Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Dh: xasayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ku qarso; khabbayso oo yaan lagaa arkin. Alaabta meel ku xasayso.

waa la naqliyay ✓

(fal) xas qarsoon geli oo indhaha dadka ka qari. Dh: qari, xasee, khabbee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isku mid ka dhigid; is barbar dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: rasayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg rasayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xag qudha neef irmaan ka maalid. Hadduu sucu naasaha dhinac la'yahay xagays ayaa lagu maalaa.

2

xagays-ta: (magac, dhedig, keli) dhan qudha qof kula legdamid ama labada gacmood midba nin kula qabasho. Ninkaan xagays ku ledgay miyuu iska kay celin karaa. Dh: xagayn, xagagelin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanafta ka baabi'i oo isku sin. Dh: masax

2

xasaas: (fal) dhagaxdaawe masax oo in wax lagu dubi karo u diyaari. Daawaha xasaas intaanad gooshka ku shubin.

3

xasaas -ka: (magac, lab, keli) xasaasad; masaxaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Xasayn-ta)

2

Meel xas ah gelin; qarin; dahid; kaayid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xasee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Xaar sagaaro xasayn kuma qarsoomo. Dh: khabbayn. Wa: xasxasayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarsasha-da)

2

Meel aan laga arag, dhigasho; xasaysasho.

waa la naqliyay ✓

Aan la arki karin; la qarshey; xasaysan; dahsoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Qarsoonaan-ta)

2

Wax qarsoon ahaan; xasaysnaan; dahsoonaan,

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xasaysan. la-mid: xasaysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: xasaysnaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khabbaysasho meel aan la arkayn dhigasho. Wax qarsadka iska daa oo dadka dhexgal. Dh: xasaysasho, sheelad qarsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) khabbayso oo meel aan la arkayn dhigo. Sirtaada qarso. Dh: xasayso, sheelo.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid aan la arki karin; mid aan muuqan. Alaab ayaa sariirta hoosteeda ku qarsoon. Dh: dahsoon, sheelan, khabbaysan, xasaysan.

2

qarsoon: (fal) indhaha dadka ka libidh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qarsoon con la arkayn ahaan. Sirtu qarsoonaan ayay ku fiican tahay. Dh: xasaysnaan, dahsoonaan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) guursi oo islaan iyo carruur yeelad. Dh: xaasaysad.

waa la naqliyay ✓

Meel xas ah la geliyey, lagu qariyey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la xaseeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hidden

waa la naqliyay ✓

-xasaysnaa / xasaysnayd: (adj) buried (beeridh); concealed (kon-siilidh); hidden (hi-dhen)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qarsoon oon la arkayn ah. Lacag meel ku xasaysan ayaan helay.

waa la naqliyay ✓

1

de: hidden

2

initial: x

3

lx: xasaysan

4

pd: (xasaysnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xasaysan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baslayn u dhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax cas ka dhigo; midab cas u yeelo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cashayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Xoolo gaso ku xaraysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Alaab si habaysan isu dul saarasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) alaabo ama wax kale taallayso; is dul dhigdhigo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo gurasho. Meel magaalo ka fog ayaa xaabays lagu yagaan. Dh: qoryays, xaabays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xabag gurasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg xadaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari qasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagaysi-ga)

2

Xagaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xagaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xagaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Xag ka maalid (xoolo irmaan).

waa la naqliyay ✓

v. milk one side

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan ah dhan keliya ka maal. Ka xagayso hasha dhanka midig.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk one side

2

initial: x

3

lx: xagayso

4

nt: xagaysasho (/da) [vn-f], xagaysi (ga) [vn-m]

5

pd: (xagaystay)

6

ps: v3b=tr

7

key: xagayso

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xammay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xantayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m. n. delicate object

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) sensitive (san-si-tif); delicate (dela-keeyt). Ex: arrin xasaasi ah; a sensitive matter

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: delicate object

3

initial: x

4

lx: xasaasi

5

pd: (-ga)

6

ps: n-m

7

key: xasaasi

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaxwaayn; shaah cabbid. Dh: qaxwayn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof aan hilib lahayn oo wayd ah. Xayaysi la lama borotomo. Dh: caato, xiidxiid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Ubaxbixin; fiidid.

waa la naqliyay ✓

(fal) xayaysiis u samayso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Asay-da)

2

Dhar cad ama madow oo afadu qaadato kolka saygu ka dhinto; hangal; weer.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: asaay.

waa la naqliyay ✓

f. n. mourning dress (white)

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the clothes put on by a woman whose husband passed away; mourner's clothes (moorneris kaloowth)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gambada cad ee afadu xidhato kolka seygeedu dhinto. Asaydii bay weli Farduus siddaa. Dh: agal, hengel, hangal, weer.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hangal

2

de: mourning dress (white)

3

lx: asay

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: asay

waa la naqliyay ✓

1

(Xaas-ka)

2

1. Afada iyo carruurta.

3

2. Cidda inta tabarta yar; maato.

4

3. Xoolaha inta isnuugta.

waa la naqliyay ✓

1

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

2

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

xaas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Oori, afo. 2. (-sas, m.l) Carruurta iyo haweeney la qabo. 3. X. ah: wax tabardaran; maato. 4. X. ah: qof carruur badan leh oo hanti yar.

2

xaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley caato noqosho. m.f.dh, xaasid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. family (wife and children), man's household ~ dependents; spouse

2

xaas m. n., [collective] dependents; weak ~ infirm people; cows and unweaned calves

3

xaas [inchoative] v. become weak and debilitated, get thin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. wife (waayf) ~ oori. Ex: xaaskayga; my wife. 2. family (faamili). Ex: xaas ballaaran baan nahay; we are a largefamily

waa la naqliyay ✓

1

Famiglia

2

Family

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoys ka kooban labadi isqabta iyo carruurtooda. Xaas hortii xoolo dhaqa col hortiina hub samayso. Dh: reer.

2

xaas -ka: (magac, lab, keli) reerka inta tabarta yar een xilku saarnayn. Dh: maati, maxas.

3

xaas -ka: (magac, lab, keli) islaanta la qabo oo qudha. Dh: afo, islaan.

waa la naqliyay ✓

أُسْرَةَ، بَعْلَهُ بَعْلَ

waa la naqliyay ✓

1

(Xays-ka)

2

Xilliyada sanada midkood; yaare; xaysin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Roob jiilaalka ka da'a xeebaha bari. 2. Xilli roob ka da'o xeebaha bari.

waa la naqliyay ✓

m. n. light rain that falls during the lesser dry season

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) light rain, preceding the spring [gu'] rain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilliyada sanadka middood. Dh: yaare, xaysin.

2

xays -ka: (magac, lab, keli) roob ka da'a dhinaca xeebaha oo jiilaalkii lagu raysto. Xays baa na helay oo xoolihi ku doogeen.

waa la naqliyay ✓

1

a: xaysin (ka) [n2a-m]

2

cf: Xagaa

3

de: light rain that falls during the lesser dry season

4

initial: x

5

lx: xays

6

pd: (-ka Pl: xaysas (ka))

7

ps: n4-m

8

key: xays

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: afayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg afayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ajayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax midabkiisu cas yahay ka dhig.

2

casay: (fal) kabo, baalashee; dhalaali oo baalash mari. Dh: baalashee, casee.

waa la naqliyay ✓

1

(Fasas-ka)

2

1. Nabar furan oo siduu u roonaa, inta wax qoonsada soo xumaada; hurgun; caabaq; caallir;

3

2. Wax wadajir loo qasho, qofkii lahaana hadhow wadajir loogu gudo; waraar.

waa la naqliyay ✓

1

fasas¹: m.l 1. (daawo) Caallir dhaawac yeesho. 2. F. ah: neef si wada jir ah loo qasho, qofkii lahaana hadhow si wadajir ah loogu gudo.

2

fasas²: f.mg1 (-say, -stay) (daawo) Dhaawac caallirid.

waa la naqliyay ✓

1

fasas¹: m.l 1. (daaw.) Caallir dhaawac yeesho. 2. F. ah: neef si wada jir ah loo qasho, qofkii lahaana hadhow si wadajir ah loogu gudo.

2

fasas²: f.mg1 (-say, -stay) (daaw.) Dhaawac caallirid. m.f.dh, fasasid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. infection; wound

2

fasas [inchoative] v. become infected

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhaawac, millil oo yacarun iyo dheecaan yeelo.

2

fasas -ka: (magac, lab, keli) nabar furan oo siduu u roonaa, inta wax qoonsado soo xumaada. Dh: hurgun, caabuq, callar.

3

fasas-ka: (magac, lab, keli) wax wadajir loo qasho, qofkii lahaana hadhow wadajir loogu gudo ama loo siiyo. Dh: waraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Masas-ka)

2

(koox) gooryaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. snakes, reptiles

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) (plural of mas -ka] snakes (isneeykis)

waa la naqliyay ✓

1

de: snakes, reptiles Sg: mas (ka)

2

lx: masas

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m-pl

5

key: masas

waa la naqliyay ✓

m.dh Cutub caws ah oo dusha looga maro geeddi (xarig yar), marka la samaynayo raar, raarkuna kuwaas oo badan uu ka koobmo.

waa la naqliyay ✓

égal.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is le'ekeysii; isku mid ka dhig. Masay dhererka labada toob. Dh: sin, masee.

2

masay -da: (magac, dhedig, keli) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: maasay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ha tixgelin; ha qadderin, xaqir. Wixii kugu xadgudba tasay.

2

tasay: (fal) hallee, lumi. Tasee lacagta.

waa la naqliyay ✓