Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) cuntooyinka badh u diid oo ka soomi. Ka xammay cusbada dhiikar ayuu leeyahaye. Dh: mamnuuc, xammee.

2

xammay: (fal) karkari oo heerka ugu kulul gaadhsii. Biyaha xammay. Dh: kululee, bayli.

3

xammay: (fal) kaynaani oo xoog u eryo. Faraska xammay. Dh: ordisii.

4

xammay: (fal) saacad iyo wax la mid ah buuxi oo cabbay. Beytariga xammay. Dh: buuxi, cabbee.

waa la naqliyay ✓

1

(Xammayn-ta)

2

1. (biyo, ...) heerka u kulul gaarsiin; karkarin.

3

2. Tahan ka orodsiin; kicin.

4

3. (saacad) buuxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xammee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cuntoo badh u diidid oo ka soomin. Dh: mamnuucid.

2

xammayn -ta: (magac, dhedig, keli) karkari heerka ugu kulul gaadhsiin. Biyaha xamma badan ka daa oo fardiiris ka dhig. Dh: baylin.

3

xammayn-ta: (magac, dhedig, keli) kaynaanin xoog u eryid. Dh: ordisiin, eryid.

4

xammayn -ta: (magac, dhedig, keli) saacad, beytari iyo wixii la mid ah buuxin oo cabbayn. Dh: buuxin, shaarjayn, cabbayn.

5

xammayn-ta: (magac, dhedig, keli) buuxsan oo la shaarjeeyey ah. Beytarigu wuu xammaysan yahay Dh: buuxsan, shaarjiyaysan, cabbaysan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xammay.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-aalay, -aashay) Dusha wax ku qaadid. m.f.dh, xammaalid.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qaybta hore ee mindhicirka yar ee lafdhabarleyda. Waa meesha marka cuntadu caloosha ka timaaddo ay kula kulanto dheecaanka xammaytida (oo soo mara marinka xammaytida) iyo weliba insaymyo kale oo ay soo dhiijiyaan qanjidhada dheefshiidku laba tobanlaha laftigiisa, kuwaas oo looga baahanyahay burburinta borotiinnada, kaarboohoydraytyada iyo duxda.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xammaysan. la-mid: xammaysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: xammaysnaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qaybta hore ee mindhicirka yar ee lafdhabarleyda. Waa meesha marka cuntadu caloosha ka timaaddo ay kula kulanto dheecaanka xammaytida (oo soo mara marinka xammaytida) iyo weliba insaymyo kale oo ay soo dhiijiyaan qanjidhada dheefshiidku laba tobanlaha laftigiisa, kuwaas oo looga baahanyahay burburinta borotiinnada, kaarboohoydraytyada iyo duxda.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilmaggaleenka dhedigga kolka uu cunug ku jiro.

2

uur-ka: (magac, lab, keli) naflayda waaweyn inta u dhaxaysa miskaha iyo bogga iyo labada keliyood ee ay ku jiraan uurkujirtu sida: beer, beeryaro, ganac, xammayti, kaadihays iyo wixii la mid ah.

3

uur-ka: (magac, lab, keli) garashada iyo maanka qarsoon ee wax lagu kala sooco. Dh: maan, haab.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) cuntooyinka badh le diiday oo laga soomiyay ah. Dh: mamnuucan.

2

xammaysan: (tilmaame) karkarsan oo heerka ugu kulul gaadhsiisan ah. Dh: baylsan.

3

xammaysan: (tilmaame) kaynaansan oo xoogu or daya ah. Faras xammaysan ayaa i waydaartay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cuntooyinka badh u diid oo ka soom Ka xammee cusbada. Dh: mamnuuc, xammay.

2

xammee: (fal) karkari oo heerka ugu kulul gaadhi. Biyaha xammee. Dh: kululee, bayli.

3

xammee: (fal) kaynaani oo xoog u eryo. Dh: ordisii.

4

xammee: (fal) saacad iyo wax la mid ah buuxi o cabbay. Dh: buuxi, cabbee.

waa la naqliyay ✓

1

de: boiled, brought to a boil

2

initial: x

3

lx: xammaysan

4

pd: (xammaysnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xammaysan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dheecan huruud ah oo beeryartu cuntada ku sii dayso. D xameeti.

waa la naqliyay ✓

1

(Cammayn-ta)

2

Indhaha tirid; camma ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cammee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan wanaagsanayn siin ama ka iibin, iyadoo loo tusayo inuu wanaagsan yahay.

2

cammayn -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha tirid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax soo dhamaystirmay ama idlaaday ka dhig. Dh: dhamee.

waa la naqliyay ✓

1

(n) the breast.

2

naaso

waa la naqliyay ✓

(fal) xakame geli; xakamaha ku xidh. Faraska xakamay oo degdeg u fuul. Dh: xakamee.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) Xoolo, wax dhammaaday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Xammaal-ka)

2

Kan hawshiisu tahay inuu dadka alaabada iyo waxyaalaha kaloo culculus u qaado ama u guro, badanaana tunka wax ku qaada.

waa la naqliyay ✓

1

xammaal¹: m.l la-mid: xammaali.

2

xammaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) Dusha wax ku qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. porter, carrier, loader, stevedore

2

xammaal v. carry baggage

waa la naqliyay ✓

-ay / xammaashay: (v) carry on the back or the shoulders; carry (keeri) —xammaal -ka: (n) freight (fareeyt)-, cargo (kaargow); load (lowdh) ~ xammuul, rar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha wax ku qaad. Joonyadda illaa tukaanka ii xammaal. Dh: qaad.

2

xammaal -ka: (magac, lab, keli keli) qof muruqmaal ah oo shaqadiisu tahay qaadidda alaabaha iyo dejintooda oo uu tunka ku guro.

waa la naqliyay ✓

xi. la-mid: ama.

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eeg ama.

waa la naqliyay ✓

fk. Mindhaa.

waa la naqliyay ✓

f.. Mindhaa.

waa la naqliyay ✓

(v) 1. are you....? or will you....? ~ miyaad. Ex: ammaa tagaysaa? are you or will you be going?. 2. at what time: when ~ goormaa. Ex: ammaa tagaysaa? when are you going?3. might (mayt). Ex: ammaa Cali tagaa; AU might go

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo xanuun hayo xoq oo sancee. Dh: asmee.

2

asmay: (fal) asmo ku akhri. Dh: habaar, asmee, inkaar.

3

asmay: (fal) calaamad iyo amaarad u yeel.

waa la naqliyay ✓

Indhaha beelay; aan wax arag.

waa la naqliyay ✓

gamma, n.m. - waa shucaac raadiyo-aktif ah; xarafka saddeexad ee alifbeetada Giriiga (gaama, isagoo wayn Γ, isagoo yar γ).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg labo.

waa la naqliyay ✓

s.f. - hooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Samay-da)

2

Samayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: samayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. spearshaft

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey lagu dhaho qof lab oo maradu ka baylahday. Samay ku dheh wiilka. Li: dhiidhiibso.

2

samay: (fal) erey lagu yidhaahdo awrta marka caynka laga dusin kari waayo hoostiisa; dabadeed awrku inta hingado kor isu qaado banneeyo meel uu maro caynku.

3

samay: (fal) wax fal. Samay wixii laguu diray. Dh: samee, suubbi, waxay.

4

samay: (fal) dermo iyo wixii la mid ah, falki.

5

samay: (fal) xadhig iyo wixii la mid ah, sooh.

6

samay -da: (magac, dhedig, keli) usha waranka ee u dhexaysa alwaaxa iyo jiffada. Goormaa warankii Sooyaal loo doonay samaydii.

7

samay-da: (magac, dhedig, keli) aag dhuleed, col duulaa qabsado ama udub beeleed dalriix taabo. Axmed Gurey halkuu samayda dhigay soohdintii qaranka. Dh: xad.

8

samay-da: (magac, dhedig, keli) baal haldhaa oo leeb, hooto ama fallaadh salka danbe kaga xidhma; gamuun qaanso oo la gano. Dh: dabo.

waa la naqliyay ✓

Sida samayda tusmoreebta, qaanso-waraarida, baanad-dhuunta iwm.

waa la naqliyay ✓

1

de: spearshaft

2

initial: s

3

lx: samay

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

see: samayo

7

key: samay

waa la naqliyay ✓

1

(Xalay-da)

2

Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu danbeeyey; (ama xalayto).

waa la naqliyay ✓

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Habeennadii la soo dhaafay, kan ugu dambeeyay. la-mid: xalayto.

waa la naqliyay ✓

f. n. last night, yesterday evening

waa la naqliyay ✓

(adv) last night ~ xaleyto

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax saabuun lagu maydhay biyo caddaan ah kaga saar oo saabuunta ku dhaafi. Dh: xalee, xallee.

2

xalay-da: (magac, dhedig, keli) xilliga kolkaa la jooga habeenka ka horreeya ee tegey; habeennadii dhaafay kii u dambeeyey. Dh: xalayto, xalaytoole.

waa la naqliyay ✓

1

a: xaley

2

de: last night, yesterday evening

3

initial: x

4

lx: xalay

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-time

7

key: xalay

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dhuun; hunguri; cune.

2

xamag -ta: (magac, dhedig, keli) dheecaan ka yimaadda ama laga liso geedaha qaarkood oo kolkii uu neecaw dareemo isqabsada oo adkaada. Xamag cadaadeed ayaan suuqa ka iibsaday. Dh: xabag.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xamar-ka) (fardo) midab guduud ah ama guduudmadow.

2

2. (Xamar-ta) Raqay.

waa la naqliyay ✓

1

xamar¹: m.l.kh X. ah: midab guduudan.

2

xamar²: m.dh Raqay.

waa la naqliyay ✓

1

xamar¹: m.l.kh X. ah: midab guduudan.

2

xamar²: m.dh Raqay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Mogadishu [capital city of Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] chestnut ~ dark red color (of a horse)

2

xamar [feminine] n. tamarind (tree and fruit)

waa la naqliyay ✓

Mogadiscio (nom ancien de Mogadiscio).

waa la naqliyay ✓

1

(Hamar) NFD,S Tamarindus indica L. Caesalpinaceae.

2

N Pistacia aethiopica Kokwaro. Anacardiaceae.

waa la naqliyay ✓

(n) Mogadishu or Mogadisho; the capital city of Somalia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha tidic yaryar oo madaxa ku dhejisan u samee. Qofba timo xamar. Dh: tidic.

2

xamar: (tilmaame) cas oo midabkiisu yahay xamar waxana yeesha dibida, fardaha iyo awrta.

3

xamar -ka: (magac, lab, keli) calaamad gabdhaha aan weli la guursan u gaar ah oo timaha inta la tidco dubka madaxa lagu nabo oo si xarraga leh la isku barbar dhigo.

4

xamar -ka: (magac, lab, keli) midab aad u cas oo fardaha iyo dibida lagu arko. Xamar weeye oo midab fardood kala xariir roone. Dh: guduud.

5

xamar -ta: (magac, dhedig, keli) geed weynaada oo caleen yaryar oo doog ah bixiya oo midhihiisu dhanaan yihiin oo sharaab iyo wax yaale kale laga sameeyo. Dh: raqay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dumarka caruurta iyo dadka aan tamar lahayn. Dh: birimageyday, maxas.

waa la naqliyay ✓

(Hammi) S Moringa borziana Mattei Moringaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun nafaqo darro keento oo dumarka dhala ama uurka leh afka kaga dhaca. Dh: xame.

waa la naqliyay ✓

pr. n., masculin: Hamsah

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Hamsah

3

initial: x

4

lx: Xamsa

5

ps: name-m/f

6

key: Xamsa

waa la naqliyay ✓

name-m in control; lion, strong

waa la naqliyay ✓

(fal) xas qarsoon geli oo indhaha dadka ka qari. Dh: qari, xasee, khabbee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sidii la doonayay si ka duwan oon laga raalli ahayn u samee. Dh: xumee.

2

xumay: (fal) si xun u gal; wax xun ku fal; xumaan ku samay. Li: wanaaji, fiicnee.

3

xumay: (fal) aalad lagu shaqaynayo caddil oo wax cilladaysan ka dhig. Mooteerka xumay mid cusub ha la soo libiyee. Dh: cilladay, kharrib

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bambo qaraxda ku tuur.

2

bambay: (fal) ceel, bam biyo kaga soo saar.

3

bambay: (fal) walax hawo ka buuxi adiga oo bam adeegsanaya.

waa la naqliyay ✓

La moodo inuusan wax kala garana hayn; degganaan la moodo in doqonnimo ku jirto; maahsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof maskax ahaan aan baraarugsanayn ahaansho; maahsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof maskax ahaan aan baraarugsanayn ahaansho; maahsan. m.f.dh, dammanaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: absent minded

2

lx: damman

3

pd: (dammanaa)

4

ps: adj-der

5

key: damman

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la cunayo, hambo reeb; wax ka tag.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a wish or longing; ambition (aam-bishin)-, desire (dizaayer)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa maanka lagu hayo. Dh: iddidiilo, mala'awaal.

waa la naqliyay ✓

Dubbe, burris

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel carradeedu xuntahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kamma'-a)

2

Waxaan kas loo falin ama loo oran; gef.

waa la naqliyay ✓

1

kamma'¹: m.l.fk Wax aan kas ama ula kac loo falin. la-mid: kama'¹.

2

kamma'²: f.mg1 (-a'ay, -a'day) Kas iyo ulakac la'aan wax u samayn. la-mid: kama'².

waa la naqliyay ✓

m.l.fk Wax aan kas ama ula kac loo falin. la-mid: kama'.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): mistake, blunder; unintentional, by mistake ~ chance

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) accidental (ak si-dental); unintentional (an-in-teen-shinal); inadvertent (in adh veer-tant) ~ kama'

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax aan kas loo samayn ama loo odhan; wax illowshiiyo iyo u badheedh la'aan ku yimaadda ama ku dhaca. Li: kas, camdi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gef, halmaan; See also: kama'

2

de: mistake, blunder; [atr.] unintentional, by mistake ~ chance

3

lx: kamma'

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m

6

key: kamma'

waa la naqliyay ✓

خطأ

waa la naqliyay ✓

(fal) labee oo mar kale ku celi. Shaaha i lammad. Dh: labee.

waa la naqliyay ✓

/maamal/mammals;(n) naasleey (xayawaanka naasleeyda ah, sida dadka, xoolaha, eyga, libaaxa iwm).

waa la naqliyay ✓

Wax deddan, wax daran, wax kulul.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax mammay ahaansho. 2. Wax, wax ku dhiirran ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax mammay ahaansho. 2. Wax, wax ku dhiirran ahaansho. m.f.dh, mammanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] at the peak stage, high point ~ climax of something, 'hot'

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) walafsan ah; iimaan laawe ah. Qof cuntada ku mamman kari baa laa yidhaa. Dh: daran, kowkansan, maanqaadan.

waa la naqliyay ✓

1

de: at the peak stage, high point ~ climax of s.t., 'hot'

2

lx: mamman

3

pd: (mammanaa)

4

ps: adj-der

5

xe: He was a hot movie star (i.e., at the peak of his career).

6

xv: deddan, daran

7

key: mamman

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha iyo wejiga ka hanjab.

2

qammac-a: (fal) qaaqaayir ay dumarku indhaha iyo wejiga isku caayaan oo ay ku dagaallamaan.

waa la naqliyay ✓

Dignathia gracilis 10, Enneapogon cenchroides 20, E. schimperanus 30, Leptothrium senegalense 01, Eragrostis ciliaris 10, Leptothrium senegalense 50, Panicum coloratum 10, P. maximum 10, Sporobolus somalensis 10, Sti pagrostis hirtigluma 10, Tetrachaete elionuroides 20, Tet rapogon tenellus 10

waa la naqliyay ✓

1

(Rarmai) C Panicum coloratum L. Gramineae.

2

C Sporobolus somalensis Chiov. Gramineae.

3

C Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rupr) De Winter. Gramineae.

4

C Digitaria pennata (Hochst) T. Cooke. Gramineae.

5

C Dignathia gracilis Stapf. Gramineae.

6

C Enneapogon cenchroides (Roem. & Schult.) C.E.Hubb. Gramineae.

7

C Enneapogon schimperanus (A. Rich.) Renv. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Rimmay-da) Xoolaha inta rimman.

2

2. (Rimmay-ga) Ilmasideen; min.

waa la naqliyay ✓

1

rimmay¹: m.l (-yo, m.dh) Ilmaggaleen; min.

2

rimmay²: m.dh.kh Geela ama xoolaha inta rimman. la-mid: rimmayo.

waa la naqliyay ✓

1

rimmay¹: m.l (-yo, m.dh) Ilmaggaleen; min.

2

rimmay²: m.dh.kh Geela ama xoolaha inta rimman. la-mid: rimmayo.

waa la naqliyay ✓