Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Xanaaq-a)

2

Caro; dhirif; umal; dhiidhi.

waa la naqliyay ✓

1

xanaaq¹: m.l Caro; dhirif; dhiidhi.

2

xanaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Caro muujin (qof); carood; dhirifid.

waa la naqliyay ✓

1

xanaaq¹: m.l Caro; dhirif; dhiidhi.

2

xanaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Caro muujin (qof); carood; dhirifid. m.f.dh, xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. anger, ire, irritation, bitterness, resentment

2

xanaaq [inchoative] v. be ~ get angry, lose one's temper

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) anger (ang-ger); rage (reeyj); fury (fiyuuri); wrath (raath); indignation (in-dig-neey-shin) ~ caro, xanaaq, cadho.

2

xanaaq -ay / day: (v) become angry; anger (ang-ger) ~ dhirif, carood, cadhood. Ex: degdeg bay u xanaaqdaa; she angers too quickly

3

ka xanaaji -yey / say: (v) make angry; madden (maadhan); irritate (iriteeyt); enrage (en-reeyj); infuriate (in-fiyuu-riyeeyt); provoke (poro-vowk) ~ ka caraysii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cadhoo. Xanaaq cadhadaada han aragnee.

2

xanaaq-a: (magac, lab, keli) cadho ka dhalata wax la qoonsado. Dh: cadho, dhirif.

waa la naqliyay ✓

غَيْظَ غَضَبٍ

waa la naqliyay ✓

-a: (magac,lab, kelii) qof dadka aad u hadal haya oo xan badan. Dh: xanbadane.

waa la naqliyay ✓

name-f affectionate

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la isku taro oo laba kooxood isku ogyihiin sida baadida oo la isku celiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Camal-ka)

2

1. Hawl; shaqo.

3

2. Abuur; dabeecad; baxaalli, sansaan.

4

3. Xanaaq; dhirif; caro; guhaad.

waa la naqliyay ✓

Dhirifsan; xanaaqsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Cara-da)

2

Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.

waa la naqliyay ✓

1

(Carood-ka)

2

Caro gelid; xanaaqid; camashood.

waa la naqliyay ✓

1

(Cartamid-da)

2

Kulayl la rogrogmasho; karkarid; dhirfid; xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Cartan-ka)

2

Kulayl la rogrogmanaya; kul; caro; dhirif; xanaaq; karkar.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciil-ka)

2

Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharsid-da)

2

1. Camashood; xanaaqid; dhirfid; carasho; dhiidhiyid.

3

2. (oogada dadka) jilcid, debcid gabow daraaddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhi-ga)

2

Wax xun oo ama afka layska yiri ama addin layska gaarsiiyey, xumaan laga xumaaday muujinteeda; camashood; umal; dhirif; caro; xanaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiyid-da)

2

Xanaaqid; camashood; dhirfid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirfid-da)

2

Dhirif qabasho; dhiidhiyid; xanaaqid; dharsid; camashood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhirif-ka)

2

Sida la noqdo ama layska dareemo kolka xumaan lays taarto; dhiidhi; xanaaq; caro; umal.

waa la naqliyay ✓

Dhirif ka muuqdo; xanaaqsan; caraysan; umashan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadoodid-da)

2

Wax gardarro ah oo afka la iska yiri ama addinka layska yeelay ka xumaanshaheed muujin, dhirfid; dharsid; xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kushad-ka)

2

Kul iyo caro iska dareemid; dhiidhiyid; xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaajin-ta)

2

Xanaaq ka keenid; ka caraysiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaakad-da)

2

Xanaaq ka doondoon; xifaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hawl, shaqo. 2. Abuur, dabeecad. 3. Xanaaq, dhirif, caro. 4. (s) Sidiis, oo kale. Tusaale: “Buuggaas camal ii keen”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Haweeney xanaaq badan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caro, dhirif

2

de: anger, ire, irritation, bitterness, resentment

3

hm: 1

4

initial: x

5

lx: xanaaq

6

pd: (-a)

7

ps: n2a-m

8

key: xanaaq_1

waa la naqliyay ✓

1

de: be ~ get angry, lose one's temper

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xanaaq

5

pd: (xanaaqay)

6

ps: v1=inch

7

key: xanaaq_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaaqid-da)

2

Carood; dhirfid; dhiidhiyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xanaaq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadho samayn. Waa nin xanaaqid badan. Dh: dhirfid, cadhood.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) neef ku nool meel laba xad u dhexeeya oo lamadegaan ah. Haddii la isku qabsado, wixii calaamad leh ninkii sheegtaa leh wixii calaamad lahayn na ninkii helaa leh. Dh: dibadgale.

waa la naqliyay ✓

m.dh meel cidla ah oo halis ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax nugul riix oo rid. Tiirku wuu dhacayaaye ha hantaaqin. Dh: guji, riix.

waa la naqliyay ✓

1

(Xadnaan-ta)

2

Wax la xadayo ahaan; jirrabnaan; kadeednaan; ciirsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xadan. la-mid: xadnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. helplessness, being in a very difficult situation

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) jirrabnaan; kadeednaan. Xadnaanta maxaa keenay.

2

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la xaday ahaan. Tukaanka xadnaan ayaan ugu imidday.

3

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xad lagu oogay ahaan.

4

xadnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax xuduud aan la dhaafayn loo yeelay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: helplessness, being in a very difficult situation

2

initial: x

3

lx: xadnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: xadnaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xagan². la-mid: xagnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la xagay oo gunta fujiskii laga xaquuqay ahaan.

2

xagnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax ciddi iyo wixii la mid ah lagu xagtay oo la xarruuftay ahaan. Dh: xarruufnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Xalnaan-ta)

2

Wax xalan ama la xalay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xalan. la-mid: xalnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of having been washed

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xalan o nadiif ah ahaan. Dh: xalniin, maydhnaan. Li uskagaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of having been washed

2

initial: x

3

lx: xalnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xalnaan

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka x.: qof in uu xanaaqo badid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka x.: qof in uu xanaaqo badid. m.f.dh, xanaajin.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka cadhaysii; ka xanaaqsii. Ninkaad la garramayso ka xanaaji aad ka garheshide. Dh: cadhaysii.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel ay wax ku bartaan carruurta yaryar een dugsi gaadhin oo lagu xanaaneeyo. Dh: xaddaano.

2

xanaano -da: (magac, dhedig, keli) dhaqaalayn iyo daryeel gaar ah oo dhan walba ah. Dh: dhaqaale, daryeel. Li: halladaado, dayac

waa la naqliyay ✓

v. carry on one's back

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) carry or transport on the back; usually carrying a child on the back

2

xanbaar -ka: (n) piggyback (bigi-baak); the act of transporting on the back ~xambaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhabarka ku qaad; dusha saar. Ilmaha xanbaar. Dh: xambaar.

2

xanbaar -ka: (magac, lab, keli) dhabarka oo wax lagu qaado. Mocooyo xanbaar ma dhibo.

waa la naqliyay ✓

1

de: carry on one's back

2

initial: x

3

lx: xanbaar

4

pd: (xanbaaray)

5

ps: v1=tr

6

see: xambaar (and related entries)

7

key: xanbaar

waa la naqliyay ✓

1

(Xanjaad-ka)

2

1. Xayrta riciraha lafdhabarta, sida xanjada ugu dheegsan.

3

2. Lafdhabar, xiriir, arxaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Xayrta riciraha lafdhabarta, sida xanjada ugu dhegsan. 2. Lafdhabar xiriir, arxaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. backbone, vertebrae; fat around the spine

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lafta dheer ee dhabarka qaybteeda hoose. Dh: xanjaal.

2

xanjaad -ka: (magac, lab, keli) xaydh riciraha lafdhabarta isku dhedhejisa oo sida xabagta iskugu haysa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xayr; lafdhabar, ricir

2

de: backbone, vertebrae; fat around the spine

3

initial: x

4

lx: xanjaad

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: xanjaad

waa la naqliyay ✓

1

anaa¹: mu.eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa 1'.

2

anaa²: qr. la-mid: ana.

waa la naqliyay ✓

m..eb Magacuyaalka qofka kowaad oo ka kooban 'ani' iyo 'aa/ayaa'.

waa la naqliyay ✓

pron., red, sg. It is I who ...

waa la naqliyay ✓

(clause pronoun) I am the one who... Ex: anaa sheegay; I am the one who told.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waxa uu ka kooban yahay 'aniga' iyo 'ayaa' oo la isku daray. Anaa qaanta idinka bixinaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: It is I who ... = aniga + baa

2

lx: anaa

3

ps: pro-red-1sg + focus

4

key: anaa

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo naylaha cidda. Naaq badanaa nayluhu.

2

naaq -da: (magac, dhedig, keli) ci'da magast riyaha. Naaqda waxaraha waan ka naxa.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Meel wasakh ka nadiifin. 2. Nafley baabi'in.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Meel wasakh ka nadiifin. 2. Nafley baabi'in. m.f.dh, xaaqid.

waa la naqliyay ✓

v. sweep (up), tidy up; wipe out, destroy

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) clean with a broom or brush; sweep(swiip)~fiiq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) har wixii qashin ama guddaafad yaal oo ka nadiifi meesha. Dh: xaadh. fiiq, salabee.

2

xaaq: (fal) dhicis daatay wixii riximka ku hadhay ka soo sifee oo soo nadiifi. Dh: maydh, sifee.

3

xaaq: (fal) wax badan laa oo dil xasuuq ah samee Dh: xasuuq, madhi, gumaad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fiiq; baabbi'i, mari

2

de: sweep (up), tidy up; [fig.] wipe out, destroy

3

initial: x

4

lx: xaaq

5

pd: (xaaqay)

6

ps: v1=tr

7

key: xaaq

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayaad' oo la isku daray. Ma anaad aabbahaa i moodaysay?

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-nqay, -naqday) Nabar, boog iyo wixi lamida dhiig ama dheecan ka keenid. la-mid: damaq, damqi, danqi, daqan, daqmi, daqni, dinqi.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-nqay, -naqday) Nabar, boog iyo wixi lamida dhiig ama dheecan ka keenid. m.f.dh, danqid. la-mid: damaq, damqi, danqi, daqan, daqmi, daqni, dinqi.

waa la naqliyay ✓

v. hurt (in a sore ~ wounded area)

waa la naqliyay ✓

1

de: hurt (in a sore ~ wounded area)

2

lx: danaq

3

pd: (danqay / danaqday)

4

ps: v1=intr

5

key: danaq

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Dhuunta meesheeda hoose oo godan; galaw; halaw.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Dhuunta meesheeda hoose oo godan; galaw; halaw.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wadnaha ama saabka laabta ee uu ka laalaado. Dh: wadane.

waa la naqliyay ✓

1

(Xagaa-ga)

2

Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeya guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do.

waa la naqliyay ✓

1

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

2

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

waa la naqliyay ✓

1

xagaa¹: m.l (-aayo, m.dh) 1. Afarta nur oo sanada midkood; wuxuu u dhexeeyaa guga iyo dayrta; xilliga xagaayadu da'do. la-mid: xagaay.

2

xagaa²: m.l (-aayo, m.dh) (c.fal.) Loolka dhexe, waa xilliga ku xiga guga, xiddigis ahaanna waxa loo tixgeliyaa inuu ku beegan yahay kubbad badhka min hornaqa xagaaga (21 juun) ilaa caano maallada isle eg ee dayrta (21 sebtember).

waa la naqliyay ✓

Summer

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cool season, the lesser dry season [June - September.]

2

Xagaa m. n. summer, hot season, time of the southwest monsoon

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) summer (sa-mar) Ex: xilliga xagaaga; the summer season

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay waqti xagaa ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) mid ka mid ah afarta xilli ee sanadka oo u dhexeeya guga iyo dayrta waana bilaha Juun, Luuliyo, Ogosto iyo Sebteembar.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaf-ta)

2

Dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Taag taag yaryar oo soofe iyo wixi lamida ay leeyihiin oo dhaawaca wixii lagu xoqo; dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Taag taag yaryar oo soofe iyo wixi lamida ay leeyihiin oo dhaawaca wixii lagu xoqo; dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] roughness (of surface), harshness (to the touch)

waa la naqliyay ✓

1

nickname-m roughness, harshness. Lit: troublesome

2

Carabi: name-m true believer

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) coarseness (koors-nes); roughness (raf-nes); especially to the touch; lack of smoothness

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhib badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) buurbuur aad u yaryar oo jidhiidh ah oo ku hadha biraha afkooda kolka soofaha la mariyo. Dh: rabin.

2

xanaf -ta: (magac, dhedig, keli) hafeef jidhka korkiisa laga dareemo oo nabar ama wax dubka lagu jiiday oo cusubi uu keeno. Dh: carcar.

3

xanaf -ta: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo huruuruc ah sida: xajiinta.

waa la naqliyay ✓

1

de: roughness (of surface), harshness (to the touch)

2

initial: x

3

lx: xanaf

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: xanaf

waa la naqliyay ✓