xaqir — Macnaha & Turjumaada

1

(Xaqir-ka)

2

Xaqa iyo sharafka wax lee yihiin oo aan la marin, loo diido; tixgelis la'aan; dulleyn; quursi; yasid.

waa la naqliyay ✓

1

xaqir¹: m.l Xaqa iyo sharafka wax leeyihiin oo aan la marin, loo diido; tixgelis la'aan; dulleyn; quursi; yasid. la-mid: xaqiraad.

2

xaqir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid liidid ama yasid.

waa la naqliyay ✓

1

xaqir¹: m.l Xaqa iyo sharafka wax leeyihiin oo aan la marin, loo diido; tixgelis la'aan; dulleyn; quursi; yasid. la-mid: xaqiraad.

2

xaqir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid liidid ama yasid. m.f.dh, xaqirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] contempt, looking down on ~ upon

2

xaqir v. hold in contempt, despise; insult

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) have no respect for; disrespect (dis-ris-pakt); contempt (kon-temt); scorn (iskoon); disdain (dis-dheeyn); despise (dis-paayz); treat as contemptible or unworthy ~ ihaanee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xurmola'aan iyo yaraysi kula dhaqan oo ha ixtiraamin. Xaqir dadka xunxun. Dh: liid. yas, yarayso, quudhso, dalaaso. Li: xaqdhawr.

2

xaqir -ka: (magac, lab, keli) xurmola'aan iyo quudhsi. Islaamku is xaqirka wuu mamnuucay.

waa la naqliyay ✓

احْتِقَارِ إِهَانَهُ إِذْلال

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mean (miin) or selfish (sal-fish) man; bad person ~ qof xun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof liita oo la quadhsado isna is bahdila. Dh: liiti. Li: muxtaram.

waa la naqliyay ✓

Cordia suckertii 20

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaq wixii uu mutaystay oo dhan siin. Dh: xaqis.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax socodkooda ama fuliddooda is-hortaagid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Wax socodkooda ama fuliddooda is-hortaagid. m.f.dh, xayirid.

waa la naqliyay ✓

Impedance

waa la naqliyay ✓

v. delay, detain, block

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m delay, detain, block. Lit: he who blocks the birthing pathway at the time of delivery

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) hold back; pull back; block (ba-look); obstruct (obis-tarakt); restrain (ris-tareeyn); restrict (ris-tirikt); hinder (hin-dher) ~ xannib

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil hooyadii ku surmay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is hor taag oo shaqada ka carqaladee. Ninkii istabta ka booda liistanka ka xayir. Dh: xannib.

2

xayir -ka: (magac, lab, keli) xarig lagu dul tuuro fardaha ama dusha lagaga xeero fardo badan dabadeedna lagu qabqabto.

waa la naqliyay ✓

1

de: delay, detain, block

2

initial: x

3

lx: xayir

4

pd: (xayiray)

5

ps: v1=tr

6

key: xayir

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqirnaan-ta)

2

Wax xaqiran ahaan.

waa la naqliyay ✓

e.d Cod lagu muujiyo xannuunka ama xaqiraad.

waa la naqliyay ✓

1

darrow¹: m.l Liididda wax la liido ama la xaqiro; quursi. la-mid: darraabid.

2

darrow²: f.g1 (-raabay, -rowday; -raabi) 1. Wax quursasho. 2. U d.: wax dhaqaale darrayn. la-mid: darraw².

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Qof xaqirid; yasid. 2. Wax saluugid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaqiran. la-mid: xaqirnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: xaqirnaan.

waa la naqliyay ✓

1

darrow¹: m.l Liididda wax la liido ama la xaqiro; quursi.

2

darrow²: f.g1 (-raabay, -rowday; -raabi) 1. Wax quursasho. 2. U d.: wax dhaqaale darrayn. m.f.dh, darraabid. la-mid: darraw.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Qof xaqirid; yasid. 2. Wax saluugid. m.f.dh, quursasho.

waa la naqliyay ✓

/kontempt/ (n) xaqiraad (ihaano).

waa la naqliyay ✓

/kontemptibal/ (adj) xaqiraad mudan.

waa la naqliyay ✓

/kontempshuwas/ (adj) ihaano ah (xaqiraad ah).

waa la naqliyay ✓

/dhespikabal/ (adj) xaqiraad mudan.

waa la naqliyay ✓

/dhispays/ (v) 1. xaqirid, yasid (v) 2. ka faanid.

waa la naqliyay ✓

1

a: xaqiraad

2

bw: Arabic

3

de: contempt, looking down on ~ upon

4

hm: 1

5

initial: x

6

lx: xaqir

7

pd: (-ka)

8

ps: n2-m-abs

9

key: xaqir_1

waa la naqliyay ✓

1

de: hold in contempt, despise; insult

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xaqir

5

pd: (xaqiray)

6

ps: v1=tr

7

key: xaqir_2

waa la naqliyay ✓

La xaqiray; la liidey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xaqiray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xaqiray ahaansho. m.f.dh, xaqirnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] despised

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la xaqiray ah; bahdilan oo liita ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: despised

2

initial: x

3

lx: xaqiran

4

pd: (xaqirnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xaqiran

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqirid-da)

2

Wax xaqiran ka dhigid; dulleyn; liidid; yasid; quursasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaqir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale yasid oo ixtiraam xumo iyo xurmo la'aan kula dhaqmid. Dh: yasid, yaraysi. Li: xaqdhawrid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) contempt (kon-temt), disdain (dis-dheeyn) ~ ihaano

waa la naqliyay ✓

1

(Faqiir-ka)

2

Qof aad u xoolo yar ama aan lahaynba; miskiin; sabool; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

faqiir¹: m.l (-rro/fuqaraa, m.dh) Qof dan yar ah oo aan hanti lahayn; cayr, sabool.

2

faqiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Faqiir noqosho. la-mid: faqiirow, faqri².

waa la naqliyay ✓

1

faqiir¹: m.l (-rro/fuqaraa, m.dh) Qof dan yar ah oo aan hanti lahayn; cayr, sabool.

2

faqiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Faqiir noqosho. m.f.dh, faqiirid. la-mid: faqiirow, faqri.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) poor person, broken man or woman, bankrupt

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof sabool ah oo aan waxba haysan; qof aad u xoolo yar amaba aan lahayn. Dh: miskiin, sabool, cayr, caydh, fiqiir. Li: qani, hodan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ceeb aad u weyn oo lala yaabo. Dh: jiciir. Li: asturaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqtir-ka)

2

Qaniin yar oo qaniinyo kulul.

waa la naqliyay ✓

m. n. insect species, with a painful sting

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah jaadadka qaniinka oo ay qaniinyadiisu kulushahay; cayayaan dadka cuna dabadeedna xanuun ku reeba.

waa la naqliyay ✓

1

de: insect sp., with a painful sting

2

lx: raqtir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: raqtir

waa la naqliyay ✓

1

(Saqiir-ka)

2

1. Ilmo carruur ah oo dhashay.

3

2. (Saqiir iyo kabiir) qof fil yar.

waa la naqliyay ✓

1

saqiir¹: m.l (-rro, m.dh) Ilmo yar. la-mid: siqiir¹.

2

saqiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ilmo yaraan ku dhimasho. la-mid: siqiir².

waa la naqliyay ✓

1

saqiir¹: m.l (-rro, m.dh) Ilmo yar. la-mid: siqiir.

2

saqiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Ilmo yaraan ku dhimasho. m.f.dh, saqiirid. la-mid: siqiir.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. young child

2

saqiir v. die in infancy ~ childhood

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) child (jaayldh)-, immature person ~ siqiir. —saqiir -ay / -tay: (n) die young; die in early childhood

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof yar, qof aan da weynayn. Saqiir iyo kabiir meesha waa la wada joogay.

2

saqiir-ka: (magac, lab, keli) qof fiil yar. saqiirragawraca: (magac, lab, keli) colaad xun oo labo golo dhax marta.

waa la naqliyay ✓

1

xaadir¹: m.l 1. Meel joogid (qof); jooge. 2. Haatan.

2

xaadir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof meel ku sugnaan ama tegid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Qof meel ku sugnaan ama tegid. m.f.dh, xaadirid.

waa la naqliyay ✓

v. be present

waa la naqliyay ✓

ah: (n) present; being in attendance ~ jooga

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) hadda jooga oon maqnayn ah. Inta xaadirka ah lacagta sii. Dh: jooga. Li: maqan.

2

xaadir: (fal) teg oo goob joog u ahaw; ha ka maqnaane u joog. Dh: joog.

3

xaadir-ka: (magac, lab, keli) joogid aan la magnayn.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: be present

3

initial: x

4

lx: xaadir

5

nt: xaadir (ka) [vn-m]

6

pd: (xaadiray)

7

ps: v1=intr

8

key: xaadir

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaqid-da)

2

1. Minfiiq ku nadiifin; fiiqid.

3

2. Wax badan isku kol layn, dilid, baabbi'in, marin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaaq.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) sweeping (iswiip-ing); sweep (iswiip) ~ fiiqid

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) salabayn guddaafad iska xaadhid.

2

xaaqid -da: (magac, dhedig, keli) rixim naag w ilmo ka daatay wixii ku hadhay ka soo sifayn o soo nadiifin. Dh: sifayn, xaaqis, sifays. xaaqid-da: (magac, dhedig, keli) wax badan dild oo aad wax u layn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaqin-ka)

2

Qalab wax lagu xaaqo; minfiiq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Mafiiq, minfiiq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Mafiiq, minfiiq.

waa la naqliyay ✓

m. n. broom, brush

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) broom (buruum); sweeper (iswiiper) ~ mafiiq, minfiiq

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab wax lag haro. Dh: mafiiq, manfiiq, salabe, xaarin, duugme.

waa la naqliyay ✓

1

de: broom, brush

2

initial: x

3

lx: xaaqin

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: mafiiq ~ minfiiq

7

key: xaaqin

waa la naqliyay ✓

مكنسة، مِكْسَحَة مِقَشَةً كَنَّاسَة

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaaqid.

waa la naqliyay ✓

présent.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagjir-ka)

2

(geel, ...) neef irmaan oo aan gayax (sidig) ahayn, oo xag laga maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-rro, m.dh) 1. Neef irmaan oo aan gayax (sidig) ahayn (geel ama lo'). 2. X. ah: fallaar keligeed la gano oo aan laake ahayn. 3. X. ah: qof aan dhexdhexaad ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-rro, m.dh) 1. Neef irmaan oo aan gayax (sidig) ahayn (geel ama lo'). 2. X. ah: fallaar keligeed la gano oo aan laake ahayn. 3. X. ah: qof aan dhexdhexaad ahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] milk-producing camel that is partially milked

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof wax uu rumaysan yahay aad ugu talax tega oo ku adadag. Nin xagjir ihi xaagaan ma yagaan. Dh: mutadarrif. Li: qunyar socod, dhexdhexaad. Wa: xaqjirro.

2

xagjir-ka: (magac, lab, keli) cadaaladxumo laba dhinac oo is haya dhan loo xagliyo.

3

xagjir-ka: (magac, lab, keli) neef geel ah oo irmaan oo xag keliya laga maalo. Dh: gayax

waa la naqliyay ✓

1

cf: gayax

2

de: milk-producing camel that is partially milked (two udders for human consumption; two for its calf)

3

initial: x

4

lx: xagjir

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m-cmp

7

key: xagjir

waa la naqliyay ✓

m.l Qashinka badda ama webigu dibadda u soo saaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqiiq-da)

2

Wax aan male ahayne sugan; run; hubanti; (ama xaqiiqo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Run; dhab. la-mid: xaqiiqo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Run; dhab. la-mid: xaqiiqo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] reality, truth, certainty; reliability

waa la naqliyay ✓

-da: (n) truth (turuuth); reality (ri-yaalati); fact (faakt); veracity (va-raa-sati) ~ run, dhab. Ex: xaqiiqda ii sheeg!; tell me the truth!

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) run male iyo mala'awaal aan ahayne dhab u sugan. Dh: run, hubanti, xaqiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: reality, truth, certainty; reliability

2

initial: x

3

lx: xaqiiq

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xaqiiq

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xariir-ka) a) Caano iyo biyo la isku daro; barax. b) Sarmo indhaha baalkooda hoose, docdiisa gudaha ah oo xagga isha u jeedda, lagu dhigo oo dhiig yar looga keeno (waa farsamo lagu daweeyo xanuun indhaha ku dhaca). c) Summad xoolaha lagu dhigo. d) Hadal la qoonsado oo bareer la isu yiraahdo; (xan iyo xariir).

2

2. (Xariir-ta) a) Dun qurux badan oo jilicsan oo diirdiirxariireeddu samayso. b) Dharka duntaas laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

xariir¹: m.l Caano biyo badan lagu daray; candiid; cindiid.

2

xariir²: m.dh 1. Dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. 2. (-ryo, m.dh) Summad idaha dhegaha looga dhigo oo labo alif ah.

3

xariir³: f.g1 (-ray, -rtay) Barxid (caano). la-mid: xariiri.

waa la naqliyay ✓

1

xąriir¹: m.dh Lafdhabar; arxan. la-mid: xiriir².

2

xąriir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: xiriir³ (3).

waa la naqliyay ✓

1

m.dh 1. Dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. 2. (-ryo, m.dh) Summad idaha dhegaha looga dhigo oo labo alif ah.

2

xąriir¹: m.dh (cilmiga naflayda) Lafdhabar; arxan.

3

xąriir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: xiriir².

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): silk (cloth ~ fabric)

2

xariir m. n., (mass n.): milk diluted with water, milk and water mixed together

3

xariir v. dilute milk with water, put (a lot of) water into milk

4

xariir m. n. method of doctoring diseases of the eye by bleeding

5

xariir v. bleed, doctor an eye disease by bleeding

waa la naqliyay ✓