xasaasid

m.dh la-mid: asaasmid.

-da: (magac, dhedig, keli) abuuranka iyo samaysanka wax aan hore u jirin.

(Waswaasid-da)

Waswaas gelid; shakiyid.

m.f.dh eeg waswaas². la-mid: wiswisid.

-da: (magac, dhedig, keli) shakiyid. Waswaasidda raggu waa halis.

(Xaasaamid-da)

Caatoobid; weydoobid.

m.f.dh eeg xaasaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax gaca lagu hayo oo la koolkoolliyo noqosho. Moca korisay xaasaamid lagama karo.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax castrata noqosho ama ahaan. Ninkan xaasaamidda ca la'aan ayaa ugu sabab ah. Dh: weydoobid.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax la masruufo oo cid kale ku tiirsan noqosho. Wiilka naxariistaadii ayuu xaasaamid ka qaadee orad oo shaqayso dheh. Dh: xaasaamis.

(Xaraashid-da)

Xaraash ku iibin.

m.f.dh eeg xaraash².

-da: (magac, dhedig, keli) iib xaraash ah wax ku iibin; naado ku iibin.

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

-ga: (magac, lab, keli) wax aan laga taggi karin oo lagamamaarmaan ah.

1. (Xaasid-da) Xaas noqosho, yeelasho.

2. (Xaasid-ka) Qof xasad ka buuxo.

xaasid¹: m.dh Xaas noqosho, yeelasho.

xaasid²: m.f.dh eeg xaas².

xąasid¹: m.l.kh (-diin, m.dh) Qof aan jecleyn in ay cid aan isga ahayn wax u kordhaan.

xąasid²; f.g1 (-day, -dday) la-mid: xasad².

m. n., [collective] envious ~ selfish man, egotist, egoist

-ah: (adj) cruel (kuru-wal); unkind (an-keeydh); inhuman; barbarous (baar-ba-ras), inhumane (in-hiyuu-man); savage (saa-vaj) ~ qabiid, waxash, naxariis daran

xaasid -ka: (n) an unkind or cruel male

(fal) wanaag uu gof beli lahaa ka xannib ama ka xomow oo ha u quudhin. Dh: xasad.

xaasid -ka: (magac, lab, keli) qof dadka kale wanaagooda ka xumaada oo inuu isagu helo wannaaggas oo iyaga laga qaada doona. Dh: xasad. Wa: xaasidiin.

cf: xasad

de: envious ~ selfish man, egotist, egoist

initial: x

lx: xaasid

pd: (-ka Pl: xaasidiin (ta))

ps: n2a-m, n7-m, n8-m

key: xaasid

(fal) xanafta ka baabi'i oo isku sin. Dh: masax

xasaas: (fal) dhagaxdaawe masax oo in wax lagu dubi karo u diyaari. Daawaha xasaas intaanad gooshka ku shubin.

xasaas -ka: (magac, lab, keli) xasaasad; masaxaad.

m.l la-mid: asaasi.

m. n. (adj.): basis, basics; basic

-ga: (n) 1. essential (i-sen-shel); fundamental (fan-dha-men-tai). 2. inherence or indispensable ~ lama huraan

-ga: (magac, lab, keli) waxa mahuraankal ah ee wax kale aan looga maarmayn.

de: basis, basics; [atr.] basic

lx: aasaasi

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: aasaasi

أَسَاسِيَ

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

(Fasasid-da)

Hurgumid; caallirid.

m.f.dh eeg fasas².

-da: (magac, dhedig, keli) nabar,hurgumid iyo caalladhid.

fasasid -da: (magac, dhedig, keli) neef ama wax kale, wadajir u qiimayn oo u qalasho oo ammin danbe qofkii lahaa wadajir ugu gudid.

(fal) dabbaal oo xasili. Dh: xasili. Li: aguuji.

m.f.dh eeg asaasan¹. la-mid: aasaasmid.

-da: (magac, dhedig, keli) mid alkuman ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawlayn oo wax basaasay oo aan la subkin ka dhigid.

(Fajaasid-da)

Nabar fajaas ah, ku dhufasho.

m.f.dh eeg fajaas². la-mid: fajaas¹ (2), fujaas¹, fujaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) qallacaynta awrku mid kale uu miciyaha ku dhufto. Dh: qallac.

fajaasid -da: (magac, dhedig, keli) qof iyo wax la mid ah, qalab bir ah ku garaacid oo ku saafid.

fajaasid -da: (magac, dhedig, keli) shinni dhulka ku daadin. Fajaasidda beertu nin yagaan bay ku roon tahay. Dh: shinniyayn.

-da: (magac, dhedig, keli) neef, gawricid ama qalid. Gasaaridda adhiga waan ka soo daalay.

(Hagaasid-da)

Yaraantii, korriimo wanaagsan waayid: hagaas noqosho.

m.f.dh eeg hagaas². la-mid: hagaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hagaas noqosho; korriimo wanaagsan waayid. Dh: hagaasnimo.

vl. n., [compound] withdrawal, pullout; expulsion

de: withdrawal, pullout; expulsion

lx: kasaarid

pd: (-da)

ps: vn-f-cmp

see: saar

key: kasaarid

(Malaasid-da)

1. Malaas iyo dhoobo ku wada daboolid.

2. (gaadiidka dagaalka, qol, dhalo, ...) wax adag oo aan xabbadda iyo waxyaalaha qarxadaa karin, ku daboolid, ku qafilid.

m.f.dh eeg malaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) buuxin oo meel faaruq ah u diidid. Kubbaayadda shaaha ah malaasidda ka daa way bilgane. Dh: buuxin.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) dalool furan wada gufayn oo wada daboolid. Kaashka shimbiraha malaasidda ka daa oo daldalool u yeel. Dh: awdid, gufayn.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) duuduubid oo sida kubbadda goobo uga dhigid. Carruurtu malaasidda dhoobada way ka helaan.

(Masaajid-ka)

Aqal ama meel Muslinku wadajir isugu yimaado oo ku wada tukado oo Ilaah ku caabudo.

masaajid¹: m.l (-ddo/-dyo, m.dh) 1. (dii.) Dhismo inta badan qubbad ama munaarad dheer dusha ku leh oo Muslimiintu Eebbe ku caabudaan. 2. (dii.) Meel kasta oo u habaysan in muslimiintu Eebbe ku caabudaan.

masaajid²: m.dh.w eeg masjid.

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) 1. (dii.) Dhismo inta badan qubbad ama munaarad dheer dusha ku leh oo muslimiintu Eebbe ku caabudaan. 2. (dii.) Meel kasta oo u habaysan in muslimiintu Eebbe ku caabudaan.

m. n. mosque

-ka: (n) mosque (mooski) ~ misaajid

-ka: (magac, lab, keli) meel cibaadada salaadda lagu guto oo dad muslin ahi iskugu yimaaddaan. Dhulkoo dhan baa masaajid looga dhigee. Dh: masjid, misgiid.

a: masjid

bw: Arabic

de: mosque

lx: masaajid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: masaajid

-da: (n) nipple (nip'al); infant pacifier ~ mujurc-a

-da: (magac, dhedig, keli) weel inta badan caag dhinacyada lambarro ku leh ah oo afkana cinjir naas u eg ku leh oo carruurta caanaha lagu siiyo. Bile masaasad buu caanaha ku dhamaa.

(Qasaalid-da)

Biyo ku nadiifin; mayrid; dhaqid; xalid.

m.f.dh eeg qasaal².

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ku maydhis; dhiqid. Dharku waa nadiif oo qasaalid uma baahna. Dh: maydhid, dhaqid.

qasaasil¹: m.l 1. Q. ah: badar, bariis iyo wixi lamida oo dhagxaantii ama wasakhdii ku jirtay biyo looga saaray. 2. la-mid: qasaasilid.

qasaasil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Badar, bariis iyo wixi lamida dhagxaantii ama wasakhdii ku jirtay biyo uga saarid. la-mid: qasil².

v. wash ~ clean (rice, grain)

-ay / qasaasishay: (v) wash grains [rice, beans, maize etc] before cooking

(fal) intaanad karin maydh oo siigada ka nadiifi. Beriiska qasaasil. Dh: qassil, maydh.

qasaasil -ka: (magac, lab, keli) maydhista badarka inta aan dheriga lagu ridin. Beriiska qasaasil la'aan ha karin. Dh: maydhid, qassil.

de: wash ~ clean (rice, grain)

lx: qasaasil

pd: (qasaasilay)

ps: v1=tr

see: qasil

key: qasaasil

(Qisaasid-da)

Qisaas ku qaadid, siiba qof qof diley oo la dilayo.

m.f.dh eeg qisaas².

-da: (magac, dhedig, keli) qof qisaas ku fulin. Qisaasidu waa sharci diini ah. Dh: dilid.

-da: (magac, dhedig, keli) si hoose u dilid, uus-aasid baa lagu dilay adeerkay.

-da: (magac, dhedig, keli) xumayn ay cid kali talo kaa xumayso ama kaa carqaladayso Xaajada wasaaqida ka ilaali.

(Wasaasin-ta)

Sariir yar oo dadka buka ama dhaawaca ah lagu qaado; (ama wasaaso).

f. n. stretcher

-ta: (magac, dhedig, keli) sariir yar oo dadka buka ama dhaawaca ah lagu qaado. Wasaasinta ii keen oo saar kan xanuusanaaya. Dh: wasaso, rabrab.

wasaasin: -ta: (magac, dhedig, keli) hoosaa sin ama ka shakisiin. Wasaasin ayaa lagu sameeyey hadalkii oo meel layslama dhigin. Dh: waswaasin.

de: stretcher

initial: w

lx: wasaasin

pd: (-ta)

ps: n-f

key: wasaasin

(Xabaalid-da)

Dhulka god uga qodid oo ku qarin; ciid ku rogid; aasid; duugid; asaruurid.

m.f.dh eeg xabaal³. la-mid: xabaal¹, xawaal¹.

-da: (n) burying (beer-ing); interring (in-teer-ing); the act of burying ~ meyd aasid