xammays

La xammeeyey.

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax aad u ordaaya ahaansho. 2. Wax aad u raran ahaansho (gaadiid).

der. [adjective] boiled, brought to a boil

(tilmaame) cuntooyinka badh le diiday oo laga soomiyay ah. Dh: mamnuucan.

xammaysan: (tilmaame) karkarsan oo heerka ugu kulul gaadhsiisan ah. Dh: baylsan.

xammaysan: (tilmaame) kaynaansan oo xoogu or daya ah. Faras xammaysan ayaa i waydaartay.

de: boiled, brought to a boil

initial: x

lx: xammaysan

pd: (xammaysnaa)

ps: adj-der

key: xammaysan

(Dhammays-ka)

Ilmo bilihii uu uurka ku jiri lahaa wada dhammaystay, oo shinkiisii ku dhashay; aan dhicis ahayn.

m.l 1. Dh. ah: ilmo shinkiisii ku dhashay. 2. Dh. ah: qof laxaad weyn. 3. la-mid: dhammayn.

m.l 1. Dh. ah: ilmo shinkiisii ku dhashay. 2. Dh. ah: qof laxaad weyn. 3. la-mid: dhammayn.

m. n. (adj.): ending, conclusion; full-term baby; full, bulky, complete

(tilmaame) wax aan kala dhinnayn oo ebyan ama aan ahayn dhicis ee ku dhashay shin.

dhammays -ka: (magac, lab, keli) wax aan kala dhinnayn oo ebyan ama aan ahayn dhicis ka yeelid.

bw: dhameys

de: ending, conclusion; full-term baby; [atr.] full, bulky, complete

lx: dhammays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

syn: aakhir, khaatimo

key: dhammays

-ka: (magac, lab, keli) eeg xakamayn.

-da: (magac, dhedig, keli) dheecan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. D xameeti.

-ta: (magac, dhedig, keli) dumarka caruurta iyo dadka aan tamar lahayn. Dh: birimageyday, maxas.

-ka: (magac, lab, keli) eeg asmayn.

(Samays-ka)

1. Wax qabashada wax la qabanayo.

2. Meelaha wax lagu sameeyo.

m.l (-syo, m.dh) 1. Nooc dermooyinka ka mid ah. 2. la-mid: samayn¹.

-ka: (magac, lab, keli) eeg samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xag qudha neef irmaan ka maalid. Hadduu sucu naasaha dhinac la'yahay xagays ayaa lagu maalaa.

xagays-ta: (magac, dhedig, keli) dhan qudha qof kula legdamid ama labada gacmood midba nin kula qabasho. Ninkaan xagays ku ledgay miyuu iska kay celin karaa. Dh: xagayn, xagagelin.

f.g/mg1 (-aalay, -aashay) Dusha wax ku qaadid. m.f.dh, xammaalid.

f.g1 (-say, -stay) Bun saloolid ama dubid.

v. toast; broil

-ka: (magac, lab, keli) dareen dhiirranaan iyo calood adayg leh. Dh: xamaasad.

de: toast; broil

initial: x

lx: xammis

pd: (xammisay)

ps: v1=tr

key: xammis

-ka: (magac, lab, keli) xas ama meel qarsoon oo kale ku qarin. Dh: xasayn.

(Xumays-ta)

1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.

2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

xumays¹: m.l la-mid: xumayn.

xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.

3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.

f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia

xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs

xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.

xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.

(Yamays-ka)

Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fog yahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

m.l (botani) Dhul weyn oo wareegsan oo go'ay oo salkiisu fogyahay oo inta badan biyo galaan, sida kan Gaalkacyo ku yaal.

m. n. deep pond, crevasse filled with water

(Yamais) N, C? Heteropogon contortus (L) Roem. & Achult. Gramineae.

-ka: (magac, lab, keli) Dhul weyn oo godan. oo biyo fadhiisin ah. Geelu yamays buu ka soo cabbay. Dh: yanuun.

de: deep pond, crevasse filled with water Found only in the town of Galkaayo

initial: y

lx: yamays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: yamays

(Cammayn-ta)

Indhaha tirid; camma ka dhigid.

m.f.dh eeg cammee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan wanaagsanayn siin ama ka iibin, iyadoo loo tusayo inuu wanaagsan yahay.

cammayn -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha tirid.

-ka: (magac, lab, keli) xagga danbe marid. Dh: danbays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hambayn.

Naaslay

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raamayn.

(Saamays-ka)

1. Wax qof ama wax ku yimaada oo raad xoog leh, oo oogada iyo maanku iska gartaan oo wax ku qaybsadaan, ku reeba.

2. Karti wax kale sabab u noqon karta, ama keeni karta, ama abuuri karta ama beddeli karta.

m.l la-mid: saamayn.

m. n. effect, impression

-ka: (n) effect (i-fakt) ~ see [eeg] saamayn-ta

-ka: (magac, lab, keli) karti wax kale u noqota sabab ku keenta isbeddel.

de: effect, impression

initial: s

lx: saamays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: saamays

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo gurasho. Meel magaalo ka fog ayaa xaabays lagu yagaan. Dh: qoryays, xaabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) xabag gurasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari qasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xalayn.

f.mg1 (-gay, -gtay) Xoolo, wax dhammaaday ahaansho.

(Xammaal-ka)

Kan hawshiisu tahay inuu dadka alaabada iyo waxyaalaha kaloo culculus u qaado ama u guro, badanaana tunka wax ku qaada.

xammaal¹: m.l la-mid: xammaali.

xammaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) Dusha wax ku qaadid.

m. n. porter, carrier, loader, stevedore

xammaal v. carry baggage

-ay / xammaashay: (v) carry on the back or the shoulders; carry (keeri) —xammaal -ka: (n) freight (fareeyt)-, cargo (kaargow); load (lowdh) ~ xammuul, rar

(fal) dusha wax ku qaad. Joonyadda illaa tukaanka ii xammaal. Dh: qaad.

xammaal -ka: (magac, lab, keli keli) qof muruqmaal ah oo shaqadiisu tahay qaadidda alaabaha iyo dejintooda oo uu tunka ku guro.

-ka: (magac, lab, keli) eeg xantayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo xidhmo ka dhigid. Dh: xirmayn.

-ka: (magac, lab, keli) xurmo iyo shar u samayn.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Cunto, cabbitaan iyo wixi lamida laysasho. 2. Dan ebyasho.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Cunto, cabbitaan iyo wixi lamida laysasho. 2. Dan ebyasho. m.f.dh, dhammaysasho.

v. complete, finish something for oneself

-dhammaystay / dhammaysatay: (v) finish off;eat up; consume (kan-suum). Ex: cuntadaada dhammayso; finish off your food

(fal) intaada idlayso oo waxba ha reebin. Cashadaada dhammayso. Dh: idlayso.

a: dhammeyso

de: complete, finish s.t. for oneself

lx: dhammayso

pd: (dhammaystay)

ps: v3b=tr

key: dhammayso

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. Dh: beertaxaniin.

m.l Qof aan feejignayn oo dareenkiisagarasho meel kale ku mashquulsanyahay.

m.l Qof aan feejignayn oo dareenkiisa garasho meel kale ku mashquulsanyahay.

(Dhammayn-ta)

Wax ka maqnaa ku darid; ebyid; dhammaystirid.

m.f.dh eeg dhammee. la-mid: dhammays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax idlaaday ama soo dhamaystirmay ka dhigid. Dh: dhamayn.

-ka: 1. (n) full grown baby; maturely born, (opposite dhicis). 2. completion

m.l la-mid: fahmaysasho.

f.mg3 (-stay, -satay) Qof wax farxad iyo firfircooni geliya samayn.

f.mg3 (-stay, -satay) Qof wax farxad iyo firfircooni geliya samayn. m.f.dh, fahmaysasho.

v.auto: be clear-headed, conscious ~ awake; feel good

de: be clear-headed, conscious ~ awake; feel good Alt sp: fahmeyso

lx: fahmayso

pd: (fahmaystay)

ps: v3b=auto

key: fahmayso

m.l la-mid: gambaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg ganbaysad.

f.mg3 (-stay, -satay) Gambo madax saarasho.

v.auto: put on a head-scarf ~ kerchief

(fal) gambada xidho; gambo madaxa ku duubo.

de: put on a head-scarf ~ kerchief

lx: gambayso

pd: (gambaystay)

ps: v3b=auto

key: gambayso

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, khatalid oo luggoyn. Dh: hadimayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haramayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laxamayn.

maxammas¹: m.l.kh M. ah: bunka beerkisa marka inta la dubo la tumo ee uu daqiiq noqdo.

maxammas²: f.g1 (-say, -stay) Bun beerkii iyo qasharkii dubid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qammacid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaramayn.

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Raan yeelasho (qof ama geed). 2. Qof maskaxda wax uga dhimanyihiin noqosho.