xarun — Macnaha & Turjumaada

1

(Xarun-ta)

2

1. Meel barakaysan oo loo soo xarmado, la soo aado, la isugu yimaado.

3

2. Xaram.

4

3. Saldhig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-umo, m.l) 1. Caasimad; magaalo madax. 2. Rug; saldhig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-umo, m.l) 1. Caasimad; magaalo madax. 2. Rug; saldhig.

waa la naqliyay ✓

f. n. place of pilgrimage; religious community; seat of government, capital; headquarters; center

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) center (sen-tar) also centre; station (isteey-shin) ~ saldhig 2. base (beeys). Ex: xarun milatari; military base

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) guri intiisa dhawran ee dumarka u gaarka ah. Dh: xaran, xaram.

2

xarun -ta: (magac, dhedig, keli) meel saldhig ah oo dad badani iskugu yimaaddaan oo maamul iyo hoggaan uu fadhiyo. Waxa caasimad walba laga dhisaa xarun ciidan. Dh: saldhig, Wa: xarumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: place of pilgrimage; religious community; [ext.] seat of government, capital; headquarters; center

2

initial: x

3

lx: xarun

4

pd: (-ta Pl: xarumo (/ha))

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: xarun

waa la naqliyay ✓

1

xaruun¹: m.l Cod xabeeb leh oo hoos loo yiraahdo. la-mid: xuruubban¹, xuruun¹.

2

xaruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -umi) Cod xabeeb leh hoos u dhihid. la-mid: xaruumbi, xuruubban², xuruun².

waa la naqliyay ✓

1

(Carun-ka)

2

Dhiigga intiisa cad; (ama yacarun).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhiig guduudkiisu yaryahay. 2. Doog yar oo markaa soo baxay.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): blood plasma

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the discharge of bloody mucus from the body

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabarka dheecaankiisu aanu weli malax soocan noqon. Dh: yacarun.

waa la naqliyay ✓

1

de: blood plasma

2

lx: carun

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

key: carun

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhir yar oo jiq ah oo meel kooban ka baxda. Riyihii qarunta ayay galeene dacawada ka eega. Dh: jidji.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: xukun².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) maxkamadee oo tallaabo sharci ah ka qaad qof eedaysan.

2

xakun-ka: (magac, lab, keli) qo'aan ay maxkamad ama guddi wax kala dhexdhexaadinayaayi ka gaadho arrin. Dh: xukun, go'aan, qaraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaran-ka)

2

Xaram.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaram.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaram-ka)

2

1. Meel barakaysan oo Ilaah dhawray; meelaha loo xajiyo; Maka iyo Madiina (Xarameyn).

3

2. Guriga docdiisa dhawran oo dumarku joogo, dumarka meeshaas jooga laftooda; (ama xaran, xarun).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Urur dawladaha dimoqraadiga ahi leeyihiin xubnahiisana dadka ay soo doortaan, oo goo'aannada iyo sharciyada ansixiya. 2. Xarunta ay xubanaha baarlammaanka ku kulmaan. la-mid: baarlamaan, baarlammaan, barlamaan.

waa la naqliyay ✓

1

ee¹: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo laba weerood aan xor ahayn. Tusaale: “Nin wanaagsan ee geesi ah”, “Xarunta dhexe ee xisbiga”. 2. Eray lagu xiriiriyo laba weerood xor ah. Tusaale: “Ha kicin wuu bukaa ee ama wuu bukaa ee ha kicin”, “Meel kastaba aynu ka eegno ee heli mayno”, “Cali wuu shaqayay ee Maryam baa seexatay”. la-mid: e.

2

ee²: u.j Eray qof lala hadlayo dareenkiisa lagu soo jeediyo. Tusaale: “Ee aabbe!”. la-mid: eeyaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Xarun waxbarasho oo cilmi sare laga barto una qaybsan kulliyado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xarunta baska tareenka iyo wixi lamida ka baxaan loogana dego.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Qayb maskaxda ka mid ah oo ka kooban dareemayaal mareenno sameynaya xarun unugyeed kala duwan waxay qaabilsantahay dareenno dadka ku qarsoon oo nolosha laga maarmin iyo fahamada kuna xiran qaybaha qanjirdhiigga iyo dhaqaaqa ee jirka.

waa la naqliyay ✓

1

rug: m.dh (-go, m.l) 1. Meel la deggan yahay; guri. 2. Xarun.

2

rųg¹: m.dh.sh.r Erey tilmaamaya wax dhacay dhawaaqiisa.

3

rųg²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax, wasakh dusha kaga dheggan ka xoqid.

waa la naqliyay ✓

1

saad: m.dh Sii sheegidda la sii sheego wax dhici doona.

2

sąad: m.l 1. Geed weyn oo looxaan adag leh oo wax lagu dhisto, alaab qurux badanna laga samaysto. 2. Cunto safarka loo qaato; sahay. 3. Xarun ciidamada looga maamulo huga iyo raashinka. la-mid: saaj.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) 1. Aasaas. 2. Meel ciidan xarun u ah. 3. Rug ciidan ay ku leeyihiin dal aan kooda ahayn. 4. Maamul booliis oo heer degmo ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Urur ka kooban laba qof ama ka badan oo si wada jir ah hanti isugu darsada oo ku shaqaysta faa'ii-dadana wadaaga. 2. Xarunta shirkadda. la-mid: sharikad.

waa la naqliyay ✓

1

teenna¹: mu.lh.dh (kuweenna, w) Maga-cuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayo ay ku jiraan) aannu leennahay.

2

teenna²: (-tenna) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayo ay ku jiraan) aannu leennahay. Tusaale: “Shirka aan ku qabanno xarun-teenna”. la-mid: teen.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Urur dawladaha dimoqraadiga ahi leeyihiin xubnahiisana dadka ay soo doortaan, oo goo'aannada iyo sharciyada ansixiya. 2. Xarunta ay xubanaha baarlammaanka ku kulmaan. la-mid: baarlamaan, baarlammaan.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. Erey lagu xiriiriyo laba weerood aan xor ahayn. Tusaale: Nin wanaagsan ee geesi ah. Xarunta dhexe ee xisbiga. 2. Eray lagu xiriiriyo laba weerood xor ah. Tusaale: Ha kicin wuu bukaa ee ama wuu bukaa ee ha kicin. Meel kastaba aynu ka eegno ee heli mayno. Cali wuu shaqayay ee Maryam baa seexatay. la-mid: e.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Xarun waxbarasho oo cilmi sare laga barto una qaybsan kulliyado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Xarunta baska tareenka iyo wixi lamida ka baxaan loogana dego.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Qayb maskaxda ka mid ah oo ka kooban dareemayaal mareenno sameynaya xarun unugyeed kala duwan waxay qaabilsantahay dareenno dadka ku qarsoon oo nolosha laga maarmin iyo fahamada kuna xiran qaybaha qanjirdhiigga iyo dhaqaaqa ee jirka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Meel la deggan yahay; guri. 2. Xarun.

waa la naqliyay ✓

sąad: m.l 1. Geed weyn oo looxaan adag leh oo wax lagu dhisto, alaab qurux badanna laga samaysto. 2. Cunto safarka loo qaato; sahay. 3. Xarun ciidamada looga maamulo huga iyo raashinka. la-mid: saaj.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) 1. Aasaas. 2. Meel ciidan xarun u ah. 3. Rug ciidan ay ku leeyihiin dal aan kooda ahayn. 4. Maamul booliis oo heer degmo ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Urur ka kooban laba qof ama ka badan oo si wada jir ah hanti isugu darsada oo ku shaqaysta faa'iidadana wadaaga. 2. Xarunta shirkadda. la-mid: sharikad.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax xaarka cuna ah.

2

xaarcun -ka: (magac, lab, keli) nooc kalluunka ka mid ah oo ku nool xaaxiga badda. Dh: fareey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Arrin iyo wixi lamida wax la axaray ahaansho. la-mid: axran.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: curdan.

waa la naqliyay ✓

m. n. bud, shoot, sprout; newly born; unripe (plant, fruit); very young (of persons)

waa la naqliyay ✓

1

de: bud, shoot, sprout; newly born; unripe (plant, fruit); very young (of persons)

2

lx: cardun

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: cardun

waa la naqliyay ✓

m.dh Doog aad u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Doog aad u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Qof qoraal-gacmeedkiisa si loo akhriyo ay adagtahay ahaansho. 2. Qof farshaxannimadiisu aanay wanaagsanayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Qof qoraal-gacmeedkiisa si loo akhriyo ay adagtahay ahaansho. 2. Qof farshaxannimadiisu aanay wanaagsanayn ahaansho. m.f.dh, farxumaan.

waa la naqliyay ✓

Solifluction, Landslide or landslip

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Qoraal af kale ku beddelid. 2. Ka t.: cid wax ay sheegto cid kale u fasirid. la-mid: tarjin, turjun.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Qoraal af kale ku beddelid. 2. Ka t.: cid wax ay sheegto cid kale u fasirid. m.f.dh, tarjumid. la-mid: tarjin, turjun.

waa la naqliyay ✓

v. translate

waa la naqliyay ✓

-tarjumay / tarjuntay: (v) translate (taraanis leeyt); interpret (iinter pat); explain (ikis-paleeyn) ~ tarjum, turjun

waa la naqliyay ✓

(fal) qoraal, hadal af laga yidhi ama ku qoran, af kale u beddel; ku macnay, ku beddel, u rog. Dh: fasir, tarjum.

waa la naqliyay ✓

1

a: tarjim

2

de: translate

3

initial: t

4

lx: tarjun

5

pd: (tarjumay)

6

ps: v1=tr

7

key: tarjun

waa la naqliyay ✓

La sinsimay oo la fiiqay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xąaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] swept (clean); smoothed (out)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaaran wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

2

xaaran: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

3

xaaran: (tilmaame) caaray oo caloosha laga hayo ah. Hal xaaran ayaa xerada jiifta.

waa la naqliyay ✓

1

de: swept (clean); smoothed (out)

2

initial: x

3

lx: xaaran

4

pd: (xaarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xaaran

waa la naqliyay ✓

1

(Xaarin-ka)

2

Weel la tolo oo fidsan oo badarka lagu haadiyo oo lagu kala sooco.

waa la naqliyay ✓

1

xaarin¹: m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

2

xaarin²; m.f.dh eeg xaari.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-immo, m.dh) Weel, fidsan, godan, wareegsan oo badanaa caw ka samaysan oo badarka lagu haadiyo ama lagu kala saaro.

waa la naqliyay ✓

Common N. winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a basket for winnowing grain

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo xooluhu fadhiistaan. Xaarin fiican geela u sahami. Dh: xaarin, ambo. Wa: xaadhimo.

2

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) meel uu xayawaan galo oo uu deggen yahay. Dh: degaan, xaadhin, xero. Wa: xaarimo.

3

xaarin -ta: (magac, dhedig, keli) weel la tolo oo kala fidsan oo badarka lagu haadiyo. Xaarinta sarriig ayaa laga tolaa. Dh: mansaf, masaf.

waa la naqliyay ✓

1

de: winnowing basket, container for carrying ~ winnowing grain

2

initial: x

3

lx: xaarin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2(c)-m

6

key: xaarin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jabad iyo hadhaa meel lagu ururiyay oon manaafacaad lahayn heer guddaafad lagu magaacabana aan gaadhin.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gabadh timaha xamratay ah; timaha tidcan. Dh: tidcan.

waa la naqliyay ✓

(Hamoon) N Diplolophium somaliensis Verdc. Umbelliferae.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanuun-ka)

2

1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartey darteed; kaar; dhuuri; halac, laxaw.

3

2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

waa la naqliyay ✓

1

xanuun¹: m.l 1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartay darteed; kaar; dhuuri; halac; laxaw. 2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

2

xanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Kaar iyo wixi lamida dareemid; xanuun yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pain, ache; disease, illness, ailment

2

xanuun [inchoative] v. be in pain, hurt, ache

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. feeling of physical pain; pain (peeyn); sore (soor); ache (eeyk); pang (paang) ~ kaar, laxaw. 2. illness (iil-nes); disease (disiis); sickness (sik-nes) ~ jirro. Ex: xannuun khatar ah; a serious illness [disease]

waa la naqliyay ✓

1

Dolore; malattia

2

Pain; illness

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) laxaw aad u kull oo dubku dareemo kolka wax lagu jiido. Xadhi kooraanku wuu xanuun kulul yahay. Dh: kulayl.

2

xanuun -ka: (magac, lab, keli) bugtaan lala jifo ama lala jiitamo. Dabayshu waa xanuun la iska tallaalo. Dh: bugtaan, marad, jirro.

waa la naqliyay ✓

وَجَعَ، تَوَجُّع

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: xarbiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarfin-ta)

2

Caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn, meel neecaw leh dhigid, si ay u qaboobaan, u xarfadaan.

waa la naqliyay ✓

1

xarfin¹: m.f.dh eeg xarfi.

2

xarfin²: m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

waa la naqliyay ✓

Condensation

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn meel neecaw leh dhigid oo ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

(fal) shey shey kale xoog u dul marmari oo ku jijibi. Dh: xuruud, camcami, jijibi, marmari.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaryan-ka)

2

1. Doonyaha waaweyn jaad ka mid ah, badanaa kuwa shiraacyada badan.

3

2. Tiro; raxan.

waa la naqliyay ✓

1

xaryan¹: m.l 1. Xoolo badan. 2. (-nno/-mmo, m.l./dh) Nooc ka mid ah doonyaha waaweyn, siiba kuwa shiraacyada badan leh.

2

xaryan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Xoolo badan hal mar wada guurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xoolo badan. 2. (-nno/-mmo, m.l./dh) Nooc ka mid ah doonyaha waaweyn, siiba kuwa shiraacyada badan leh.

waa la naqliyay ✓

name: Haryan

waa la naqliyay ✓

Common N. clipper, large sailing ship

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) doonyaha waaweyn ee shiraaca adeegsada jaad ka mid ah.

2

xaryan -ta: (magacwadareed) koox badan oo wada socota. Dh: koox, tiro, raxan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xawri.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuruun-ka)

2

Guux xabeeb leh oo nafleyda qaarkeed soo saarto.

waa la naqliyay ✓

1

xuruun¹: m.l la-mid: xaruun¹.

2

xuruun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) la-mid: xaruun².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. growl, snarl, grunt

2

xuruun v. growl, snarl, grunt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod xuruun ah laabta ka soo saar. Sidii nin xabeebsan u xuruun. Dh: xuuxee.

2

xuruun: (tilmaame) aad u cad.

3

xuruun -ka: (magac, lab, keli) cod guux iyo xabeeb leh oo qaar ka mid ah nafleydu ay samayso oo laabta ka soo baxa. Xuruun baa kasoo baxa wiilka maalmahan. Dh: guux.

4

xuruun -ka: (magac, lab, keli) geed xeebta ka baxa oo geelu cuno. Dh: xadhuun, xudhuun.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg yacarun.

waa la naqliyay ✓

1

(Run-ta)

2

1. Wax walba oo loo sheego sida ay yihiin oo aan been lagu darin.

3

2. Wax jira, wax dhab ah, wax sugan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax xaqiiqo ah oo la hubo.

waa la naqliyay ✓