ereyga

xar

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xar

DHAN
1

(Xar-ka)

2

1. Bahal yar oo qoryaha gala oo cuna; bulunbulyo.

3

2. Dhagax-badeed aad u fudud.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xar

DHAN

m.l 1. Budada ka soo daadata qoryaha buluunbulyadu gasho. 2. Xasharaad yar oo qoryaha hoos ka cunta. 3. Dhagaxbadeed aad u khafiif ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xar

DHAN

m. n. wood-boring worm ~ weevil

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xar

DHAN
1

-ka: (magac, lab, keli) buur dheer oo siiban ah oo meel la qabsado lahayn. Xar daayeer baa u hoyda. Dh: xaraar.

2

xar -ka: (magac, lab, keli) cayayaan qoryaha gala oo dhexda ka cuna. Dh: bulunbulyo.

3

xar -ka: (magac, lab, keli) dhagaxbadeed aad u fudud. Fududaa dhagaxu ma xar baa!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

xar

DHAN
1

de: wood-boring worm ~ weevil

2

initial: x

3

lx: xar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: xar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

A

DHAABAN
1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Anshax

DHAABAN
1

(Anshax-a)

2

Xeerarka dhaqanwanaagga iyo bulshannimada; edeb; xishood; asluub; xarrago; hufnaan; (ama anshi).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

B

DHAABAN
1

(Ba')

2

Xarafka labaad oo Alifka Soomaalida; waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baaryid

DHAABAN
1

(Baaryid-da)

2

1. Xoog iyo culays saarid; riixid xoog iyo saamays leh; (ka baaryid, ku baaryid) weecasho ama weecin xoog leh.

3

2. (ganacsi) wax la iibina hayo (naado, xaraash), qof qiime madhaafaan ah gaaray, u deyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Balanbaallis

DHAABAN
1

(Balanbaallis-ta)

2

Cayayaan afar baal oo waaweyn oo xardhan oo qurux badan leh; baalley-baro; babbisjinni.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Barandi

DHAABAN
1

(Barandi-ga)

2

Cayaariyaasha danbe xargohooda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Barax

DHAABAN
1

(Barax-a)

2

Caano iyo biyo laysku daray; xariir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Barrad

DHAABAN
1

(Barrad-da)

2

Xarig kamid ah xargaha waaweyn oo faarmaanka doonyaha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Barriiqo

DHAABAN
1

(Barriiqa-da)

2

Addin xoog u sibibixday ama xoog loo weecshey xarriiqda ama raadka jiidan oo uu dhulka u yeelo; xoog u weecasho ama u joogsasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Beerkutaal

DHAABAN
1

(Beerkutaa-sha)

2

Xubin sida kolay yar u samaysan oo dhacaan cagaar-cillaan ah (xammeeti) oo aad u xaraari ku jiro; xanshareeri (xanjareeri).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Big

DHAABAN
1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Booc

DHAABAN
1

1. (Booc-a) Hunguri; cune.

2

2. (Booc-da) Geed aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro waaweyn oo afuufan leh; wuxuu lee yahay liil jilicsan oo qurux badan oo xargo iyo dhar iyo waxyaalo kale laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Boqon

DHAABAN
1

1. (Boqon-ka) Xarigga, seedda boqonta laga sameeyo, oo qaansada.

2

2. (Boqon-ta) Seedda ciribta iyo muruqa kubka isu haysa; faysha shanshada iyo dhudhunka isu haysa; fayl.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bulunbulyo

DHAABAN
1

(Bulunbulya-da)

2

Bahal yar oo qoryaha gala oo cuna; xar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bunji

DHAABAN
1

(Bunji-ga)

2

Xargaha laga sameeyo xaskusha, boocda iyo geedaha la jaad ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Buntukh

DHAABAN
1

(Buntukh-a)

2

Hubka dabka mid ka mid ah oo gacanta lagu qaato. Wuxuu lee yahay dhuun dheer oo afkeeda xabbaddu ka baxdo oo gudaha ku leh xarriiqo qodan oo maroorsan oo xabbadda la ridayo siiya xoog sida kiriiriga u wareegaya iyo dheerayn iyo weliba sugnaan iyo meel fog gaarid; qori; (ama bunduq).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

C

DHAABAN
1

(cayn, ca'*)

2

Xarafka saddexaad oo Alifka Soomaalida; waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caanaxaraarshe

DHAABAN
1

(Caanaxaraarsha-ha)

2

Nagaar xoolaha qaarkood daaqaan, oo dhadhanka caanaha, xaraar ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Caddiir

DHAABAN
1

(Caddiir-ka)

2

Xarig laga sameeyo caw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cammaar

DHAABAN
1

(Cammaar-ka)

2

Xarig bunji ah oo adag.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

axar

DHAFANDHAAF

f.g1 (-xray, -xartay) 1. Timir iyo wixi lamida lafo ka saarid. 2. Arrin aad uga baaraandegid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

axar

DHAFANDHAAF

f.g1 (-xray, -xartay) 1. Timir iyo wixi lamida lafo ka saarid. 2. Arrin aad uga baaraandegid. m.f.dh, axarid. m.f.dh, axrid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

axar

DHAFANDHAAF

(fal) timir iyo wixii la mid ah, lafta ka saar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xaar

DHAFANDHAAF
1

(Xaar-ka)

2

Saxaro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xaar

DHAFANDHAAF
1

xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.

2

xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xąar

DHAFANDHAAF

f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xaar

DHAFANDHAAF
1

xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.

2

xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid. m.f.dh, xaarid.

3

xąar: f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid. m.f.dh, xąarid. xaaraamee f.g2 (-meeyay, -maysay) Wax xaaraan ka dhigid. m.f.dh, xaaraamayn. la-mid: xaaraantimee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xaar

DHAFANDHAAF
1

m. n., (mass n.): excrement, faeces, feces; shit {rude}

2

xaar v. defecate, excrete, move one's bowels; shit {rude}

3

xaar v. sweep (away)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xaar

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) stool (istuul); feces (fii-siiz); excrement (ekis-kerement); shit (shit)-, bowel movement; fecal matter ~ saxaro

2

xaar -ay / tay: (v) go to the bathroom; move one's bowels; defecate (dha-fe-keeyt); crap (karaap) ~ saxarood

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xaar

DHAFANDHAAF
1

(fal) sindho iska keen; saxaro sii daa. Orod musqusha ku xaar. Dh: sindhoo, saxaroo.

2

xaar: (fal) har wixii qashin ama guddaafad yaalo ka nadiifi meesha. Dh: xaaq, fiiq, salabee.

3

xaar: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaar.

4

xaar -ka: (magac, lab, keli) qashinsaarka dabada ka soo baxa. Xaar haddii la cuni fandhaalkiisaa la samaystaa. Dh: saxaro, sindho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

xaar

DHAFANDHAAF

فَرْث، غَائِط، خِرَاء خُرْء، حدث، براز

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xawr

DHAFANDHAAF

m.l (-rar, m.l) Dhenged yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xayr

DHAFANDHAAF
1

(Xayr-ta)

2

Baruur meelo gaar ah ka baxda; jifi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xayr

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Baruur ka baxda meelo gaar ah oo jirka nafleyda ka mid ah. 2. Xuub baruuri saaran tahay oo ku daboolan uurkujirta. 3. Jifi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

xayr

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Baruur ka baxda meelo gaar ah oo jirka nafleyda ka mid ah. 2. Xuub baruuri saaran tahay oo ku daboolan uurkujirta. 3. Jifi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

xayr

DHAFANDHAAF
1

f. n., (mass n.): fat of the stomach ~ kidneys, suet, lard, shortening; tallow

2

xayr m. n. custom, norm

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xayr

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) solid or semisolid fat (faat); saturated fat; cholesterol (ko-les-teraal); grease (giriis) ~ xayr

2

xayrta khaansiirka: lard (laardh)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Xayr

DHAFANDHAAF
1

Grasso

2

Fat

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

xayr

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) baruur caddaan ah oo dux badan oo suumanka biraha iyo wixii la mid ah la mariyo. Dh: baruur, jifi, xaydh.

2

xayr-ta: (magac, dhedig, keli) baruur nafleydu ay meelo gaar ah ku yeelato. Dh: xaydh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ar

DHAFANDHAAF

u.j la-mid: waryaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aar

DHAFANDHAAF
1

(Aar-ka)

2

1. Libaax weyn oo lab.

3

2. Aan biqin; geesi.

4

3. Aarsi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aar

DHAFANDHAAF
1

aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.

2

aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aar

DHAFANDHAAF
1

aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.

2

aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aarid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aar

DHAFANDHAAF
1

vl. n., [collective] revenge, vengeance

2

aar m. n. adult male lion; brave man

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Aar

DHAFANDHAAF

nickname; name-m adult male lion; revenge, vengeance. Lit: very brave man

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aar

DHAFANDHAAF

-ka: (n) 1. brave (bareeyv) ~ geesi. 2. (n) male lion (laayon) ~ libaax —u aar -ay / tay: (v) avenge (a-veenji); seek or take vengeance for another person

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

Aar

DHAFANDHAAF

magac ka mid ah kuwa libaaxa oo loo baxsho wiil la rajaynayo in uu sidiisa geesi noqdo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aar

DHAFANDHAAF
1

(fal) alaab aqal ama wax kale meel kore saar.

2

aar: (fal) (ka ~) cid dakano gashay ka gud oo ciddii dishay qof ka mid ah dil.

3

aar -ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Aar qoyey dawacaa la moodaa. Dh: libaax, gucumaale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bar

DHAFANDHAAF
1

1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.

2

2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bar

DHAFANDHAAF
1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.

4

bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bar

DHAFANDHAAF
1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.

4

bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bar

DHAFANDHAAF

Point

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bar

DHAFANDHAAF

Point

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bar

DHAFANDHAAF

Bacaad xeelli

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bar

DHAFANDHAAF
1

v. teach

2

bar v. introduce someone

3

bar v. fail to fill up

4

bar v. halve, cut into half

5

bar m. n., num: half

6

bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain

7

bar [feminine] n. livestock

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bar

DHAFANDHAAF

/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bar

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)

2

bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half

3

bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)

4

-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts

5

bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.

6

is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)

7

bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Bar

DHAFANDHAAF
1

Metà; mezzo

2

Half

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bar

DHAFANDHAAF

/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

bar

DHAFANDHAAF

s.m. - baar.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bar

DHAFANDHAAF
1

(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.

2

bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.

3

bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.

4

bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.

5

bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.

6

bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.

7

bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.

8

bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bar

DHAFANDHAAF

بُقْعَة، نصف

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Car

DHAFANDHAAF
1

(Car-ka)

2

1. Qadiidka ku hara weelka caanaha (dhiil, kd.) marka la culo.

3

2. Car! Haddaad ku dhacdid! Wir!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

car

DHAFANDHAAF
1

car¹: m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!

2

car²: f.mg1 (-ray, -rtay) Car noqosho. la-mid: cartan².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

car

DHAFANDHAAF

m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

car

DHAFANDHAAF
1

m. n. sooty residue left after cleaning milk vessels

2

car m. n., [abstract] freshness, newness

3

car inter. don't you dare!, you'd better not!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

car

DHAFANDHAAF

/kaar/ (n) 1. baabuur; gaari (n) 2. qaybta rakaabka ee tareenka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

car

DHAFANDHAAF

(inter) expression used to challenge [someone]; dare (deer); I dare you!

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

car

DHAFANDHAAF

/kaar/ (n) 1. baabuur. 2. tariinky qiib ku mid eh oo dadky koraw.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

car

DHAFANDHAAF
1

-ka: (magac, lab, keli) quruxda xoolaha; xoolaha dhaqaalaysan sida ay u egyihiin. Xooluhu sannadkan car bay leeyihiin. Dh: suud, dhoy. Li: xayeesh, naashif.

2

car -ka: (magac, lab, keli) qadiidka yaryar ee madow ee ku hadha weelka la culay. Dh: culay.

3

car!: erey la macne ah 'haddaad ku dhacdo, kuna dhici mayside!' oo qof lagu cabsi geliyo. Car! ilmahaas dharbaax.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dar

DHAFANDHAAF
1

1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.

2

2. (Dar-ta) Daraad; aw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dar

DHAFANDHAAF
1

dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.

2

dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.

3

dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dar

DHAFANDHAAF
1

dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.

2

dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.

3

dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dar

DHAFANDHAAF
1

v. scoop, dip out; attach, join; add

2

dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed

3

dar [feminine] n. sake, reason

4

dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)

5

dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dar

DHAFANDHAAF
1

-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon

2

kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)

3

isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas

4

dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)

5

dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dar

DHAFANDHAAF
1

(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.

2

dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.

3

dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.

4

dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.

5

dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.

6

dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.

7

dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.

8

dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dar

DHAFANDHAAF
1

de: sincerely; honestly

2

lx: dar

3

pd: \pd-alla

4

ps: adv-expr

5

key: dar

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Ear

DHAFANDHAAF

Dheg

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]

ear

DHAFANDHAAF
1

(n) an organ of hearing, responsible, in general, for maintaining balance as well as sensing sound, and divided in humans into the external ear, the middle ear, and internal ear.

2

dheg

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

ear

DHAFANDHAAF

/iyar/ (n) dheg.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

ear

DHAFANDHAAF

n., dheg, ti; ear lap, daxal, -shi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Far

DHAFANDHAAF
1

(Far-ta)

2

1. Xubnaha dhuudhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood.

3

2. Ereyo ama hadal ama xuruuf qoran ama daabacan; hab wax loo qoro; qoraal duwan oo qolo u gaar ah.

4

3. Waraar yar oo biyo jeexeen ama looguba talaggalay inay maraan; biyammareen; kanaal; keli; gacan; tog.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

far

DHAFANDHAAF
1

far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.

2

far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1 . Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

far

DHAFANDHAAF
1

far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.

2

far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin. m.f.dh, farid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

far

DHAFANDHAAF
1

v. send ~ give a message; give advice to someone setting out on a journey

2

far [feminine] n. finger; handwriting, script

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

far

DHAFANDHAAF

/faar/ (adj) fog, aan-dhawayn. as far as/as-faar-as/ ilaa-heerka, ilaa-xadka e.g. As far as I know it is right. so far/soo faar/ ilaa iyo iminka. so far, so good/soo-faar-soo-guudh/ fiican, ilaa iyo iminka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

far

DHAFANDHAAF
1

-ta: (n) finger (fingger) —fara maran: [Phrase adj] unsuccessful; empty-handed — ku farayarayso -ku farayaraystay: (v) complete successfully and skilfully

2

far -ta: (n) writing (raayting); handwriting; penmanship. Ex: far Soomaali; Somali writing

3

far -ay / tay: (v) pass on information; send (sandi). Ex:farriin ufar; send him /her a message

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

far

DHAFANDHAAF
1

(fal) hawl iyo wax la mid ah ku amar.

2

far: (fal) farriin, hadal ama qoraal ah cid kale u sii dhiib.

3

far: (fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur; meel wax ka soo quf. Dh: fadh.

4

far -ta: (magac, dhedig, keli) xubnaha dhuubdhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada gacmaha iyo lugaha dadku ku dhammaadaan, middood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: faro.

5

far-ta: (magac, dhedig, keli) xuruuf qoran oo dad u gaar ah; hab wax loo qoro oo kuwa kale ka duwan oo ay qolo gaar u leedahay. Dh: alif ba'.

6

far -ta: (magac, dhedig, keli) waraar yar oo biyo jeexeen ama loogu talaggalay inay maraan. Fari tog bay kula xushaa. Dh: iliil, laag.

7

far-ta: (magac, dhedig, keli) kuruska geela marka la googooyo jeexjeexa loo yeelo qayb yar oo ka mid ah. Far kurusaan ku laqanyooday. Dh: qurub.

8

far -ta: (magac, dhedig, keli) mid miisaanka jaadka loo xidho ka mid ah. Dh: marduufmarduuf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

far

DHAFANDHAAF

كِتَابَة خَطَّ إِصْبَعِ

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

far

DHAFANDHAAF

ad., fog, meel fog; farther, ka fog; farthest, ugu fog; go so far, sidaas u fogow; you must learn so far, sidaas u baro; so far as I can guess, sidaas u malayn karo; how far? intee jirtaa? how far is it thither? meeshaasi intay inoo jirtaa? do you know how far he has gone away? intuu fogaaday ma garanaysaa? go far, fogow; go farther, sii fogow; far off, away, jiiday.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gar

DHAFANDHAAF
1

1. (Gar-ka) a) Timaha ka baxa bushimaha hareerohooda iyo camanka iyo daamanka. b) Bir ama qori, kd., soo baxsan oo qaroofan, c) Garraarka dumarka. d) Doc; dhinac.

2

2. (Gar-ta) Abbaarta iyo xeerka, qof walba wax uu lee yahay ama uu jid u lee yahay ama uu mudan yahay, siiya; garsoor ku dhisan, eexasho la'aan; xaq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gar

DHAFANDHAAF
1

gar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Timaha ka baxa dhabannada iyo daamanka ragga. 2. Halka ay isaga yimaadaan labada daan. 3. Garraarka haweenka guntintiisa. 4. Dhan, dhinac. 5. Xarig adag oo awrta lagu raro. 6. Wadnaha intiisa adag oo baruurta yeelata. la-mid: ger.

2

gar²: m.dh 1. Dood loogu xaqsoorayo laba dhinac oo arrin isku haya. 2. Daw; xaq.

3

gar³: f.g1 (-ray, -rtay) Caaradda ama afka astaan ama midab gaar ah uga yeelid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

gar

DHAFANDHAAF
1

gar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Timaha ka baxa dhabannada iyo daamanka ragga. 2. Halka ay isaga yimaadaan labada daan. 3. Garraarka haweenka guntintiisa. 4. Dhan, dhinac. 5. Xarig adag oo awrta lagu raro. 6. Wadnaha intiisa adag oo baruurta yeelata. la-mid: ger.

2

gar²: m.dh 1. Dood loogu xaqsoorayo laba dhinac oo arrin isku haya. 2. Daw; xaq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

gar

DHAFANDHAAF
1

m. n. beard; chin; side

2

gar [feminine] n. lawsuit, case, verdict; justice, the law

3

gar v. make a mark on a camel's lip

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

gar

DHAFANDHAAF
1

-ka: (n) 1. beard on a man's chin, beard (biirdh) ~ gadh. 2. chin (Jin)

2

gar -ta: (n) an attempt to bring about a peaceful settlement between disputants; mediation (mii-di-yey-shen); intervention (inter-viin-shen); arbitration (aar-bi-tareeyshen)

3

u garqaad -ay: (v) resolve or settle differences; arbitrate (aar-bi-tareeyt); mediate (mii diyeeyt) ~ dhexdhexaadi, u garnaq.

4

ka garbax -ay I day: (v) accept mediation (mii-di-yeysheri)

waa la naqliyay ✓