Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xaqdhawr-ka)

2

Xaqa qof kale lee yahay oo la ilaaliyo, la dhawro ama wax uu qoonsado aan lagula kicin.

waa la naqliyay ✓

1

xaqdhawr¹: m.l Xishood iyo ixtiraam cid loo hayo.

2

xaqdhawr²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid ixtiraamid.

waa la naqliyay ✓

1

xaqdhawr¹: m.l Xishood iyo ixtiraam cid loo hayo.

2

xaqdhawr²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid ixtiraamid. m.f.dh, xaqdhawrid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. respect, tactfulness, considerateness, thoughtfulness

2

xaqdhawr v. respect, be respectful of the rights of another; be tactful

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) respect (ris-pakt); have respect for; be considerate (kon-si-dareyt); be thoughtful (thoot-fuul) ~ tixgali, xushmee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ixtiraam oo si ay xurmo ku jirto u qaddari xumaanna ha u quudhin. Waalid oo dhan xaqdhawr.

2

xaqdhawr -ka: (magac, lab, keli) ixtiraam iyo qaddarin xurmo ku jirto oo aan xumaan la isku quudhin.

waa la naqliyay ✓

1

de: respect, tactfulness, considerateness, thoughtfulness

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xaqdhawr

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m

7

key: xaqdhawr_1

waa la naqliyay ✓

1

de: respect, be respectful of the rights of another; be tactful

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xaqdhawr

5

nt: xaqdhawr (ka) [vn-m], xaqdhawrid (da) [vn-f]

6

pd: (xaqdhawray)

7

ps: v1=tr

8

key: xaqdhawr_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqdhawrid-da)

2

Qof xaqdhawr ku wadid, ku dhiqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaqdhawr².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ilaalinta iyo ixtiraamka xuquuqda qofka kale. Dh: ixtiraamid, xushmayn.

2

xaqdhawrid-da: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid oo si ay xurmo ku jirto u qaddarin cid aanad xumaan u quudhayn.

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) show consideration for; show respect; consider (kon-si-dhar)-, weigh (weey), regard (ri-gaardh)-, honor (ooner); take into consideration ~ xaqdhawr, xurmee

2

u tixgeli -yey / -say: (v) count, honor or give credit for; take into account; acknowledge

waa la naqliyay ✓

-yey I xurmeysay: (v) show respect; show consideration for; consider (kon-si-dar); weigh (weey), regard (ri-gaardh); honor (ooner); take into consideration ~ xaqdhawr, tixgeli, xushmee

waa la naqliyay ✓

-yey / xushmeysay: (v) show respect; show consideration for; consider (kon-si-dhar)-, weigh (weey), regard (ri-gaardh); honor (ooner); take into consideration ~ xaqdhawr, tixgeli, xurmee

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil lagu faaninayo in uu leeyahay abti wanaagsan oo udgoon. Inta badan waa wiil ku dhashay meel aanu abtigii joogin ama lagu xaqdhawri waayay. Hooyadii baa jeclaatay in uu wiilka magaca abtigii ku dheehnaado.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tixgelin. Dh: martabayn, xushmayn.

2

ixtiraam: (fal) cid kale, mudnaan sii. Dh: qaddari, xushmee, xaqdhawr, tixgeli.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraam iyo xaqdhawr u muujin.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dub iyo laf, kala saarid.

2

sarriig -ta: (magac, dhedig, keli) nafta oo sharafta loo dhawro, oo aan wax xun loo quurin; xishood xurmo ku dheehantahay ku dhaqaan. Dh: edeb xilkas, sheex, xaqdhawr.

3

sarriig -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhuuban oo laamo ama wax kale ka taagtaagan yihiin oo inta gunta ilkaha ama wax kale lagaga qabto, iyadoon kolna la sii deyn, dhifasho xoog leh lagu mudhxiyo, lagu diiro.

4

sarriig-ta: (magac, dhedig, keli) walax si xun loo jeex jeexay, si daran u feenfeenasho, aad u xagxagasho, diirka ka diirasho. Sarriig riyuhu geedahii diirka kaga saareen.

5

sarriig -ta: (magac, dhedig, keli) sida ilkuhu u dhilaan wax diirleh.

waa la naqliyay ✓

(fal) sharfi; qaddari oo xaqdhawr. Tixgeli dadka kaa waaweyn hadalkooda. Dh: muunay xurmay, xushmay, sharraf, qadderi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gardarro cid lagu sameeyo. Dh: gardarro, daandaansi. Li: ixtiraan, xaqdhawr. Wa: xadgudubyo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof wax noqday wixii uu mag mutaystay sii. Hadduu shirkaddaada u shaqaynaayay iska xaq. Dh: mag.

2

xaq-a: (magac, lab, keli) geerida lama huraanka ah. Xaq baa dhacaye aaska u dareera. Dh: geeri, dhimasho.

3

xaq-a: (magac, lab, keli) waxa la siiyo qof meel uu ka shaqaynayay laga eryo ama wax ku noqda.

4

xaq-a: (magac, lab, keli) xaqdhawr iyo waxqabadka waalidka iyo cid wax kuu tartayi kugu leedahay.

5

xaq-a: (magac, lab, keli) mag shil ama gacan cid kale ku timaad.

6

xaq-a: (magac, lab, keli) waxa, meherka ka dib, ay gabadhu, sharci ahaan, nikeeda ku leedahay ee maarriin iyo masruuf ah. Dh: waajibaad.

7

xaq-a: (magac, lab, keli) wixii jira een been iyo qalqallooc midna lahayn. Dh: caddaalad, garsoor, haq. Li: baadil.

8

xaq-a: (magac, lab, keli) waxa uu qofku waddanka ku leeyahay kolka uu waajibkii saarraa ka soo baxo. Xaqii aan u doodoow miyaad li darraatay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xurmola'aan iyo yaraysi kula dhaqan oo ha ixtiraamin. Xaqir dadka xunxun. Dh: liid. yas, yarayso, quudhso, dalaaso. Li: xaqdhawr.

2

xaqir -ka: (magac, lab, keli) xurmola'aan iyo quudhsi. Islaamku is xaqirka wuu mamnuucay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale yasid oo ixtiraam xumo iyo xurmo la'aan kula dhaqmid. Dh: yasid, yaraysi. Li: xaqdhawrid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xasaajin; xasilin. xasaanad -da: (magac, dhedig, keli) xuquuq gaar ahaaneed oo la siiyo qof masuul sare ah si aar xadgudub loogu geysan isaga iyo hantidiisaba. Xildhibaanku wuxu leeyahay xasaanad oo lama xidhi karo. Dh: xaqdhawr.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hay'ad caddaaladeed oo xaqdhawrka iyo ilaalinta qawaaniinta sharciga dalka u deggen ka warhaysa oo u xilsaaran.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka u sarreeya hay'adda caddaaladda ee u xilsaaran xaqdhawrka iyo ilaalinta qawaaniinta iyo sharciga dalka u deggen.

waa la naqliyay ✓

tact, n.m. - si qofka aan dhawacayn oo wax loogu sheego; si edeb iyo xaqdhawridu ku jirto oo wax loo falo

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) naanays hablaha yaryar loogu yeedho inay wiilasha walaalahooda ku hinaasaan oo afkooga eegaan waxay cunayaan iyo waxay leeyihiinba. Waxan dhalay afar wiil iyo afdhawr.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si xil, dhaxal iyo wixii la mid ah looga helo awgeed qof geeridiisa ka dhursug. Bakhtidhawr dhaxal laguma helee orda guryihiinna ku dheelmada. Dh: baqtidhawr.

2

baqtidhawr -ka: (magac, lab, keli) dakhsi waayen oo bakhtiga ku lala oo cuna, daaruqena ku dhala. Dh: doorshaan, dooryaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baridhawr-ka)

2

Barkimo xalleef ah ama wax kaloo aad loo jilciyey oo kooraha ama kursiga ama wixii kaloo adag oo lagu fariisana hayo layska xijiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Barkin xalleefsan oo koore, kursi iyo wixi lamida layska xajiyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] cushion used on a saddle ~ chair

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhidhawr.

waa la naqliyay ✓

1

de: cushion used on a saddle or chair

2

lx: baridhawr

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: baridhawr

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Qayb ka mid ah cilmiga dhakhtarnimo oo lagu barto ka hortagga cudurrada. la-mid: fayodhow.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Qayb ka mid ah cilmiga dhakhtarnimo oo lagu barto ka hortagga cudurrada. la-mid: fayodhow.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) sanitation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nadaafadda jidhka iyo degaanka oo la ilaaliyo. Fayadhawrku caafimaadka waa ka kow. Dh: nadaafad.

2

fayadhawr -ka: (magac, lab, keli) duubka yar ee cudbiga ah ee ay dumarku adeegsadaan kolka ay caadada helaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg fayadhawr.

waa la naqliyay ✓

(fal) af ilaali oo nuku'duu la yeedho jawaab ka bixi; ku jaadnaw oo wuxu faloba fal. Dh: af'ilaashi, aflaac.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) raro jilicsan oo muurka looga hoosaysiiyo raxanka si xadhkuhu wax u yeelin.

2

raradhawr -ta: (magac, dhedig, keli) kebed yar. Raradhawrta innoo soo qaad. Dh: afdabool.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhawr-ka) Tiro kow ka badan sagaalna aan dhaafin.

2

2. (Dhawr-ta) Wixii waxyeello leh oo dhan; cabsi; dugaag.

waa la naqliyay ✓

1

dhawr¹: m.l.t Tiro laba ka badan kana yar siddeed. la-mid: dhowr.

2

dhawr²: m.l Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo 'xannaano' ama 'difaac' micneeya. Tusaale: “Dhididdh.”, “Hantidh.”

3

dhawr³: m.dh Wixii waxyeello leh oo dhan.

4

dhawr⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn. 2. Fiirin; u jeedid; eegid. 3. Sugid; korosho.

waa la naqliyay ✓

1

dhawr¹: m.l.t Tiro laba ka badan kana yar siddeed. la-mid: dhowr.

2

dhawr²: m.l Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo 'xannaano' ama 'difaac' micneeya. Tusaale: Dhidid dh., Hanti dh.

3

dhawr³: m.dh Wixii waxyeello leh oo dhan.

4

dhawr⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xumo ka ilaalin; xannaanayn. 2. Fiirin; u jeedid; eegid. 3. Sugid; korosho. m.f.dh, dhawrid.

waa la naqliyay ✓

1

v. take care of, protect (against), watch over; look closely at, observe closely, scrutinize; expect, await, watch for

2

dhawr m. n., num-m (adj.): group, small number (less than ten); some, several, a few

3

dhawr [feminine] n. terror, something frightening ~ dangerous

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) 1. wait (weeyt); / await (a-weeyt); hold on (holdh-on); pause (paaws)~ sug, dhowr. 2. expect (ikis-pekt); anticipate (an- tisi-peeyt) filo, ka dhursug. 3. (n) couple (ka-pal) several (se-varal) ~ xoogaa. Ex: dhawr jeer; several times

waa la naqliyay ✓

1

Alcuni

2

Some

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhanka wax kaa jiro u jeedso. I soo dhawr! Dh: fiiri, day, jalleec, jeedaali, dhugo.

2

dhawr: (fal) ilaali oo daranyada ka dhaw. Reerka waraabaha ka dhawr.

3

dhawr: (fal) (ka ~) wax jabaya ama meel bugta aayar oo ilaali. Gacanta ku jaban, dhaqdhaqaaqa ka dhawr. Dh: miyir.

4

dhawr: (tilmaame) waxoogaa aan tiradoodu badnayan. Dhawr neef oo geel ah ayuu leeyahay.

5

dhawr -ka: (magac, lab, keli) tiro aan la xaddidin oo hal ka badan tobanna ka yar. Waxad degdeg ugu celcelisaa 'aqal dhawr gu' dhisnaa dabar dhawr gu' dhexyaal'.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof wax aanu odhan ka sheog; adyad aanu geysan u aanee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) subagga caanaha laga saaro. Badhar yalam ka siiyaye, miyaad badhi ku soo saartay. Dh: burcad.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) milayga soo socdo. Dh: hadhow.

waa la naqliyay ✓

1

(Hadaf) N Cymbopogon commutatus (Steud.) Stapf. Gramineae.

2

N Cynodon dactylon (L) Pers. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xanshar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qolofta bunka ku dahaadhan ee xawsada laga samaysto. Dh: xanshar.

waa la naqliyay ✓

1

nickname; name-m fine; soft haired. Syn: Yalax, Yalaxow, Yoolax

2

Carabi: name-m lion, strength

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka cid ugu dhaw. Ninka cidlo lagu waxyeelo abdhowe ayaa loo raadiyaa. Dh: abdhawe, abdhawaale.

waa la naqliyay ✓

Madaxa fidsan ama ballaaran ee leebada oo seraaradaha iyo sanaadiiqda lagu kala furo. Madaxa ballaaran ee wax lagu kuunyeeyo laguna kala furo.

waa la naqliyay ✓

v. display

waa la naqliyay ✓

(fal) mid aan hanti lahayn noqo. Dh: cayraw.

waa la naqliyay ✓

1

(Fandhar-ka)

2

Nabar oogada nafleyda ku yaal, oo gudihiisa la farafaraynayo ama hawl dhib badan oo lagu raagoo aayar laga qabanayo; qodqod.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Meel malax ama qodaxi ku jirto aayar furid. la-mid: findhir, findhiri.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Meel malax ama qodaxi ku jirto aayar furid. m.f.dh, fandharid. la-mid: findhir, findhiri.

waa la naqliyay ✓

v. lance (a boil), remove (a thorn ~ sliver)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabar oogada naflayda ku yaal oo wax laga qabanayo ama la faafaadhayo. Fandhar la'aan dhakhtarradu wax ma daaweeyaan. Dh: qodqod.

waa la naqliyay ✓

1

de: lance (a boil), remove (a thorn ~ sliver)

2

lx: fandhar

3

nt: fandhar (ka) [vn-m]

4

pd: (fandharay)

5

ps: v1=

6

key: fandhar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hawl cid kale ku eeg inay qabato; ku xinninta cid kale inay qabato hawl.

2

ildhawr -ta: (magac, dhedig, keli) halka qofka aragtidiisu gaadho. Lo'dii ildhawr ayay inoo jirtaaye imika soo rog.

waa la naqliyay ✓

v. respect one another, watch out for ~ protect each other

waa la naqliyay ✓

1

de: respect one another, watch out for ~ protect each other

2

lx: isdhawr

3

pd: (isdhawray)

4

ps: v1=expr

5

key: isdhawr

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) kab, duugoobid oo jaadh noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Magdhaw-ga)

2

Qaandhaw.

waa la naqliyay ✓

1

magdhaw¹: m.l Qiimaha looga qaato qof khasaaraha uu geystay.

2

magdhaw²: f.mg1 (-dhabay, -dhawday) U m.: qof khasaare uu geystay qiimaheeda bixin.

waa la naqliyay ✓

1

magdhaw¹: m.l Qiimaha looga qaato qof khasaaraha uu geystay.

2

magdhaw²: f.mg1 (-dhabay, -dhawday) U m.: qof khasaare uu geystay qiimaheeda bixin. m.f.dh, magdhabid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] compensation, payment of blood money

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) compensation (kom-pan-seey shin); blood money (blaadh mani); restitution (resta-tuu-shin); reparation (ra-pareey shin); indemnity (indhamanti) ~ mag, diyo.

2

u magdhaw -bay / day: (v) pay compensation, blood money or restitution

waa la naqliyay ✓

1

Compensazione

2

Compensation

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beddelka wax aad hallaysay ama aad baylihisay oo xoola ah iska bixi. Xoolihii kugu hallaaba iska magdhaw. Dh: kafal, magdhow.

2

magdhaw -ga: (magac, lab, keli) hanti laga bixiyo bedelka wax la halleeyey ama la baylihiyay ee halakooba oo la siiyo cidda hantida lahayd. Nikii baabuurkaa laga xaday aqalbaa magdhaw loo siiyay. Dh: kafalo, magdhow.

waa la naqliyay ✓

1

de: compensation, payment of blood money

2

lx: magdhaw

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: magdhaw

waa la naqliyay ✓

تعويض

waa la naqliyay ✓

Birjare, birxalluufe, birgooye. Sida maaraanku looxa u xalleefiyo ayaa mandhawguna birta u xalleefiyaa ama u jaraa.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Q. ah: qof madax adayg oo waxa uu damco aan laga qancin karin.

waa la naqliyay ✓

m. n. stubborn ~ obstinate person

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof madax adag oo aan la fahmi karin.

waa la naqliyay ✓

1

de: stubborn ~ obstinate person

2

lx: qandhar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: qandhar

waa la naqliyay ✓

(fal) kala celi xoolaha oo kala hor. Kala sardhaw lo'da.

waa la naqliyay ✓

1

(Wandhar-ka)

2

Wax la qalay oo hilibkiisii sidii sar la dhisay, loo kala baxshey, loo saafay.

waa la naqliyay ✓

1

wandhar¹: m.l Hilib sidii sar la dhisay loo kala baxshay, loo safay. la-mid: wandharid.

2

wandhar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax la qalay saafid ama kala bixin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. meat laid out (to dry); anything laid open ~ spread out

2

wandhar v. spread out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilib wadh oo kala dhigdhig. Wandhar hilibka muqmad ayaa laga dhigayaaye. Dh: wadh.

2

wandhar -ka: (magac, lab, keli) saafid iyo ballaadhin lagu sameeyo cadka marka haragga laga saaro oo la kala bixiyo. Wandhar la'aan muqumad lama sameeyo.

waa la naqliyay ✓

Event

waa la naqliyay ✓

event

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho.

2

xaadhad -ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaadhan wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

2

xaadhan: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (u) Jabjab. 2. Buunsho. 3. Xash. 4. Qolof duubaya iniinta qaxwe ah. la-mid: xashar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (u) Jabjab. 2. Buunsho. 3. Xash. 4. Qolof duubaya iniinta qaxwe ah. la-mid: xashar.

waa la naqliyay ✓

m. n. husk; fragment

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qaxwe ama xawso laga sameeyo qolofta bunka. Dh: qashir, xawso.

2

xanshar -ka: (magac, lab, keli) qolofta bunka laga diiro. Xanshar si wanaagsan loo saloolaa wuu xawso macaan yahay. Dh: qashir.

waa la naqliyay ✓

1

a: xashir

2

de: husk; [ext.] fragment

3

initial: x

4

lx: xanshar

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: xanshar

waa la naqliyay ✓

La xardhay; xarad loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xarar loo yeelay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax xarar loo yeelay ahaansho. m.f.dh, xardhanaan.

waa la naqliyay ✓