xariiqeside

(Cariiqsi-ga)

Wax la yeeli lahaa, qof darti ama ku xumaynti, u diidid; wax aan la sameeyeen oo qof ku xumaynti loo sameeyo; (ama cariigsi).

m.l 1. Wax la yeeli lahaa, qof darti ama ku xumaynti, u diidid; wax aan sameeyeen oo qof ku xumaynti loo sameeyo. 2. la-mid: cariiqsasho. la-mid: cariiqsasho.

m.l 1. Wax la yeeli lahaa, qof darti ama ku xumaynti, u diidid; wax aan sameeyeen oo qof ku xumaynti loo sameeyo. la-mid: cariiqsasho.

vl. n. provoking, 'bugging' someone

-ga: (n) the act of challenging or provoking

-ga: (magac, lab, keli) carigsi; canaagid.

de: provoking, 'bugging' s.o.

lx: cariiqsi

pd: (-ga)

ps: vn2-m

key: cariiqsi

(fal) dariiqo la iskaga daydo samee.

(Xariirid-da)

1. (caano) xariir ka dhigid.

2. (il bugta) xariir ku farsamayn, ku daweyn.

3. Summad (xariir) xoolo ku dhigid.

4. Hadal xariir ah (cid ku) dhihid.

m.f.dh eeg xariir³. la-mid: xariirin.

m.f.dh eeg xąriir². la-mid: xiriirid.

-da: (magac, dhedig, keli) caano iyo biyo isku badhxid. Dh: fadhxid, badhxid.

xariirid-da: (magac, dhedig, keli) il bugta sarid oo xirribta sare ka dhiijin. Dh: xariiris.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) qof iin uu leeyahay hortiisa ku caddayn. Li: xan.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh cid kale la samayn. Dh: xadhiidhid.

(Cariiqsad-ka)

Cariiqsi, cariiqsasho.

m.l la-mid: cariiqsasho.

vl. n. provocation

-ka: (magac, lab, keli) amardiiddo.

a: cariiqsasho (/da) [vn6-f]

de: provocation

lx: cariiqsad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: cariiqsad

(Xaqiiqsad-da)

Xaqiiqsasho.

m.l la-mid: xaqiiqsasho.

-ka: (magac, lab, keli) rumaysad oo jiritaankiisa run u aaminid. Dh: xaqiiqsi.

(Xarriiqid-da)

Xarriiq samayn, dhigid.

m.f.dh eeg xarriiq².

Number line

paridigitidé, adj. - naasleeyda labada cidiyood lugaha ku leh sida lo'da.

m.dh Kabbasho.

Line, directed

Halfline

m.l (-qo ..., m.l) (xisaab) (Fallaar) Xarriiq toosan oo ka bilaabanta bar maguuraan ah oo si aan joogto ahayn ugu fidda hal jiho (dhinac) oo keliya.

-ga: (magac, lab, keli) wax joogtaysi ah. Bariinsiga bukaan waa laga baxaa.

-ka: (magac, lab, keli) inta qorraxdu soo dheeraanayso sugid.

f.g2 (-iiyay, -iisay) la-mid: barii.

(fal) sug illaa dhulku diirayo oo barqada la gaadhayo. Xoolaha ha kallihine bariisii. Dh: bariisi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareeritaanka xoolaha oo dib loo dhigo.

m.l la-mid: cariiqsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg cariigsad.

f.mg3 (-saday, -satay) Ku c.: fal cid lagu canaadayo ku kicid. la-mid: cariigso.

f.mg3 (-saday, -satay) Ku c.: fal cid lagu canaadayo ku kicid. m.f.dh, cariiqsasho. la-mid: cariigso.

v. provoke, do something out of spite

(fal) eeg cariigso.

de: provoke, do s.t. out of spite

lx: cariiqso

pd: (cariiqsaday)

ps: v3a=

xe: Dont provoke me!

xv: Ha i cariiqsan!

key: cariiqso

m.f.dh eeg daliiq.

-da: (magac, dhedig, keli) burburinta wax la budaynayo. Dh: budayn.

-da: (magac, dhedig, keli) hab wax loo fahansiiyo qofka.

m.f.dh eeg dariir.

(Fariisad-ka)

Fariisasho.

m.l la-mid: fariisasho.

vl. n. act of sitting (down)

-ka: (magac, lab, keli) dhulka, iyo wixii la mid ah. korkiisa salka dhigid ama saarid; salka dhulka saarid. Dh: fadhiisad, fadhiisasho.

a: fariisasho (/da) [vn6-f]

de: act of sitting (down)

lx: fariisad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: fariisad

(Fariisin-ka)

1. Wax fadhiya ka dhigid; meel dejin.

2. Jago u dhiibid.

3. Caano, subag, kd. garoorin.

4. (lo', kd.) docda qofka lisa hayaa ka fariisto.

5. Lacag ama wax kale oo ardayga cusub laga baxsho oo dugsiga la siiyo.

6. Hormaris qofka wax weyn gadanayaa sii hormariyo oo iibka kalsooni u noqda.

fariisin¹: m.f.dh eeg fariisi. la-mid: fadhiisin¹.

fariisin²: m.l 1. Meel xoolo ama dad la dejiyey. 2. Hantida ugu horreysa ee macallin quraan laga siiyo arday markaas loo keenay. 3. Dhanka laga fariisto lo'da marka la lisayo. 4. Mingis-seeridda marxaladda labaad. la-mid: fadhiisin².

m.l 1. Meel xoolo ama dad la dejiyey. 2. Hantida ugu horreysa ee macallin quraan laga siiyo arday markaas loo keenay. 3. Dhanka laga fariisto lo'da marka la lisayo. 4. Mingis-seeridda marxaladda labaad. la-mid: fadhiisin.

vl. n. seating, causing to sit; position one sits in while milking a cow; tuition, school admission fee ~ fees; dues

-ka: (magac, lab, keli) sixrid iyo qataarid.

fariisin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, gogol u dhig oo fadhiisi.

fariisin -ta: (magac, dhedig, keli) caano, biyo iyo wixii la mid ah, dareere ahaanta ka bi'in.

fariisin -ka: (magac, lab, keli) horumaris qofka wax weyn gadanaya soo hormariyo oo kala iibsiga kalsooni u noqda. Dh: carbuun.

fariisin -ka: (magac, lab, keli) lacag ama wax kale oo ardayga cusub, oo ay markaas dugsiga ugu horrayso, laga baxsho oo macallinka la siiyo.

fariisin -ka: (magac, lab, keli) lo' iyo wixii la mid ah, docda qofka lisayaa ka fadhiisto. Dh: fadhiisin.

de: seating, causing to sit; position one sits in while milking a cow; [ext.] tuition, school admission fee ~ fees; dues

lx: fariisin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: fariisin

(Gariirid-da)

Qarqaryo ama cabsi ama wax kale la ruxasho, la jarcayn, la qarqarid.

m.f.dh eeg gariir². la-mid: gariir¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qadhqadhyo ama cabsi darteed la jarcayn.

(Garniqid-da)

Gar gelid oo cid ku kala saarid; garsoorid.

m.f.dh eeg garnaq². la-mid: garnaq¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dacwad qaadid; baane qaadid; xaq baadhid oo dad kala saarid.

-da: (magac, dhedig, keli) basbaas kulul oo cuntada lagu daro. Dh: middimiddi, basbaas, barbari.

hariisad -da: (magac, dhedig, keli) cunto qamadi ama heed ka samaysan oo si gaara loo kariyo.

hariisad -da: (magac, dhedig, keli) jaadadka xalwadda middood. Dh: hariiso.

(Maliiqid-da)

(wax qoyan oo adag) si foolxun, korka uga marmarin, uga jiidjiidid, ku dhaamid.

m.f.dh eeg maliiq.

-da: (magac, dhedig, keli) marmarin wax malleelan oogada wax kale lagu dhoodhoobo oo si aan habaysnayn loo marmariyo. Maliqidda xinnaha iyo huruudda la isku malligo dumarku way ka helaan. Dh: dhaboolaqid.

m.f.dh eeg maqiiq². la-mid: maqiiq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhyoon si xoog ah ku marin oo ku jiidhsiin. Baabuurka maqiiqidda ka daa dadbaad jiidhsiine. Dh: matatarid, maqiiqis.

m.dh la-mid: maliilid.

qariibid¹: m.l 1. Cunidda badar, sonkor iyo wixi lamida iyadoo aan la karin la cuno. 2. Q. ah: xoogaa badar, sonkor iyo wixi lamida ah oo aan la karin.

qariibid²: m.f.dh eeg qariib³.

-ka: (magac, lab, keli) cunidda badar, sonkor iyo wixii la mid ah, oo aan la karin.

qariibid -ka: (magac, lab, keli) xoogaa badar, sonkor iwm ah oo aan la karin.

(Qariidid-da)

Badar ama wax la mid ah, ceerin ku cunid.

m.f.dh eeg qariid².

-da: (magac, dhedig, keli) xuduudo wax kala xadeeya samayn. Gumaysigu qariidid ayuu Afrika ku gaybiyay: Dh: xadayn; khariidadayn

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhidhid.

m.dh (-do, m.l) (baayoloji) U jajabnaan dabiici ah oo loogu dhaqmo si gaar ah, taas oo aan koritaankeeda, uga baahnayn barasho waayo aragnimo gaar ah leh. Sidaa darteed waa aqoon dhalasho oo dabeeci ah. la-mid: inistinkt.

m.dh (-do, m.l) (baay.) U jajabnaan dabiici ah oo loogu dhaqmo si gaar ah, taas oo aan koritaankeeda, uga baahnayn barasho waayo aragnimo gaar ah leh. Sidaa darteed waa aqoon dhalasho oo dabeeci ah.

-da: (magac, dhedig, keli) (baaolaji.) u jajabnaan dabiici ah oo loogu dhaqmo si gaar ah, taas oo aan koritaankeedu u baahnayn barasho iyo waayo-aragnimo gaar ah. Sidaa darted waa aqoon dhalasho oo dabeeci ah.

(Rafiiqid-da)

Rafiiq noqosho.

m.f.dh eeg rafiiq².

-da: (magac, dhedig, keli) rafiiq la noqosho.

(Raqiisid-da)

Raqiis noqosho.

m.f.dh eeg raqiis².

-da: (magac, dhedig, keli) wax raqiis ah oo qiimo jaban leh noqosho. Dh: rakhiisid.

m.f.dh eef tariib².

(Xabbisid-da)

Xabbis gelin; xirid.

m.f.dh eeg xabbis².

-da: (magac, dhedig, keli) jeel ku xidhid; xabsi gelin. Dh: xidhid.

m.f.dh eeg xaglis². la-mid: xaglis¹.

-da: (magac, dhedig, keli) neef irmaan dhan keliya ka maalid.

f.g2 (-meeyay, -meysay) Cid wax ay ku xajiimooto marin ama taabsiin.

v. itch, cause itching

(fal) xajiin u yeel; xajiin ku reeb. Ha is xoqee xajiimee. Dh: xajiimey.

de: itch, cause itching

initial: x

lx: xajiimee

pd: (xajiimeeyey)

ps: v2b=tr

key: xajiimee

m.f.dh eeg xammis.

f.g3 (-saday, -satay) Wax xaqiiqdooda helid ama raadin.

f.g3 (-saday, -satay) Wax xaqiiqdooda helid ama raadin. m.f.dh, xaqiiqsasho.

v. verify, ascertain for oneself; assure oneself, trust

-xaqiiqsaday / xaqiisatay: (v) realize (ri-ya-laayz); find out; see the truth; come to understand

(fal) dhacdo ha ku degdegine hubso, ka gun gaadh. Warka aad maqasho intaanad go'aan ka qaadan horta xaqiiqso run ahaantiisa.

xaqiiqso: (fal) rumayso oo wax laguu warramay sida loo sheegay u qaado. Xaqiiqso inu eebbe jiro. Dh: rumayso. Li: shaki.