xasiigin

-ta: (magac, dhedig, keli) firida arabikhidu inta ay caanaha leedahay ee aanay aad u adkaan. Dh: xasiid.

(Xasilin-ta)

1. Wax xasilloon ka dhigid; joojin; dejin.

2. U miyirin; qaboojin; tartiibin.

m.f.dh eeg xasili.

-ta: (magac, dhedig, keli) dejin oo aguugga ka joojin. Xasilinta xooluhu waa muhiim.

xasilin -ta: (magac, dhedig, keli) dagaallo iyo buuq hakin oo wax xasilloon ka dhigid. Dh: qaboojin, defin.

(Xadiidin-ta)

Meel digdigo ah oo aan geed lagu arag.

m.dh (-imo, m.l) Meel digdigo ah oo aan geed lagu arag.

f. n. flat barren area, desolate place

de: flat barren area, desolate place

initial: x

lx: xadiidin

pd: (-ta Pl: xadiidimo (/ha))

ps: n1-f, n2-f

key: xadiidin

(Xaqiijin-ta)

Xaqiiq ka dhigid; hubin.

m.f.dh eeg xaqiiji.

-ta: (n) the act of confirming, affirming or verifying ~ caddayn

-ta: (magac, dhedig, keli) hadaf la dhigtay iyo ujeeddo wanaagsan gaadhid, guulo ka gaadhid. Dh: guulaysi. Li: fashilmid.

xaqiijin -ta: (magac, dhedig, keli) dhacdo jiriddeeda iyo jirid la'aanteeda hubin oo ka gungaadhid. Dh: hubin, baadhis. Li: qarin, dedid.

(Xariifin-ta)

1. Xariifnimo iyo tabo lagu wareero, qof, kubbadda cagta (ama mid kale) kula cayaarid; u googgoyn; wareerin.

2. (is xariifin) qof wax xariif ku ah, iska dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xeelad iyo xarfad ujeeddo ku gudasho; si xariifnimo ah u ciyaarid.

xariifin -ta: (magac, dhedig, keli) wax xariif ah iska dhigid.

Segment, line

m.dh la-mid: xariirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaybinta iyo jeedinta barnaamij socda. Dh: xidhiidhin.

xariirin-ta: (magac, dhedig, keli) ku xidhnaan oo xidhiidh fiican la lahaansho. Dh: xidhiidhin.

xariirin -ta: (magac, dhedig, keli) awr badan midba mid dabada ugu xidhid oo hoggaamin. Saddex waan bartay waase goor aan ka gaboobay awr xariirinteed, ubad aamusiintii iyo dab ololintii. Dh: xidhiidhin.

(Xashirin-ta)

(badar) xashir ka dhigid.

m.f.dh eeg xashiri. la-mid: xanshirin.

-ta: (magac, dhedig, keli) shuqlid ama tumid oo buushiga ka sifayn. Dh: feedagid.

xashirin -ta: (magac, dhedig, keli) soo saarid Ilaahay dadka uu soo saari doono maalinta qiyaame.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u kala jiidid. Dh: ballaadhin, waaxid.

(Bashiicin-ta)

Albaab ama wax la mid ah oo xiran, furid yar ee aan wah laga siin, furid (ama bishiicin).

m.f.dh eeg bashiici. la-mid: bishiicin.

-ta: (magac, dhedig, keli) in yar dabool ka qaadid sida albaab, furid yar. Bashiicinna u ma bannaana.

m.dh (-imo, m.l) Summad jiitin ah oo ariga daanka looga dhigo.

-ka: (magac, lab, keli) ulo isla dhicid. Dh: daliigtan.

(Dhasiigid-da)

Dhega'adkaansho; diidid.

m.f.dh eeg dhasiig². la-mid: dhansiig¹, dhansiigid, dhasiig¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) is dhegamarin oo wax laguu diray ka dhega'adayg. Dhasiigidda aad yarayn ku samaysaa gabawgay kugu soo baxdaa. Dh: dhegadaygid.

m.f.dh eeg wansiixi.

m.dh la-mid: xashirin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad aad u badan meel ku soo ururin.

-da: (magac, dhedig, keli) xarriiq samayn; jeexid. Dh: jeexid, xarriigis.

(Xarriijin-ta)

Daliig; jiitin; xarriiq; (ama xarriiqin).

m.dh la-mid: xarriiq¹.

Common N. line; slash, hyphen, dash

-ta: (n) line (laayri) ~ xarriiq

-ta: (magac, dhedig, keli) xagasho yar oo dubka dushiisa gaadha. Dh: xagasho.

xarriijin -ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq dheer oo taagan ama jiifa oo meel ku dul dhereran ama maanka laga yaqaan. Dh: daliig, jiitin, xarriiqin.

xarriijin -ta: (magac, dhedig, keli) labo barood oo xariiq ku yaalla iyo dhammaan baraha ku yaalla xariiqa ee u dhaxeeya labada barood; xubin xarriiqeed.

de: line; slash, hyphen, dash

initial: x

lx: xarriijin

pd: (-ta)

ps: n2(c)-f

key: xarriijin

m.dh la-mid: xarriiq¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq dheer oo taagan ama jiifa oo meel ku dul dhereran ama maanka laga yaqaan. Dh: xarriiq, khad, jiitin.

-ka: (magac, lab, keli) ilbidhiqsi, ilgibidhsi; sikin.

m.l la-mid: xays.

(Asiili-ga)

1. Sharaf leh; gob.

2. Asalkii ah; aan u'ekaysiis ahayn; asli.

m.l 1. la-mid: asali. 2. Dugsiga caruurta yaryar aadaabta iyo farta lagu baro inta aanay waxbarashada rasmiga ah bilaabin.

pr. n., [feminine] Asili

n (adj.): genuine item; pure; dignified, noble

name-f genuine, pure, dignified, noble. Cf: Asli, Gobey, Sharaf

name-f of good lineage

magac loo baxsho gabadh sharaf leh ama xidid wanaagsan ka dhalatay.

-da: (magac, dhedig, keli) dameeraha, jaad ka mid ah, oo aad loo jecel yahay oo feejignaan iyo karti badan. Inta badan waxa dhaqda reerguuraaga. Kuwa beeraleydu dhaqato wax la yidhaahdaa «humbanni». Dameer asiili ah baan soo gadannay.

asiili-ga: (magac, lab, keli) cidda sharafta leh ee gobta ah.

asiili-ga: (magac, lab, keli) asalkii ah oo aan u ekaysiis ahayn. Kani waa dahab asiili ah.

de: Asili

hm: 2

lx: Asiili

ps: name-f

key: Asiili_2

/assaayn/assigns, assigning, assigned; (v) 1. qof hawl gaar ah lugu qaybiyo (loo diro). e.g. She had been assigned to clean the house. 2. loo qoondeeyo ama loo xilsaaro. e.g. I was assigned a comfortable office to work in.

/assaayn/ (v) ing hil saarow, ing qorsheeyow amy ing qoondeeyow.

(Casiin-ka)

Casaan.

m.l la-mid: casaan¹.

m. n., [abstract] redness; red (color)

a: casaan

de: redness; red (color)

lx: casiin

pd: (-ka)

ps: n2-m-abs

key: casiin

(Gasiin-ka)

Cunno; calaf; dheef; dhuuni; (ama gesin).

m.l Cunto; calaf; dheef; dhuuni. la-mid: gesiin.

gąsiin: m.l Cunto; calaf; dheef; dhuuni. la-mid: gesiin. gastiriite m.dh (daaw.) Halamacoodka xuubka daboola caloosha gudaheeda.

m. n., [collective] food, sustenance, living requirements; home

-ka: (n) food (fuudh) ~ cunno

-ka: (magac, lab, keli) cuntada la cuno nooca calaliska ah siiba waxa la kariyo. Gasiin kaad cuntaba xoolahaa meel ka soo gala e'. Dh: cunto, baad, dhuuni.

bw: gesiin

cf: cunno, calaf, dheef

de: food, sustenance, living requirements; [fig.] home

lx: gasiin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: gasiin

(Rasiin-ka)

Aan khafiif ahayn; culus; adag.

m.l.kh R. ah: shaah caleenta iyo sonkortuba ku badan yihiin.

m.l.kh R. ah: shaah caleenta iyo sonkortuba ku badan yihiin.

m. n. heaviness, strength; reliability

(tilmaame) dareere aad isku haysta oon khafiif ahayn ah.

de: heaviness, strength; reliability

lx: rasiin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: rasiin

m.f.dh eeg siimi.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~, iska ~) sanka siin ka keened; ilmo yar duuf ka biin. Dh: duufin.

Asepalum eriantherum 10

1. (Xajiin-ka) Geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogan tahay iyo dhacaan cuncun daran ku reeba wixii uu taabto.

2. (Xajiin-ta) Cuncun haraggu dareemo oo oogadu aad u kahato oo waxyaalo kala gaar ah laga qaado (sida: dhirta qaarkeed, habaaska, cunnada, ... ama kulka iyo qabowga); cadanyo; caaro.

xajiin¹: m.l Geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogantahay iyo dhacaan cuncun deran ku reeba wixii uu taabto.

xajiin²: m.dh Cuncun haraggu dareemo oo oogadu aad u kahato oo waxyaalo kala gaar ah laga qaado (sida: dhirta qaarkeed, habaaska, cunnada, iyo wixi lamida); cadanyo; caaro. la-mid: xajiimo.

xajiin¹: m.l Geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogantahay iyo dhacaan cuncun deran ku reeba wixii uu taabto.

xajiin²: m.dh Cuncun haraggu dareemo oo oogadu aad u kahato oo waxyaalo kala gaar ah laga qaado (sida: dhirta qaarkeed, habaaska, cunnada, iyo wixi lamida); cadanyo; caaro. la-mid: xajiimo.

m. n. stinging nettle (plant species that causes itching when touched)

xajiin [feminine] n. nettle rash, severe itch, pruritus, urticaria; allergy

[HAJEEN, HEJIM] Echiochilon arabicum (?) 10, Indigofera sp.nr. elwakensis 10, I. intricata 50, I. spinosa 01, Triumfetta actinocarpa 03

(Hajin) C Tephrosia filiflora Chiov. Papilionaceae.

C Indigofera argentea Burm. Papilionaceae.

N Crotalaria dumosa Franch. Papilionaceae.

S Tephrosia villosa (L) Pers. Papilionaceae.

C Indigofera sesquijuga Chiov. Papilionaceae.

C Indigofera intricata Boiss. Papilionaceae.

Og,S Tephrosia polyphylla (Chiov.) Gillett. Papilionaceae.

C Indigofera spinosa Forsk. Papilionaceae.

C Indigofera sesquijuga Chiov.

C Indigofera sp. aff. I. Elwakensis Gillett. Papilionaceae.

C Triumfetta actinocarpa S. Moore Tiliaceae

C,S Pavonia eremogeiton Ulbr. Malvaceae.

C Pavonia zeylanica Cav. Malvaceae.

C Heliotropium congestum Bak. Boraginaceae.

C Heliotropium ovalifolium Forsk. Boraginaceae.

C Seddera pedunculata (Balf.F.) Hall.F. Convolvulaceae.

C Barleria eranthemoides C.B.Cl. Acanthaceae.

C Asepalum erantherum (Vatke) Engl. Cyclocheilaceae.

-ta: (n) itching of the skin caused by allergic reaction; hives (haayviz)

-ta: (magac, dhedig, keli) cuncun kabxarar wata oo dubka dushiisa laga dareemo kolka wax xajiin leh la taabto ama ay jirto xasaasiyad uu jidhku diidayo. Dh: cuncun.

xajiin -ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka engegan kolka la tumo inteeda dabaysha raacda oo qofka ay taabato xajiin ama cadanyo u keenta. Gorowga xajiinta ka huf.

xajiin -ta: (magac, dhedig, keli) geed yar oo leh caleemo xaadi ku rogan tahay iyo dheecaan oo haddii la taabto lagu caaroodo oo lagu xajiimoodo.

xajiin -ka: (magac, lab, keli) eeg xajiimaale.

m.dh Badar shiidan oo budada laga saaray.

m.dh Badar shiidan oo budada laga saaray.

f. n. testicle; testicles

-ta: (n) [pl. xaniinyo] testicle (tas-tikal); scrotum (iskaroo-tam) ~ xiniin

a: xiniin

de: testicle; [pl] testicles

initial: x

lx: xaniin

pd: (-ta Pl: xaniinyo (/ha))

ps: n1-f

syn: qooro

key: xaniin

(Xashin-ta)

Kolay harag ah oo wax lagu gurto.

m.dh (-imo, m.l) Maqaar harag ari oo laysku tolay ka samaysan oo lagu kaydiyo abuurka birqalaxda iyo wixi lamida.

f. n. leather bag

-ta: (n) large bag for storing items

-ta: (magac, dhedig keli) kolay harag ah oo wax lagu gurto. Xashin ayuu jeeniqaaran yahay. Dh: kolay.

cf: kolay; harag

de: leather bag

initial: x

lx: xashin

pd: (-ta Pl: xashimo (/ha))

ps: n1-f

key: xashin

-da: (magac, dhedig, keli) firida arabikhidu inta ay caanaha leedahay ee aanay aad u adkaan. Dh: xasiig.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax xasilloon ka dhigid. 2. Lacag iyo wixi lamida helid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax xasilloon ka dhigid. 2. Lacag iyo wixi lamida helid. m.f.dh, xasilin.

v. calm something down, stabilize; make tranquil; halt, slow down

-yey / say: (v) pacify (paa-sifaay); make calm or quiet; tranquillize (taraan-kuwalaayz)

(fal) deji oo aguugga iyo xuuraanka ka waabi. Lo'da rista ku xasili oo soo cab. Dh: jooji. Li: aguuji.

xasili: (fal) meel kacsan oo qalalaase ka jiro deji oo qabooji. Dh: qabooji.

de: calm s.t. down, stabilize; make tranquil; halt, slow down

initial: x

lx: xasili

pd: (xasiliyey)

ps: v2a=tr

key: xasili