xarfaan

m.f.dh eeg xarfadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) si xariifnimo ah ula ciyaarid. Cali xarfadaynta aad buu u yagaan.

m.f.dh eeg axaran. la-mid: axarnaansho, axranaan, axranaansho.

(Xaarnaan-ta)

Wax xaaran ahaan.

m.f.dh eeg xąaran. la-mid: xąarnaansho.

f. n., [abstract] state of being swept and clean; area ~ something that is swept

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xaadhan oo haran ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan, xaadhnaan, salabaysnaan.

xaarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

de: state of being swept and clean; area ~ s.t. that is swept

initial: x

lx: xaarnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: xaarnaan

(fal) si xeelad iyo maskaxi ku jirto ujeeddadaada u gudo. Ragga xarfaday oo bilaa dhibaato iska dhaaf. Dh: xarfadee.

name-f chopped, slashed

(Xaran-ka)

Xaram.

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaram.

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

m.dh.w eeg alif (4).

f. n., pl. stripes

-ta: (n) [plural of alif] stripes (istraaypis); a strip of cloth worn on a uniform to indicate ranks

-ta: (magacwadareed) derejooyinka ciidanka kuwooda alifka wata sida alifle, laba'alifle iyo saddex'alifle.

de: stripes

lx: alfaan

pd: (-ta Sg: alif)

ps: n8-f-pl

key: alfaan

(Arkaan-ta)

(keli: rukni) rukniyo badan; tiirar.

m.dh.w A.ta islaamka: shanta tiir ee diinta islaanka ku taagan tahay. la-mid: arkaanuislaan.

m.dh.w A.ta islaamka: shanta tiir ee diinta islaanka ku taagan tahay. la-mid: arkaanul-islaan.

f. n., pl. five pillars of Islam

arkaan [feminine] n. section, division (as of the army); department

-ta: (magacwadareed) rukummada shanta ah ee Diinta Islaamka. Shahaadadu waxay ka mid tahay arkaanta Islaamka.

(Arxaan-ka)

Lafdhabar; xiriir.

m.l.w eeg arax.

m. n., pl. vertebrae; backbone, spine; juncture

-ka: (magac, lab, keli) lafta riciraha badan ka kooban ee xidhiidhisa jidhka lafleyda, martana dhabarka. Ninkii baabuurkaka dhacay, arxaanka ayuu ka jabay. Dh: lafdhabarta, xidhiidh.

de: vertebrae; backbone, spine; [fig.] juncture

lx: arxaan

pd: (-ka Sg: arax)

ps: n8-m-pl; n2-m-sg

key: arxaan

m.l la-mid: garaamme.

(Haraan-ka)

Dhar la tolay ama la iibshey cad ka soo haray.

m. n. leftover piece of cloth, remnant

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar la iibshay ama la tolay in yar oo ka soo hadhay.

de: leftover piece of cloth, remnant

lx: haraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: haraan

(Jafaan-ka)

Qalab bir ah ama wax kale, oo geedaha xijiga oo irmaan lagu sarsaro.

m.l (-nno, m.dh) Qalab bir ah ama wax kale, oo geedaha xijiga oo irmaan lagu sarsaro.

m. n. tool used for tapping the gum from incense-trees

-ka: (magac, lab, keli) qalab bir ah oo geedaha xijjiga ee irmaan lagu sarsaro. Dh: migaaf.

de: tool used for tapping the gum from incense-trees

lx: jafaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jafaan

(Karaan-ka)

Awood; karti.

m.l Awood wax qabad.

m.l Awood wax qabad.

m. n. ability

-ka: (n) ability (abiliti); talent (taalant); competence (kam pi tansi) ~ awood -da, karti

-ka: (magac, lab, keli) farsamo iyo tab iyo itaal wax lagu qaban karo. Dh: karti, awood, itaal, tabar, maaro.

de: ability

lx: karaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: karaan

karfan¹: m.dh la-mid: kafan¹.

karfan²: f.g1 (-nay, -ntay) la-mid: kafan².

f. n. white shroud, death cloth

karfan v. wrap a corpse in a shroud ~ death clothes

-ta: (n) shroud (sharaawdh); winding sheet used to wrap a body for burial ~ kafan

-ka: (magac, lab, keli) marada cad ee meydka lagu duubo. Dh: kafan.

-ka: (magac, lab, keli) qof fudfudud oo sidii wax waalan u socsocda. Dh: maraate.

maraan -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh fudfudud oo sidii wax waalan u socsocota. Ta uu qof maraan moodayaa midbay marwo u tahay.

name: Warfa

name-m catapult, restless; slinger, hurler; thrower. Cf: Marraaxaan, Marreexaan, Marriixaan

magac loo bixiyo wiil aan nasasho aqoon oo ma daale ah..

de: Warfa

initial: w

lx: Warfaa

ps: name-m

key: Warfaa

f.mg4 (-naa, -nayd) Ku x.: wax la xadfay ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Ku x.: wax la xadfay ahaansho. m.f.dh, xadfanaan.

(tilmaame) go'an oo la jaray ah; ka magan. Kitaabka labo bog ayaa xadfan.

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar wax la kala boobo oo horay u kala qaadashada lagu tartamo. Dh: xaftan.

-ka: (magac, lab, keli) kala xafid oo wax kala boobid. Carruurtu xaftan ayay ciyaarayaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) go'aan dacwadeed oon xeer iyo qodobbo qaanuun la raacine dan iyo maslaxo kolkaa joogta la eego inta dacwadda daraf ka ahina oggolaato. Dh: xeerjajab.

(Xamaan-ta)

Xamaamo.

m.dh Alaab aan qiimo badan lahayn oo guryaha looga dhaqmo. la-mid: xamaamo.

f. n. furniture, household supplies ~ equipment

-ta: (magacwadareed) alaabta aqalka ee kala duwan. Dh: alaab, agab, maacuun.

de: furniture, household supplies ~ equipment

initial: x

lx: xamaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: xamaan

name-f affectionate

-ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la isku taro oo laba kooxood isku ogyihiin sida baadida oo la isku celiyo.

1. (Xaraar-ka) Dhadhan aan macaaneyn (ama kharaar, qaraar).

2. (Xaraar-ta) Dhagax-nuuradeed.

m.dh (-ro, m.l) 1. Gebi ku yaal babac qar dheer oo badanaa daayeerku ku hoydo habeenkii. 2. la-mid: tarro. Dhagax-nuuradeed.

xarąar¹: m.l 1. Dhadhan aan macayn. 2. Wallac. la-mid: kharaar.

xarąar²: f.g1 (-ray, -rtay) Haweeney wallicid.

xarąar: m.l 1. Dhadhan aan macayn. 2. Wallac. la-mid: kharaar.

m. n. (adj.): bitter taste; bitterness; bitter, acrid, sour

xaraar [feminine] n. limestone

-ka: (n) bitter (bitar) ~ qaraar, kharaar

xaraar -tay: (v) morning sickness; sickness of early pregnancy ~ wallac

(fal) xadhaadh oo cunto ama caleen ku sumaw. Jaadka ku xaraar. Dh: xadhaadh.

xaraar: (fal) jaad bun, shaah ama wax la mid ah u hamuun oo u baaho; xaraaro ha ku hesho oo cas iyo hamaahsi badan yeelo. Bunka u xaraar.

xaraar-ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Bunka xaraar ayaan fuudi kari waayay Dh: qaraar, kharaar, qadhaadh, xadhaadh.

xaraar-ka: (magac, lab, keli) sumaw ama balalood lagu sumoobo oo lagu xadhaadho cunto ama caleen la cuno. Caano ama sharaab badan oo la cabbaa xaraarka way khafiifiyaan. Dh: xadhaadh.

xaraar -ta: (magac, dhedig, keli) jar aad u dheer oo in la fuulaa adag tahay. Xaraar daayeer xoolo ma daaqaan. Dh: jar, qaw.

xaraar-ta: (magac, dhodig, keli) ciid cad oo dhagax nuuradeed ah oo raggu madaxa marsadaan. Dh: darro, malaas.

1. (Xarfad-da) Xariiftan.

2. (Xarfad-ka) Xarfasho.

xarfad¹: m.l la-mid: xarfasho.

xarfad²: m.dh Xeelad qof u suurta gelisa in uu danihiisa si fiican u fushado.

m.dh Xeelad qof u suurta gelisa in uu danihiisa si fiican u fushado.

f. n. tactics, skill, cunning

xarfad vl. n. being put out to cool

-da: (n) skill (iskil); plan (palaan); scheme (iskiim); design (disaayn), method (mathad) ~ qorshe, balaan, khiddad, xeel

-ka: (magac, lab, keli) sida ay biyuhu sameeyaan kolka ay neecaw yari ku dhacdo ee ay dusha hirarka yaryar ee is daba socda ay ku leeyihiin.

xarfad -da: (magac, dhedig, keli) xeelad iyo degdeg maskaxaysan oo wada socda. Dh: xariiftan.

(Xarfin-ta)

Caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn, meel neecaw leh dhigid, si ay u qaboobaan, u xarfadaan.

xarfin¹: m.f.dh eeg xarfi.

xarfin²: m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

m.dh (fiisikis) Dariiqadda ay walaxi kaga beddelanto uumi isuguna bedesho dareere. Dareeruhu, tusaale ahaan, waxa sameeya uumi galey gibilka.

Condensation

-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama wax la mid ah oo aan daboollayn meel neecaw leh dhigid oo ku qaboojin.

(Xaryan-ka)

1. Doonyaha waaweyn jaad ka mid ah, badanaa kuwa shiraacyada badan.

2. Tiro; raxan.

xaryan¹: m.l 1. Xoolo badan. 2. (-nno/-mmo, m.l./dh) Nooc ka mid ah doonyaha waaweyn, siiba kuwa shiraacyada badan leh.

xaryan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Xoolo badan hal mar wada guurid.

m.l 1. Xoolo badan. 2. (-nno/-mmo, m.l./dh) Nooc ka mid ah doonyaha waaweyn, siiba kuwa shiraacyada badan leh.

name: Haryan