xaraf — Macnaha & Turjumaada

1

(Xaraf-ka)

2

Mid kasta oo astaamaha alifka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rfo, m.l/xuruuf, m.dh) Alifka af lagu qoro ereyadiisa mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rfo, m.l/xuruuf, m.dh) Alifka af lagu qoro ereyadiisa mid ka mid ah. m.dh.w, xuruuf.

waa la naqliyay ✓

m. n. letter of the alphabet

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. letter (le-tar); character (ka-raaktar). 2. word (woordh) ~ erey, kalmad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid astaamaha alifba'da ka mid ah. sida: a, b, c, d, dh iyo wixii la mid ah. Habase waa Xaraf ee xarako maaha.

2

xaraf -ka: (magac, lab, keli) geer uu shay leeyhay oo dadka farshaxanku ku xisaab tamaan.

3

xaraf -ta: (magac, dhedig, keli) shaqo xoogsi ah oon kala go' lahayn. Shalay oo dhan ayuu xarafta hayay. Dh: fir.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: alifba'

3

de: letter of the alphabet

4

initial: x

5

lx: xaraf

6

pd: (-ka Pl: xarfo (/ha), xuruuf (ta))

7

ps: n3-m, n8-m

8

key: xaraf

waa la naqliyay ✓

حرف

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta tigaadda kolka ay lo'du cunayso ama majo lagu haamayo. Lo'dii oo wabax ah ayaa tigaaddii xaaf xaaf ka siisay. Dh: hamham.

2

xaaf: (ereycodeed) erey lagu asteeyo jabaqta wax fudud oo degdeg loo qaado. Dh: xaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraf-ka)

2

Biyo, qabow darti la guntama, oo sida dhalada u iftiima oo u dhalaala.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Biyo, qabow awgiis adke isku beddeley. 2. B. ah: wax aad u qabow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) 1. Biyo, qabow awgiis adke isku beddeley. 2. B. ah: wax aad u qabow.

waa la naqliyay ✓

Ice

waa la naqliyay ✓

Snow, Ice

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): ice, snow, sleet, hail

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. ice (aays) Ex: warshadda barafka; ice factory. 2. snow (isnoow)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biyo qabaw dartii la fadhiistay oo dhagaxoobay. Waan surmiyey biyaha baraf iigu rid.

waa la naqliyay ✓

1

de: ice, snow, sleet, hail

2

lx: baraf

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

key: baraf

waa la naqliyay ✓

جَمَدَ، جَلِيدٍ، ثَلْجِ

waa la naqliyay ✓

1

(Caraf-ta)

2

Ur la jeclaysto; udug; udgoon.

waa la naqliyay ✓

1

caraf¹: m.dh Ur udgoon oo la jeclaysto.

2

caraf²: f.mg1 (-rfay, -raftay; -rfi) Ur carfoon soo udgid.

waa la naqliyay ✓

1

caraf¹: m.dh Ur udgoon oo la jeclaysto.

2

caraf²: f.mg1 (-rfay, -raftay; -rfi) Ur carfoon soo udgid. m.f.dh, carfid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. fragrance, sweet odor; perfume

2

caraf v. be fragrant

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a pleasant odor; aroma (a-rooma); fragrance (fareey-gransi); sweet smell. Syn: bouquet, perfume, redolence, scent *

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si udgoon u ur; ur udgoon soo saar oo soo bixi.

2

caraf -ta: (magac, dhedig, keli) laydh yar oo debacsan oo la jeclaysto oo noolaha, dhirta iyo dareeraha qaarkood laga helo. Caraf ayaa ii uraya. Dh: udgoon, udug, carfi. Li: qudhmuun, qadhmuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Daraf-ka, Daraf-ta)

2

Dhinac, dacal; doc; baal; gees; barbar.

waa la naqliyay ✓

m. l/dh (-rfo, m. l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-rfo, m.l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective], [collective] edge, side, corner, direction; limit, extremity; party (to a contract)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. comer (koorner)~ gees 2. side (saaydhy edge (eej) ~ dacal, hareer, doc

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hareerta walax ama meesha ugu baallaysa. Dh: dacal, dhinac, fay, barbar.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side, corner, direction; limit, extremity; party (to a contract)

2

lx: daraf

3

pd: (-ka ~ -ta Pl: darfo (/ha), duruuf (ta))

4

ps: n2-m, n3-f, n8-m/f

5

key: daraf

waa la naqliyay ✓

1

(Jaraf-ka)

2

Timo gaaban oo gabdhuhu deystaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Gabar yar oo dhawaan la gudey timaha u soo baxa. 2. Haruubka, dhiisha iyo wixi lamida salkooda hoose.

waa la naqliyay ✓

m. n. girls' short hair style

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timo gaaban oo dumarku daystaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: girls' short hair style

2

lx: jaraf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: jaraf

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qaraf-ka) Kabriid; tarraq.

2

2. (Qaraf-ta) Qori xalleefsan oo ciidda lagu guro; digaxaar.

waa la naqliyay ✓

1

qaraf¹: m.l (-fyo, m.dh) Kabriid; tarraq.

2

qaraf²: m.l/dh.u Qori xalleefsan oo ciidda digada xoolaha iyo wixi lamida lagu guro; digaxaar.

3

qaraf³: m.dh (-rfo, m.dh) Weel qori ka samaysan oo kaadida geela iyo goggobada lagu qamiiriyo marka xoolaha la dhayayo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] match; matches

2

qaraf [feminine] n. sweeper ~ homemade-broom made of brushwood

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, kel) xarriiq yar oo ciddi ama wax kale ah.

2

qaraf -ka: (magac, lab, keli) qoryo yaryar oo afka baaruud ku leh oo dab laga shito. Qarafii keen aan dabka huriyee. Dh: kabriid, tarraq.

3

qaraf -ka: (magac, lab, keli) qori xalleefsan oo ciidda iyo wixii la mid ah lagu guro. Qarafka qaad oo adhiga saalada ka qur. Dh: digaxaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Waraf-ka)

2

1. Qalab waayadii hore lagu isticmaali jirey oo dhagxanta lagu tuuri jirey; wuxuu ka samaysan yahay cad yar oo harag ah iyo xargo labada dhinac kaga xiran; inta dhagaxa cadka haragga ah la kor saaro, oo labada xarig afkooda gacanta lagu qabto baa xoog loo wirfiyaa oo dabadeed xarigga dhud la sii daayaa, si dhagaxu isagoo tuuryo ah oo xoog u xiima haya, meeshii lala rabey ugu dhaco.

3

2. () Weref.

waa la naqliyay ✓

1

waraf: m.l (-fyo, m.dh) Xarig qaylo dheer oo lagu ilaalsho beeraha; qawle; jacle; jeedalqawle.

2

wąraf¹: m.l Welwel ama xanuun lala seexan waayay. la-mid: weref¹.

3

wąraf²: f.mg1 (-rfay, -rafday; -rfi) Welwel ama xanuun la seexan waayid. la-mid: weref².

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Xarig qaylo dheer oo lagu ilaalsho beeraha; qawle; jacle; jeedalqawle.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sling, catapult

2

waraf v. be restless

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slingshot (isling-shat); sling (is ling); catapult (kata-poolt) ~ wadhaf, weref

waa la naqliyay ✓

مِقْلَاعَ آلَةٌ لِقَذْفِ الْحِجَارَةَ

waa la naqliyay ✓

1

(Xadaf-ka)

2

Goynta erey ama xaraf la gooyo.

waa la naqliyay ✓

1

xadaf¹: m.l (naxwe) Goyn shaqal ka mid ah erey. Tusaale: “garab + o -> garbo”.

2

xadaf²: f.g1 (-dfay, -daftay; -dfi) Xaraf ama erey ka tegid.

waa la naqliyay ✓

1

xadaf¹: m.l (naxwe) Goyn shaqal ka mid ah erey. Tusaale: 'garab + o -> garbo'.

2

xadaf²: f.g1 (-dfay, -daftay; -dfi) Xaraf ama erey ka tegid. m.f.dh, xadfid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. contraction, elision (of a word); ommission (of a letter) {grammar}; condensation (of a story)

2

xadaf v. omit, contract, elide, condense

waa la naqliyay ✓

1

(fal) goo ama wax ka jar. Su'aalaha soo noqnoqda iska xadaf.

2

xadaf -ka: (magac, lab, keli) goynta weedh erey ama xaraf la gooyo. Tixdii gabayga ahayd wax xadaf ah laguma samayn. Dh: qoyn.

waa la naqliyay ✓

v. dig up ~ loosen (soil), plow up

waa la naqliyay ✓

1

de: dig up ~ loosen (soil), plow up Contrast: xagaaf

2

initial: x

3

lx: xagaf

4

pd: (xagfay)

5

ps: v1=tr

6

key: xagaf

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaf-ta)

2

Dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Taag taag yaryar oo soofe iyo wixi lamida ay leeyihiin oo dhaawaca wixii lagu xoqo; dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Taag taag yaryar oo soofe iyo wixi lamida ay leeyihiin oo dhaawaca wixii lagu xoqo; dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] roughness (of surface), harshness (to the touch)

waa la naqliyay ✓

1

nickname-m roughness, harshness. Lit: troublesome

2

Carabi: name-m true believer

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) coarseness (koors-nes); roughness (raf-nes); especially to the touch; lack of smoothness

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhib badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) buurbuur aad u yaryar oo jidhiidh ah oo ku hadha biraha afkooda kolka soofaha la mariyo. Dh: rabin.

2

xanaf -ta: (magac, dhedig, keli) hafeef jidhka korkiisa laga dareemo oo nabar ama wax dubka lagu jiiday oo cusubi uu keeno. Dh: carcar.

3

xanaf -ta: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo huruuruc ah sida: xajiinta.

waa la naqliyay ✓

1

de: roughness (of surface), harshness (to the touch)

2

initial: x

3

lx: xanaf

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xanaf

waa la naqliyay ✓

1

(Xarad-ka)

2

Muuqaallo ka samaysan xarriiqo iyo astaamo oo wax la qurxinayo korkiisa lagu dhigo ama lagu qoro; naqash (ama xarar).

waa la naqliyay ✓

m.l Muuqaallo ka samaysan xarriiqo iyo astaamo oo wax la qurxinayo korkiisa lagu dhigo ama lagu qoro; naqash. la-mid: xarar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaram-ka)

2

1. Meel barakaysan oo Ilaah dhawray; meelaha loo xajiyo; Maka iyo Madiina (Xarameyn).

3

2. Guriga docdiisa dhawran oo dumarku joogo, dumarka meeshaas jooga laftooda; (ama xaran, xarun).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xaran.

waa la naqliyay ✓

m. n. holy place (in Mecca ~ Medina), place of pilgrimage

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) sanctuaries (sang-shu-wans) of Mecca and Al-Madina; holy places of Mecca and Al-Madina

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meelaha barakaysan ee Maka iyo Madiina.

2

xaram -ka: (magac, lab keli) guriga docdisa dhawran ee dumarku joogo. Dh: xaran, xarun.

waa la naqliyay ✓

1

a: xaran (ka)

2

cf: xarun

3

de: holy place (in Mecca ~ Medina), place of pilgrimage

4

initial: x

5

lx: xaram

6

pd: (-ka)

7

ps: n0-m

8

xv: Arabic

9

key: xaram

waa la naqliyay ✓

1

(Xaran-ka)

2

Xaram.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel barakaysan oo cibaadeysi loo tago sida Kacbada iyo masjidka Madiina. la-mid: xaram.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg xaram.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarar-ka)

2

1. Geed-abaareed weynaada oo laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto.

3

2. Naqash (ama xarad).

waa la naqliyay ✓

1

xarar¹: m.l 1. Geed-abaareed weynaada oo laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto. 2. (-rro, m.dh) Naqash.

2

xarar²: f.g1 (-rdhay, -rartay; -rdhi) Wax xarar ku dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-rdhay, -rartay; -rdhi) Wax xarar ku dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pattern; decoration, carving, etching; trademark

2

xarar v. decorate, carve, sculpt, etch

3

xarar: m. n., [collective] large tree species, with hard wood suitable for construction

waa la naqliyay ✓

Terminalia spinosa 10

waa la naqliyay ✓

1

(Arar) C, S, May Terminalia spinosa Engl. Combretaceae.

2

C Terminalia polycarpa Engl. & Diels. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naqhsad iyo farshaxan qurxoon u yeel. Rixliga si fiican u xarar.

2

xarar-ka: (magac, lab, keli) naqshadayn kala midab ah ama liiman qurxoon oo qoraal la xarakeeyey ah. Weysooyinka iyo rixliyada waxa lagu samayn jiray xarar aad u qurxoon. Dh: naqash, naqshad, xarar, xaradh.

3

xarar -ka: (magac, lab, keli) geed abaareed weynaada oo laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto. Shaxda xarar ka dhig.

waa la naqliyay ✓

Meerisyo soo baxsan iyo kuwo ceshoon ee suga ama hantida shayga lagu qabto Waxaa xarar leh iskuruugga baanadlabeebta, kelbedda, soofaha, birqallaca iwm.

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

(Ba')

2

Xarafka labaad oo Alifka Soomaalida; waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(cayn, ca'*)

2

Xarafka saddexaad oo Alifka Soomaalida; waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayn-ka)

2

1. Magaca xarafka saddexaad oo Alifka Soomaalida; (c).

3

2. Jaad; nooc: namuun.

4

3. Xarig awrta raran bogga lagaga xiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Deel, Da'*)

2

Xarafka afraad oo Alifka Soomaalida. Waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(Deel-ka)

2

Xarafka afraad oo alifka Soomaalida magaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Deelqaaf-ka)

2

1. Gefka gabayada iyo heesaha iyo waxyaalaha kaloo la tirsho oo xarafka ku dhisan.

3

2. Labo waxyaalood oo aan isu dhoweyn isu keenid.

4

3. Hadal meelkadhac ah.

waa la naqliyay ✓

1

(e')

2

Xarafka shanaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-e: (-ee)

4

Hadallo ama tixo bay xiriirisaa, kol ay erey ku dabakaran tahay iyo kol ay gooni isu taagto, labadaba waa leedahay; (sida: Waa Liibaane u yeer; ama: Waa Liibaan ee u yeer).

waa la naqliyay ✓

1

1. Tiraab xiriiriya ereyada iyo tixaha hawraarta: oo; -e. (Nin wanaagsan ee geesi ah).

2

2. Xarafka e oo dheer; (ē).

waa la naqliyay ✓

1

(Fa')

2

Xarafka lixaad oo Alifka Soomaalida. Waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(ga')

2

Xarafka 7d oo alifka Soomaalida. Waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Googgaala-ha)

2

Hadal gaaban oo sida maahmaahda xaraf ku dhisan oo laysku xiro; habkiisu waa sidaan: — Qofka wax xiraya: googgaa; — Qofka la xirayo: cadale (ama wax kale); — Qofka wax xiraya: col ku diley ciidan mood; — Qofka la xirayo: waa qodaxda.

waa la naqliyay ✓

1

(ha')

2

Xarafka siddeedaad oo alifka Soomaalida. Waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(Higgaadin-ta)

2

Erey qoran ama aan qorrayn, inta xaraf xaraf loo sheego, kicin, akhriyid.

waa la naqliyay ✓

1

(i')

2

1. Xarafka sagaalaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

2. Uyaalka qofka hore oo keli ah oo wax la taarana hayo oo falku xaggiisa aada hayo; aniga.

4

-i: ereyada ay raacdo, kuwa ugu badani waa — 1. Tilmaanta magaca wax laga sheegayo ama lagu sheegayo (oo kolka uusan tilmaanta wadan oo keligiis yahay qaata qodobbada -ku, -tu iyo wixii ka farcama) sida 'wiilka wanaagsan - wiilka wanaagsani waa walaalkay, waa Soomaali, waa uu bukaa, waa uu shaqeeyaa; naagta quruxda badani waa boqorad; ninka deeqsiga ah wax buu bixiyaa; ... 2. Waxay kaloo raacdaa magacyada dheddig, oo kelida ah, oo shibbane ku dhammaada, oo aan qodob wehelin, magacyadaas oo iyaguna ah kuwo wax laga sheegayo ama wax lagu sheegayo (dani waa seeto; lafi ma jabin; doodi ma furna; ...). 3. Haddii magaca tilmaanta wax la taaranayo oo falku xaggiisa aadayo, -i(du) markaas raaci mayso, oo la oran kari mayo: wiilkaasi u yeer; libaaxaasi dil; inankaasi anigaa dhalay; hashaasi lis. Waxay la macne tahay -u.

waa la naqliyay ✓

1

(jiim; ja'*)

2

Xarafka tobnaad oo alifka Soomaalida. Waa shibbane.

waa la naqliyay ✓