Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xaq-a)

2

1. Sida ama waxa eg; tusmo; abbaar; jid.

3

2. Garsoor; caddaalad.

4

3. Run.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Abbaar; daw; jid. 2. Wax maxkamad horteed ku caddaaday in qof lagu leeyahay. 3. Garsoor; caddaalad. 4. Run.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Abbaar; daw; jid. 2. Wax maxkamad horteed ku caddaaday in qof lagu leeyahay. 3. Garsoor; caddaalad. 4. Run. m.dh.w, xuquuq.

waa la naqliyay ✓

m. n. justice, equity, truth; right, rightful share

waa la naqliyay ✓

-a: (n) right (raayt); justice (jas-tis); fairness (feer-nes) ~ see [eeg] xuquuq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof wax noqday wixii uu mag mutaystay sii. Hadduu shirkaddaada u shaqaynaayay iska xaq. Dh: mag.

2

xaq-a: (magac, lab, keli) geerida lama huraanka ah. Xaq baa dhacaye aaska u dareera. Dh: geeri, dhimasho.

3

xaq-a: (magac, lab, keli) waxa la siiyo qof meel uu ka shaqaynayay laga eryo ama wax ku noqda.

4

xaq-a: (magac, lab, keli) xaqdhawr iyo waxqabadka waalidka iyo cid wax kuu tartayi kugu leedahay.

5

xaq-a: (magac, lab, keli) mag shil ama gacan cid kale ku timaad.

6

xaq-a: (magac, lab, keli) waxa, meherka ka dib, ay gabadhu, sharci ahaan, nikeeda ku leedahay ee maarriin iyo masruuf ah. Dh: waajibaad.

7

xaq-a: (magac, lab, keli) wixii jira een been iyo qalqallooc midna lahayn. Dh: caddaalad, garsoor, haq. Li: baadil.

8

xaq-a: (magac, lab, keli) waxa uu qofku waddanka ku leeyahay kolka uu waajibkii saarraa ka soo baxo. Xaqii aan u doodoow miyaad li darraatay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: justice, equity, truth; right, rightful share Opp: baaddil, dulmi, gardarro

3

initial: x

4

lx: xaq

5

pd: (-a Pl: xaqaq (a) ~ xuquuq (da))

6

ps: n4-m, n8-m

7

key: xaq

waa la naqliyay ✓

عَدَالَة، حَقِيقَة، حَقَّ

waa la naqliyay ✓

1

(Afjuxuunsi-ga)

2

Qof laga hadal badan yahay, oo inta iintaas u lee yahay lagu haadsado, xaq uu lee yahay lagu seejiyo ama wax uusan yeeleen lagu yeelsiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Amarkutaagla-ha)

2

Karti iyo awood la lee yahay ama la marooqsaday, oo si xun oo aan xaq ahayn, loogu dhaqmo; jaa'irnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaddil-ka)

2

Aan xaq ahayn; dulmi; gardarro; jiddarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Faarad-da)

2

Qalab bir af lihi ku jirto oo alwaaxda iyo qoryaha lagu xaquuqo oo lagu simo; raando.

waa la naqliyay ✓

1

(Faasiq-a)

2

Qofka waddada xaqa ah iyo dhaqanwanaagga ka leexda; (ama faasuq).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gar-ka) a) Timaha ka baxa bushimaha hareerohooda iyo camanka iyo daamanka. b) Bir ama qori, kd., soo baxsan oo qaroofan, c) Garraarka dumarka. d) Doc; dhinac.

2

2. (Gar-ta) Abbaarta iyo xeerka, qof walba wax uu lee yahay ama uu jid u lee yahay ama uu mudan yahay, siiya; garsoor ku dhisan, eexasho la'aan; xaq.

waa la naqliyay ✓

1

° (Jawr-ka)

2

Xukun aan xaq ahayn; talis ama guddoon, xoog iyo xaqdarro ku dhisan; julul; dulmi; (ama jowr).

waa la naqliyay ✓

1

(Jid-ka)

2

1. Dhul si farsamo ah loo falay oo loo adkeeyey oo in la maro loogu talaggalay; daw; waddo; marin; dhabbe.

3

2. Sida eg oo gartu ku jirto; xaq; garsoor; tusmo.

4

3. Sharci; qaanuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Naashisa-da)

2

Naag sharcigu caddeeyey inay ninkii qabey caasi ku tahay oo sidaas darteed ayan wax xaq ah ku lahayn; naakirad.

waa la naqliyay ✓

1

(Qareen-ka)

2

1. Dad dhalashada isu dhow; xigto; sokeeye; qaraabo; cashiiro.

3

2. Qof garyaqaan ah oo dadka kale u dooda oo gartooda iyo xaqooda u doona; qeydaddaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Saxiix-a)

2

1. Qof magaciis, uu isagu gacantiisa ku qoro.

3

2. Run; dhab; xaqiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sugid-da)

2

1. Wax la hubo ka dhigid; shaki ka saarid; runta gaarid, xaqiijin.

3

2. (°) Wax danbeeya ama iman doona, meel u joogsasho taniyo intay ka yimaadaan; dhawrid; korasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Tacaddi-ga)

2

Wax lagu kaco oo xaqa weydaarsan; waxyeello; gardarro; xumaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqdhawr-ka)

2

Xaqa qof kale lee yahay oo la ilaaliyo, la dhawro ama wax uu qoonsado aan lagula kicin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqdhawrid-da)

2

Qof xaqdhawr ku wadid, ku dhiqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqiijin-ta)

2

Xaqiiq ka dhigid; hubin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqiiq-da)

2

Wax aan male ahayne sugan; run; hubanti; (ama xaqiiqo).

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqiiqsad-da)

2

Xaqiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqiiqsasha-da)

2

Xaqiiqadii gaarid; rumaysasho; hubsasho; sugid; salgaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaqir-ka)

2

Xaqa iyo sharafka wax lee yihiin oo aan la marin, loo diido; tixgelis la'aan; dulleyn; quursi; yasid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Meel wasakh ka nadiifin. 2. Nafley baabi'in.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Meel wasakh ka nadiifin. 2. Nafley baabi'in. m.f.dh, xaaqid.

waa la naqliyay ✓

v. sweep (up), tidy up; wipe out, destroy

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) clean with a broom or brush; sweep(swiip)~fiiq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Dh: xaadh. fiiq, salabee.

2

xaaq: (fal) dhicis daatay wixii riximka ku hadhay ka soo sifee oo soo nadiifi. Dh: maydh, sifee.

3

xaaq: (fal) wax badan laa oo dil xasuuq ah samee Dh: xasuuq, madhi, gumaad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fiiq; baabbi'i, mari

2

de: sweep (up), tidy up; [fig.] wipe out, destroy

3

initial: x

4

lx: xaaq

5

pd: (xaaqay)

6

ps: v1=tr

7

key: xaaq

waa la naqliyay ✓

1

(Aq-da)

2

Dhadhamo iyo dhuuni la'aan; dhanqasho; janqasho; anqasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; starvation (staarveeyshen) ~ caq

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya diidmada dhadhanka dhuuniga. Aq! Cuntadu maanta waa milix uun.

waa la naqliyay ✓

1

a: caq

2

cf: gaajo

3

de: hunger, starvation

4

lx: aq

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-abs

7

key: aq

waa la naqliyay ✓

1

(Baq-a)

2

1. Caanaha iyo wixii la mid ah oo xumaada kala-go'iddooda.

3

2. Khamiir; qaab; salsal.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l 1. Caano xumaaday oo aan la dhammi karin. 2. la-mid: biqid.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l Caano xumaaday oo aan la dhammi karin.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay. m.f.dh, biqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. curdling ~ spoiling of milk; fermentation

2

baq: vl. n. fear

3

baq: v. become impure (water); be curdled, get spoiled (milk)

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) become bad or spoiled, especially milk; Ex: caano bagay; spoiled milk

2

baq: -ay/day: (v) become afraid (af- reeydh) or fear (fi-yer); be frightened (faraay-tenidh); panic (paanik); scare (iskeer)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano fadhiistay oo xumaaday, noqo. Caano bagay haddaad aragto waa bi'isa naagood.

2

baq: (fal) (ka ~) ka sii fulayoo oo ka cabsoo. Eebbe ka baq.

3

baq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha wax meel qoyan galay ama ka soo baxay.

4

baq -a: (magac, lab, keli) caano fadhiistay, xumaansho oo kala googo'itaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; have an empty stomach; starvation (istaar-veyshiri)-, starving to death ~ aqda, gaajo iyo oon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahi weyn oo biyo loo qabo. Caq ayuu Timir u dhintay. Dh: aq, oon, harraad.

waa la naqliyay ✓

1

a: aq

2

de: hunger, starvation

3

lx: caq

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: caq

waa la naqliyay ✓

1

(Faq-a)

2

Hadal hoos laysugu sheego ama laysugu qarsado.

waa la naqliyay ✓

1

faq¹: m.l Hadal hoos la isugu sheegid.

2

faq²: f.mg1 (-qay, -qday; fiqi) Hadal hoos isugu sheegid; shawrid.

waa la naqliyay ✓

1

faq¹: m.l Hadal hoos la isugu sheegid.

2

faq²: f.mg1 (-qay, -qday; fiqi) Hadal hoos isugu sheegid; shawrid. m.f.dh, faqid.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) whisper (wispar)-, soft speak

2

faq -ay / day: (v) speak quietly and privately

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fadh oo god iyo wax la mid ah qod; ciidda god ka soo quf. Dh: qod. Li: aas.

2

faq-a: (magac, lab, keli) (la ~) la xanshaashaq: hoos ula hadal.

3

faq-a: (magac, lab, keli) hadal labo qof iyo in ka badani si gaar ah ugu wada hadasho si qarsoodi ah oo ay wax isku weydiiyaan. Dh: sir.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harraad iyo gaajo badan.

waa la naqliyay ✓

(fal) wixii uu mutaystay u xukun. Dh: xaq, haqsii, mag.

waa la naqliyay ✓

1

jaq¹: m.l la-mid: jal¹ (1).

2

jaq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid. m.f.dh, jaqid.

waa la naqliyay ✓

v. suck

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) suck (sak) ~ nuug

waa la naqliyay ✓

(fal) afka shay dareere ah oo meel ku jira ku nuug. Dh: nuug, muudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suck

2

lx: jaq

3

pd: (jaqay)

4

ps: v1=tr

5

key: jaq

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) la-mid: liq.

waa la naqliyay ✓

1

v. swallow

2

laq v. sink, drown

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) swallow (iswaalow) ~ liq, dhunji

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax liq; hunguriga wax mari.

2

laq-a: (magac, lab, keli) curdin yar oo soo koraya. Dh: laqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Naq-a)

2

Caleenta iyo cawska cusub oo roobku soo saaro; doog; tigaad.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi. m.f.dh, naqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fresh growth (of grass, etc.) after a rain

2

naq v. arbitrate, deal with a legal case

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) green vegetation; greenery (giriineri) ~ nabaad, doog, laac

2

naq -ay I day: (v) return (riteen); revert (riveert); give back ~ celi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garran oo gar falanqaynteed u joog Garta naq Ilaahayna kaga baq.

2

naq: (fal) wax la yidhi dib u dheh oo kaga daba celi.

3

naq-a: (magac, lab, keli) roob mar da'a oo doog iyo xareed reeba, Xoolaha gee meel naq leh.

4

naq-a: (magac, lab, keli) eed loo jeediyo nin abaal loo galay oo abaaldarro lagala kulmay. Dh: canaan.

5

naq-a: (magac, lab, keli) eray lagu joojiyo gaadhi dameerka. Naq dheh dameerku wuu cararayaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Raq-da)

2

Meel wax lagu qashay ama bahal wax ku cunay.

waa la naqliyay ✓

1

raq¹: m.dh Neef xoolaad oo dhintay ama la qalay.

2

raq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Hoore afka ku cabbid iyada oo aan la adegsanayn gacmaha (qof). 2. Xoolo biyo waran cabbid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef xoolaad oo dhintay ama la qalay.

waa la naqliyay ✓

1

v. lap up, sip ~ suck liquid like an animal, drink

2

raq: [feminine] n. place where an animal was slaughtered ~ killed

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. a place where animals are butchered, killed or slaughtered; slaughterhouse. 2. remainder (ri-meyn-der); remnant of the butchered, killed or slaughtered animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cun oo afka kaga dhereg. Hilibka raq.

2

raq: (tilmaame) noole liita con waxtar lahayn. Nin waxtar leh ha moodine waa raq. Dh: waxmatare.

3

raq -da: (magac, dhedig, keli) neef xoolaad oo dhintay ama la qalay. Raqiba waa ku ragged. Dh: bakhti.

waa la naqliyay ✓

1

(Saq-da)

2

Hurdada culus oo habeenbarkii.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hurdo dheer. 2. Habeen bar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hurdo dheer. 2. Habeen bar.

waa la naqliyay ✓

f. n. deep sleep

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qayb habeenka ka mid ah. Saqda dhexe hurdadaan ka salalaa.

2

saq-da: (magac, dhedig, keli) hurdada culus oo habeenbadhka.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) karidda dheriga marka uu furka tuuro.

waa la naqliyay ✓

1

Waaq.

2

Waq- (sida waqay, waqood, ...) weli-waq; waaq-waq.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: waaq. 2. Lifaaq xagga hore kaga daba karma magacuyaalka oo ka dhiga hawl weligeedba socota. Tusaale: “ Waqay, waqood”.

waa la naqliyay ✓

m. n. God

waa la naqliyay ✓

adv., time: still, yet; ever; never

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) looga jeedo abid ama inta la soo jiray. Cali dhoof aduunyadu waqeed, gelinba waa cayne. Dh: abidkeed.

2

waq -da: ( magac, dhedig, keli) wejigabax iyo filanwaa lagala kulmo meel aanad ka filayn. Waq baa ka gaadhay shirkii shalay gudoomiyihii.

3

waq-da: (magac, dhedig, keli) hadal qaylo iyo buuq ah oon faa'iido iyo wax ku ool midna ahayn. Xalay oo dhan bay hadal waqda hayeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: X [letter of the Somali alphabet] Voiceless pharyngeal fricative

2

initial: x

3

lx: xa'

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: xa'

waa la naqliyay ✓

1

(Xab-ka)

2

1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jiljilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan.

3

2. Biyo badan oo xalliiban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda.

4

3. Ukunta biyeheeda cad.

5

4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

waa la naqliyay ✓

1

xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

2

xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.

waa la naqliyay ✓

1

xab¹: m.l 1. Dhareer is-haysta oo layiig ah oo xuubabka jilicsan oo oogada ka yimaada, ka soo go'a; balqan. 2. Biyo badan oo xalliban ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalanaya la socda. 3. Ukunta biyeheeda cad. 4. Harag jilicsan oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagu dhaansado.

2

xab²: m.l (cilmiga naflayda) Walax qoyan oo jiidma oo laga soo daayo xuubka malaaska. Xabku a) wuxu daafacaa xuubka; b) wuxu sahlaa socodka wixii dul maraya xuubka oo wuxuu ka dhowraa xoqniinka; c) wuxuuna qaadaa ensaymyada.

waa la naqliyay ✓

m. n. albumen, white of egg; amniotic fluid, afterbirth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a semiliquid slippery substance such as egg-whites or placental (pale-sental) fluid; mucus (miyuu-kas)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhareer is haysta layiig ah oo xuubabka jiljilicsan ee bacaraarkala yimaadda oo ka soo go'a. Dh: balqan.

2

xab -ka: (magac, lab, keli) biyo badan oo lag khafiifa ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalan la socda. Ilmaha xabka ka maydha.

3

xab -ka: (magac, lab keli) ukunta biyeheeda cad.

4

xab -ka: (magac, lab, keli) harag balaastig jilica ah oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagi dhaansado. Dh: aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: albumen, white of egg; amniotic fluid, afterbirth

2

initial: x

3

lx: xab

4

pd: (-ka Pl: xabab (ka))

5

ps: n4-m

6

key: xab

waa la naqliyay ✓