Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

v. enter the corral, go home (of animals)

waa la naqliyay ✓

1

a: xerow

2

de: enter the corral, go home (of animals)

3

initial: x

4

lx: xarood

5

pd: (xarooday / xarootay)

6

ps: v3a=intr

7

key: xarood

waa la naqliyay ✓

1

(Barood-ka)

2

Xanuun daran oo geeri ka-warqab ahi hayo; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

barood¹: m.l 1. la-mid: baroodid. Baabbacada uu geela sameeyo marka uu barwaaqeysanyahay. 2. B. ah: neef sii dhimanaya jirro awgeed.

2

barood²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Geel barwaaqeysan baabbaco sameyn. 2. Neef wax naftu markaa ka baxayso noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. critically ill person; illness that causes instant death

2

barood: v. be critically ill ~ in agony; convulse; be in a trance

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr, doobta soo rid.

2

barood-da: (magac, dhedig, keli) doobta awrta.

3

barood-da: (magac, dhedig, keli) baratan ama isu bixid tartan.

4

barood -da: (magac, dhedig, keli) dhibic ka midab duwan, ballaca ay ku taal.

5

barood -ka: (magac, lab, keli) sakaraadka xoolaha ee nafkadhawrka ah, gaar ahaan geela. Baroodadda big caanood hadii biidna laga waayo.

6

barood -ka: (magac, lab, keli) xadhkaha codka ee hunguriga mara. Xabeebta waxa keena cillad uu baroodku yeesho.

7

barood -ka: (magac, lab, keli) eeg ba'naan.

waa la naqliyay ✓

1

(Carood-ka)

2

Caro gelid; xanaaqid; camashood.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg caroo.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg caroo.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be angry

2

carood vl. n. becoming angry

waa la naqliyay ✓

-ay / carootay: (v) become angry ~ xanaaq, cadhood. Ex: degdeg bay u carootaa; she gets angry too quickly

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg cadhood.

waa la naqliyay ✓

1

karood¹: m.l 1. Cudur si degdeg ah wax u dila; habaar. 2. Dhul taag ah, dhagax leh oo dhirtu ku yartahay. 3. la-mid: baroodid.

2

karood²: f.mg1 (-day, -dday) 1 . Cudur nafley degdeg u dilid. 2. la-mid: barood².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cudur si degdeg ah wax u dila; habaar. 2. Dhul taag ah, dhagax leh oo dhirtu ku yartahay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. illness that bring on instant death

2

karood v. be critically ill ~ in agony

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) foorar iyo gorod laalaadin.

2

karood -ka: (magac, lab, keli) meel dhulka ka yara sarraysa.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Dhabarka dadka, labada daqay meesha u dhaxaysa oo godan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Dhabarka dadka, labada daqay meesha u dhaxaysa oo godan.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xeroo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xeroo.

waa la naqliyay ✓

v.pat: go home (of children); encamp (of soldiers)

waa la naqliyay ✓

-ay / xerootay: (v) [with proposition soo] come home, usually at night time

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hoyasho xaadhintii la galayay loo hoydo. Dh: hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: xarood; Contrast: xerow

2

cf: xeree [tr]

3

de: go home (of children); encamp (of soldiers)

4

initial: x

5

lx: xerood

6

pd: (xerooday / xerootay)

7

ps: v1=pat

8

key: xerood

waa la naqliyay ✓

1

cf: xarood; jitee, meegaar

2

de: enclose; round up, put (livestock) in an enclosure; gather into a flock ~ band of disciples; encamp

3

initial: x

4

lx: xeree

5

pd: (xereeyey)

6

ps: v2b=tr

7

key: xeree

waa la naqliyay ✓

1

bw: xarood

2

de: enter ~ go inside the corral (of animals)

3

initial: x

4

lx: xerow

5

nt: xerood (ka) [vn-m]

6

pd: (xerooday)

7

ps: v3a=intr

8

key: xerow

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg saxaroo.

waa la naqliyay ✓

-ay/saxarootay: (v) defecate (da-fe-keeyt); go to the bathroom; move one's bowels; crap (karaap) ~ xaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) saxaro iska keenid; xaarid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qurux iyo habwanaag u socosho. Dh: xarragood.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cunto bariday. 2. Ciir aad u dhannaan oo aan la cabbi karin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cunto bariday. 2. Ciir aad u dhannaan oo aan la cabbi karin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto bisil oo habeen habeen bariday. Dh: baarixi. Li: daray.

waa la naqliyay ✓

1

caarood¹: m.l la-mid: caaroobid.

2

caarood²: m.l (daawo) Kahsi muddo gaaban ama muddo dheer oo jirku yeelanayo barbarar wareegsan maqaarka korkiisa cabbirkooduna kala waaweynyahay, cuncun badanna wuu leeyahay; saacado ama ayaamo ayuu jiri karaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Kahsi muddo gaaban ama muddo dheer oo jirku yeelanayo barbarar wareegsan maqaarka korkiisa cabbirkooduna kala waaweynyahay, cuncun badanna wuu leeyahay; saacado ama ayaamo ayuu jiri karaa.

waa la naqliyay ✓

v.pat: have a skin rash ~ allergic reaction to something

waa la naqliyay ✓

-ay / caarootay: (v) have itching and skin rashes; get an allergic reaction

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xajiimoodka iyo dareemista cuncunka ee maqaarka sare ee qofka. Dh: xajiin, caaro.

waa la naqliyay ✓

1

a: caarow ~ caaroob

2

de: have a skin rash ~ allergic reaction to s.t.

3

lx: caarood

4

pd: (caarooday)

5

ps: v1=pat

6

key: caarood

waa la naqliyay ✓

m. n. major Somali clan

waa la naqliyay ✓

nickname-m stone-house enclosure; mason

waa la naqliyay ✓

(n) name of a Somali clan

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli cadaawe reeraha uu ka dhashay oo dhulkii ka qaatay oo la rajaynayo inuu noqdo geesigii dhulkaa tolka soo oodi lahaa oo cadaawaha ka difaaci lahaa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Dir, Hawiye, Isaaq

2

de: major Somali clan

3

lx: Daarood

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: Daarood

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daruuro ama fad khafiif ah. Faarood ayuu cirku leeyahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hafroobid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qalab ay jiidaan laba dibi oo beeraha lagu falo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qalab ay jiidaan laba dibi oo beeraha lagu falo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo badan ku hafasho.

2

harqood-ka: (magac, lab, keli) qori dhumuc roon oo inta afar meelood oo lababa dhinac iskugu dhaw laga dalooliyo oo minaaqyo lagu xidho dibida tunka loo saaro si loogu qodo. Waxa uu jiidaa kootar iyo nugi.

waa la naqliyay ✓

1

(Maroodi-ga)

2

Bahal, nafleyda dhulka ku nool oo dhan ugu weyn; wuxuu lee yahay harag adag oo qiro weyn; gacan dheer oo uu wax kasta ku samayn karo iyo labo ilig oo dheerdheer oo qalka kore ka baxa oo qaali ah; waa labo jaad: mid waaweyn oo Afrika jooga iyo mid xoogaa ka yar oo Hindiya ku nool; goso; uufanneys.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Naasleyda berriga ku nool midka ugu weyn oo leh gacan dheer oo uu ka neefsado, waxna ku laayo, labo-ilig waaweyn dhaadheer, qaali ah oo ka soo baxsan goomankiisa, iyo cago balballaaran oo aan faro lahayn oo ku nool Afrika iyo Hindiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) (cilmiga naflayda) Naasleyda berriga ku nool midka ugu weyn oo leh gacan dheer oo uu ka neefsado, waxna ku laayo, labo-ilig waaweyn dhaadheer, qaali ah oo ka soo baxsan goomankiisa, iyo cago balballaaran oo aan faro lahayn oo ku nool Afrika iyo Hindiya.

waa la naqliyay ✓

m. n. elephant

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) elephant(el'afant)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan weyn oo caanaleyda ka mid ah oo leh dhego balballaadhan iyo gacan dheer oo sanka kaga yaal oo uu biyaha iyo cuntada ku qaato iskuna difaaco iyo labo fool oo dhaadheer oo laga baayacmushtaro. Maroodi duud mooyee daleedi ma qariso may yidhaahiin. Wa: maroodiyo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: arbe, qalanjo

2

de: elephant

3

lx: maroodi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: maroodi

waa la naqliyay ✓

فيل

waa la naqliyay ✓

m.l Deyd.

waa la naqliyay ✓

m.l Deyd.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg qardoo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto ku sumoobid. qardoof: (fal) qof kale, wax uu qoonsado ku samee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarsashada wax ama sir.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaafood-ka)

2

Xunbada biyuhu xeebta ku soo tufaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Qashin biyo fadhiya ama socda soo tufaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. sea-slime (consisting of foam and dead algae on the shore)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhirta badda gudaheeda ka baxda ee socodka mawjadaha iyo qulqulka xiisku xeebaha ku soo tuuraan.

2

xaafood-ka: (magac, lab, keli) xumbo iyo jabad ay baddu samayso oo ay iska soo tufto. Dh: xaaxi, xayaab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xunbo

2

de: sea-slime (consisting of foam and dead algae on the shore)

3

initial: x

4

lx: xaafood

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m

7

key: xaafood

waa la naqliyay ✓

1

(Xaajood-ka)

2

Xaajeysasho; garramid; xaalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xaajoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xaajoo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. negotiating, discussion (of a problem ~ legal matter)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fulinta xaajo gaar ah sida gar, tashi, is faaruqin iyo wixii la mid ah.

2

xaajood -ka: (magac, lab, keli) wada hadallo iyo isla tashi ku saabsan arrin muhiim ah. Dh: tashi, malaysi.

waa la naqliyay ✓

1

de: negotiating, discussion (of a problem ~ legal matter)

2

initial: x

3

lx: xaajood

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: xaajood

waa la naqliyay ✓

1

(Xaakood-ka)

2

Xaako iska keenid, tufid.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xaakoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg xaakoo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaako iska keenid. Dh: khaakhood.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xood-da) a) Hab ceelasha qaarkood loo shubo. b) Xoodaamis; salaax.

2

2. (Xood-ka) Ul yar; xowd.

waa la naqliyay ✓

1

xood¹: m.l (-dyo, m.l) 1. Ul yar; dhenged. 2. Xoodamis; salaax.

2

xood²: m.dh 1. Xoodamis; salaax. 2. Hab ceelasha qaarkood loo shubo.

3

xood³: f.g1 (-day, -dday) Xarig iyo wixi lamida oo dabacsan togid.

waa la naqliyay ✓

Curve

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cane, small stick

2

xood [feminine] n. carress, gentle pat ~ stroke

3

xood v. make a slight curve ~ bend in, make somewhat bent ~ concave

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo god oo qoolaab. Bal soo xood usha an qaanso ka dhigee. Dh: qallooci. Li: toosi.

2

xood-da: (magac, dhedig, keli) hab ceelasha qaarkood loo shubo. Xoodda baro.

3

xood -ka: (magac, lab, keli) diilin ama xarriiq tartiib u weecda isaga oo isgodaya dul mara xarriijimo xisaabeed oo u taagan doorsoomidda tiro ama heer wax leeyahay.

4

xood -ka: (magac, lab, keli) eeg xawd.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) alool yar oo aqallada dasada ah afaafka laga saaro oo albaab looga dhigo. Naag aan afood samaysan karayn awr kuuma faruurxidho.

waa la naqliyay ✓

1

(Ajood-ka)

2

Ka joogsasho; isu quurid la'aan; ka xishood.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg ajoo.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. arrogance, haughtiness, air of superiority

2

ajood v. be reluctant to do because of one's superiority

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) refuse (rifyuuz); decline (di-kalayn); indicate unwillingness to do something, especially immoral —Syn: reject, spurn, rebuff

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg ajoo.

2

ajood -ka: (magac, lab, keli) (ka ~) ka baaqsiga iyo ka dhawrsashada wax aan habboonayn. Ka ajoodka xumahaa, nafta lagu abuuroo, kolla uubta kuma dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aqoo. la-mid: aqoonsho.

waa la naqliyay ✓

1

imperative v., sg. know it!, recognize (someone)!

2

aqood v. know, recognize

waa la naqliyay ✓

-ay I day: (v) recognize (rekegnaayz); know or identify

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhimasho, gaajo iyo harraad aawadood.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.

2

2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

2

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqtiga u dhexeeya marka waagu dillaaco ilaa marka qorraxdu soo baxdo. la-mid: arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

arǫor: m.dh Waqtiga u dhexeeya marka waagu dillaaco ilaa marka qorraxdu soo baxdo. la-mid: arooryo.

2

aroor¹: m.l 1. la-mid: aroorid. Doonashada nafley oommani ay meel biyo ka doonato. 2.(-rro mdh.) Dhudhub yar oo biyo dhulka ka jeexeen. 3. Sheexo. 4. A. ah: xoolo ooman oo biya doonad ah.

3

aroor²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Nafley biyo doonasho. 2. Nafley meel sare ka soo degid. m.f.dh, aroorid.

waa la naqliyay ✓

1

v. take (animals ~ people) to drink water; descend

2

aroor vl. n. bringing to water

3

aroor m. n. spine, backbone

4

aroor [feminine] n. dawn, early morning

waa la naqliyay ✓

1

-ta: daybreak (dheey bareek); dawn (dhoon); the beginning of day

2

aroor-ey / tay: (n) 1. lead [an animal] to drinking water. 2. water fetching trip

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo doono; soo dhaami; soo cab. Geelii wuu arooray. Li: ful.

2

aroor: (fal) meel sare ka deg oo meel foorarta u dhaadhac; hoos u deg. Ka aroorshay meeshuu fadhiyay amarkutaagluuye. Dh: deg.

3

aroor -ka: (magac, lab, keli) aaditaanka meel biyo leh; meel fog biyo u doonasho. Aroor dheer bay xoolihii galeen.

4

aroor -ka: (magac, lab, keli) meel hoose u sii degid.

5

aroor -ta: (magac, dhedig, keli) marka waagu beryo; maalinta billawgeeda. Aroorta hore tag shaqada. Dh: subax.

waa la naqliyay ✓