Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xasharaad-ka)

2

Nafley yaryar oo kumanyaal jaad u sii kala baxbaxda; waxay isaga mid yihiin oo lagu yaqaan: waxay lee yihiin oogo arorro leh oo u kala baxda saddex qaybood (madax iyo dhex ama saab iyo sal ama qaar danbe); lix lugood, iyo (kuwooda duula) labo ama afar baal; iyo labo gees oo madaxa ka taagan. Lafdhabar ma leh. Waxaa ka mid ah: diqsi, shinni, xoon, kaneeco, injir, aboor, balanbaallis, dhiqle, booddo, geesoole, doorshaan, kd.; ~ cayayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Cayayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Cayayaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] insects

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) insects (insektis); pests (pestis) ~ cayayaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) noole yaryar oon laf dhabar lahayn oo duula ama gurguurta. Dh: cayayaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: insects

3

initial: x

4

lx: xasharaad

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m-col

7

syn: cayayaan

8

key: xasharaad

waa la naqliyay ✓

-da: (n) disgrace (dis greeys) discredit (dis keredit); scandal (iskaandel) ~ facshar

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: masharaaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayeeyo-lugdheer-ta)

2

Xasharaad jaadad badan ah oo dheer oo dhuuban; waxay leedahay labo addin oo hore oo madaxa u dhow, oo waaweyn, oo qodxo leh iyo afar kaloo lugood, oo dhuudhuuban iyo baalal, midabkeeduna waa cagaar; ~ abooto-idabbadis.

waa la naqliyay ✓

1

(Buuryaggoys-ta)

2

Xasharaad yar oo madow.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayayaan-ka)*

2

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Deriskunnoo-sha)

2

(dad, xasharaad, kd.) Wax kale ku kor nool.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gees-ka) ) Cad soo baxsan oo adag oo laf la moodo oo ka baxa madaxa lo'da, riyaha, ugaarta iyo nafleyda kaloo qoobabka leh qaarkood, b) Dhinac, doc. c) Xubno labo labo ah oo xasharaadka qaarki lee yahay oo madaxa ka taagan oo uu wax ku garto (baranbaro, quraanyo, balanbaallis, kaneeco...).

2

2. (Gees-ta) Barbar, dhinac, doc.

waa la naqliyay ✓

1

(Lulluma-da)

2

Xasharaad (kaneeco, rah, ...) yar oo ugaxnimada ka baxay; miraxareedaad (ama lullume).

waa la naqliyay ✓

1

(Malaa'ig-ta)

2

1. (xagga diinta) Uumanka Ilaahay, saddexda ugu caansan, mid kamid ah oo nuurka iyo iftiinka laga abuuray; (labada kale waa jinniga iyo insiga).

3

2. Heer qaab urursan oo duuban oo aan madax iyo manjo midna ka muuqan, oo xasharaadka kora hayaa maro; wuxuu u dhexeeyaa kolka bahalka ugaxda ka baxo (lullumo, diirdiir, kd.) iyo kolka uu korriimadiisa dhammaysto, oo magac la baxo (balanbaallis, doorshaan, shinni, kaneeco, diqsi, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Quraanya-da)

2

Bahal xasharaadka kamid ah, oo jaadad badan u kala baxa, oo beel beel u dega: maamulkoodu siyaalo badan buu kan dadka ugu eg yahay. Buulallada dhexdeeda hawsha laga qabto oo kale, meel laga qabtaa waa dhif; qaarkood yar (laboodka iyo boqoradaha yaryar) baalal bay lee yihiin; oogadoodu waxay u kala baxdaa madax iyo saab iyo qaar danbe, oo uurkii uga dhigan, iyo lix addin iyo labo gees; (ama quraanjo).

waa la naqliyay ✓

1

(Quuruwaalla-ha)

2

Xasharaad calaanberiga u eg.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Shilin-ka) Lacag ka dhigan gini labaatan meelood loo qaybshey meeshi; 100 senti; astaantiisu waa (/–).

2

2. (Shilin-ta) Xasharaad jaadad badan ah, oo dhiigga nuuga, oo aan baalal lahayn, oo dadka iyo nafleyda kaleba cuna, cudurrana keena.

waa la naqliyay ✓

1

(Shinbir-yaxaas-ka)

2

Shinbir weligeed yaxaaska la joogta; waxay ku nooshahay oo cuntaa xasharaadka yaryar iyo findhicilka ku hara ilkaha yaxaaska dhexdooda; inta ay wax cunayso, yaxaasku afka waa kala hayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Shinni-da)

2

1. Xasharaad afar baal oo khafiif ah iyo oogo xaadi ku rogan tahay leh; waxay cuntaa oo malab ka samaysaa dhiinka macaan oo ubaxa qaarki lee yahay.

3

2. Abuur; Firi.

waa la naqliyay ✓

1

(Takar-ta)

2

Xasharaadka duula bahal ka mid ah oo xoolaha qaniina.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Xasharaad yaryar oo baalal leh sida badan waqtiga roobka la arko.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xasharaad yaryar oo midab madow leh oo sida badan buuryada ka qaniinta wiilasha yaryar. la-mid: buuryaggoys, buuryo-goys.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Xaalad cudur oo saameysa qaybta dheefshiidka gaar ahaan iyo jirka oo dhan, waxaana keena cunitaanka cunno faasid ah oo wadata baktiiriya ama sun baktiiriya, ama sunta lagu laayo xasharaadka miraha iyo khudradda, amase sun kiimikaad: Pb, Hg (merkuuriyada). Astaamo: 1-24 saacadood kaddib markii la cunay cuntadii sumeysnayd waxaa la isku arkayaa: matag, shuban, calool xanuun iyo lallabo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xasharaadka duula nooc ka mid ah oo ayaxa isku bahyihiin. la-mid: kabajaan, kobojaa.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Xasharaad yaryar oo leh baalal iyo midab madow xigeyn ah, dhexdana u dhuuban oo qaniinyo kulul leh; xoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Saddexda uun ee caanka ah, kan aan ahayn insiga iyo jinka oo nuurka iyo iftiinka laga abuuray. 2. Heer ka mid ah koritaanka xasharaadka qaarkood oo u dhexeeya heerka diirdiirrada, lullumada iyo wixi lamida iyo heerka ugu dambeeyo ee ay gaaraan. 3. eeg malag¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Xasarad-da)

2

Gardarro; maag; adyad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Carqalad; shiddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Carqalad; shiddo.

waa la naqliyay ✓

f. n. provocation, trouble, annoyance

waa la naqliyay ✓

-da: (n) disturbance (dis-teer-banis); problem (porob-lem); difficulty (difikalti) ~ rabshad, mushkilo, Im, dhibaato, dhib, rabash

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gardarro aan toos ahayn oo cid lagula kaco. Dh: xarrago, gardarro, alyad. Wa: xasarado.

2

xasarad -da: (magac, dhedig, keli) deggenaansho la'aan iyo khilaafyo dagaal. Dh: dhibaato. Wa: xasarado.

waa la naqliyay ✓

1

cf: adyad, maag

2

de: provocation, trouble, annoyance

3

initial: x

4

lx: xasarad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: xasarad

waa la naqliyay ✓

1

(Xasanaad-ka)

2

Camal wanaagsan; samafal; ajar: sawaab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Camal wanaagsan oo loo falo ka raalinimada Eebbe in lagu gaaro. 2. Abaalgud lagu helo camal wanaagsan oo la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Camal wanaagsan oo loo falo ka raalinimada Eebbe in lagu gaaro. 2. Abaalgud lagu helo camal wanaagsan oo la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. favor, good deed; reward

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) good deed, God's blessing; kind act ~ ajar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khayr iyo wanaag la falo oo ajri iyo sawaab lagu helo. Xasanaad baad ka helaysaa hadaad caawiso dadka. Dh: ajar, wanaad. Li: sayi'aad, xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: ajar, samafal

2

de: favor, good deed; reward

3

initial: x

4

lx: xasanaad

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: xasanaad

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fashalid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax kale, guuldarraysad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fo, m.l) Tuubbo dheer oo macdan ama balaastig ah, guryaha dushooda ka soo dejisa biyaha roobka oo keenta dhulka si aan biyuhu guriga wax u yeelin; maracaad; manjarrar. la-mid: masharafad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fo, m.l) Tuubbo dheer oo macdan ama balaastig ah, guryaha dushooda ka soo dejisa biyaha roobka oo keenta dhulka si aan biyuhu guriga wax u yeelin; maracaad; manjarrar. la-mid: masharafad.

waa la naqliyay ✓

f. n. gutter

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) gutter (gat ar); rainspout (reeynispawt) ~ majaroor

waa la naqliyay ✓

1

de: gutter {S}

2

lx: masharaaf

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: masharaaf

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qoridda ama fiiqidda qalin rasaaska. Dh: afayn, qoris, fiigis, qashirid.

2

qashiraad -da: (magac, dhedig, keli) qalab yar oo qalinrasaaska lagu qoro ama lagu afeeyo. Qashi- raad ii soo iibi aabbo. Dh: xururufley.

waa la naqliyay ✓

insectes.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weji furan iyo farax ku soo dhoweynta iyo qaabilaadda qof marti ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) oon oo biyo u baaho. Dh: harraad, oon.

waa la naqliyay ✓

1

(Saraad-da)

2

Saad.

waa la naqliyay ✓

1

saraad¹: m.dh 1. Wax dhici doona oo la sii sheego. 2. Calaamado iyo dhacdooyin tusmeeya wax dhici doona.

2

saraad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Wax dhici doona mala-awaalid. 2. Dhacdooyin tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. prediction, premonition, prophecy; anticipation, foresight

2

saraad v. predict, foretell, prophesy; foresee, anticipate

waa la naqliyay ✓

(Sarad) N Maytenus undata (Thunb.) Blakelock. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax la filayo dhicistiisa, astaamaha ka soo horreeya ee sii sheega, siday wax noqon doonaan oo la sii sheego, wax dhici doona, astaamaha soo hormara.

2

saraad -ka: (magac, ab, keli) hadal lagu sii mala'awaalo oo siday wax noqon doonaan lagu sheego.

waa la naqliyay ✓

1

(Sharad-ka)

2

1. Qodob wax lagu heshiiyey la dhex geliyo oo lagu xiro, sida: haddii arrintu sidaas noqoto heshiisku waa taagan yahay oo waa lagu dhaqmayaa, haddiise wax iska beddelaan oo arrintu ayan sidii laysku ogaa noqon, heshiisku waa jabayaa ama waa burayaa; shardi.

3

2. Heshiis lacag ama wax kale loo dhigto oo guushu raacdo qofka waxa uu yiri ama uu maleeyey ay rumoobaan.

4

3. Nidar.

5

4. Xargaha doonyaha oo waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

sharad¹: m.l 1. Nidar. 2. Xargaha waaweyn ee doonyaha mid ka mid ah. 3. (-dyo/shuruud, m.dh) Heshiis lacag ama wax kale ah oo laba qofood oo wax ku murmay isu dhigtaan. la-mid: shardi, shirad.

2

sharad²: f.g1 (-rday, -radday; -rdi) Nidar gelid.

waa la naqliyay ✓

1

sharad¹: m.l 1. Nidar. 2. Xargaha waaweyn ee doonyaha mid ka mid ah. 3. (-dyo/shuruud, m.dh) Heshiis lacag ama wax kale ah oo laba qofood oo wax ku murmay isu dhigtaan. la-mid: shardi.

2

sharad²: f.g1 (-rday, -radday; -rdi) Nidar gelid. m.f.dh, shardid.

waa la naqliyay ✓

n. bet, wager; condition, requirement, stipulation; oath, vow, promise

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. bet (bet); wager (waager). 2. condition (kon-di-shin)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) godob lagu afeeftamo oo waxa lagu heshiiyo la dhexgelyo. Dh: afeef, shardi.

2

sharad-ka: (magac, lab, keli) heshiis lacag ama wax kale loo dhigto oo guushu raacdo qof waxa uu yiri ama uu maleeyey ay rumoobaan.

3

sharad-ka: (magac, lab, keli) ballan qaad adag oo Alle ama qof lala galo; wax uu qof isku waajibiyo. Dh: nidir, axdi.

4

sharad-ka: (magac, lab, keli) xadhgaha waaweyn ee doonyaha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: shardi

2

bw: Arabic

3

de: bet, wager; condition, requirement, stipulation; oath, vow, promise

4

initial: s

5

lx: sharad

6

pd: (-ka Pl: shuruud (da))

7

ps: n2(a)-m, n8-m

8

key: sharad

waa la naqliyay ✓

(Hara) Polygala senensis KI. Polygalaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho. Libaaxu xaaradka wuu yagaan.

2

xaarad-ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xanshar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qolofta bunka ku dahaadhan ee xawsada laga samaysto. Dh: xanshar.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.t.j Tirada jagaale, keeda u dhigma afarta. la-mid: afraad.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.t.j Tirada jagaale, keeda u dhigma afarta. la-mid: afraad.

waa la naqliyay ✓

numeral: fourth

waa la naqliyay ✓

quatrième.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) fourth (foorth)-, 4lh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tirada jagaale, keeda u dhigma afarta; midka saddexaad iyo ka shanaad, ka u dhexeeya.

waa la naqliyay ✓

1

a: afraad

2

de: fourth

3

lx: afaraad

4

pd: (-ka)

5

ps: num-ord-m

6

key: afaraad

waa la naqliyay ✓

1

(Asaraar-ka)

2

Wax dad kale sheegay oo lagu qabto oo been lagu sheego; dood; muran; beenin; ogaaldiid.

waa la naqliyay ✓

1

asaraar¹: m.l 1. Muran wax jira lagu diidayo. 2. la-mid: araarid.

2

asaraar²: f.g1 (-ray, -rtay) Muran runta lagu diidayo samayn.

waa la naqliyay ✓

1

asaraar¹: m.l Muran wax jira lagu diidayo. Tusaale: Walaal asaraarka iska daa, oo runta noo sheeg.

2

asaraar²: f.g1 (-ray, -rtay) Muran runta lagu diidayo samayn. m.f.dh, asaraarid.

waa la naqliyay ✓

1

v. contradict, argue, quarrel

2

asaraar vl. n. argument, quarrel

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax la hubo diid oo dafir; muran oo jikaar. Arwaaxdooda oo nool kuwii la asaraaraayay. Dh: inkirid, dafirid, dafiraad.

2

asaraar-ka: (magac, lab, keli) wax dad kale sheegay oo la diido ama been lagu sheego oo laga murmo. Walaal asaraarka daa, runta na yaynaan inkirin. Dh: jigraar, jikaar, muran, ogaaldiid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan rajo lahayn oo la nacay. Dh: rajabbeel.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo, m.dh) Farxad iyo firfircooni. la-mid: nanashaaddo, nishaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) firfircooni iyo waxqabad. Qof nashaad badan shaqada u dhiibo.

waa la naqliyay ✓

name-m integrity of conduct; reason, good sense; maturity, wisdom

waa la naqliyay ✓

1

shahaad¹: m.l Dadaal badan oo tacab loo galo.

2

shahaad²: f.mg1 (-day, -dday) Hawl qabashadeeda tacab badan u gelid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) marka la qaadayo qasii-dooyinka nabi ammaanka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Shanaad-ka)

2

Tiro taxan, kan shanta jagadeeda ku abbaaran; kan afraadka iyo lixaadka u dhexeeya; (5d.).

waa la naqliyay ✓

m.l.t. j Tirada jagaalaha ah, kan u dhigma shanta.

waa la naqliyay ✓

m.l.t.j Tirada jagaalaha ah, kan u dhigma shanta.

waa la naqliyay ✓

numeral: fifth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) fifth (fiif-th); [5th ]. Ex: markii shanaad..; thefifth time..

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tiro taxan, tan shanta jagadeeda ku abbaaran; kan afraad iyo lixaad u dhexeeya; Wilku wuxuu dhigtaa fasalka shanaad. Dh: 5aad.

waa la naqliyay ✓

1

de: fifth

2

initial: s

3

lx: shanaad

4

pd: (-ka)

5

ps: num-ord

6

key: shanaad

waa la naqliyay ✓

1

sharaab¹: m.l Hoore la cabbo; cabbitaan.

2

sharaab²: f.mg1 (-bay, -btay) Hoore cabbid.

waa la naqliyay ✓

m.l Hoore la cabbo; cabbitaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxa la cabbo oo dhan. Dh: cabbitaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Sharbad-da)

2

Wax la cabbo oo calooshu ku baxdo; dacarfaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax la cabbo oo laysku qarasfalo.

waa la naqliyay ✓