabiyaa sagaal ama lix laxaad. Li: uurrey.

de: strong camel of the herd

lx: daandheer

pd: (-ta)

ps: n2-f-cmp

key: daandheer

f.mg4 (-raa, -rayd) Muddo dheer wax socday ahaansho (xaajo, roob, abaar,dagaal iyo wixi lamida).

der. [adjective] having a long tail; prolonged; lasting a long time

(adj) 1. prolonged (poroloongidh); dragged out ~ daba dheeraaday. Ex: abaartii dabadheer, the prolonged drought. 2. (n) long tail

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddigta loo yaqaan Mariikh.

de: having a long tail; prolonged; lasting a long time

lx: dabadheer

pd: (dabadheeraa)

ps: adj-der

key: dabadheer

m.dh Koor aan afrog ahayn.

m.dh Ciyaaraha jiibta iyo jaanta leh oo la dheelo mid ka mid ah.

m.dh Ciyaaraha jiibta iyo jaanta leh oo la dheelo mid ka mid ah.

f. n. kind of traditional dance (folklore dance)

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar jiib iyo jaanba leh oo laga ciyaaro sanaag.

de: kind of traditional dance (folklore dance)

lx: jaandheer

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: jaandheer

(Jauder) N Commiphora velutina Chiov. Burseraceae.

C Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

C Boswellia microphylla Chiov. Burseraceae.

N Kirkia tenuifolia Engl. Simaroubaceae.

N Ipomoea nephrosepla Chiov. Convolvulaceae.

C Gyrocarpus angustifolius (Verdc.)Gillett. Hernandiaceae.

S Allophylus rubifolius (Hochst) Engl Sapindaceae.

S Commiphora africana (A. Rich) Engl. Burseraceae.

[CHOWDHER] Gyrocarpus angustifolius 01

f.mg4 (-raa, -rayd) L. ah: qabiil tira badan ama gobnimo ku faano.

f.mg4 (-raa, -rayd) Laandheer ah: qabiil tira badan ama gobnimo ku faano. m.f.dh, laandheeraan.

adj., [expression] of a long noble line, important (clan ~ tribe)

de: of a long noble line, important (clan ~ tribe)

lx: laandheer

pd: (laandheeraa)

ps: adj-expr

key: laandheer

Tonnellata

Long ton

f.g2 (-deeyay, -daysay) Cid dhibaato u gaysasho.

v. make trouble for, disturb

(fal) cid kale xasarad kula kac; ka gardarraw oo sabab la'aan iska maag. Dh: xasaraday, alyadee, maag.

de: make trouble for, disturb

initial: x

lx: xasaradee

pd: (xasaradeeyey)

ps: v2b=tr

key: xasaradee

1. Aan guntiisu dhoweyn; dheer; weyn; badan.

f.mg4 (-raa, -rayd) Ku x.: cid aqoon dheeraad ah wax u leh ahaansho.

f.mg4 (-raa, -rayd) Ku x.: cid aqoon dheeraad ah wax u leh ahaansho. m.f.dh, xeeldheeraan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): expert, having deep ~ profound knowledge of something

-aa / ayd: (n) deep (dhiip)-, deep-seated (dhiip-siitidh)-, profound (poro-faawndh)-, sophisticated (so-fis-ti-keeytidh)-, complicated (kom-pili-keeytidh) ~ qotodheer

(tilmaame) xeelad badan oo fiiro dheer ah; xirrib leh; aragti fog leh. Nin xeeldheerayaad tahay. Dh: maangaban.

de: expert, having deep ~ profound knowledge of s.t.

initial: x

lx: xeeldheer

pd: (xeeldheeraa)

ps: adj-cmp

key: xeeldheer

(Xiiqdheer-ta)

Kix.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan “bordatella pertussis”. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan 'bordatella pertussis'. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

f. n., [compound] whooping cough, pertussis, croup

-ta: (n) whooping cough (huu-ping koof); pneumonia (na-moo-niya); bronchitis (boron-kaay-tes); respiratory disease

-ta: (magac, keli) qixi aad u xumaata o qufaca la soosaari kari waayo. Dh: kixdheer.

de: whooping cough, pertussis, croup

initial: x

lx: xiiqdheer

pd: (-ta)

ps: n0-f-cmp

key: xiiqdheer

-xusuusiyaha: (n) reminder (ri-maay-dhar)

* (Xusuusqor-ka)

Buug yar oo maalin walba lagu qoro wixii dhaca oo la doonayo in la xusuusto oo aan la illaawin. ~ Ajenda.

m.l (-rro, m.dh) Buug lagu qoro waxyaabaha la doonayo inaan la illaawin.

m.l (-rro, m.dh) Buug lagu qoro waxyaabaha la doonayo inaan la illaawin.

m. n., [compound] diary

Diario

Diary

-ka: (magac, lab, keli) buug lagu qorto hawl maalmeedka iyo wax qabadkaaga maalin walba. Xusuus qor ii keen.

xusuusqor-ka: (magac, lab, keli) buug la akhristo oo uu qof ku ururiyo dhacdooyin muhim ah oo uu usoo joogay.

de: diary

initial: x

lx: xusuusqor

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: xusuusqor

-ta: (magac, dhedig, keli) haan sida durbaanka oo kale la tumo oo aad u deryaan dheer, Bawdadheer durbaanka innoo tumo.

m.dh Xilliga u dhexeeya saddexda galabnimo ilaa afarta.