xarrago — Macnaha & Turjumaada

1

(Xarraga-da)

2

1. Hab wixii arkaa u bogaan oo ama loo socdo ama loo qaato dhar cusub ama qaali ah ama si gaar ah loo jaangooyey ama loo tolay; mardaaddi; xashaash; shoob.

3

2. Qurux; wanaag.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hab wixii arkaa u bogaan oo ama loo socdo ama loo qaato dhar cusub ama qaali ah ama si gaar ah loo jaangooyay ama loo tolay; mardaaddii; xashaash; shoob. 2. Qurux; wanaag.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hab wixii arkaa u bogaan oo ama loo socdo ama loo qaato dhar cusub ama qaali ah ama si gaar ah loo jaangooyay ama loo tolay; mardaaddii; xashaash; shoob. 2. Qurux; wanaag.

waa la naqliyay ✓

f. n. elegance, finery, splendor; refinement, pride

waa la naqliyay ✓

nickname-m elegance, finery, splendor; refinement, pride. Cf: Mardaadi, Maruudi, Jooqle

waa la naqliyay ✓

-xarragada: (n) elegance (ela-gansi); grace (gareeysf, urbanity (ur-baanati); elegance of style or manner

waa la naqliyay ✓

naanays loo bixiyo wiil ama gabadh xarrago baan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) edeb darro iyo daandaansi aan sabab lahayn oo dadka kale loola tego. Dh: gardarro, xadgudub.

2

xarrago -da: (magac, dhedig, keli) qaab qurxoon oo lebbiska la sito iyo habka loo socdaaba uu dadka arkaya soo jiito. Dan iyo xarrago isweyday. Xarragooy xus igu tuur, kibiroow kab ii geli.

waa la naqliyay ✓

1

cf: luuli, mardaaddi, qurux; shaxartaan

2

de: elegance, finery, splendor; refinement, pride

3

initial: x

4

lx: xarrago

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xarrago

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) 1. Dhar qurxoon xirasho. 2. Ka x.: wax ka faanid ama iska dhawrid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) 1. Dhar qurxoon xirasho. 2. Ka x.: wax ka faanid ama iska dhawrid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel buurta ka mid ah kase midab duwan.

waa la naqliyay ✓

1

(Anshax-a)

2

Xeerarka dhaqanwanaagga iyo bulshannimada; edeb; xishood; asluub; xarrago; hufnaan; (ama anshi).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cigaal-ka) Qoofal gaar ah oo xarrago madaxa loo gashado.

2

2. (Cigaa-sha) Riddo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Daanshood-ka)

2

Xarragood; mardaaddiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dahab-ka)

2

Macdan sinni badan oo la jecel yahay: midabkiisu waa cillaan ifa haya, sidii la doonona waa loo tumi karaa oo loo rogrogi karaa; ma uu miriro, badanaana waxaa laga sameeyaa lacagta iyo billadaha iyo alaabta dumarku ku xarragoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dugaagad-da)

2

Garangaro yaryar oo dahab ama bir ama wax kale laga sameeyey oo dumarku inta gacmaha gashadaan ku xarragoodaan; jijimmo; sindiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fahla-ha)

2

Socod xarrago ku jirto; is qaadqaad; foohaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaax-a)

2

1. Qof weligi laab iyo weji furfuran; bashaash; bulshey; baaxeer.

3

2. Qof xarrago badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fargashi-ga)

2

Garangar yar oo badanaa dahab laga sameeyo oo qurux iyo xarrago ama sabab kale darteed, faraha loo gashado; faraati; kaatun: (ama fargal).

waa la naqliyay ✓

1

(Farshaxan-ka)

2

Wax ama farsamo, qurux iyo falsami isku darsaday; xarrago; mardaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Foohaar-ka)

2

Xarrago dhar waaweyn loo qaato oo istustus iyo kibir ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Foohaarin-ta)

2

(is foohaarin) Xarrago iyo isweyneyn dhar waaweyn u qaadasho oo dadku is tustusid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gesiir-ka)

2

Dhex-xir ka samaysan dun iyo cabbaadyo ama kuul yaryar oo midabyo badan, ama wax kale, oo dumarku, xarrago ahaan u qaataan oo sida kuushu surka ugu xiran tahay oo kale, dhexda ugu xirtaan; (ama gasiir).

waa la naqliyay ✓

1

(Haashaar-ka)

2

Muuqaal qurux iyo xarrago leh; mardaaddi; shoob.

waa la naqliyay ✓

1

(Heetin-ta)

2

1. Sida qof lug la' u socosho; dhutin.

3

2. (gabdho, geel, kd.) si xarrago leh, labada lugoodba uga heetin, socod xarrago leh, socosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Huwis-ka)

2

1. Dhar tolan oo badanaa culus oo qaali ah, oo kolka la lebbisto, kor laga qaato (huwis roob; huwis dhaxaneed; huwis xarrago; ...).

3

2. Wax la huwado oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuu-sha)

2

Iniino dhalo ah ama wax kale oo dhexda ka daldaloola oo inta dun lagu taxo, surka lagu xirto oo lagu xarragoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Laafyood-ka)

2

Si qurux iyo xarrago leh, laafyaha u sii deyn, u banaanadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Lacag-ta)

2

1. a) Cadadi dahab ah ama qalin ama naxaas ama nikel ama wax kale oo inta qaran tumo wax laysku dhaafsado ama wax lagu kala iibsado. b) Xaashiyo qaran ama banki, karti u lihi daabacay, oo sidoo kale, wax loogu qabsado. c) Macdan cad oo jilicsan oo qaali ah, oo lacagta ka sokow, waxyaalo badan laga sameeyo (alaabada wax lagu cuno ama lagu cabbo, suuqadda iyo waxyaalaha lagu xarragoodo, kd.); Qalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Luuli-ga)

2

Qurux, xarrago, mardaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Mardaaddi-ga)

2

Xarrago; shoob; xashaash.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarragood-ka)

2

Si xarrago ah ama xarrago leh u socosho, dhar u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xarragoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xarragoo.

waa la naqliyay ✓

v. be dressed in one's best, be elegant ~ refined

waa la naqliyay ✓

-ay / xaragootay: (v) have a graceful style; be elegant (ela-ganti), show style ~ xashaash

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) socod qurxoon iyo lebbis qaabaysan isku darid.

waa la naqliyay ✓

1

a: xarragow

2

de: be dressed in one's best, be elegant ~ refined

3

initial: x

4

lx: xarragood

5

pd: (xarragooday)

6

ps: v3a=intr

7

syn: daanshood, mardaaddi

8

key: xarragood

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -gaysay) Qof wax xarrago leh siin.

waa la naqliyay ✓

v. dress up, make elegant ~ splendid

waa la naqliyay ✓

(fal) qurxi oo xallad iyo bilic wanaagsan u yeel. Meeshu waa aroose iga xarragee. Dh: xarragaysii, xalladee.

waa la naqliyay ✓

1

de: dress up, make elegant ~ splendid

2

initial: x

3

lx: xarragee

4

pd: (xarrageeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xarragee

waa la naqliyay ✓

1

(Arrafa-da)

2

Bilaha Muslinka oo dayaxa tan ugu danbaysa oo Xajka la guto (Carrafo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Bilaha sannadka Soomaaliga ee dayaxa tan ugu dambeysa oo xajka la guto. la-mid: carrafo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bilaha sannadka Soomaaliga ee dayaxa tan ugu dambeysa oo xajka la guto. la-mid: carrafo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. Islamic holiday (in memory of Abraham's offer to sacrifice his son)

2

Arrafo [feminine] n. twelfth month of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

-Arrafada (n) the twelfth month of Islamic calendar. 2. the sacrifice day, the tenth day of the month of Arrafo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bilaha Muslinka ee dayaxa tan ugu danbaysa oo Xajka la guto. Aamina bisha Arrafo ayay dhalatay. Dh: Carrafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraka-da)

2

1. Xuruufta alifka intooda shaqalka ah.

3

2. Kordhigga iyo hoosdhigga iyo godniinka iyo reebniinka astaamahooda.

4

3. Dhaqdhaqaaq; nuuxnuuxsi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-dyo, m.dh) Dhaqdhaqaaq. 2. la-mid: xarakaad, xarakad. Shaqallo loo yeelo xuruufta carabiga. 3. Xiiso; farax.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-dyo, m.dh) Dhaqdhaqaaq. 2. la-mid: xarakaad, xarakad. Shaqallo loo yeelo xuruufta carabiga. 3. Xiiso; farax.

waa la naqliyay ✓

f. n. sign in Arabic writing indicating a vowel sound

waa la naqliyay ✓

-xarakada: (n) diacritic (dhaaya-kiri-tik); diacritical mark; macron (meey-karoori); accent (abksent)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xuruufta alifba'da Carabiga intooda shaqallada ah oo shibbanayaasha lagu shaqlo sida: kordhaw, hoosdhaw iyo godid.

2

xarako -da: (magac, dhedig keli) urur qadiyadu dhaqdhaqaaqa. Gobanimadoonka Jabuuti wuxu ka bilaabmay Xarakadii Shaqaalaha Boorka.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sign in Arabic writing indicating a vowel sound (placed above or below the consonant); See also: xarakad

3

initial: x

4

lx: xarako

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xarako

waa la naqliyay ✓

1

(Xargag-ga)

2

1. Wax biyabbiyo ah, sida dhiigga, is-qabqabsadkooda.

3

2. Wax caato darteed, la engega, isku soohma.

4

3. Kawrax; engeg.

waa la naqliyay ✓

1

xargag¹: m.l 1. Wax biyabbiyo ah, sida dhiigga, is-qabsadkooda. 2. Wax caato darteed, la engega, isku soohma. 3. Kawrax; engeg. la-mid: hargag¹, xarkag¹.

2

xargag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Subag, dhiig iyo wixi lamida wax fadhiya ama adag noqosho. la-mid: hargag², xarkag².

waa la naqliyay ✓

1

xargag¹: m.l 1. Wax biyabbiyo ah, sida dhiigga, is-qabsadkooda. 2. Wax caato darteed, la engega, isku soohma. 3. Kawrax; engeg. la-mid: hargag, xarkag.

2

xargag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Subag, dhiig iyo wixi lamida wax fadhiya ama adag noqosho. m.f.dh, xargagid. la-mid: hargag, xarkag.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): solidification, coagulation; dry, dried out; skinny, very thin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha ka engeg oo sida koolka iskugu dheg; is qabso.

2

xargag-ga: (magac, lab, keli) isku dheg iyo isqabsi ku dhaca dareeraha badhkood kolka ay laydhi xarfiso. Qabawgii dartii ayaa subaggii oo dhan xargag wada noqday.

3

xargag -ga: (magac, lab, keli) engeg caato darteed. lala engego. Ma xanuunbaa xargagga kuu keenaw Samaaloow. Dh: engeg.

4

xargag -ga: (magac, lab, keli) caleentu marka ay curdinka dhaafto ee adkaato ama gamashido.

waa la naqliyay ✓

1

xarkag¹: m.l la-mid: xargag¹.

2

xarkag²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: xargag².

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) isqasiga iyo isku dhegga uu dufanku sameeyo qabow dartii.

waa la naqliyay ✓

Biyo keydiye

waa la naqliyay ✓

Biya-dadab

waa la naqliyay ✓

barrage, n.m. - Biyo-xireen; biyo-xidheen.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: arrafo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: arrafo.

waa la naqliyay ✓

f. n. Islamic holiday (the ninth day of the pilgrimage [Hajj]) in memory of Prophet Abraham's sacrificial offering of his son

waa la naqliyay ✓

Carrafada: (n) the twelfth month of the Islamic calendar ~ Arrafo

waa la naqliyay ✓

1

de: Islamic holiday (the ninth day of the pilgrimage [Haj]) = in memory of Prophet Abraham's sacrificial offering of his son

2

lx: carrafo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: carrafo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg maati.

2

marrajo -da: (magac, dhedig, keli) eeg marashi.

3

marrajo -da: (magac, dhedig, keli) suun la jilciyey oo idiin laga dhigay. Boorso marrajo la madoobeeyey ah ayaan arkay. Dh: idiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Ragraga-da)

2

Digasho xeel dheer oo faan ku jiro.

waa la naqliyay ✓

1

ragrago¹: m.dh Digasho ismuujin iyo faan ku jiro.

2

ragrago²: f.mg3 (-gtay, -gatay) Ku r.: ragannimo iyo awood dheeraad ah cid ugu faanid iyada oo lagu diganayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. gloating, scorn, pleasure in another's humiliation

waa la naqliyay ✓

1

de: gloating, scorn, pleasure in another's humiliation

2

lx: ragrago

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: ragrago

waa la naqliyay ✓

1

(Tarraxa-da)

2

Geed yar oo carar iyo asal wanaagsan laga helo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed yar oo asal wanaagsan laga helo.

waa la naqliyay ✓

f. n. small plant species, used as dye

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed yar oo caraf iyo asal wanaagsan leh. Tarraxo ayaan asal ka soo gurtay. Dh: jilbadhiig.

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant sp., used as dye

2

initial: t

3

lx: tarraxo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-enum

6

key: tarraxo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha uga goosasho. 2. Cid haruufid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha uga goosasho. 2. Cid haruufid. m.f.dh, xagxagasho.

waa la naqliyay ✓

v. scratch repeatedly; quarrel with someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ciddi ama wax kale oo saawir ah ku xarxarruufo. Wejiga ka xagxago.

2

xagxago: (fal) weel wax lagu kariyay cuntada guntiisa iyo hareerihiisa ku dhegdhegta ka xaquuqo oo ciddiha kaga fujiso.

waa la naqliyay ✓

1

de: scratch repeatedly; [ext.] quarrel with s.o.

2

initial: x

3

lx: xagxago

4

pd: (xagxagtay)

5

ps: v3b=

6

key: xagxago

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel quluul ah ka dhaadhac oohoos uga sisibo. Jarka ka xaraaro. Dh: daadeg.

2

xaraaro: (fal) meel tiiri ah fano oo kor u fuul. Xaraaro jiirta. Dh: fano, fuul.

3

xaraaro-da: (magac, dhedig, keli) lulo, caajis iyo hamaahsi madax xanuun la dareemo kolka wax la bartay la joojiyo sida sigaarka, xawsada, jaadka iyo waxyaale kale oo la mid ah. Niyada ayaan jaad ka jaroo xaraaro ima hayso. Dh: hamuun, baahi.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarraan-ka)

2

(faras) camal xun.

waa la naqliyay ✓

1

xarraan¹: m.l 1. Faras aan hayin ahayn. 2. (-nno, m.dh) Qof qaba mingis aan la yabarayn.

2

xarraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Faras wax aan hayin ahayn noqosho.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] bad habits, vicious nature (in a horse)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) xamaasi ah oo guubaabo badan.

2

xarraan-ka: (magac, lab, keli) faras camal xun.

3

xarraan-ka: (magac, lab, keli) harraad iyo daal wada socda. Miyaan baacin karayaa xarraan baan la tiicayaaye. Dh: tacab.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad habits, vicious nature (in a horse)

2

initial: x

3

lx: xarraan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-col

6

key: xarraan

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Gocasho; gocad.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Socdaal ugu horrayn. 2. (f.mg) Beer dooxyo u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarragayn-ta)

2

Xarrago ka dhigid; qurxin; wanaajin; muunayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xarragee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qurxin oo xallad iyo bilic wanaagsan u yeelid. Dh: xarakay, qurxin, sharrixid..

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg barraaqdo.

2

barraaqo-da: (magac, dhedig, keli) neef geesihiisu kala weecsan yihiin. Barraaqo dibi baa lahaa iyo sacii dhalaye.

3

barraaqo -da: (magac, dhedig, keli) wax kala baahsan, sida geed laamihiisu kala baahsan yihiin. Barraaqo geeduhu ma ay lahayn berigii roobkiiye.

waa la naqliyay ✓

1

(Carraaba-da)

2

(socdaal) galab guur; galab socod.

waa la naqliyay ✓

m.dh Socod goor galab ah meel laga tago iyadoo meel kale la higsanayo. la-mid: carrowtiin.

waa la naqliyay ✓