xandhadhi

(fal) qof sumoobay ama bahali qaniintay dawo sii. Dh: balaladi, xaraari.

xadhaadhi: (fal) sumayn aan lagu dhiman ku samee.

(tilmaame) madhan oo wixii yaalba la qaatay ah.

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaacid. Qawdhadhidda cagaha dhaxantaa keenta

-ta: (magac, dhedig, keli) qof bahali qaniintay ama sumoobay wax xadhaadhka bi'iya siin.

v. continue to sit; stay put

a: fadhi {N}

de: continue to sit; stay put

lx: fadhdhi

pd: (fadhdhiyey / fadhdhidey)

ps: v1=

key: fadhdhi

Spurs

f.g2 (-iyay, -isay) Cid sasin. la-mid: hanfadi.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid sasin. m.f.dh, handadin. la-mid: hanfadi.

(fal) u cagajuglee; u hanjab; handed.

-ka: (magac, lab, keli) xaadhin samaysasho.

xaadhad -ka: (magac, lab, keli) qosol ama sakaraad la rafasho.

m.l.kh (-iyo, m.dh) la-mid: danfadhi.

-ka: (magac, lab, keli) qaarka dhexe ee jidhka. Dh: bayd.

(tilmaame) qof dadka qabqabsada ama dabeecad xun oo laga nabad gelin.

m.l.kh (-iyo, m.dh) B. ah: xoolo aan xero lahayn. la-mid: banfadhi.

-ga: (magac, lab, keli) xoolo aan xero lahayn. Dh: banfadhi.

(fal) roob, muddo yar istaag. Dh: qadood.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qarradh.

(fal) cunto ama caleen iyo wixii la mid ah ku sumaw. Dh: xadhaadh.

xadhaadh: (tilmaame) wax aan macaanayn ah.

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn sida ka dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Dh: kharaar, khadhaadh, xaraar, qadhaadh, qaraar

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) sumow lagu sumoobo caleen midho ama wax kale oo la cuno. Dh: sumow

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xardhanaan.

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

(fal) cid kale, danqaraad ku samee oo dhib. Marka lay dankaadhiyo se waan toban tubleeyaaye.

dankaadhi-ga: (magac, lab, keli) cid kale, dangarid oo dhibaatayn.

-ga: (magac, lab, keli) dad, xoolo ama wax kale oo si aan habaysnayn u fadhiya meelo isku dhowdhow.

m.f.dh eeg qandho². la-mid: qandhood.

-da: (magac, dhedig, keli) xummad iyo xanuun aan badnayn yeelasho.

(fal) kala hadal; si cabsiyi ku jirto u hantaatac. Dh: wataatac.

wadhaadhi -ga: (magac, lab, keli) hadal is dhec yaac ah oo uu ku hadaaqo qof cabsanaya ama argagaxsani. Wadhaadhiga jooji oo calool adkaw.

-da: (magac, dhedig, keli) harasho co qashin iyo gudaafadba ka nadiifsasho.

xaadhasho-da: (magac, dhedig, keli) sallaxashoo wixii alaab yaal oo dhan ka gurasho.

m.dh Waraabaha kan dheddigga ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) waraabe dhedig oo dhalay. Dh: horor.

-ka: (magac, lab, keli) neefkaguranka uu sakaraadku weheliyo. Dh: sakaraad.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan gaadhsiin; barwaaqo iyo ladnaansho gaadhsiin. Badhaadhin ma helo ninkii caasiyee beenshay Nebigiiye. Dh: baraarin, barwaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqoobid oo liibaanid. Dh: badhaadhid.

-ga: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo bashbash ku hadhadal. Boodhaadhiga rahaa lagu gam'aa gellin barwaageedkiiye. Dh: foodhaadhi.

m. n., (mass n.): yogurt

-ga: (magac, lab, keli) caano la fadhiisiyey oo la gadhoodhiyey. Maanta caanafadhi baan dhamay. Dh: gadhoodh. Li: dhay.

de: yogurt

lx: caanafadhi

pd: (-ga)

ps: n2-m-mass

key: caanafadhi

m.f.dh eeg candhaaq². la-mid: candhaaq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) barraaqid.

m.l la-mid: candhaaqsasho.

m.l la-mid: dhadhansasho.

-ga: (magac, lab, keli) carrabka saarid oo dhandhankiisa sii macaansasho.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fadhfadhad.

-da: (magac, dhedig, keli) sanqadha wax dhammaaday sida biyo go'ay iyo wixii la mid ah.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u kibrid oo xadka dhaafid. Wiilyar oo madhmadhid sanka la taagaya ayaa gabadha caayay. Dh: kibrid.

madhmadhid -da: (magac, dhedig, keli) aad u qudhmid oo urid. Harag la aasay madhmadhid ka sug. Dh: qudhmid, qurmid.

(Qaadaadhig-ga)

Qaadaadhigid.

qaadaadhig¹: m.l la-mid: qaadaadhigid.

qaadaadhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Arrin si dhab ah u faaleyn.

f.g1 (-gay, -gtay) Arrin si dhab ah u faaleyn. m.f.dh, qaadaadhigid.

v. examine in detail, inspect thoroughly ~ extensively

qaadaadhig vl. n., [compound] examination, inspection

(fal) falanqee oo arrin aad u dhexgal oo dhan walba ka eeg. Arrinta odayada la qaadaadhig oo natiijo ka keen. Dh: faalloo, gorfee.

-ga: (magac, lab, keli) qof caadaysta wax daynsashada wax kasta ha haystee. Qaandhaawi ha noqon.

-da: (magac, dhedig, keli) qabaw ama xummad darteed la gariirid. Dh: jarayn, jarcayn, burunjiyeyn, qarqarid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhqadh.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wixii la mid ah muggii uu qaadi karayey ka siyaadin.

-ga: (magac, lab, keli) aayar dusha uga qaadqaadasho.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo aad lahayn xoog ku kaxaysasho. Xabbaadhiddu waax xaaraan. Dh: dhicid, qaadidi, boojin.

-yey / say: (v) exaggerate (ig-zaaji-reeyt); exceed (ek-siidh) the limit

(Xaddhaafid-da)

Xaddhaaf la imaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) daasad jaandi ah oo litir qaadda oo caanaha lagu keeni jiray oo waayadii hore aad loo isticmaali jiray waxna lagu kala miisan jiray. Dh: seero, xararley.

xanshashaq¹: m.l Hadal hoos la isugu sheego; faq.

xanshashaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Laba qof faqid.

m. n. whisper

xanshashaq v. whisper; inquire secretly

-a: (magac, lab, keli) hadalhayn hoose oo baahda oo ninba nin u tebiyo iyadoon mesderkeedii hore la garanayn. Dh: kutidhikuteen.

m. n. whisper

de: whisper

initial: x

lx: xanshashar

pd: (-a)

ps: n-m

key: xanshashar

(Xaqdhawrid-da)

Qof xaqdhawr ku wadid, ku dhiqid.

m.f.dh eeg xaqdhawr².

-da: (magac, dhedig, keli) ilaalinta iyo ixtiraamka xuquuqda qofka kale. Dh: ixtiraamid, xushmayn.

xaqdhawrid-da: (magac, dhedig, keli) ixtiraamid oo si ay xurmo ku jirto u qaddarin cid aanad xumaan u quudhayn.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid si fiican u dhaqaalayn.

v. treat someone kindly ~ well; care for ~ take good care of something

(fal) beerta qodqod oo baaqbaaq. Xaradhaami hadhuudhka. Dh: baaqbaaq.

de: treat s.o. kindly ~ well; care for ~ take good care of s.t.

initial: x

lx: xaradhaami

pd: (xaradhaamiyey)

ps: v2a=tr

key: xaradhaami

v. clothe someone elegantly

de: clothe s.o. elegantly

initial: x

lx: xarshaashi

pd: (xarshaashiyey)

ps: v2a=tr

key: xarshaashi

-ha: (magac, lab, keli) xabbadda laxooxda ah ee laga dubo qooshka inta ugu dambaysa oo inta hore laga yareeyo lagan qaraweyneeyo.

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u leexleexasho. Baydhbaydhid nimaan aqoon iyo waxaan ahay qummane toosoone.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baydh- baydhid.

-ga: (magac, lab, keli) kolba dhan u leexleexin wax la wado.

-ha: (magac, lab, keli) dhul adag oo socodkiisa lagu caatoobo.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul aasan qodqodid oo soo qufqufid; faadhid oo hadana mar kale faadhid. Dh: baadhbaadhitaan, faarfaarid, faarfaaris, qufitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg faadhfaadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku noqnoqosho; meel tegtegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, u tegtegis; ku noqnoqosho oo ka warhayn.

-yey / sey: (v) convince (kon-viinsi)-, persuade (peer-suweeydhf make believe

-ga: (magac, lab, keli) qof madow oo san ballaadhan iyo timo adag leh.

-da: (magac, dhedig, keli) socod lugaha la kala fogeeyo oo ah sida ay u socdaan carruurta la qudaa. Waadhiwaadhida daa oo saani u soco. Dh: waadhwaadhsi.

waadhiwaadhi -da: (magac, dhedig, keli) xilli barwaaqo la yahay. Dh: bashbash, berisamaad.

-ga: (magac, lab, keli) socod lugaha la kala fogeeyo. Waadhwaadhsiga iska daa oo si fiican u soco. Dh: waaxwaaxsi.

-ga: (magac, lab, keli) geed dhulka seexda xiliga naqa ah oo aad geelu u jecelyahay Dh: maqalfur.

m.f.dh eeg xanshashaq².

m.l Lacag sanuud ah oo qiimaheedu dhanyahay labaatan senti.

-da: (magacwadareed) lacag sanuud ah oo dhan labaatan senti.

(Adaahi-da)

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

m.dh Geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban.

f. n. tree species with a large trunk containing a lot of water

-da: (magac, dhedig, keli) geed sal weyn oo laamo yaryar leh oo ay buruqdiisu xooluhu ku dhacartaan. Waxa uu ka baxaa bannaanada, caleen iyo hadh toona ma laha. Dh: udaatays, haandurwaa.

de: tree sp. with a large trunk containing a lot of water

lx: adaahi

pd: (-da)

ps: n2-f

key: adaahi

v. wipe oneself off, dry oneself off

de: wipe oneself off, dry oneself off

lx: addadi

pd: (addadiyey)

ps: v2a=

key: addadi

f. n. party, affair; side, direction