xasuus — Macnaha & Turjumaada

-ta: (n) memory (me-mori); remembrance (ri-mem-barans); recollection (reka-lek-shin) ~ see [eeg] xusuuso

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhacda hore oo maanka ku hadha oo mar walba maskaxdu soo celiso. Dh: xusuus. Li: illawsho.

waa la naqliyay ✓

v. remind

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) remind (ri-maayndh)', cause to remember; refresh one's memory ~ xusuusi

waa la naqliyay ✓

1

de: remind

2

initial: x

3

lx: xasuusi

4

pd: (xasuusiyey)

5

ps: v2a=tr

6

see: xusuus (and related entries)

7

key: xasuusi

waa la naqliyay ✓

v. remember, call to mind

waa la naqliyay ✓

-xasuustay / xasuusatay: (v) remember (ri-mem-ber); recollect (reka-lekty recall (ri-kool); keep in mind; bear in mind ~ xusuuso

waa la naqliyay ✓

(fal) wax horay kuu soo maray sidii uu ahaa maankaaga ku soo xaadiri, laabtaada ku soo rid. Dh: xusuuso. Li: illaw.

waa la naqliyay ✓

1

a: xusuuso

2

de: remember, call to mind

3

initial: x

4

lx: xasuuso

5

pd: (xasuustay / xasuusatay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xasuuso

waa la naqliyay ✓

1

(Casuus-ta)

2

Midab casaan ku jiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Midab cas oo caddaan ku jiro.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] reddish (color)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) midab isku dar ah oo ka kooban caddaan iyo casaan. Dh: basali, uuro.

waa la naqliyay ✓

1

de: reddish (color)

2

lx: casuus

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f-abs

5

syn: casuuro

6

key: casuus

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Nafley badan hal mar wada layn; baabi'in.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Nafley badan hal mar wada layn; baabi'in. m.f.dh, xasuuqid.

waa la naqliyay ✓

v. exterminate, cause the extermination of something; root out

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) massacre (maasi-kar); slaughter (isloo-tar); annihilate (a-naa-yi-leeyt); exterminate (ekis-ter-mi-neeyt); commit genocide; wholesale murder ~ waijeef, ciribtir

2

xasuuq -ga: (n) massacre (maasi-kar); carnage (kaar-neeyj); extermination (ekis-ter-mi-neeyshin); genocide (jene-saaydh); wholesale murder ~ warjeef

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u laa adoon cidna u aabbayeelayn. Xoolaha wixii cudur la is qabadsiiya qaba oo dhan xasuuq. Dh: dabargoo, gumaad, dhammee.

2

xasuuq-a: (magac, lab, keli) layn aan loo kala aabayeelin oo caruur iyo cirroolaba la gumaado. Dh: dabargoyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: exterminate, cause the extermination of s.t.; root out

2

initial: x

3

lx: xasuuq

4

nt: xasuuq (a) [vn-m], xasuuqid (da) [vn-f]

5

pd: (xasuuqay)

6

ps: v1=tr

7

key: xasuuq

waa la naqliyay ✓

1

(Xusuus-ta)

2

Kartida wax lagu soo garwaaqsado, aan wax lala illaawin; garwaaqsi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Awoodda maskaxda ee kaydinta dhacdooyinka. 2. Gocashada dhacdo qof raad ku reebtay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Awoodda maskaxda ee kaydinta dhacdooyinka. 2. Gocashada dhacdo qof raad ku reebtay.

waa la naqliyay ✓

Memory

waa la naqliyay ✓

f. n. memory, recollection; commemorative (stamp); souvenir

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) memory (me-mari)-, remembrance (ri-mem-baransi)-, recollection (reka-lek-shin)

2

xusuus -tay / atay: (v) remember (ri-mem-ber); recognize (rekeg-naays); recollect (reka-lekt) ~ xasuus

waa la naqliyay ✓

1

Ricordo

2

Remembrance

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) karti ay maskaxdu ku kaydiso wixii dhacdo soo maray oo aanay illaabin. Xoorkii laga dhamay xagaagii iyo xasuus baa geela lagu xergeeyaa. Dh: xus, illoobidla'aan. Li: illow.

waa la naqliyay ✓

1

de: memory, recollection; commemorative (stamp); souvenir

2

initial: x

3

lx: xusuus

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: xusuus

waa la naqliyay ✓

ذكر

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale: “Cali, abaal buu ii galay”. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale: “Xasan, abaal baan u hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaalad cudur oo joogto ah ama muddo dheer socota oo ay maskaxda gabto hawsheeda. Astaamo: xasuus xumo, isbeddel shakhsiyaded, fakar xumo iyo habow, istix geli la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaalad hurdo ahaaneed ee lagu sameeyo sida badan qof u jenjera duufsashada iyo xasuusta dhacdooyinkii hore; waxaana sameeya qof xeeladda hibnoosiga yaqaan (hypnotist).

waa la naqliyay ✓

1

hibo¹: m.dh Deeq aan dan gaar ah laga lahayn oo cid la siiyo.

2

hibo²: f.g3 (-btay, -batay) Dhacdo la dhibsado dib u xasuusasho.

waa la naqliyay ✓

1

illow¹: m.l Xasuus la'aanta loo yeesho wax hore loo yiqiin. la-mid: illowsho.

2

illow²: f.g1 (-laabay/-loobay, -lowday; - laawi/-loobi) Wax hore loo yiqiin xasuusan waayid.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Qof wax uu xasuusnaa maskaxdiisa ka saarid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin ..., m.l) (daawo) Isbeddel ku dhaca mid ama wax ka badan ee hawlaha dhimirka (sida caadifiyadda, dareenka, xasuusta iyo fakarka), taas oo u keenta silic bukaanka iyo dadka kaleba.

waa la naqliyay ✓

m.l (quluub, m.dh) 1. Laab; kal. 2. Xasuus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale Cali, abaal buu ii galay. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale Xasan, abaal baan u hayaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dambi falay. dementiya m.l (daaw.) Xaalad cudur oo joogto ah ama muddo dheer socota oo ay maskaxda gabto hawsheeda. Astaamo: xasuus xumo, isbeddel shakhsiyaded, fakar xumo iyo habow, istix geli la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Buug lagu aruuriyo maanso qof leeyahay. 2. Buug lagu qoro waxyaabo la rabo in la xasuusto.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Xaalad hurdo ahaaneed ee lagu sameeyo sida badan qof u jenjera duufsashada iyo xasuusta dhacdooyinkii hore; waxaana sameeya qof xeeladda hibnoosiga yaqaan (hypnotist).

waa la naqliyay ✓

1

illow¹: m.l Xasuus la'aanta loo yeesho wax hore loo yiqiin. la-mid: illowsho.

2

illow²: f.g1 (-laabay/-loobay, -lowday; -laawi/-loobi) Wax hore loo yiqiin xasuusan waayid. m.f.dh, illoobid.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Qof wax uu xasuusnaa maskaxdiisa ka saarid. m.f.dh, illowsiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin ..., m.l) (daaw.) Isbeddel ku dhaca mid ama wax ka badan ee hawlaha dhimirka (sida caadifiyadda, dareenka, xasuusta iyo fakarka), taas oo u keenta silic bukaanka iyo dadka kaleba.

waa la naqliyay ✓

m.l (quluub, m.dh) 1. Laab; kal. 2. Xasuus.

waa la naqliyay ✓

1

(n) lack or loss of memory; inability to remember past experiences.

2

xasuustibaa ka luntay

waa la naqliyay ✓

1

(n) the collection of thoughts or images of past events, experiences, knowledge, ideas, and feelings.

2

xasuus

waa la naqliyay ✓

/ (v) xasuusasho (gadaal wax u eegid).

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax ama qof wixii uu soo maray dib u garta oo maankiisa ku soo xaadiriya. Kombiitarku waa xasuuste wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

(fal) casuus ka dhig: midab gabiib ah u yeel. Dh: gabiibee.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaasuus-ka)

2

1. Qof hawshiisu tahay (wax ha ku qaato ama yuusan ku qaadane) inuu qarsoodi u baaro oo u soo ogaado oo dabadeed sheego wax qof ama dad ama qaran (kiisa ama ku shisheeye) sir u ah oo haddii la ogaado dhibaato ka imanayso.

3

2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; basaas; dhexsocoto; warxangee; (ama jaajuus).

waa la naqliyay ✓

1

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus¹.

2

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. la-mid: jaajuus².

waa la naqliyay ✓

1

jaasuus¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof si qarsoodi ah xog u uruuriya una gudbiya meelaha ay qusayso (qaran, urur, qof iyo wixi lamida); basaas. 2. Qof dadka hadalka isaga qaada oo isku dira; warxungee. la-mid: jaajuus.

2

jaasuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si qarsoodi ah sir uga bixin. m.f.dh, jaasuusid. la-mid: jaajuus.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. spy

2

jaasuus v. spy, be a spy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) spy (ispaay); informer (infoor-mar); mole (mooI); undercover agent ~ jaajuus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof hawshiisu tahay dabagalka iyo hoosu'baadhidda xogaha dadka. Dh: basaas. Wa: jaasuusiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waxay ilowsanayd garwaaqsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid waxay ilowsanayd garwaaqsiin. m.f.dh, xusuusin.

waa la naqliyay ✓

v. remind, make someone remember

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) remind (ri-maayndh); cause to remember; refresh one's memory ~ xasuusi

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kale wax uu illawsan yahay laabtiisa ku soo rid. Ballantii aabbo xasuusi. Dh: garansii.

waa la naqliyay ✓

1

de: remind, make s.o. remember

2

initial: x

3

lx: xusuusi

4

pd: (xusuusiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xusuusi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay,-satay) Cid waxay illowsanayd garwaaqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay,-satay) Cid waxay illowsanayd garwaaqsasho. m.f.dh, xusuusasho.

waa la naqliyay ✓

v. remember, call to mind

waa la naqliyay ✓

-xasuustay / xasuusatay: (v) remember (ri-mem-ber); recollect (reka-lekt); recall (ri-kool); keep in mind; bear in mind ~ xasuuso

waa la naqliyay ✓

(fal) wax hore kuu soo maray sidii uu ahaa maankaaga ku soo xaadiri; laabtaada ku soo rid. Xasuuso waagaad yarayd. Li: illaw.

waa la naqliyay ✓

1

bw: xasuuso

2

de: remember, call to mind

3

initial: x

4

lx: xusuuso

5

nt: xusuusad (ka) [vn-m], xusuusasho (/da) [vn-f]

6

pd: (xusuustay / xusuusatay)

7

ps: v3b=tr

8

key: xusuuso

waa la naqliyay ✓

1

(Suus-ka)

2

1. Weel qiyaasi ku taal oo badarka iyo wixii la mid ah lagu beego, lagu cabbiro.

3

2. Bahal yar oo badarka gala oo cuna.

waa la naqliyay ✓

1

suus¹: m.l 1. (-sas, -m.l) Weel qiyaasi ku taal oo badarka iyo wixii la mid ah lagu beego, lagu cabbiro. 2. Bahal yar oo badarka gala oo cuna.

2

suus²: m.l (daawo) Bololid iyo jajabid ilko ama lafo.

waa la naqliyay ✓

1

suus¹: m.l 1. (-sas, -m.l) Weel qiyaasi ku taal oo badarka iyo wixii la mid ah lagu beego, lagu cabbiro. 2. Bahal yar oo badarka gala oo cuna.

2

suus²: m.l (daaw.) Bololid iyo jajabid ilko ama lafo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. measuring cup (for grain ~ dry measure)

2

suus m. n. tooth decay, dental cavity

3

suus m. n. grain-eating insect, weevil species

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. a tin container for measuring grain. 2. bacteria that cause dental caries [cavity] 3. snout beetle that destroys the grain

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) la yidhaahdo marka la doonayo in dad hadlaya la aamusiiyo si wax loo dhegeysto. Suus aynnu dhegeysanno koortii gela e'. Dh: hus; shuush.

2

suus -ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo badarka gala oo cuna. Dh: daaniye.

3

suus-ka: (magac, lab, keli) cayayaan aad u yaryar oo ilkaha gala oo dalooliya.

4

suus -ka: (magac, lab, keli) weel qiyaasi ku taal co badarka iyo wixii la mid ah lagu cabbiro, lagu beego; madaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Asuul-ka)

2

Qaanuun; sharci; xeer.

waa la naqliyay ✓

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Xeer aan qorneyn oo dad meel wada deggani leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

n. rule, regulation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xeerka lagu heshiiyay in lagu dhaqmo. Dh: kab, qaynuun, sharci, xeer.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: sharci, xeer

3

de: rule, regulation

4

lx: asuul

5

pd: (-ka)

6

ps: n -m

7

key: asuul

waa la naqliyay ✓

1

(Xalus-ka)

2

Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan. la-mid: xulus.

waa la naqliyay ✓

m.l Laab weyn oo baruur duuban ah oo dadka shilis, siiba dumarku, xuddunta hoosteeda ku yeeshaan. la-mid: xulus.

waa la naqliyay ✓

m. n. gut, lower part of the stomach (especially if fat)

waa la naqliyay ✓

corpulent.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) potbelly (pot-beli)-, paunch (poonji) ~ gumaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad buuran oo xaydh ah oo ay dadka shilisi gaar ahaan haweenku xundhurta hoosteeda ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: gut, lower part of the stomach (especially if fat)

2

initial: x

3

lx: xalus

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: xalus

waa la naqliyay ✓

1

(Cajuus-ka)

2

(erey cay iyo liididi ku jirto) oday xun.

waa la naqliyay ✓

m.l (-siin/-syo, m.dh) Nin aad u gaboobay oo leh dhaqan la dhibsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-siin/-syo, m.dh) Nin aad u gaboobay oo leh dhaqan la dhibsado.

waa la naqliyay ✓

m. n. old man {derogatory}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) aged man; old man; elderly man [impolite form] ~ oday catatab ah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) oday da' weyn, nin duqoobay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: oday

2

de: old man {derogatory}

3

lx: cajuus

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: cajuus

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bridegroom (baraaydh-guruum); groom (guruum) ~ arooska

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin aroos cusub ku jira oo markaa uun guursaday. Dh: aroos.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg casum.

waa la naqliyay ✓