Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xaraka-da)

2

1. Xuruufta alifka intooda shaqalka ah.

3

2. Kordhigga iyo hoosdhigga iyo godniinka iyo reebniinka astaamahooda.

4

3. Dhaqdhaqaaq; nuuxnuuxsi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-dyo, m.dh) Dhaqdhaqaaq. 2. la-mid: xarakaad, xarakad. Shaqallo loo yeelo xuruufta carabiga. 3. Xiiso; farax.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (-dyo, m.dh) Dhaqdhaqaaq. 2. la-mid: xarakaad, xarakad. Shaqallo loo yeelo xuruufta carabiga. 3. Xiiso; farax.

waa la naqliyay ✓

f. n. sign in Arabic writing indicating a vowel sound

waa la naqliyay ✓

-xarakada: (n) diacritic (dhaaya-kiri-tik); diacritical mark; macron (meey-karoori); accent (abksent)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xuruufta alifba'da Carabiga intooda shaqallada ah oo shibbanayaasha lagu shaqlo sida: kordhaw, hoosdhaw iyo godid.

2

xarako -da: (magac, dhedig keli) urur qadiyadu dhaqdhaqaaqa. Gobanimadoonka Jabuuti wuxu ka bilaabmay Xarakadii Shaqaalaha Boorka.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sign in Arabic writing indicating a vowel sound (placed above or below the consonant); See also: xarakad

3

initial: x

4

lx: xarako

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xarako

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaka-da)

2

Dhacaan adag oo afka ka soo baxa oo ka yimaada oogada xuubabkeeda jilicsan kolka ay bukoodaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhacaan adag oo afka ka soo baxa oo ka yimaada oogaada xuubabkeeda jilicsan kolka ay bukoodaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhacaan adag oo afka ka soo baxa oo ka yimaada oogaada xuubabkeeda jilicsan kolka ay bukoodaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): phlegm, sputum

waa la naqliyay ✓

-xaakada: (n) phlegm (faleem)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli)) qandhuuf adag oo ka timaad bacaraarka ama laabta hoose oo midab huruuda leh. Dh: khaakho,

waa la naqliyay ✓

1

cf: candhuufo

2

de: phlegm, sputum

3

initial: x

4

lx: xaako

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-mass

7

key: xaako

waa la naqliyay ✓

1

(Baraka-da)

2

1. Gallad gaar ah oo Ilaah dadka qaarki ama waxyaalo kale, u yeelo; karaamo.

3

2. Badasho, bulaal, taran, barkhad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wanaag loo aayo oo laga helo wax Eebbe ku siiyey sida carruurta, xoolaha iyo wixi lamida; karaamo. 2. Badasho, taran.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wanaag loo aayo oo laga helo wax Eebbe ku siiyey sida carruurta, xoolaha iyo wixi lamida; karaamo. 2. Badasho, taran.

waa la naqliyay ✓

f. n. blessing, divine favor

waa la naqliyay ✓

barakada: (n) [Plural barakooyin-ka] holiness (holinis); glory (galoori)

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho wiil ama gabadh dhalashadeeda la bishaaraystay barako iyo khayr.

2

barako -da: (magac, dhedig, keli) gallad gaar ah, dadka qaar Ilaahay ku mannaysto, dheeri iyo siyaado. Badda iyo buuraha Allaw barako noo geli Dh: karaamo, barkhad, taran, lii, qaneecaad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: blessing, divine favor

3

lx: barako

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: barako

waa la naqliyay ✓

1

(Shaqal-ka)

2

1. Xaraf keligi lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo, sida a, e, i, o, u; xarako.

3

2. Waxa wax loogu dardaro inay qurux u kordhiyaan; sharrax; dahaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarakayn-ta)

2

Xarako ama shaqal u yeelid.

waa la naqliyay ✓

Xarako loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

1

shaqal¹: m.l (shaqallo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

2

shaqal²: m.l (shaqallo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: “a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida”. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid “culus” sida “dųul” (oo ah duullaan u bixid) iyo mid “fudud” sida “duul” (oo ah haadid).

3

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xarako (2).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Xarako loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Far wax xarako loo yeelay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

shaqal¹: m.l (-llo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

2

shaqal²: m.l (-llo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid 'culus' sida 'dųul' (oo ah duullaan u bixid) iyo mid 'fudud' sida 'duul' (oo ah haadid). m.f.dh, shaqlid.

3

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid. m.f.dh, shaqlid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Far wax xarako loo yeelay ahaansho. m.f.dh, xarakaysnaan.

waa la naqliyay ✓

s.f. - dhaqaaq, xarako.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) xuruuf af lagu qoro oo ka kooban shaqallo iyo shibbanayaal ama xarfo iyo xarako. Dh: far.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xarako samee oo socsoco; wax taagan ha ahaan. Bal dhaqdhaqaaq si caafimaadkaaga loo tijaabiyo.

2

dhaqdhaqaaq -a: (magac, lab, keli) xarako ama socsocod iyo taagnaansho la'aan.

3

dhaqdhaqaaq-a: (magac, lab, keli) koox siyaasadeed ama gobanimodoon oo cid mucaarid ku ah. Dh: urur, koox.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhacdo kaa joojiya ama xayira. Dh: xayirid, xidhid, joojin.

2

gabbaanad -ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq iyo xarako.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaqal Carabi ah; xarako la dul dhigo xarfaha Carabiga ah oo bil bidix u jeedda u eg oo sameeya codka (u). Cali godaalka kuma dhawaaqi karo. Dh: godniin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nafley ama wax kale wax ay la socdeen raaciddooda u diid.

2

reeb: (fal) cid wixii ay la socatay ka soo sooc oo gooni u soo saar, ka jooji inuu raaco cid, u diid inuu raaco. Dh: hadhsii. Li: raaci.

3

reeb: (fal) xaraf xarako la'aan ku akhri oo sukuunsii.

4

reeb: (fal) cid buullo ama dhagar kugu sheeganaysa wax ay ku hadho sii. Ninku buullada wuu dhammaystee iska reeb.

5

reeb: (fal) (ka ~) cid fal xun oo ay samaysay ka celi.

6

reeb: (fal) «u ~» farriin, lacag iyo wixii la mid ah, cid meel u dhig.

7

reeb-ka: (magac, lab, keli) neef ama lacag buullada lagu soo afjaro oo bixintiisa ay isku saamaxaan labada dhan ee nabarka is gaadhsiisay.

8

reeb -ka: (magac, lab, keli) xarakada aamusan ee xarfaha af-Carbeedka.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) ciddii uu la socday ka hadhsan; aan ka mid ahayn. Dh: hadhsan.

2

reeban: (tilmaame) dib jirta oo laga tegey ah.

3

reeban: (tilmaame) buullaysan oo mag iyo ducaba la siiyay ah. Ninku wuu reeban yahay oo hadduuu caawa dhinto mag ma leh.

4

reeban: (tilmaame) xarako aan lahayn oo sukuun wato ah. Labo xaraf oo wada reeban isma raacann.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid astaamaha alifba'da ka mid ah. sida: a, b, c, d, dh iyo wixii la mid ah. Habase waa Xaraf ee xarako maaha.

2

xaraf -ka: (magac, lab, keli) geer uu shay leeyhay oo dadka farshaxanku ku xisaab tamaan.

3

xaraf -ta: (magac, dhedig, keli) shaqo xoogsi ah oon kala go' lahayn. Shalay oo dhan ayuu xarafta hayay. Dh: fir.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Guri ka sameysan alwaax dushana jiingad kaga dedan tahay. la-mid: baraakad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Guri ka sameysan alwaax dushana jiingad kaga dedan tahay. la-mid: baraakad.

waa la naqliyay ✓

f. n. wooden house with a tin roof

waa la naqliyay ✓

baraakada: (n) [ Pl. baraakooyin-ka] a wooden house; a house made of wood

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aqal leh sees dhagax ah, intiisa kale se tahay loox iyo jiingad. Baraako ayey galaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden house with a tin roof {It}

2

lx: baraako

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: baraako

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Wax barako yeelasho. 2. Wax tarmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Wax barako yeelasho. 2. Wax tarmid. m.f.dh, barakoobid.

waa la naqliyay ✓

name-m blessed; divine favor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax barako leh noqo. Barakow adeer, waad na badbaadisee

2

barakow -ga: (magac, lab, keli) wax barako leh noqosho.

3

barakow: magac loo baxsho wiil loo rajaynayo khayr.

waa la naqliyay ✓

1

(Xamakow-ga)

2

Geed aan dhulka ka kicin oo leh laamo buurbuuran oo wada hilib iyo biyo ah oo dusha kurtummo yaryar oo badan ku leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed aan dhulka ka kicin oo leh laamo buurbuuran oo wada hilib iyo biyo ah oo dusha kurtummo yaryar oo badan ku leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. short edible plant species

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed aan lahyn jirrid adag oo uu isku taago oo leh laamo buurbuuran oo dhuudhuuban oo wada buruq iyo biyo ah oo dusha xubno yaryar ku leh oo qadhaab ahaan loo cuno. Dh: xangay.

waa la naqliyay ✓

1

de: short edible plant sp.

2

initial: x

3

lx: xamakow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-enum

6

key: xamakow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel quluul ah ka dhaadhac oohoos uga sisibo. Jarka ka xaraaro. Dh: daadeg.

2

xaraaro: (fal) meel tiiri ah fano oo kor u fuul. Xaraaro jiirta. Dh: fano, fuul.

3

xaraaro-da: (magac, dhedig, keli) lulo, caajis iyo hamaahsi madax xanuun la dareemo kolka wax la bartay la joojiyo sida sigaarka, xawsada, jaadka iyo waxyaale kale oo la mid ah. Niyada ayaan jaad ka jaroo xaraaro ima hayso. Dh: hamuun, baahi.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax kulul ama diirran si ay u qaboobaan dabayl u dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. put (milk) in a cool place, put (liquid) out to cool (down)

waa la naqliyay ✓

(fal) shaqayso oo muruqaaga maal. Intaad baryootami lahayd xarafso. Dh: xoogso.

waa la naqliyay ✓

1

de: put (milk) in a cool place, put (liquid) out to cool (down)

2

initial: x

3

lx: xarafso

4

nt: xarafsad (ka) [vn-m], xarafsasho (/da) [vn-f], xarafsi (ga) [vn-m]; Contrast: xarfo

5

pd: (xarafsaday)

6

ps: v3a=tr

7

key: xarafso

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xarako (2).

waa la naqliyay ✓

f. n. movement, procedure, commotion; military operation

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: movement, pro-cedure, commotion; [ext.] military operation See also: xarako

3

initial: x

4

lx: xarakad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: xarakad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xarako iyo dhaqdhaqaaq aad macmiilka ku soo jiidato u yeel. Dh: xarakaday. xarakadee

2

xarakay: (fal) erey ama weedh Carabi ah xarako u yeel oo kordhow, hoos dhow ama godaan u yeel. Dh: xarakee, xarakadee.

3

xarakay: (fal) qurxi oo farshaxan wanaagsan u yeel. Saalka xarakay galabta xaflad ayaa jirtee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-keeyay, -kaysay) Xarako u yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-keeyay, -kaysay) Xarako u yeelid. m.f.dh, xarakayn.

waa la naqliyay ✓

v. insert the vowel signs, put diacritics (in Arabic writing)

waa la naqliyay ✓

-yey / xarakeysay: (v) mark with a diacritical mark; usually in reference to the Arabic writings

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xarako kordhax, hoosdhaw, godniin iyo reebid u samee. Aayadda xarakee.

2

xarakee: (fal) soo jiidasho iyo xayaysiis badan samee.

3

xarakee: (fal) farshaxan qurxoon iyo sharraxaadu samee.

waa la naqliyay ✓

1

de: insert the vowel signs, put diacritics (in Arabic writing)

2

initial: x

3

lx: xarakee

4

pd: (xarakeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: xarakee

waa la naqliyay ✓

1

(Xarraga-da)

2

1. Hab wixii arkaa u bogaan oo ama loo socdo ama loo qaato dhar cusub ama qaali ah ama si gaar ah loo jaangooyey ama loo tolay; mardaaddi; xashaash; shoob.

3

2. Qurux; wanaag.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hab wixii arkaa u bogaan oo ama loo socdo ama loo qaato dhar cusub ama qaali ah ama si gaar ah loo jaangooyay ama loo tolay; mardaaddii; xashaash; shoob. 2. Qurux; wanaag.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hab wixii arkaa u bogaan oo ama loo socdo ama loo qaato dhar cusub ama qaali ah ama si gaar ah loo jaangooyay ama loo tolay; mardaaddii; xashaash; shoob. 2. Qurux; wanaag.

waa la naqliyay ✓

f. n. elegance, finery, splendor; refinement, pride

waa la naqliyay ✓

nickname-m elegance, finery, splendor; refinement, pride. Cf: Mardaadi, Maruudi, Jooqle

waa la naqliyay ✓

-xarragada: (n) elegance (ela-gansi); grace (gareeysf, urbanity (ur-baanati); elegance of style or manner

waa la naqliyay ✓

naanays loo bixiyo wiil ama gabadh xarrago baan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) edeb darro iyo daandaansi aan sabab lahayn oo dadka kale loola tego. Dh: gardarro, xadgudub.

2

xarrago -da: (magac, dhedig, keli) qaab qurxoon oo lebbiska la sito iyo habka loo socdaaba uu dadka arkaya soo jiito. Dan iyo xarrago isweyday. Xarragooy xus igu tuur, kibiroow kab ii geli.

waa la naqliyay ✓

1

cf: luuli, mardaaddi, qurux; shaxartaan

2

de: elegance, finery, splendor; refinement, pride

3

initial: x

4

lx: xarrago

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xarrago

waa la naqliyay ✓

v. find, see for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: find, see for oneself rw: arag

2

lx: arko

3

pd: (arkaday)

4

ps: v3a=

5

key: arko

waa la naqliyay ✓

1

(Raka-da)

2

1. Dhis loo sameeyey in korkiisa laysku taago ama lagu fariisto ama lagu nasto.

3

2. Dhis qoryo ah, oo dadka meelaha kore dhisayaa isku taagaan.

4

3. Kaabad; raar; sallo.

5

4. Cagasaar kasta.

6

5. Meel ciriiri ah; dhudhub.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meel sare oo ku taal dusha geed, dhismo iyo wixi lamida oo wax la saarto ama la fuulo. 2. Meel ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meel sare oo ku taal dusha geed, dhismo iyo wixi lamida oo wax la saarto ama la fuulo. 2. Meel ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. platform, shelf, scaffolding

waa la naqliyay ✓

name-f platform, shelf, scaffolding

waa la naqliyay ✓

-rakada: (n) 1. a platform built for sitting, standing or resting. 2. scaffold (iskaar-fooldh)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ab oo labo dhagax u dhaxaysa oo sida looga baxa adag tahay. Dh: rake.

2

rako -da: (magac, dhedig, keli) dhis korkiisa lasku taago ama lagu fariisto oo lagu nasto

waa la naqliyay ✓

1

de: platform, shelf, scaffolding

2

lx: rako

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: rako

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Hadal ama qoraal gogoldhig u samaysasho. 2. Ka sii a.: wax in ay dhacayaan la filayo ka afeefsasho. 3. Xoola la waraabiyey inta aanay rakaadan daaq tegid.

waa la naqliyay ✓

v. begin, introduce

waa la naqliyay ✓

-arartay / araratay: (v) make an introduction or preface

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arar jeedi; hadalkaaga ama qoraalkaaga hordhac u yeel. Dh: araaro.

2

araro -ha: (magac, lab, keli) hareeraha dooxada, ama halka la degan yahay meelaha u dhowdhow. Araraha intaan marahayey igu arkaayeene. Dh: hareeraha.

waa la naqliyay ✓

1

de: begin, introduce

2

lx: araro

3

pd: (arartay)

4

ps: v3b=

5

key: araro

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baakad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baakad.

waa la naqliyay ✓

f. n. parcel, package

waa la naqliyay ✓

-baakadda: (n) parcel (paarsal); package (paakeeyj); packet (paakit)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baakad.

waa la naqliyay ✓

1

de: parcel, package

2

lx: baako

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: I want to send this parcel to Rome.

6

xv: Waxaan rabaa inaan baakadan u diro Rooma.

7

key: baako

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho. m.dh, barkasho.

waa la naqliyay ✓