Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

name-m bitter taste; bitterness; acrid; sour. Lit: he whose enemy grieved at his birth while his parents and kinsmen were over-joyed

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil xilliguu dhashay cadawga reerkoogu jabay ama la rajaynayo inuu noqodo geesi xadhaadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Araara-ha)

2

Labo qolo oo dagaallamaya oo la kala joojiyo; dagaaljoojis.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Kala joojinta iyo maslixidda dad dagaalamaya. la-mid: araari.

waa la naqliyay ✓

vl. n. end of fighting, cease-fire; mediation

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhexdhexaadin iyo dagaaljoojis; labo qolo oo dagaalamaya oo la kala joojiyo. Dh: araarse.

waa la naqliyay ✓

1

de: end of fighting, cease-fire; mediation

2

lx: araare

3

pd: (/ha)

4

ps: vn-m

5

key: araare

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xaraar-ka) Dhadhan aan macaaneyn (ama kharaar, qaraar).

2

2. (Xaraar-ta) Dhagax-nuuradeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Gebi ku yaal babac qar dheer oo badanaa daayeerku ku hoydo habeenkii. 2. la-mid: tarro. Dhagax-nuuradeed.

waa la naqliyay ✓

1

xarąar¹: m.l 1. Dhadhan aan macayn. 2. Wallac. la-mid: kharaar.

2

xarąar²: f.g1 (-ray, -rtay) Haweeney wallicid.

waa la naqliyay ✓

xarąar: m.l 1. Dhadhan aan macayn. 2. Wallac. la-mid: kharaar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): bitter taste; bitterness; bitter, acrid, sour

2

xaraar [feminine] n. limestone

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) bitter (bitar) ~ qaraar, kharaar

2

xaraar -tay: (v) morning sickness; sickness of early pregnancy ~ wallac

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhaadh oo cunto ama caleen ku sumaw. Jaadka ku xaraar. Dh: xadhaadh.

2

xaraar: (fal) jaad bun, shaah ama wax la mid ah u hamuun oo u baaho; xaraaro ha ku hesho oo cas iyo hamaahsi badan yeelo. Bunka u xaraar.

3

xaraar-ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Bunka xaraar ayaan fuudi kari waayay Dh: qaraar, kharaar, qadhaadh, xadhaadh.

4

xaraar-ka: (magac, lab, keli) sumaw ama balalood lagu sumoobo oo lagu xadhaadho cunto ama caleen la cuno. Caano ama sharaab badan oo la cabbaa xaraarka way khafiifiyaan. Dh: xadhaadh.

5

xaraar -ta: (magac, dhedig, keli) jar aad u dheer oo in la fuulaa adag tahay. Xaraar daayeer xoolo ma daaqaan. Dh: jar, qaw.

6

xaraar-ta: (magac, dhodig, keli) ciid cad oo dhagax nuuradeed ah oo raggu madaxa marsadaan. Dh: darro, malaas.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m.l Nolol barwaaqo, caafimaad iyo nabadgalyo leh. la-mid: baraaro.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] prosperity, well-being

waa la naqliyay ✓

(Barare) May Asparagus africanus Lam. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

-baraaraha: (n) the condition of being prosperous; prosperity (paroos periti)~ baraaro, nimco

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo, wanaag iyo nabad. Dh: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

1

a: baraaro

2

de: prosperity, well-being

3

lx: baraare

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-abs

6

key: baraare

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) duco iyo sadaqad cunto loo karsho. Dh: casuumad, daqar.

waa la naqliyay ✓

1

(Karare) N Croton Giilletti Hutch & Bruce Euphorbiaceae.

2

N, C Sterculia rhynchocarpa K.Schum. Sterculiaceae.

3

NFD, S Sterculia africana (Lour) Fiori Sterculiaceae.

4

NFD, S Sterculia rhynchocarpa K.Schum. Sterculiaceas.

waa la naqliyay ✓

1

(Taraara-ha)

2

1. Kurta dumarka uurka lihi bisha sagaalaad samaystaan.

3

2. Duco; Allaabbari.

waa la naqliyay ✓

m.l Duco dumarka uurka lihi marka sidkoodu soo dhawaado samaystaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Duco dumarka uurka lihi marka sidkoodu soo dhawaado samaystaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. pre-delivery ceremony

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg taraaraysi.

waa la naqliyay ✓

1

de: pre-delivery ceremony

2

initial: t

3

lx: taraare

4

pd: (/ha)

5

ps: n-m

6

see: taraarayso

7

key: taraare

waa la naqliyay ✓

1

(Xafaara-ha)

2

Raadka iyo diifta cudurku reebo, oo baanta u baahan.

waa la naqliyay ✓

m.l Diifta iyo tabardarrada bugtadu reebto oo baanta u baahan.

waa la naqliyay ✓

m.l Diifta iyo tabardarrada bugtadu reebto oo baanta u baahan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] signs left behind by a sickness, traces of a disease

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) raadka iyo diifta cudurku reebo oo baanta u baahan. Xafaare ayaa ku sii hadhay waranse wuu ka go'ay: Dh: diif.

waa la naqliyay ✓

1

de: signs left behind by a sickness, traces of a disease (i.e., after convalescence the remaining problems that need care and attention, special diet, etc.)

2

initial: x

3

lx: xafaare

4

pd: (/ha)

5

ps: n-m-col

6

key: xafaare

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dagaal dheeraaday. Dh: dagaal. Li: nabad.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof buka ama dhaawac ah baanin. 2. la-mid: kharaari. Wax qaraar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

v. make bitter ~ sour

waa la naqliyay ✓

1

(fal) khadhaadh ka dhig. Bunka adkee oo xaraari. Dh: qadhaadhee.

2

xaraari: (fal) wax sumaysan dawo sunta ka fadhaxda sii. Dh: balalatir, xadhaadhi.

3

xaraari: (fal) cunto lagu xadhaadho sii oo wax balalooday ka dhig. Dh: xadhaadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: kharaari

2

de: make bitter ~ sour

3

initial: x

4

lx: xaraari

5

pd: (xaraariyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: xaraari

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel quluul ah ka dhaadhac oohoos uga sisibo. Jarka ka xaraaro. Dh: daadeg.

2

xaraaro: (fal) meel tiiri ah fano oo kor u fuul. Xaraaro jiirta. Dh: fano, fuul.

3

xaraaro-da: (magac, dhedig, keli) lulo, caajis iyo hamaahsi madax xanuun la dareemo kolka wax la bartay la joojiyo sida sigaarka, xawsada, jaadka iyo waxyaale kale oo la mid ah. Niyada ayaan jaad ka jaroo xaraaro ima hayso. Dh: hamuun, baahi.

waa la naqliyay ✓

1

(Xawaara-ha)

2

Orod si gaar ah loo ordo.

waa la naqliyay ✓

m.l Orod si gaar ah loo ordo.

waa la naqliyay ✓

m.l Orod si gaar ah loo ordo.

waa la naqliyay ✓

m. n. galloping, running, fast pace; speed, velocity {physics}

waa la naqliyay ✓

-xawaaraha: (n) the act of moving fast; speed (ispiidhy, velocity (valoo-siti); swiftness (iswift-nes) ~ xawlli

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cabbir lagu qiyaaso inta uu yahay degdegga socod ama orod meel lagu tegaa. Dh: orod, degdeg.

2

xawaare -ha: (magac, lab, keli) fogaanta ay sameyso walax socotaa halbeeg ammineed kiiba.

waa la naqliyay ✓

1

de: galloping, running, fast pace; [ext.] speed, velocity {physics}

2

initial: x

3

lx: xawaare

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: xawaare

waa la naqliyay ✓

(Hararshe) C Helichrysum glumaceum DC. Compositae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) labo shey oo la isbarbar dhigayo, la isku dhoweyo.

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto duco looga jeedo, samee. Dh: casuumee.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meerayaasha dhulka ku meera midkood oo u dhexeeyaa cirjeexda, dhulka iyo mushtar ama mariikh. Farraaraha raggaa tagay iskamaysan fuuline farsamay ku gaadheen.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) caawiye; kaalmeeye.

waa la naqliyay ✓

(fal) kaydi oo isticmaalkiisa mar dambe u riix oo dib u dhigo. Xakaaree hadhuudhka oo bohosha ku rid. Dh: kaydi, xakir.

waa la naqliyay ✓

1

a: kharaar ~ qaraar

2

de: bitter taste; bitterness; [atr.] bitter, acrid, sour

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xaraar

6

pd: (-ka)

7

ps: n2-m

8

key: xaraar_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: nuurad

2

de: limestone

3

hm: 2

4

initial: x

5

lx: xaraar

6

pd: (-ta)

7

ps: n1-f

8

key: xaraar_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraarad-da)

2

1. Finaan yaryar oo waqtiga kulul dadka ka soo yaaca.

3

2. Haalaati; hamuun.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Firiiric yaryar oo jirka dadka ka soo baxa waqtiyada kulaylku jiro. 2. Tebidda la tebo wax loo baahanyahay sida shaaha, jaadka, sigaarka iyo wixi lamida. la-mid: xaraaradow¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Firiiric yaryar oo jirka dadka ka soo baxa waqtiyada kulaylku jiro. 2. Tebidda la tebo wax loo baahanyahay sida shaaha, jaadka, sigaarka iyo wixi lamida. la-mid: xaraaradow.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. craving, passion

2

xaraarad [feminine] n. prickly heat

waa la naqliyay ✓

-da: (n) stimulation (istimi-leey-shin); excitation (ek-saay-teey-shin); excited feeling; enthusiasm (en-thuu-zi-yaazim); keenness (kiin-nes); passion (paashin) ~ xamaasad, qiiro

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baahi shaah, bun, jaad, sigaar iyo wax la mid ah loo qabo. Dh: xaraaro, hamuun. Li: mirgaan.

2

xaraarad-da: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo waqtiga kulaylaha dadka korkiisa ka soo yaaca. Dh: araarad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xarąar².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) shaah, bun, Jaad, sigaar iyo wax la mid ah u baahasho oo caajis iyo hamaahsi badan yeelasho. Dh: hamuumid.

2

xaraarid -da: (magac, dhedig, keli) wax xadhaadhay oo balalooday noqosho. Dh: xadhaadhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraarin-ta)

2

Xaraar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg xaraari. la-mid: kharaarin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto uu ku xadhaadho siin. Dh: xadhaadhin.

2

xaraarin -ta: (magac, dhedig, keli) khadhaadh ka dhigid. Dh: xaraaris.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig; keli) eeg xaraarin.

2

xaraaris-ta: (magac, dhedig, keli) wax caleen ku sumoobay noqosho. Dh: xadhaadhis, xadhaadhid.

waa la naqliyay ✓

(fal) xaraaro ha ku hesho. Shaah rasiin ah u xaraaroo. Dh: hamuun

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-raaday, -raatay) la-mid: kharaarow.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) skin rash ~ roob sugow

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qadhaadh noqo; wax dhadhankiisu xadhaadh yahay noqo. Sida dacarta u xaraarow: Dh: kharaarow.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaraarug-ga)

2

Qof naf xuni ku jirto; nafkadhawr; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

xaraarug¹: m.l Qof naf xumi ku jirto; nafkadhowr; sakaraad.

2

xaraarug²: f.mg1 (-gay, -gtay) Nafley sakaraadid.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof naf xumi ku jirto; nafkadhowr; sakaraad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dying person

2

xaraarug v. be near death, be in critical condition

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sakaraad nogo. Kelidaa xaraarug oo dadka ha dhibin.

2

xaraarug-ga: (magac, lab, keli) sakaraad naf ka eeg ah. Odayga xaraarug ma hayo xanuunse wuu qabaa. Dh: sankaraad, sakaraad.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-reeyay, -raysay) Ku x.: ayadoo la ordayo meel xoog ugu wareegid.

waa la naqliyay ✓

v. run fast

waa la naqliyay ✓

(fal) degdeg xoog ah samee. Xawaaree oo dadka dhaaf. Dh: xawaaray.

waa la naqliyay ✓

1

de: run fast

2

initial: x

3

lx: xawaaree

4

pd: (xawaareeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: xawaaree

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka ama qoraalka qaybta hordhaca u ah. Araar kooban ka dib, wuxuu u daadegay akhrintii gabayga. Dh: gogoldhig. hordhac. Li: gabagabo, gunaanad.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarar-ka)

2

1. Geed-abaareed weynaada oo laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto.

3

2. Naqash (ama xarad).

waa la naqliyay ✓

1

xarar¹: m.l 1. Geed-abaareed weynaada oo laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto. 2. (-rro, m.dh) Naqash.

2

xarar²: f.g1 (-rdhay, -rartay; -rdhi) Wax xarar ku dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-rdhay, -rartay; -rdhi) Wax xarar ku dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pattern; decoration, carving, etching; trademark

2

xarar v. decorate, carve, sculpt, etch

3

xarar: m. n., [collective] large tree species, with hard wood suitable for construction

waa la naqliyay ✓

Terminalia spinosa 10

waa la naqliyay ✓

1

(Arar) C, S, May Terminalia spinosa Engl. Combretaceae.

2

C Terminalia polycarpa Engl. & Diels. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naqhsad iyo farshaxan qurxoon u yeel. Rixliga si fiican u xarar.

2

xarar-ka: (magac, lab, keli) naqshadayn kala midab ah ama liiman qurxoon oo qoraal la xarakeeyey ah. Weysooyinka iyo rixliyada waxa lagu samayn jiray xarar aad u qurxoon. Dh: naqash, naqshad, xarar, xaradh.

3

xarar -ka: (magac, lab, keli) geed abaareed weynaada oo laf adag oo qoryihiisa wax lagu dhisto. Shaxda xarar ka dhig.

waa la naqliyay ✓

Meerisyo soo baxsan iyo kuwo ceshoon ee suga ama hantida shayga lagu qabto Waxaa xarar leh iskuruugga baanadlabeebta, kelbedda, soofaha, birqallaca iwm.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Buluunbulyo; xar. la-mid: xorre (2).

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) bahal dalooliya qoryaha ama udbaha oo duula. Dh: xar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wadiiqo yar oo u dhexeysa laba dhisme, laba beerood, ama laba xero iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - hubayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Awaara-ha)

2

Ciidda budada noqota oo cagta iyo wixii la mid ah iyo dabayshu qaadaan; habaas; boor; siigo; bus.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid buda ah oo cagta, dabaysha iyo wixi lamida si sahlan u kicin karaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciid buda ah oo cagta, dabaysha iyo wixi lamida, si sahlan u kicin karaan. m.f.dh, awaarayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

name-m dust; dust raiser. Lit: he who is born in dusty environs or is born while wind is raising dust

waa la naqliyay ✓

xaraare