xar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xar
(Xar-ka)
1. Bahal yar oo qoryaha gala oo cuna; bulunbulyo.
2. Dhagax-badeed aad u fudud.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xar
m.l 1. Budada ka soo daadata qoryaha buluunbulyadu gasho. 2. Xasharaad yar oo qoryaha hoos ka cunta. 3. Dhagaxbadeed aad u khafiif ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xar
m. n. wood-boring worm ~ weevil
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xar
-ka: (magac, lab, keli) buur dheer oo siiban ah oo meel la qabsado lahayn. Xar daayeer baa u hoyda. Dh: xaraar.
xar -ka: (magac, lab, keli) cayayaan qoryaha gala oo dhexda ka cuna. Dh: bulunbulyo.
xar -ka: (magac, lab, keli) dhagaxbadeed aad u fudud. Fududaa dhagaxu ma xar baa!
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
xar
de: wood-boring worm ~ weevil
initial: x
lx: xar
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: xar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
A
a: (a')
Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.
-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Anshax
(Anshax-a)
Xeerarka dhaqanwanaagga iyo bulshannimada; edeb; xishood; asluub; xarrago; hufnaan; (ama anshi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
B
(Ba')
Xarafka labaad oo Alifka Soomaalida; waa shibbane.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baaryid
(Baaryid-da)
1. Xoog iyo culays saarid; riixid xoog iyo saamays leh; (ka baaryid, ku baaryid) weecasho ama weecin xoog leh.
2. (ganacsi) wax la iibina hayo (naado, xaraash), qof qiime madhaafaan ah gaaray, u deyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balanbaallis
(Balanbaallis-ta)
Cayayaan afar baal oo waaweyn oo xardhan oo qurux badan leh; baalley-baro; babbisjinni.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barandi
(Barandi-ga)
Cayaariyaasha danbe xargohooda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barax
(Barax-a)
Caano iyo biyo laysku daray; xariir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barrad
(Barrad-da)
Xarig kamid ah xargaha waaweyn oo faarmaanka doonyaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barriiqo
(Barriiqa-da)
Addin xoog u sibibixday ama xoog loo weecshey xarriiqda ama raadka jiidan oo uu dhulka u yeelo; xoog u weecasho ama u joogsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beerkutaal
(Beerkutaa-sha)
Xubin sida kolay yar u samaysan oo dhacaan cagaar-cillaan ah (xammeeti) oo aad u xaraari ku jiro; xanshareeri (xanjareeri).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Big
(Big-ta)
1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.
2. (Xarad) Bar, gaashi.
3. Orod haddiiba la libdho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Booc
1. (Booc-a) Hunguri; cune.
2. (Booc-da) Geed aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro waaweyn oo afuufan leh; wuxuu lee yahay liil jilicsan oo qurux badan oo xargo iyo dhar iyo waxyaalo kale laga sameeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Boqon
1. (Boqon-ka) Xarigga, seedda boqonta laga sameeyo, oo qaansada.
2. (Boqon-ta) Seedda ciribta iyo muruqa kubka isu haysa; faysha shanshada iyo dhudhunka isu haysa; fayl.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bulunbulyo
(Bulunbulya-da)
Bahal yar oo qoryaha gala oo cuna; xar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bunji
(Bunji-ga)
Xargaha laga sameeyo xaskusha, boocda iyo geedaha la jaad ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buntukh
(Buntukh-a)
Hubka dabka mid ka mid ah oo gacanta lagu qaato. Wuxuu lee yahay dhuun dheer oo afkeeda xabbaddu ka baxdo oo gudaha ku leh xarriiqo qodan oo maroorsan oo xabbadda la ridayo siiya xoog sida kiriiriga u wareegaya iyo dheerayn iyo weliba sugnaan iyo meel fog gaarid; qori; (ama bunduq).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
C
(cayn, ca'*)
Xarafka saddexaad oo Alifka Soomaalida; waa shibbane.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caanaxaraarshe
(Caanaxaraarsha-ha)
Nagaar xoolaha qaarkood daaqaan, oo dhadhanka caanaha, xaraar ka dhiga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caddiir
(Caddiir-ka)
Xarig laga sameeyo caw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cammaar
(Cammaar-ka)
Xarig bunji ah oo adag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
axar
f.g1 (-xray, -xartay) 1. Timir iyo wixi lamida lafo ka saarid. 2. Arrin aad uga baaraandegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
axar
f.g1 (-xray, -xartay) 1. Timir iyo wixi lamida lafo ka saarid. 2. Arrin aad uga baaraandegid. m.f.dh, axarid. m.f.dh, axrid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
axar
(fal) timir iyo wixii la mid ah, lafta ka saar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaar
(Xaar-ka)
Saxaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xaar
xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.
xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xąar
f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xaar
xaar¹: m.l (-rar, m.l) Saxaro.
xaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xaar dhigid. m.f.dh, xaarid.
xąar: f.g1 (-ray, -rtay) Wax xaaqid. m.f.dh, xąarid. xaaraamee f.g2 (-meeyay, -maysay) Wax xaaraan ka dhigid. m.f.dh, xaaraamayn. la-mid: xaaraantimee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xaar
m. n., (mass n.): excrement, faeces, feces; shit {rude}
xaar v. defecate, excrete, move one's bowels; shit {rude}
xaar v. sweep (away)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xaar
-ka: (n) stool (istuul); feces (fii-siiz); excrement (ekis-kerement); shit (shit)-, bowel movement; fecal matter ~ saxaro
xaar -ay / tay: (v) go to the bathroom; move one's bowels; defecate (dha-fe-keeyt); crap (karaap) ~ saxarood
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xaar
(fal) sindho iska keen; saxaro sii daa. Orod musqusha ku xaar. Dh: sindhoo, saxaroo.
xaar: (fal) har wixii qashin ama guddaafad yaalo ka nadiifi meesha. Dh: xaaq, fiiq, salabee.
xaar: (fal) meel la degayo sallax oo wixii alaab yaal oo dhan ka gur dhagax iyo jabadkana ka wada fogee. Meesha waa la dhisayaaye xaar.
xaar -ka: (magac, lab, keli) qashinsaarka dabada ka soo baxa. Xaar haddii la cuni fandhaalkiisaa la samaystaa. Dh: saxaro, sindho.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
xaar
فَرْث، غَائِط، خِرَاء خُرْء، حدث، براز
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xawr
m.l (-rar, m.l) Dhenged yar oo dhuuban.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xayr
(Xayr-ta)
Baruur meelo gaar ah ka baxda; jifi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xayr
m.dh 1. Baruur ka baxda meelo gaar ah oo jirka nafleyda ka mid ah. 2. Xuub baruuri saaran tahay oo ku daboolan uurkujirta. 3. Jifi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xayr
m.dh 1. Baruur ka baxda meelo gaar ah oo jirka nafleyda ka mid ah. 2. Xuub baruuri saaran tahay oo ku daboolan uurkujirta. 3. Jifi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xayr
f. n., (mass n.): fat of the stomach ~ kidneys, suet, lard, shortening; tallow
xayr m. n. custom, norm
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xayr
-ta: (n) solid or semisolid fat (faat); saturated fat; cholesterol (ko-les-teraal); grease (giriis) ~ xayr
xayrta khaansiirka: lard (laardh)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Xayr
Grasso
Fat
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xayr
-ta: (magac, dhedig, keli) baruur caddaan ah oo dux badan oo suumanka biraha iyo wixii la mid ah la mariyo. Dh: baruur, jifi, xaydh.
xayr-ta: (magac, dhedig, keli) baruur nafleydu ay meelo gaar ah ku yeelato. Dh: xaydh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ar
u.j la-mid: waryaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aar
(Aar-ka)
1. Libaax weyn oo lab.
2. Aan biqin; geesi.
3. Aarsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aar
aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.
aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aar
vl. n., [collective] revenge, vengeance
aar m. n. adult male lion; brave man
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Aar
nickname; name-m adult male lion; revenge, vengeance. Lit: very brave man
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aar
-ka: (n) 1. brave (bareeyv) ~ geesi. 2. (n) male lion (laayon) ~ libaax —u aar -ay / tay: (v) avenge (a-veenji); seek or take vengeance for another person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aar
magac ka mid ah kuwa libaaxa oo loo baxsho wiil la rajaynayo in uu sidiisa geesi noqdo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aar
(fal) alaab aqal ama wax kale meel kore saar.
aar: (fal) (ka ~) cid dakano gashay ka gud oo ciddii dishay qof ka mid ah dil.
aar -ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Aar qoyey dawacaa la moodaa. Dh: libaax, gucumaale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bar
1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.
2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.
bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.
bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Bacaad xeelli
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bar
v. teach
bar v. introduce someone
bar v. fail to fill up
bar v. halve, cut into half
bar m. n., num: half
bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain
bar [feminine] n. livestock
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bar
/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bar
-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)
bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half
bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)
-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts
bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.
is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)
bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bar
Metà; mezzo
Half
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bar
/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bar
s.m. - baar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bar
(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.
bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.
bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.
bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.
bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bar
بُقْعَة، نصف
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Car
(Car-ka)
1. Qadiidka ku hara weelka caanaha (dhiil, kd.) marka la culo.
2. Car! Haddaad ku dhacdid! Wir!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
car
car¹: m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!
car²: f.mg1 (-ray, -rtay) Car noqosho. la-mid: cartan².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
car
m.l 1. Qadiidka ku hara weel la culay. 2. Dhadhanka ay yeeshaan caano, biyo iyo wixi lamida oo lagu shubay weel la culay. 3. Cudur candhada geela ku dhaca oo dildilaaciya. 4. (e.d) C.!: haddaad ku dhacdid!; Wir!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
car
m. n. sooty residue left after cleaning milk vessels
car m. n., [abstract] freshness, newness
car inter. don't you dare!, you'd better not!
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
car
/kaar/ (n) 1. baabuur; gaari (n) 2. qaybta rakaabka ee tareenka.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
car
(inter) expression used to challenge [someone]; dare (deer); I dare you!
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
car
/kaar/ (n) 1. baabuur. 2. tariinky qiib ku mid eh oo dadky koraw.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
car
-ka: (magac, lab, keli) quruxda xoolaha; xoolaha dhaqaalaysan sida ay u egyihiin. Xooluhu sannadkan car bay leeyihiin. Dh: suud, dhoy. Li: xayeesh, naashif.
car -ka: (magac, lab, keli) qadiidka yaryar ee madow ee ku hadha weelka la culay. Dh: culay.
car!: erey la macne ah 'haddaad ku dhacdo, kuna dhici mayside!' oo qof lagu cabsi geliyo. Car! ilmahaas dharbaax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dar
1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.
2. (Dar-ta) Daraad; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dar
v. scoop, dip out; attach, join; add
dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed
dar [feminine] n. sake, reason
dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)
dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dar
-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon
kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)
isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas
dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)
dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dar
(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.
dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.
dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.
dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.
dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.
dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.
dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.
dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar
de: sincerely; honestly
lx: dar
pd: \pd-alla
ps: adv-expr
key: dar
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Ear
Dheg
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
ear
(n) an organ of hearing, responsible, in general, for maintaining balance as well as sensing sound, and divided in humans into the external ear, the middle ear, and internal ear.
dheg
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ear
/iyar/ (n) dheg.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ear
n., dheg, ti; ear lap, daxal, -shi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Far
(Far-ta)
1. Xubnaha dhuudhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood.
2. Ereyo ama hadal ama xuruuf qoran ama daabacan; hab wax loo qoro; qoraal duwan oo qolo u gaar ah.
3. Waraar yar oo biyo jeexeen ama looguba talaggalay inay maraan; biyammareen; kanaal; keli; gacan; tog.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
far
far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.
far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1 . Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
far
far¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Xubnaha dhuudhuban oo ciddiyuhu ku yaallaan oo gacmaha iyo cagaha dadku ku dhammaadaan middood. 2. Hab loo qoro af. 3. Jeex biyo mareen ah. 4. Fandhaal 5. Xuruuf loo adeegsado qorista afka. 6. Hab farshaxan oo wax loo sameeyo.
far²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Meel, jir iyo wixi lamida qalab caarad dhuuban ku qodid. 2. Cid farriin u dhiibid. 3. Cid amar siin. m.f.dh, farid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
far
v. send ~ give a message; give advice to someone setting out on a journey
far [feminine] n. finger; handwriting, script
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
far
/faar/ (adj) fog, aan-dhawayn. as far as/as-faar-as/ ilaa-heerka, ilaa-xadka e.g. As far as I know it is right. so far/soo faar/ ilaa iyo iminka. so far, so good/soo-faar-soo-guudh/ fiican, ilaa iyo iminka.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
far
-ta: (n) finger (fingger) —fara maran: [Phrase adj] unsuccessful; empty-handed — ku farayarayso -ku farayaraystay: (v) complete successfully and skilfully
far -ta: (n) writing (raayting); handwriting; penmanship. Ex: far Soomaali; Somali writing
far -ay / tay: (v) pass on information; send (sandi). Ex:farriin ufar; send him /her a message
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
far
(fal) hawl iyo wax la mid ah ku amar.
far: (fal) farriin, hadal ama qoraal ah cid kale u sii dhiib.
far: (fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur; meel wax ka soo quf. Dh: fadh.
far -ta: (magac, dhedig, keli) xubnaha dhuubdhuuban oo ciddiyuhu ku yaalliin oo sacabbada gacmaha iyo lugaha dadku ku dhammaadaan, middood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: faro.
far-ta: (magac, dhedig, keli) xuruuf qoran oo dad u gaar ah; hab wax loo qoro oo kuwa kale ka duwan oo ay qolo gaar u leedahay. Dh: alif ba'.
far -ta: (magac, dhedig, keli) waraar yar oo biyo jeexeen ama loogu talaggalay inay maraan. Fari tog bay kula xushaa. Dh: iliil, laag.
far-ta: (magac, dhedig, keli) kuruska geela marka la googooyo jeexjeexa loo yeelo qayb yar oo ka mid ah. Far kurusaan ku laqanyooday. Dh: qurub.
far -ta: (magac, dhedig, keli) mid miisaanka jaadka loo xidho ka mid ah. Dh: marduufmarduuf.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
far
كِتَابَة خَطَّ إِصْبَعِ
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
far
ad., fog, meel fog; farther, ka fog; farthest, ugu fog; go so far, sidaas u fogow; you must learn so far, sidaas u baro; so far as I can guess, sidaas u malayn karo; how far? intee jirtaa? how far is it thither? meeshaasi intay inoo jirtaa? do you know how far he has gone away? intuu fogaaday ma garanaysaa? go far, fogow; go farther, sii fogow; far off, away, jiiday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gar
1. (Gar-ka) a) Timaha ka baxa bushimaha hareerohooda iyo camanka iyo daamanka. b) Bir ama qori, kd., soo baxsan oo qaroofan, c) Garraarka dumarka. d) Doc; dhinac.
2. (Gar-ta) Abbaarta iyo xeerka, qof walba wax uu lee yahay ama uu jid u lee yahay ama uu mudan yahay, siiya; garsoor ku dhisan, eexasho la'aan; xaq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gar
gar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Timaha ka baxa dhabannada iyo daamanka ragga. 2. Halka ay isaga yimaadaan labada daan. 3. Garraarka haweenka guntintiisa. 4. Dhan, dhinac. 5. Xarig adag oo awrta lagu raro. 6. Wadnaha intiisa adag oo baruurta yeelata. la-mid: ger.
gar²: m.dh 1. Dood loogu xaqsoorayo laba dhinac oo arrin isku haya. 2. Daw; xaq.
gar³: f.g1 (-ray, -rtay) Caaradda ama afka astaan ama midab gaar ah uga yeelid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gar
gar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Timaha ka baxa dhabannada iyo daamanka ragga. 2. Halka ay isaga yimaadaan labada daan. 3. Garraarka haweenka guntintiisa. 4. Dhan, dhinac. 5. Xarig adag oo awrta lagu raro. 6. Wadnaha intiisa adag oo baruurta yeelata. la-mid: ger.
gar²: m.dh 1. Dood loogu xaqsoorayo laba dhinac oo arrin isku haya. 2. Daw; xaq.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gar
m. n. beard; chin; side
gar [feminine] n. lawsuit, case, verdict; justice, the law
gar v. make a mark on a camel's lip
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gar
-ka: (n) 1. beard on a man's chin, beard (biirdh) ~ gadh. 2. chin (Jin)
gar -ta: (n) an attempt to bring about a peaceful settlement between disputants; mediation (mii-di-yey-shen); intervention (inter-viin-shen); arbitration (aar-bi-tareeyshen)
u garqaad -ay: (v) resolve or settle differences; arbitrate (aar-bi-tareeyt); mediate (mii diyeeyt) ~ dhexdhexaadi, u garnaq.
ka garbax -ay I day: (v) accept mediation (mii-di-yeysheri)