xankakaabad

-da: (magac, dhedig, keli) wax daadsan si boob ah sacabka ugu xaabsasho. Xankakaabashada daa cidi kuma eryeysee. Dh: xankakaabsi.

(Xankakaabsasha-da)

Wax badan oo meel daadsan ama quban, si boob ah oo aan qurux badnayn, sacabka ugu xaabsasho.

m.f.dh eeg xankakaabso. la-mid: xankakaabsad.

-da: (magac, dhedig, keli) si orod iyo degdeg ku jiro wax u urursasho.

m.dh la-mid: xukun¹ (3).

(Xanaakad-da)

Xanaaq ka doondoon; xifaalo.

m.dh la-mid: xanaakadayn.

f. n. joke, teasing

-da: (magac, dhedig, keli) hadal xanaf leh oo cid ku hor joogta si kaftan iyo ka warramid ah loogu yidhaa. Xanaakadda saaxiibbada lagama xanaago. Dh: dacaayad.

de: joke, teasing

initial: x

lx: xanaakad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: xanaakad

(Xaraabad-da)

Dagaallanka colalka (ama xarbad, xarbi).

m.dh (-do, m.l) Dagaal. la-mid: xarbad, xarbi¹.

f. n. war, battle

-da: (magac, dhedig, keli) dagaalanka colalka. Dh: xarbi.

a: xarbad

cf: xarbi

de: war, battle

initial: x

lx: xaraabad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: xaraabad

m.l la-mid: xarako (2).

-ka: (n) movement (muuv-ment); motion (mowshin) ~ dhaqdhaqaaq, socod Ex: xarakaadka ciidamada; the military movement

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq iyo soo jiidasho ay mujaamalo ku jirto. Dh: xarakaysiin.

-ka: (magac, lab, keli) wax iska fidsanaa laalaabasho. Dh: duudduubad, duuduubasho.

laalaabad -ka: (magac, lab, keli) kolba noqosho iyo warwareeg: laabad oo haddana soo noqosho.

(Xanbaarad-da)

Xanbaarasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka wax ku qaadad; dusha wax saarad. Dh: xambaarad.

f. n. care, nurture

de: care, nurture

initial: x

lx: xannaanad

pd: (-da)

ps: n1-f

see: xannaano

key: xannaanad

-ka: (magac, lab, keli) gacanta wax kaa durugsan ku soo qaadasho. Dh: gacantogaalayn, hankaabsasho, hankaabsi, laacid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg nafkaqaad.

nafkaqabad -ka: (magac, lab, keli) qof meel aan laga doonayn soo taagnaada oo ka quusan waaya Dh: wadnaqabad.

-da: (magac, dhedig, keli) hal hal; mid mid. Dh: xabbadxabbad, halhal, midmid.

(fal) hadal dacaayad ah oo kaftan ah ku dheh. Xanaakaday bal inuu cadhoodo. Dh: xanaakadee, dacaayadee.

(fal) boob oo sacabbada ka buux Wixii meesha yaalba xankakoobi.

-da: (magac, dhedig, keli) arrimo isdhinac yaalla tan dantu ku jirto qudha raacid.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Albab wax la handaraabay ahaansho.

(tilmaame) handaraab uun ku xidhan yahay oo aan quful lahayn. Dh: rasadaysan.

m.f.dh eeg handaraab².

-ta: (magac, dhedig, keli) midhaha wilwilaha ka mid ah oo marka ninka wilwilaha gonayaayi yidhaahdo 'hannahaaban' dadka kalana waxay yidhaahdiin 'nimaan hello ma hanbayno'. Asal ahaan, waxa uu ereygani ka koobnaa 'ha na haaban' oo la macne ah 'ha na maagin' Heerriimaadoow hannahaaban.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabsasho oo wixii yaalba sacabka ka buuxsasho.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la candhasaabay ahaansho (ari).

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la candhasaabay ahaansho (ari). m.f.dh, candhasaabnaan.

m.f.dh eeg candhasaab².

-da: (magac, dhedig, keli) naasaha candhasaab gelin oo ku qarin. Dh: candhasaabis.

(Gabbalgaabad-ka)

Kolka qorraxdu dhicidda ku dhowaato; qorraxgaabad.

m.l la-mid: gabbalgaab.

-ka: (magac, lab, keli) marka qorraxda dhicideedu dhowdahay. Dh: qorraxdhicid.

m.dh la-mid: sannaabayn.

-ka: (magac, lab, keli) qaalin xoola ah oo la siiyo ninka furka uu qaatay yadlihiisii lahaa yimaad ee loo celiyo, ama nin ay furka ku mormeeni gar kaga qaato isaga waxa la siin qaalin shakamaqabad ah. Guurtidii waxay yidhaaheen: ninna furka siiya ninna qaalin shakamaqabad ah siiya.

(Takaradhabad-ka)

Takaradhabasho.

m.l la-mid: takaradabasho.

-ka: (magac, lab, keli) baydadka, habka takarta uu isaga reebo neefka xoolaha ah. Dh: gelmidhabad.

Bridge point

-ka: (magac, lab, keli) carin iyo dhafoortaabad; xoogsheegad cid lagula kaco. Dh: dhafoortaabad.

(Anbaqaad-ka)

Anbaqaadid.

m. n. starting point

anbaqaad v. start at a place, take ~ drive from a place

-ay / day: (v) resume (rizuum); begin or take up again after interruption ~ ambaqaad, dib u bilaabid

(fal) wax aan hore u jirin, hadda billaw. Dh: ambaqaad.

anbaqaad: -ka: (magac, lab, keli) hawl hor leh, billaabid. Dh: ambaqaad.

(Andaqaad-ka)

Arrin lagu heshiiyey, wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda oo la qaato; eedqaad; xilxanbaar; shaf-u-tun; u qoolnaan.

andaqaad¹: m.l Dammiin; eedqaad. la-mid: andaqaadid.

andaqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax dammiinasho.

v. guarantee, endorse, back; take the blame or responsibility for

andaqaad vl. n. guarantee; endorsement

(fal) xil iyo eed dusho u rido.

andaqaad -ka: (magac, lab, keli) xil dhabarka u ridasho; arrin lagu heshiiyey, wixii xil ka yimaadda ama eed ka timaadda oo la qaato. Andaqaad baa aabbe walba looga fadhiyaa. Dh: eedqaad, xilqaad.

andaqaad -ka: (magac, lab, keli) dhegaysashada cabasho cid kale.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg anfac.

-ka: (magac, lab, keli) tashiilid iyo yaryarayn. Waxaaga banaanad ayaad ku ilaashan kari.

m.l la-mid: canaanasho.

-ka: (magac, lab, keli) canaanasho.

-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah qalab millateri oo ciidamadu ku dagaallamaan. Dabaabad ayaa halkan socota. Dh: kaare.

-da: (magac, dhedig, keli) dheef; faa'iido; macaash. Dh: waxtar.

(Hanaqaad-ka)

Filka wax lagu hanan karo gaarey; tabargal.

hanaqaad¹: m.l 1. H. ah: qof filka mas'uu-liyad lagu hanan karo gaaray; tabargal. 2. Diric, geesi. 3. la-mid: hanaqaadid.

hanaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Qof fil uu mas'uuliyad ku hana karo gaari; tabargalid.

hanaqaad¹: m.l 1. H. ah: qof filka mas'uuliyad lagu hanan karo gaaray; tabargal. 2. Diric, geesi. 3. la-mid: hanaqaadid.

hanaqaad²: f.mg1 (-day, -dday) Qof fil uu mas'uuliyad ku hana karo gaari; tabargalid. m.f.dh, hanaqaadid.

m. n. age of maturity

hanaqaad v., [compound] grow up, reach maturity, become responsible; be raised ~ reared

-ah: (adj) grown-up or grownup person; a fully grown or mature person; adult (adhalt) ~ qaangaar. Ex: wiil hanaqaa ah buu dhalay; he has a grown-up son

(fal) waynow oo nin xilqaada noqo. Dh: xilqaad.

hanaqaad -ka: (magac, lab, keli) da'da wax lagu hanan karo gaadhid, qaangaadh. Dh: tabargal, taabbagal, mudakar, qaangaadh.

m.dh.kh K. ah: haweenay kacaan ah.

m.dh Dammaanad.

m.dh Dammaanad.

(Karkabad-da)

Karkabo.

m.dh la-mid: karkabo.

vl. n. rush (job), urgent ~ hasty action

-da: (magac, dhaddig, keli) dedejin iyo kiirkiirin xad dhaaf ah; buuq iyo qaylo dheeri ah.

de: rush (job), urgent ~ hasty action

lx: karkabad

pd: (-da)

ps: vn-f

key: karkabad

(Ladaabad-ka)

Ladaabasho; durduurad.

m.l la-mid: ladaabasho.

-ka: (magac, lab, keli) xoolo, maalin walba biyo cabbid. Dh: durduurad.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax makaab afka laga saray ahaansho (ceel).

der. [adjective] fortified by a superstructure (of a well)

(tilmaame) ceel, bohol iyo wixii la mid ah afka qoryo kaga raaran oo ka dhisan ah. Dh: raaran.

de: fortified by a superstructure (of a well)

lx: makaaban

pd: (makaabnaa)

ps: adj-der

key: makaaban

(Makaabid-da)

Makaab u yeelid.

m.f.dh eeg makaab².

-da: (magac, dhedig, keli) karkaar u samayn; makaab u yeelid. Ceelku makaabid la'aan wuu dumayaa. Dh: karkaarid.

m.dh (-do, m.l) 1. Meel buugag badan oo kala jaad ah yaalliin oo laga amaahsado ama lagu akhristo. 2. Dukaan buuggagta, wargeysada, waraaqaha xafiiska iyo wixi lamida loogu iibsho.

m.dh (-do, m.l) 1. Meel buugag badan oo kala jaad ah yaalliin oo laga amaahsado ama lagu akhristo. 2. Dukaan buuggagta, wargeysada, waraaqaha xafiiska iyo wixi lamida loogu iibsho.