xarfi — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Hoore kulul ama diirran dabayl ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

v. cool (milk) down; put (liquid) out to cool

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) air (eer); expose so that air can cool

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo ama dareere kale laydha u dhig ha xarfadee. Xarfi caanaha ha qaboobaane. Dh: diir.

waa la naqliyay ✓

1

de: cool (milk) down; put (liquid) out to cool

2

initial: x

3

lx: xarfi

4

pd: (xarfiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xarfi

waa la naqliyay ✓

1

(Xarfin-ta)

2

Caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn, meel neecaw leh dhigid, si ay u qaboobaan, u xarfadaan.

waa la naqliyay ✓

1

xarfin¹: m.f.dh eeg xarfi.

2

xarfin²: m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

waa la naqliyay ✓

Condensation

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn meel neecaw leh dhigid oo ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xarfin.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Arfi

waa la naqliyay ✓

1

m. n. perfume

2

carfi v. put perfume on, make aromatic

waa la naqliyay ✓

name-f to put perfume on; be aromatic. Cf: Carfoon, Udgoon

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make it smell good; perfume (peer-fiyuum)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ama gabadh aad loo jecelyahay oo lagu metelay udgoonka cadarka oo kale ah. Dh: Carfoon.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) udgoonee oo cadar ku shub ama uunsi ku shid.

2

carfi -ga: (magac, lab, keli) laydh udgoon oo laga dhaliyo dareere dhirta laga tuujiyay ama waxyaabo kale oo la isku dardaray.

3

carfi -ga: (magac, lab, keli) ruuxda iyo jiritaanka nolosha.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) 1. Derin, maro iyo wixi lamida daraf u yeelid. 2. Hoore qubid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dafir oo gaashaanka ku dhifo. Eedda iska darfi. Dh: dafir.

2

darfi -da: (magac, dhedig, keli) xaalad markaa lagu jiro. Dh: xilli.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) duurka ka qadhaabasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) saraasadda qawaaniinta ku salaysan dhismaha ereyada xagga samaysankooda iyo xagga isrogroggooda.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta gacanta lagu qabto wareejin. 2. Wax tuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax inta gacanta lagu qabto wareejin. 2. Wax tuurid. m.f.dh, warfin.

waa la naqliyay ✓

v. hurl, throw something with force

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg wadhfi.

waa la naqliyay ✓

1

de: hurl, throw s.t. with force

2

initial: w

3

lx: warfi

4

pd: (warfiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: warfi

waa la naqliyay ✓

1

(Xarbi-ga)

2

Xaraabad.

waa la naqliyay ✓

1

xarbi¹: m.l la-mid: xaraabad.

2

xarbi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid la dagaalamid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid la dagaalamid. m.f.dh, xarbiyid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., masculine: Harbey

waa la naqliyay ✓

1

m. n. war, battle

2

xarbi v. make war, fight, do battle

waa la naqliyay ✓

name-m to make war, fight, do battle. Lit: someone who was born during a memorable battle (Arb)

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) war (woor); combat (kom-baat)-, fighting (faayt-ing) ~ dagaal. Ex: xarbigii labaad ee adduunka; the second world war

2

xarbi: -yey / day: (v) engage in fighting; especially armed battle ~ dagaal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dagaal gal oo weerar iyo difaacba samee. Inta xaqaagu maqan yahay xarbi. Dh: dagaallan.

2

xarbi -ga: (magac, lab, keli) dagaal aan waxba loola kala hadhin. Rag waxa la iskaga ceshaa saw carbiga maaha. Dh: dagaal. Li: nabad.

3

xarbi -ga: (magac, lab, keli) bir yar oo ul leebka yaryar le'eg ah oo qoriga xabbadu ku go'do lagaga soo tuuro.

waa la naqliyay ✓

nickname-m cooler; cooling. Lit: very patient one

waa la naqliyay ✓

1

(Xarfa-da)

2

1. Caws jilicsan oo dhego yaryar oo meelaha riska ah ka baxa; wuxuu yeeshaa sabuul miro yaryar leh (= eesow) oo la cuno.

3

2. Kax bannaan; dibir.

4

3. Kalluunka jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

xarfo¹: m.l 1. Caws jilicsan oo dhego yaryar oo meelaha riska ah ka baxa; wuxuu yeesha sabuul miro yaryar leh oo la cuno. 2. (-ooyin, m.l) Kax bannaan; dibir. 3. Kalluunka jaad ka mid ah.

2

xarfo²: f.mg3 (-faday, -fatay) Hoore dabayl ku qaboobid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] soft grass species

2

xarfo [feminine] n. fish species

3

xarfo v. be put out to cool (of milk ~ liquid)

waa la naqliyay ✓

1

(Harfo) N Digitaria ternata (A.Rich.) Stapf. Gramineae.

2

N Eragrostis cilianensis (All.) Lut. Gramineae.

3

S Eragrostis minor Host. Gramineae.

4

N Eragrostis barrelieri Daveau. Gramineae.

5

N Panicum atrosanguineum A. Rich. Gramineae.

6

N Setaria verticillata (L) Beauv. Gramineae.

7

N Sporobolus ioclados (Trin)Nees. Gramineae.

8

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

9

N Tragus berteronianus Schult. Gramineae.

10

N Tragus racemosus (L)All. Gramineae.

11

N Tripogon subtilissimus Chiov. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) laydhso oo meel neecaw leh ool oo qaboow.

2

xarfo -da: (magac, dhedig, keli) caws jilicsan oo habluhu haylaammada ka samaysan jireen.

3

xarfo -da: (magac, dhedig, keli) kalluunka jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (baayoloji) Iskudhis orgaanig ah oo ka yimaada amiino asiidho isugu xidhmay dariiqadda xarfinta. B.adu waxay isugu xidhmaan si ay u sameeyaan borotiino.

waa la naqliyay ✓

m.dh Lakab qira yar oo fuula hooreyaasha, badanaa dabayshu xarfiso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (baay.) Iskudhis orgaanig ah oo ka yimaada amiino asiidho isugu xidhmay dariiqadda xarfinta. B.adu waxay isugu xidhmaan si ay u sameeyaan borotiino.

waa la naqliyay ✓

Xarfin

waa la naqliyay ✓

Xarfiqa waqtiyeynta caalamlga

waa la naqliyay ✓

Xarfiye

waa la naqliyay ✓

agg. - micna xarfiyan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha ka engeg oo sida koolka iskugu dheg; is qabso.

2

xargag-ga: (magac, lab, keli) isku dheg iyo isqabsi ku dhaca dareeraha badhkood kolka ay laydhi xarfiso. Qabawgii dartii ayaa subaggii oo dhan xargag wada noqday.

3

xargag -ga: (magac, lab, keli) engeg caato darteed. lala engego. Ma xanuunbaa xargagga kuu keenaw Samaaloow. Dh: engeg.

4

xargag -ga: (magac, lab, keli) caleentu marka ay curdinka dhaafto ee adkaato ama gamashido.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarafsi-ga)

2

Xarafsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xarafsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) shaqaysi.

waa la naqliyay ✓

v. maneuver, play skillfully

waa la naqliyay ✓

1

de: maneuver, play skillfully

2

initial: x

3

lx: xariifi

4

pd: (xariifiyey)

5

ps: v2a=

6

key: xariifi

waa la naqliyay ✓

1

(Carfid-da)

2

Ur udgoon soo saarid, ka soo bixid, yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caraf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ur udgoon soo saarid ama yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinaca ka raacid. Dh: feedhsi.

waa la naqliyay ✓

(fal) ixtiraam; muunee.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wąraf². la-mid: werfid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoog u lulmid. Dh: wadhfid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg warfi.

waa la naqliyay ✓

1

Espresso

2

Express

waa la naqliyay ✓

1

Espresso

2

Express

waa la naqliyay ✓

name-m preserver, memorizer

waa la naqliyay ✓

(fal) in ka goo; wax ka masax. Dh: xadaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Xadfid-da)

2

(erey, xaraf) goyn, jarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xadaf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) intii uu ahaa in ka masaxid; badh ka jarid. Dh: goyn, jarid, xadfis.

waa la naqliyay ✓

Qofka mad'habta Xanafiyada haysta; Xanafiyadu waxay ka mid tahay afarta mad'habood oo waaweyn oo Islaamka, waxaana asaasay Imaam Abuu Xaniifa (dhintay 150 Hijri, 767 Miilaadi).

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Qof raacsan mad-habta Imaam Abuu Xaniifa.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Qof raacsan mad-habta Imaam Abu Xaniifa.

waa la naqliyay ✓

m. n. adherent of the Hanafi school of Islamic law ~ jurisprudence

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof mad-habta xanafiyada haysta.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: Maaliki, Mad-hab, Shaafici, Xanbali

3

de: adherent of the Hanafi school of Islamic law ~ jurisprudence

4

initial: x

5

lx: Xanafi

6

ps: n2-m

7

key: Xanafi

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: xarbiyid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xarfad-da) Xariiftan.

2

2. (Xarfad-ka) Xarfasho.

waa la naqliyay ✓

1

xarfad¹: m.l la-mid: xarfasho.

2

xarfad²: m.dh Xeelad qof u suurta gelisa in uu danihiisa si fiican u fushado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xeelad qof u suurta gelisa in uu danihiisa si fiican u fushado.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. tactics, skill, cunning

2

xarfad vl. n. being put out to cool

waa la naqliyay ✓

-da: (n) skill (iskil); plan (palaan); scheme (iskiim); design (disaayn), method (mathad) ~ qorshe, balaan, khiddad, xeel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) sida ay biyuhu sameeyaan kolka ay neecaw yari ku dhacdo ee ay dusha hirarka yaryar ee is daba socda ay ku leeyihiin.

2

xarfad -da: (magac, dhedig, keli) xeelad iyo degdeg maskaxaysan oo wada socda. Dh: xariiftan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xariif-ka)

2

Qof cayaar aad u yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (xarfaan, m.dh) 1. Qof xeelad badan. 2. Qof caqli badan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (xarfaan, m.dh) 1. Qof xeelad badan. 2. Qof caqli badan. m.dh.w, xarfaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. clever person; skilled player

waa la naqliyay ✓

-ka / ta: (n) clever (kalevar)-, ingenious (in-jiiniyas); shrewd (shuruudhf, smart (ismaart) or talented (taalan-tidh) person ~ maskax badan, fahma leh, xeel-dheere

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof waxa uu hayo aad u yaqaan oo ku dheereeya.

2

xariif -ka: (magac, lab, keli) qof xeelad iyo xarfad isticmaala oon sirtiisa loo dhicin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: laacib

2

de: clever person; skilled player

3

initial: x

4

lx: xariif

5

pd: (-ka Pl: xarfaan (ta))

6

ps: n2a-m, n8-m

7

key: xariif

waa la naqliyay ✓

Line

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xariir-ka) a) Caano iyo biyo la isku daro; barax. b) Sarmo indhaha baalkooda hoose, docdiisa gudaha ah oo xagga isha u jeedda, lagu dhigo oo dhiig yar looga keeno (waa farsamo lagu daweeyo xanuun indhaha ku dhaca). c) Summad xoolaha lagu dhigo. d) Hadal la qoonsado oo bareer la isu yiraahdo; (xan iyo xariir).

2

2. (Xariir-ta) a) Dun qurux badan oo jilicsan oo diirdiirxariireeddu samayso. b) Dharka duntaas laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

xariir¹: m.l Caano biyo badan lagu daray; candiid; cindiid.

2

xariir²: m.dh 1. Dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. 2. (-ryo, m.dh) Summad idaha dhegaha looga dhigo oo labo alif ah.

3

xariir³: f.g1 (-ray, -rtay) Barxid (caano). la-mid: xariiri.

waa la naqliyay ✓

1

xąriir¹: m.dh Lafdhabar; arxan. la-mid: xiriir².

2

xąriir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: xiriir³ (3).

waa la naqliyay ✓

1

m.dh 1. Dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. 2. (-ryo, m.dh) Summad idaha dhegaha looga dhigo oo labo alif ah.

2

xąriir¹: m.dh (cilmiga naflayda) Lafdhabar; arxan.

3

xąriir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: xiriir².

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): silk (cloth ~ fabric)

2

xariir m. n., (mass n.): milk diluted with water, milk and water mixed together

3

xariir v. dilute milk with water, put (a lot of) water into milk

4

xariir m. n. method of doctoring diseases of the eye by bleeding

5

xariir v. bleed, doctor an eye disease by bleeding

waa la naqliyay ✓

name-m diluted; silk (cloth~ fabric); bleed, doctor an eye disease by bleeding. Lit: purity. Syn: Xariiro, Xariirre

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) silk (silk)

2

xariir -ka: (n) see [eeg] xiriir -ka

3

xariir -ka: (n) watered milk ~ barax

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil quruxsan oo loo rajaynaayo dabeecad dabacsan sida xariirta oo kale.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) il nabar ku dhacay baalka sare oo xagga hoose ah ka sar oo dhiig isha dhexdeeda ku sii daa. Isha xariir intaanu nabarku bu'da gaadhin.

2

xariir: (fal) caano iyo biyo isku badhax. Caanahu xariir. Dh: badhax.

3

xariir: (fal) summad xariir ah xoolaha ku same Lo'da xariir. Dh: calaamadee, summadee.

4

xariir: (fal) xidhiidh la samee. Aabbo la xariir innoo yimaaddee.

5

xariir -ka: (magac, lab, keli) caano iyo biyo la isku daro. Dh: badhax.

6

xariir -ka: (magac, lab, keli) sarmo indhaha baa kooda hoose docdiisa gudaha ah ee xagga isha jeedda lagu dhigo oo dhiig yar looga keeno.

7

xariir -ka: (magac, lab, keli) hadal lagoonsade badheedh la isku yidhaahdo. Hadalka xanum odhanaaye waa xariir. Li: xan.

8

xariir -ka: (magac, lab, keli) cilaago laba dhina iyo in ka badan ka dhaxaysa. Dh: xidhiidh.

9

xariir -ta: (magac, dhedig, keli) dhar laga sam dun qaaliya oo jilicsan oo ay samayso jaadada dirindiirta jaad ka mid ahi.

waa la naqliyay ✓

1

(Xariifin-ta)

2

1. Xariifnimo iyo tabo lagu wareero, qof, kubbadda cagta (ama mid kale) kula cayaarid; u googgoyn; wareerin.

3

2. (is xariifin) qof wax xariif ku ah, iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xeelad iyo xarfad ujeeddo ku gudasho; si xariifnimo ah u ciyaarid.

2

xariifin -ta: (magac, dhedig, keli) wax xariif ah iska dhigid.

waa la naqliyay ✓