Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xaquuq-a)

2

Ul ama qori ama wax kale oo la qorayo, oo dufta ama ganka ama gaska korka kaga yaal bir afaysan lagaga jarayo, lagaga xiirayo.

waa la naqliyay ✓

1

xaquuq¹: m.l la-mid: xaquuqid.

2

xaquuq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax faftimo leh simid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plane (carpenter's tool)

2

xaquuq v. plane, smooth (out ~ off), scrape (down)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) diirka sare ee saaran wax adag kaga jijibi. Gidaarka renjiga ka xaquuq. Dh: jijibi.

2

xaquuq -a: (magac, lab, keli) jijibinta shay laga jijibiyo wax dushiisa saaran oo wax adag lagaga hobobiyo.

3

xaquuq -da: (magac, dhedig, keli) xaq uu qof gaar ahaan u leeyahay ama in ay isku mid yihiin uu la wadaago.

waa la naqliyay ✓

(fal) wixii dusha ka marsanaa ka xoqo oo ka jijibi. Anu baabuurka renjiga waan kuu buufine adna xaquuqo.

waa la naqliyay ✓

1

faquuq¹: m.l 1. Takoor; karatiil; karaantiil. 2. la-mid: faquuqid.

2

faquuq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax ama qof takoorid.

waa la naqliyay ✓

1

faquuq¹: m.l 1. Takoor; karatiil; karaantiil.

2

faquuq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax ama qof takoorid. m.f.dh, faquuqid.

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) isolate (aaysoleeyt); seclude (sikuluudh); sequester (sikuwes-ter); segregate (sagrigeeyt); quarantine, ghettoize ~ takoor

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax gooni u sooc. Dh: weelsooc, takoor, midabsooc, haybsooc.

2

faquuq-a: (magac, lab, keli) kala soocidda ama yasidda bulshadu ku hayso jinsi kale oo iyaga ka mid ah diin ahaan ama midab ahaan. Dh: takoor.

waa la naqliyay ✓

1

de: separate, curve out; scrape

2

lx: faquuq

3

pd: (faquuqay)

4

ps: v1=

5

key: faquuq

waa la naqliyay ✓

1

haquuq¹: m.l la-mid: habuuq¹.

2

haquuq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: habuuq².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) diirka sare wax adag kaga xag oo kaga jejebi, wax dusha ka saran wax adag kaga jijibi. Birta intaanad renjiyayn, kii hore ka haquuq. Dh: xaquuq.

2

haquuq -da: (magac,dhedig, keli) dheemaalka sarmaanta oo inta diirka laga xoqo la cuno.

3

haquuq -da: (magac, dhedig, keli) wax sharci ahaan qof uu cid kale ugu leeyahay. Dh: huquuq, xaquuq, xuquuq.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) ruux xishood iyo xeerin la'aan ku talaxtegay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Nafley badan hal mar wada layn; baabi'in.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Nafley badan hal mar wada layn; baabi'in. m.f.dh, xasuuqid.

waa la naqliyay ✓

v. exterminate, cause the extermination of something; root out

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) massacre (maasi-kar); slaughter (isloo-tar); annihilate (a-naa-yi-leeyt); exterminate (ekis-ter-mi-neeyt); commit genocide; wholesale murder ~ waijeef, ciribtir

2

xasuuq -ga: (n) massacre (maasi-kar); carnage (kaar-neeyj); extermination (ekis-ter-mi-neeyshin); genocide (jene-saaydh); wholesale murder ~ warjeef

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u laa adoon cidna u aabbayeelayn. Xoolaha wixii cudur la is qabadsiiya qaba oo dhan xasuuq. Dh: dabargoo, gumaad, dhammee.

2

xasuuq-a: (magac, lab, keli) layn aan loo kala aabayeelin oo caruur iyo cirroolaba la gumaado. Dh: dabargoyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: exterminate, cause the extermination of s.t.; root out

2

initial: x

3

lx: xasuuq

4

nt: xasuuq (a) [vn-m], xasuuqid (da) [vn-f]

5

pd: (xasuuqay)

6

ps: v1=tr

7

key: xasuuq

waa la naqliyay ✓

m.dh.w eeg xaq.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. legal rights; sovereignty

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [plural of xaq] rights (raaytis). Ex: xuquudda iyo waajibaadka; rights and responsibilities [duties]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaqa uu qofku leeyahay oo dhan. Xuquuqdaada raadso waajibkaagana ka soo bax.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: legal rights; [ext.] sovereignty Sg: xaq

3

initial: x

4

lx: xuquuq

5

pd: (-da)

6

ps: n8-f-pl

7

key: xuquuq

waa la naqliyay ✓

1

(Faarad-da)

2

Qalab bir af lihi ku jirto oo alwaaxda iyo qoryaha lagu xaquuqo oo lagu simo; raando.

waa la naqliyay ✓

1

(Xashiish-ka)

2

1. Qorka alwaaxda laga qoro ama laga xaquuqo; xash.

3

2. Geed la beero oo laga liso dhacaan daran oo ama la calashado ama la cabbo ama sida buuriga loo shito; waxaa laga helaa jeel iyo baraarug iyo fahmo, waase sun qofkii qaayiba disha ama miyirka ka qaadda ama wax khaafsan ka dhigta. Inkasta oo uu dawo ahaan, waxtar lee yahay, haddana wuxuu ka mid yahay, dhirta, sida qaadka, in lagu isticmaalo ama la ganacsado, ayan bannaanayn (ama xashiishad).

waa la naqliyay ✓

1

1. La xoqay.

2

2. Hoolan, xaquuqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoqid-da)

2

1. Ciddi ama wax kale, wax korkood, ku murmurxin, ku jiidjiidid, ku xagxagid.

3

2. Xaquuqid, sinsimid.

4

3. Dawo qabsinnada la geliyo oo saxarada aad u adkaatay lagaga soo nadiifiyo, wax ku farsamayn.

5

4. Qalabka, daawadaas, qabsinnada gudohooda lagu geeyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nabar ka dhasha is xoqidda shafka iyo jeeniga neef geel ah oo caatir keena. la-mid: xaquuqato.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaquuqan. la-mid: xaquuqnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: xaquuqnaan.

waa la naqliyay ✓

1

xug¹: m.dh X. ah: xaskul qori lagu xaquuqay oo buruqdii laga milay oo liilankii caddaa isu haray. 2. la-mid: xuf.

2

xug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Xoolo isku duuban, si degdeg ah u kaxayn, u eryid. 2. Si aayar ah maqaarka ama xuubka uga saarid. 3. Hilib ku haray maqaarka ka jarjarid. la-mid: hug.

waa la naqliyay ✓

/sheyv/ (v) 1. xiirid (siiba xiiridda timaha garka) (n) 2. xiiran (timihii laga xiiray, siiba garka)(v) 3. hoolid (xaquuqid, sida alwaaxda).

waa la naqliyay ✓

Xoqe, xaquuqe

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) oogada sare wax adag ka dul marmarin oo wixii horay ugu dhejisnaa ka goyn. Dh: xaquuqid.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel xoq ama xaquuq.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo codka ka soo baxa ilkaha oo xoog la iskugu qabto iyada oo la isku xaquuqayo.

2

jirriq-da: (magac, dhedig, keli) dagaal afka ah iyo is'afgaranwaa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) iskudar ka kooban xar dhuxuleed iyo murre, biyo, xabag iyo dhuxul dhagax lagu xaquuq ama la ridqay oo tawaad lagu shubo oo looxa lagu qoro. Khadka tawaadda ku jira ha iga daadin. Dh: anqaas, dawaad, tawaad.

2

khad -ka: (magac, lab, keli) daliig dhuubaan oo dhareran oo isku joogta. Khadkaa la jeexay yaan la soo dhaafin. Dh: xarriijin, liin.

3

khad -ka: (magac, lab, keli) hab aan dadku wada ogayn oo la raaco si hawl gaar ah loo fuliyo. Wax khad ah maad haysaa oo aan ku bixi karno?

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab dhuub ah oo yar oo inta afka laga fiiqo wax lagu qoro; waxa dhexda kaga jira dhuux adag oo ka samaysan dhuxul madow oo la jilciyey oo xaquuqmaysa. Dh: qalinrasaas, qalinqori.

2

laabis -ta: (magac, dhedig, keli) wax kala baxsan ama fidsan isku celin; isku soo rogid. Dh: laabid.

waa la naqliyay ✓

1

de: plane (carpenter's tool)

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xaquuq

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: xaquuq_1

waa la naqliyay ✓

1

de: plane, smooth (out ~ off), scrape (down)

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xaquuq

5

pd: (xaquuqay)

6

ps: v1=tr

7

key: xaquuq_2

waa la naqliyay ✓

La xaquuqay; sidib laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la xaquuqay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] smoothed, scraped

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) renjigii ama wixii saarraa laga jijibiyay ah oo laga hobobiyay ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: smooth-ed, scraped

2

initial: x

3

lx: xaquuqan

4

pd: (xaquuqnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xaquuqan

waa la naqliyay ✓

1

(Xaquuqid-da)

2

Wax xaquuqan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaquuq². la-mid: xaquuq¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dushaka oo renji ama wax kale oo dusha ka marsanla daadin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) la-mid: habuuqso.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qtay) la-mid: baduug.

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah: xarig dun laga sameeyo oo fardaha lagu jareeyo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xarig dun laga sameeyo oo fardaha lagu jareeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Habuuq-a)

2

Iniinaha aan weli adkaan oo galleyda oo sabuulka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

1

habuuq¹: m.l.u (-qyo, m.dh) Sabuulka marka iniinihiisu jilacsanyihiin laakiin uu cunnimo galo; iniino meseggo ama galley oo curdun ah. la-mid: haquuq¹.

2

habuuq²: f.mg1 (-qay, -qday) Beer, waqti sabuulkeeda la cuni karo gaarid. la-mid: haquuq².

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-qyo, m.dh) Sabuulka marka iniinihiisu jilacsanyihiin laakiin uu cunnimo galo; iniino meseggo ama galley oo curdun ah. la-mid: haquuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. ear of corn ~ maize

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) iniinyaha aan weli adkaan ee sabuulka galleyda ku yaalla. Habuuqa galleydu waa macaan. Dh: hamuuq, caanalay.

waa la naqliyay ✓

1

de: ear of corn ~ maize

2

lx: habuuq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: habuuq

waa la naqliyay ✓

f.g/f.mg1 (-qay, -qday) 1. Madax timo ka wada xiirid. 2. Ku maluuq subag, dhoob, wasaq iyo wixi lamida meel ku dhoobid.

waa la naqliyay ✓

f.g/f.mg1 (-qay, -qday) 1. Madax timo ka wada xiirid. 2. Ku maluuq subag, dhoob, wasaq iyo wixi lamida meel ku dhoobid. m.f.dh, maluuqid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) Madax timo ka wada xiirid.

2

maluuq-a: (magac, lab, keli) eeg malluuq.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) swim under water; dive (dhaayv); submerge (sab-meerj ) ~ maquur

waa la naqliyay ✓

1

maquur¹: m.l la-mid: maquurid.

2

maquur²: f.g1 (-ray, -rtay) Biyo hoos u gelid. la-mid: makhuur², mukhuur², muquur².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Biyo hoos u gelid. m.f.dh, maquurid. la-mid: makhuur, mukhuur, muquur.

waa la naqliyay ✓

v. immerse oneself under (water); swim under water

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) swim under water; dive (dhaayv); submerge (sab-meerj') ~ maquuf

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyaha wada dhexgeli oo ku wada qari. Wiilka biyaha ku maquur cabsidu ha ka ba'dee, Dh: quusi, muquur, limmi, makhuur.

2

maquur-ta: (magac, dhedig, keli) quusidda biyaha la quuso ee madax iyo mijo la wada dhex galo biyaha. Maquur nimaan aqoon dabbaal ma yaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: makhuur ~ mukhuur ~ muquur

2

de: immerse oneself under (water); swim under water

3

lx: maquur

4

nt: maquur (ka) [vn-m]

5

pd: (maquuray)

6

ps: v1=tr

7

key: maquur

waa la naqliyay ✓

1

maquus¹: m.l la-mid: muquusid.

2

maquus²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: muquus².

waa la naqliyay ✓

v. swim under something (water); be immersed under something

waa la naqliyay ✓

1

bw: muquus

2

de: swim under s.t. (water); be immersed under s.t.

3

lx: maquus

4

nt: maquus (ka) [vn-m]

5

pd: (maquusay)

6

ps: v1=tr

7

key: maquus

waa la naqliyay ✓

1

raquus¹; m.l 1. Dhex gelidda wax dhex galo carro, dhoobo iyo wixi lamida. 2. Camajuujin wax la camajuujiyo. la-mid: ruquus¹.

2

raquus²: f.g1 (-say, -stay) Wax, carro, dhoobo iyo wixi lamida gelgelin. la-mid: ruquus².

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhex gelidda wax dhex galo carro, dhoobo iyo wixii la mid ah.

2

raquus -ka: (magac, lab, keli) camajuujin wax la camajuujiyo

waa la naqliyay ✓

v. collapse

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qof waxa uu yagaan ildheer u leh oo si wanaagsan u dhex galay. Sheekh falsafadda iyo diintaba xaaduq ku ah ayaa daaci noqon kara. Dh: xeeldheeri.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Orgi caato ah.

waa la naqliyay ✓

Grain

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo firida la quuto oo dhan ka dhexeeya. Dh: midho.

waa la naqliyay ✓

(Habugh) N Salsola frutescens Pall. Chenopodiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baryo farabadan, tuugsi xad dhaaf ah. Dh: baryo, tuugsi, sadaqaysi.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xuluul.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) tigaad musaska iyo geedaha dhexdooda ka baxda. Dh: xuluul.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xammuul.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xammuul.

waa la naqliyay ✓

m. n. cargo, load

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) load (lowdh)-, cargo (kaar-gow)-, shipment (shiip-mant)-, freight ((fareeyt) ~ xammuul, shixnad, rar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) rarka kala duwan ee muurka la saaro. Gaadhi xamuul culus sida ayaa waddada ku banjaray. Dh: xammuul, rar.

waa la naqliyay ✓

1

de: cargo, load Alt sp: xammuul

2

initial: x

3

lx: xamuul

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: xamuul

waa la naqliyay ✓

(Hamoon) N Diplolophium somaliensis Verdc. Umbelliferae.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanuun-ka)

2

1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartey darteed; kaar; dhuuri; halac, laxaw.

3

2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

waa la naqliyay ✓

1

xanuun¹: m.l 1. Dareen meel oogada ka mid ahi iska dareento oo ay la kaarto ama dhuuri ula rooro, nabar ku dhacay ama waxyeello kale oo gaartay darteed; kaar; dhuuri; halac; laxaw. 2. Caafimaad iyo fayoobi la'aan; cudur; bugto; jirro.

2

xanuun²: f.mg1 (-nay, -ntay) Kaar iyo wixi lamida dareemid; xanuun yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pain, ache; disease, illness, ailment

2

xanuun [inchoative] v. be in pain, hurt, ache

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. feeling of physical pain; pain (peeyn); sore (soor); ache (eeyk); pang (paang) ~ kaar, laxaw. 2. illness (iil-nes); disease (disiis); sickness (sik-nes) ~ jirro. Ex: xannuun khatar ah; a serious illness [disease]

waa la naqliyay ✓

1

Dolore; malattia

2

Pain; illness

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) laxaw aad u kull oo dubku dareemo kolka wax lagu jiido. Xadhi kooraanku wuu xanuun kulul yahay. Dh: kulayl.

2

xanuun -ka: (magac, lab, keli) bugtaan lala jifo ama lala jiitamo. Dabayshu waa xanuun la iska tallaalo. Dh: bugtaan, marad, jirro.

waa la naqliyay ✓

وَجَعَ، تَوَجُّع

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqiiq-da)

2

Wax aan male ahayne sugan; run; hubanti; (ama xaqiiqo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Run; dhab. la-mid: xaqiiqo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Run; dhab. la-mid: xaqiiqo.

waa la naqliyay ✓