Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) xanafta ka baabi'i oo isku sin. Dh: masax

2

xasaas: (fal) dhagaxdaawe masax oo in wax lagu dubi karo u diyaari. Daawaha xasaas intaanad gooshka ku shubin.

3

xasaas -ka: (magac, lab, keli) xasaasad; masaxaad.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

m. n. delicate object

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) sensitive (san-si-tif); delicate (dela-keeyt). Ex: arrin xasaasi ah; a sensitive matter

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: delicate object

3

initial: x

4

lx: xasaasi

5

pd: (-ga)

6

ps: n-m

7

key: xasaasi

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹. asaasid.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

v. found, establish; base

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) foundation (fawn-dheey-shin); base, basis, ground, groundwork ~ sal, bilow —aasaas -ay / tay: (v) establish (is taab-liish); set up; found

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cusub unug oo salka u dhig. Asaas urur umadda u adeega. Dh: anbaqaad, bilaw, asaas.

2

aasaas -ka: (magac, lab, keli) bilawga wax kasta oo la unko. Aasaaska guriga adkee si aanu u dhicin. Dh: sal.

3

aasaas -ka: (magac, lab, keli) wixii lama huraan ah. Biyuhu waa aasaaska nolosha.

waa la naqliyay ✓

1

de: found, establish; base

2

lx: aasaas

3

pd: (aasaasay)

4

ps: v1=

5

key: aasaas

waa la naqliyay ✓

1

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spy

2

basaas m. n. spy, scout

3

basaas v. get dry skin ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

2

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

2

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

3

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

4

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.dh) la-mid: gas.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasaas-ta)

2

1. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar.

3

2. Saanad; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ammunition, bullet, cartridge; brass

waa la naqliyay ✓

name-m ammunition, bullet, cartridge; brass. Cf: Xabad (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ammunition (am-yuni-shin); bullets (bulitis) ~ xabado, saanad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil laga filanayo geesinimo oo rasaas ama gumuc sidoodii ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) walax ka samaysan naxaas, bir iyo baaruud qarxisa oo lagu dagaallamo oo wax disha. Dh: xabbad.

2

rasaas-ta: (magac, dhedig, keli) biro yaryar oo macdan ah oo lagu taxo qaybta hoose ee shabaagta si ay hoos ugu jiiddo dhinaca ay ku taxan tahay una kala baxsanaato.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ammunition, bullet, cartridge; brass

3

lx: rasaas

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: rasaas

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dabbaalid; xasilin. Dh: xasilin, celin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Dh: xasayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Xuub xasaasi u ah ilayska oo ku dhereran gudaha hore ee isha. Retiinuhu wuxuu ka koobanyahay laba lakab. Lakabka hoose, wuxuu ka koobanyahay unugyo dareenwade, dhuu-mo dhiig iyo laba nooc oo unugyo xasaasi u ah ilayska. Lakabka sare wuu midabaysanyahay, kaas oo ka hortagga ilays no dambe ee ilayska.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.l) (cilmiga naflayda) Nooc ka mid ah qaabile unug oo xasaasi u ah ilayska oo laga helo retiinaha lafdhabarleyda. Rodhisku waxay ka koobanyihiin midabsidaha rodhobsiin, waxaanay muhin u yihiin wax ku aragga ilayska daciifka ah. Rodhisku si saami ah uguma qaybsana ratiinaha, sababta oo ah waxay ka maqanyihiin foofaha, waxaanay ka buu-xaan liidka ratiinaha.

waa la naqliyay ✓

1

toobin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Gees ama qalab kale oo u eg oo oogada, inta la saro, dhiigga buka lagaga toobo, lagaga soo saaro. 2. Shaxan joomitiri oo leh qaabka koombada.

2

toobin²: m.l (daawo) Koob ama gees go'an oo la kululeeyay marka lagu qabto jirka meel ka mid ah kaddibna soo dhuuqa dhiigga oo jirku soo fooco markaas la sarsaro maqaarka oo dhiig laga keeno, dhiigaas oo loo haysto mid faasid ah sidaasna lagu daaweysmayo.

3

toobin³: m.l (xisaab) Adke salkiisu yahay xood sallax oo oodan, kuna dhammaada bar gees dibedda ka ah sallax saleedka.

4

toobin⁴: m.l 1. (botani) Botani ahaan: dhisme taran oo laga helo ubaxla'da dhexdooda iyo qaar ka mid ah betri dhoofaytayda, loona yaqaanno istaroobilas. 2. (cilmiga naflayda) Dhinaca anatomiga xayawaanka: nooc unug qaabile ah oo xasaasi u ah ilayska, lagana helo ratiinaha lafdhabarleyda dhexdhiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (baayoloji) Dareenka urta ama dariiqadda wax lagu uriyo; tani oo lagu helo qaabilayaasha urta ama qaabilayaasha ku jira organnada ureed, sida sanka, kuwaas oo xasaasi u ah hawada ama kiimikooyinka ka dhasha biyaha. Nashaadinta qaabilayaashaasi waxay sababtaa inay u gudbiso wararka maskaxda iyaga oo sii maraya dariiqa dareen wadaha ureed.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Xuub xasaasi u ah ilayska oo ku dhereran gudaha hore ee isha. Retiinuhu wuxuu ka koobanyahay laba lakab. Lakabka hoose, wuxuu ka koobanyahay unugyo dareenwade, dhuumo dhiig iyo laba nooc oo unugyo xasaasi u ah ilayska. Lakabka sare wuu midabaysanyahay, kaas oo ka hortagga ilays noqodka dambe ee ilayska.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.l) (cilmiga naflayda) Nooc ka mid ah qaabile unug oo xasaasi u ah ilayska oo laga helo retiinaha lafdhabarleyda. Rodhisku waxay ka koobanyihiin midabsidaha rodhobsiin, waxaanay muhin u yihiin wax ku aragga ilayska daciifka ah. Rodhisku si saami ah uguma qaybsana ratiinaha, sababta oo ah waxay ka maqanyihiin foofaha, waxaanay ka buuxaan liidka ratiinaha.

waa la naqliyay ✓

1

toobin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Gees ama qalab kale oo u eg oo oogada, inta la saro, dhiigga buka lagaga toobo, lagaga soo saaro. 2. Shaxan joomitiri oo leh qaabka koombada.

2

toobin²: m.l (daaw.) Koob ama gees go'an oo la kululeeyay marka lagu qabto jirka meel ka mid ah kaddibna soo dhuuqa dhiigga oo jirku soo fooco markaas la sarsaro maqaarka oo dhiig laga keeno, dhiigaas oo loo haysto mid faasid ah sidaasna lagu daaweysmayo.

3

toobin³: m.l (xisaab) Adke salkiisu yahay xood sallax oo oodan, kuna dhammaada bar gees dibedda ka ah sallax saleedka.

4

toobin⁴: m.l 1. (botani) Botani ahaan: dhisme taran oo laga helo ubaxla'da dhexdooda iyo qaar ka mid ah betri dhoofaytayda, loona yaqaanno istaroobilas. 2. (cilmiga naflayda) Dhinaca anatomiga xayawaanka: nooc unug qaabile ah oo xasaasi u ah ilayska, lagana helo ratiinaha lafdhabarleyda dhexdhiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (baay.) Dareenka urta ama dariiqadda wax lagu uriyo; tani oo lagu helo qaabilayaasha urta ama qaabilayaasha ku jira organnada ureed, sida sanka, kuwaas oo xasaasi u ah hawada ama kiimikooyinka ka dhasha biyaha. Nashaadinta qaabilayaashaasi waxay sababtaa inay u gudbiso wararka maskaxda iyaga oo sii maraya dariiqa dareen wadaha ureed.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a substance that causes an allergy.

2

waxa xasaasiyad ama xajiin keena

waa la naqliyay ✓

1

(adj) causing allergy; having an allergy

2

xasaasiyad abuure ama xajiimeeye

waa la naqliyay ✓

1

(n) a physical response to the exposure to an allergen.

2

xasaasiyad baa ku kacsan ama xajiimooday

waa la naqliyay ✓

1

(n) a physician specializing in allergies.

2

dhakhtar ku takhasusay xasaasiyadda ama xajiinta

waa la naqliyay ✓

1

(n) an extreme sensitivity to environmental factors or substances, such as pollens, dust, or foods, that cause a pathological response, such as a rash or difficulty in breathing.

2

xasaasiyad ama xajiimayn

waa la naqliyay ✓

1

(n) an injection to prevent an allergic reaction.

2

talaalka xasaasiyada

waa la naqliyay ✓

/dhelikasi/ (n) 1. xasaasi (taxadar gaar ah u baahan) (n) 2. dhadhan-fiicnaan.

waa la naqliyay ✓

/dhelikayt/ (adj) 1. jilicsan, khafiif ah, jabi og (adj) 2. xasaasi ah (qoonsami og, taxadar gooni ah u baahan).

waa la naqliyay ✓

/tiklish/ (adj) 1. xan-xanta leh (laga xantoodo) (adj) 2. xasaasi ah (dhib-badan).

waa la naqliyay ✓

agg. - xasaasi ah, nugul.

waa la naqliyay ✓

s.f. - dareen, xasaasinnimo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed dharkaynka oo kale ah oo caano leh

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xasaajin; xasilin. xasaanad -da: (magac, dhedig, keli) xuquuq gaar ahaaneed oo la siiyo qof masuul sare ah si aar xadgudub loogu geysan isaga iyo hantidiisaba. Xildhibaanku wuxu leeyahay xasaanad oo lama xidhi karo. Dh: xaqdhawr.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) maro yar oo daawaha laxooxda lagu dubo lagu masaxo. Dh: xasaas. Wa: xasaasado.

2

xasaasad -da: (magac, dhedig, keli) cuncun iyo kabxarar laga qaado waxyaalaha kugu wareegsan badhkood oo jidhku diido. Dh: xajiin, xasabo, xasaasiyad, cadanyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) masaxidda daawaha. Dh: tirtirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xashaash-ka)

2

Xarrago; mardaaddi; shoob.

waa la naqliyay ✓

1

xashaash¹: m.l Xarrago; mardaaddi; shoob. la-mid: xarshaash¹.

2

xashaash²: f.mg1 (-shay, -shtay) Dhar cusub ama qurxoon xirasho. la-mid: xarshaash².

waa la naqliyay ✓

1

xashaash¹: m.l Xarrago; mardaaddi; shoob. la-mid: xarshaash.

2

xashaash²: f.mg1 (-shay, -shtay) Dhar cusub ama qurxoon xirasho. m.f.dh, xashaashid. la-mid: xarshaash.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): elegance; elegant

2

xashaash v. be elegant, dress elegantly

waa la naqliyay ✓

(Hashash) N Enicostema axillare Lam. Gentianaceae.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) have a graceful style; be elegant (ela-ganti); show style ~ xarragood

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xarrago.

waa la naqliyay ✓

-aasaasaha: (n) founder (fawndhar); establisher ~ bilaabe

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin bilaabay wax aan hore u jirin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asaasi.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): basis, basics; basic

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. essential (i-sen-shel); fundamental (fan-dha-men-tai). 2. inherence or indispensable ~ lama huraan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waxa mahuraankal ah ee wax kale aan looga maarmayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: basis, basics; [atr.] basic

2

lx: aasaasi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: aasaasi

waa la naqliyay ✓

أَسَاسِيَ

waa la naqliyay ✓

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Basbaas-ka)

2

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili pepper, hot pepper

waa la naqliyay ✓

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: bisbaas

2

de: chili pepper, hot pepper

3

lx: basbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: basbaas

waa la naqliyay ✓

(Asaso) N Osyris lanceolata Hochst & Steud. Santalaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg maraan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geel asoos oo godolkii iyo fayliskii wanaaji.

2

kaskaas: (fal) waxqabad kasta meelmarintiis hannaani oo haldhac iyo habac ka dhawr. Dh: nadaami, habee.

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) splutter (ispalatar); gabble (gaabal); slur (isleer)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal fara badan oo aan macne iyo faa,iido midna lahayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg wasaasin.

waa la naqliyay ✓

1

(Waswaas-ka)

2

Shaki; islahadal; laballaabow.

waa la naqliyay ✓

1

waswaas¹: m.l.kh Shaki; isla-hadal; laballaabow. la-mid: wiswis¹.

2

waswaas²: f.mg1 (-say, -stay) Qof wax uu samayn lahaa ka shakiyid. Tusaale: “Cali muufadii uu lahaa buu ka waswaasay”. la-mid: wiswis².

waa la naqliyay ✓

1

waswaas¹: m.l.kh Shaki; isla-hadal; laballaabow. la-mid: wiswis.

2

waswaas²: f.mg1 (-say, -stay) Qof wax uu samayn lahaa ka shakiyid. Tusaale: Cali muufadii uu lahaa buu ka waswaasay. m.f.dh, waswaasid. la-mid: wiswis.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hesitation; suspicion

2

waswaas v. hesitate, be indecisive, hesitate; be suspicious (of)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) doubt (dhaawt); hesitation (hisi-teey-shin); suspicion (sas-pi-shin); uncertainty (an-ser-tanti) ~ shaki, wiswis

2

waswaas -ay -tay: (v) have doubts; be uncertain; hesitate (hesi-teeyt); suspect (sas-pakt); distrust (dis-tarast); waver (weey-ver)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaki iyo buuqaan jirin oo maanka la geliyo dabadeed wax walba laga shikiyo. Nin uu waswaas hayo waalli waxba ma dooriyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaasaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaasaan-ka)

2

Caato; weyd; macaluul.

waa la naqliyay ✓

1

xaasaan¹: m.l (-ammo, m.dh) Caato; weyd, macluul.

2

xaasaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Xoolo caatoobid; weydoobid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] (adj.): weakness, emaciation; skinny, emaciated

2

xaasaan [inchoative] v. become thin ~ emaciated, get very weak

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caato aad u dhuuban noqo. Waad buurnaatee xaasaan. Dh: dhuubo, miliil, wedow. Li: booro, naax.

2

xaasaan-ka: (magac, lab, keli) weyd xoog ah oon hilib badan lahayn. Dadbaa xaasaanka jecel inna way nacaan. Dh: caato, weyd. Li: shilays, buuri.

3

xaasaan -ka: (magac, lab, keli) qof dhuuni iyo dharba loo dhammaystiro oo la rabbarabbeeyo.

waa la naqliyay ✓