xamiir — Macnaha & Turjumaada

m.l Qashinka badda ama webigu dibadda u soo saaraan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waxaruhu marka ay ka go'aan naaska hooyadood oo ay gooni u daaqaan; aaran. 2. la-mid: ammiir.

waa la naqliyay ✓

m. n. leader

waa la naqliyay ✓

name-m prince, ruler, leader

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) emir (i-miir)-, a prince (piriins)-, governor or leader ~ ammiir

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bulsho muslim ah cidda u talisa. Cumar Binu Khadaab wuxuu ahaa amiirkii mu'miniinta.

2

amiir -ka: (magac, lab, keli) wiil boqor dhalay.

3

amiir -ka: (magac, lab, keli) boqorka shinnida. Shinni ammiirkii laga qabtay ayuu colkii noqday kolkii hoggaankii laga dilay. Dh: boqor.

waa la naqliyay ✓

1

de: leader Alt sp: ammiir

2

lx: amiir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: amiir

waa la naqliyay ✓

Cordia suckertii 20

waa la naqliyay ✓

m.l Wax la xiriira garaadka aadanaha oo fara wanaagga xumahana ka reeba.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax la xiriira garaadka aadanaha oo fara wanaagga xumahana ka reeba.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] (adj.): conscience, morality; moral

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) conscience (koon-shansi); morality (mo-raa-liti)', moral (moorel); ethics (e-thakis)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) awoodda garasho ee qofku ku kala saaro waxa xun iyo waxa wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: conscience, morality; [atr.] moral

3

lx: damiir

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: damiir

waa la naqliyay ✓

1

(Qamiir-ka)

2

Khamiir.

waa la naqliyay ✓

1

qamiir¹: m.l la-mid: khamiir¹.

2

qamiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: khamiir².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. yeast; seasoning

2

qamiir v. ferment

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. ferment (feerment); yeast (yiist); something that causes fermentation (feermanteeyshen) ~ khamiir. 2. dough (dow) ~ cajiin,

2

qamiir -ay / tay: (v) undergo fermentation; ferment (feer ment) qamiiri -yey / say: (v) ferment (feer ment); raise dough until it puff up ~ khamiiri

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto laga sameeyo daqliqda oo lagu daro xabasuud sallid, sonkor iyo waxyaale kale oo inta badan cuwaaf ahaan car- ruurtu u cunaan. Dh: cusheer, khamiir.

waa la naqliyay ✓

name-m companion, entertainer, pleasant, patient, conversant

waa la naqliyay ✓

présent.

waa la naqliyay ✓

name: Hameed

waa la naqliyay ✓

name-m grateful, one who praises

waa la naqliyay ✓

1

cf: xamdi

2

de: Hameed

3

initial: x

4

lx: Xamiid

5

ps: name-m

6

key: Xamiid

waa la naqliyay ✓

m.dh Candhuuf

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mean (miin) or selfish (sal-fish) man; bad person ~ qof xun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof liita oo la quadhsado isna is bahdila. Dh: liiti. Li: muxtaram.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xariir-ka) a) Caano iyo biyo la isku daro; barax. b) Sarmo indhaha baalkooda hoose, docdiisa gudaha ah oo xagga isha u jeedda, lagu dhigo oo dhiig yar looga keeno (waa farsamo lagu daweeyo xanuun indhaha ku dhaca). c) Summad xoolaha lagu dhigo. d) Hadal la qoonsado oo bareer la isu yiraahdo; (xan iyo xariir).

2

2. (Xariir-ta) a) Dun qurux badan oo jilicsan oo diirdiirxariireeddu samayso. b) Dharka duntaas laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

xariir¹: m.l Caano biyo badan lagu daray; candiid; cindiid.

2

xariir²: m.dh 1. Dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. 2. (-ryo, m.dh) Summad idaha dhegaha looga dhigo oo labo alif ah.

3

xariir³: f.g1 (-ray, -rtay) Barxid (caano). la-mid: xariiri.

waa la naqliyay ✓

1

xąriir¹: m.dh Lafdhabar; arxan. la-mid: xiriir².

2

xąriir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: xiriir³ (3).

waa la naqliyay ✓

1

m.dh 1. Dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. 2. (-ryo, m.dh) Summad idaha dhegaha looga dhigo oo labo alif ah.

2

xąriir¹: m.dh (cilmiga naflayda) Lafdhabar; arxan.

3

xąriir²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: xiriir².

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): silk (cloth ~ fabric)

2

xariir m. n., (mass n.): milk diluted with water, milk and water mixed together

3

xariir v. dilute milk with water, put (a lot of) water into milk

4

xariir m. n. method of doctoring diseases of the eye by bleeding

5

xariir v. bleed, doctor an eye disease by bleeding

waa la naqliyay ✓

name-m diluted; silk (cloth~ fabric); bleed, doctor an eye disease by bleeding. Lit: purity. Syn: Xariiro, Xariirre

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) silk (silk)

2

xariir -ka: (n) see [eeg] xiriir -ka

3

xariir -ka: (n) watered milk ~ barax

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil quruxsan oo loo rajaynaayo dabeecad dabacsan sida xariirta oo kale.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) il nabar ku dhacay baalka sare oo xagga hoose ah ka sar oo dhiig isha dhexdeeda ku sii daa. Isha xariir intaanu nabarku bu'da gaadhin.

2

xariir: (fal) caano iyo biyo isku badhax. Caanahu xariir. Dh: badhax.

3

xariir: (fal) summad xariir ah xoolaha ku same Lo'da xariir. Dh: calaamadee, summadee.

4

xariir: (fal) xidhiidh la samee. Aabbo la xariir innoo yimaaddee.

5

xariir -ka: (magac, lab, keli) caano iyo biyo la isku daro. Dh: badhax.

6

xariir -ka: (magac, lab, keli) sarmo indhaha baa kooda hoose docdiisa gudaha ah ee xagga isha jeedda lagu dhigo oo dhiig yar looga keeno.

7

xariir -ka: (magac, lab, keli) hadal lagoonsade badheedh la isku yidhaahdo. Hadalka xanum odhanaaye waa xariir. Li: xan.

8

xariir -ka: (magac, lab, keli) cilaago laba dhina iyo in ka badan ka dhaxaysa. Dh: xidhiidh.

9

xariir -ta: (magac, dhedig, keli) dhar laga sam dun qaaliya oo jilicsan oo ay samayso jaadada dirindiirta jaad ka mid ahi.

waa la naqliyay ✓

1

(Khamiir-ka)

2

1. Baqa ama kalaggo'a ka samaysma badarka iyo miraha u rogmanaya, waxa ay ahaayeen wax ka duwan oo hor leh.

3

2. Waxyar oo dhanaan (salsal, gundhig, qaab, ...) oo wixii lagu daro ka dhiga dhanaan, karuur, baq, cajiin, ...

waa la naqliyay ✓

1

khamiir¹: m.l 1. Badar cajiiman, muddo la huuriyo si loo dubi karo. 2. Badar yar, cajiiman oo canjeero, bur iyo wixi lamida lagu fixiyo.

2

khamiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Badar cajiiman khamiir noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

khamiir¹: m.l 1. Badar cajiiman, muddo la huuriyo si loo dubi karo. 2. Badar yar, cajiiman oo canjeero, bur iyo wixi lamida lagu fixiyo.

2

khamiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Badar cajiiman khamiir noqosho. m.f.dh, khamiirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. enzyme; fermented matter

2

khamiir v. ferment

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. dough (dow) ~ cajiin. 2. fermenting (feer menting) agent; yeast (yiist); something that causes fermentation (feer-man-teey-sheri) ~ qamiir

waa la naqliyay ✓

1

-ka: badar cajiiman, khamiir noqosho.

2

khamiir -ka: (magac, lab, keli) badar cajiiman oo inta muddo la huuriyo, haddana la dubo.

3

khamiir -ka: (magac, lab, keli) in yar oo badar ah oo cajiiman oo kolkaa canjeero, bur iyo wixii la mid ah lagu fixiyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: khamiiri.

waa la naqliyay ✓

v. make something ferment ~ rise

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. ferment ~ rise

2

lx: qamiiri

3

pd: (qamiiriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: qamiiri

waa la naqliyay ✓

name-f companion, entertainer, pleasant, patient, conversant

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hameeda

waa la naqliyay ✓

name-f grateful, one who praises

waa la naqliyay ✓

1

cf: xamdi

2

de: Hameeda

3

initial: x

4

lx: Xamiida

5

ps: name-f

6

key: Xamiida

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) adkaysi oo dulqaad yeelasho; dul u yeelasho. Dh: xamilis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xantiir-ka)

2

Qof aan waxba haysan; sabool; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

xantiir¹: m.l (-rro, m.dh) Qof aan waxba haysan; sabool; cayr.

2

xantiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof aan hanti lahayn noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

xantiir¹: m.l (-rro, m.dh) Qof aan waxba haysan; sabool; cayr.

2

xantiir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qof aan hanti lahayn noqosho. m.f.dh, xantiirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poor person

2

xantiir [inchoative] v. become poor, go broke, become bankrupt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caydhaw; xoolobeel. Haddaad waxaaga ilaashan waydo xantiir. Dh: caydhow.

2

xantiir-ka: (magac, lab, keli) qof sabool ah oo aan bar xoolaad lahayn. Dh: sabool, caydh. Li: qani.

waa la naqliyay ✓

name-m silk (cloth ~ fabric); bleed, doctor an eye disease by bleeding. Lit: purity. Syn: Xariir, Xariiro

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: xariir³.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Caano biyo badan ku darsasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. mix milk with water (for oneself)

2

xariiro v. bleed, doctor one's own eye disease by bleeding

waa la naqliyay ✓

name-f silk (cloth ~ fabric); bleed, doctor an eye disease by bleeding. Lit: purity. Syn: Xariir, Xariirre

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh qurux iyo dhaqan ba lagu metaalay xariirta qaaliga ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) sumadxo lagu dhigo. Dh: calaamad.

2

xariiro: (fal) isha baadkeeda sare hoostiisa sar oo dhiig ka sii daa.

3

xariiro: (fal) caano badhxo. Caanahaaga xariiro.

4

xariiro: (fal) summad xariir ah xoolaha ku samayso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dab idaha naasaha lagaga xoqo si ay maqasha uga gudhaan.

waa la naqliyay ✓

1

miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir. 3. la-mid: miirid¹.

2

miir²: m.dh 1. la-mid: miid. 2. Meel yar oo biyo qabatin leh.

3

miir³: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid.

waa la naqliyay ✓

1

miir¹: m.l 1. Wax la miiray. 2. la-mid: miyir.

2

miir²: f.g1 (-ray, -rtay) Hoore gufur ka saarid. m.f.dh, miirid.

waa la naqliyay ✓

v. filter, strain

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) draw off liquid by filtration: leach (liij); filter (fil'tar); percolate (peer 'kileeyt), strain (ista-reeyn), elutriate (i-li-tiri-yeeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere wax kale ku dhex jira dhinac uga shub; inta saafiga gaar u shub. Dh: sooc.

2

miir: (fal) laba dareere oo isku jira kala saar oo kala shub. Subagga iyo biyah kala miir.

3

miir -ka: (magac, lab, keli) deyr dhagax ama leben ah. Miir adag ayaa wershedaha lagu maageeraa.

4

miir -ta: (magac, dhedig, keli) subag, malab iyo wixii la mid ah inta miidda ah ee qushka oo dhan laga sifeeyo. Malab miir ah ayaa la ii keenay.

waa la naqliyay ✓

1

de: filter, strain

2

lx: miir

3

pd: (miiray)

4

ps: v1=tr

5

key: miir

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Timo iyo wixi lamida gun ka jarid. m.f.dh, xiirid.

waa la naqliyay ✓

v. shave, cut (hair) off completely

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) shave (sheeyv); shave body hair with a razor (reey-zer) or shaver (sheey-ver)

waa la naqliyay ✓

(fal) timo moolee ama gaabi. Dh: jar, goo.

waa la naqliyay ✓

1

de: shave, cut (hair) off completely

2

initial: x

3

lx: xiir

4

pd: (xiiray)

5

ps: v1=tr

6

xe: Do you want a shave?

7

xv: Garka inaan kuu xiiro miyaad rabtaa?

8

key: xiir

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caanaha gadhoodhka ah kolka la lulo ee subagga laga saaro. Mar hadduu ariiraha dhamow oofta ka hillaabto. Ashahaadadiisu ba markaa waa Allawsahale! Dh: ciir.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: himir.

waa la naqliyay ✓

Cordia suckertii 70, Ehretia sp. aff. buxifolia 10, Ochna inermis 01

waa la naqliyay ✓

1

(Hamir) May Ehretia buxifolia Roxb. Boraginaceae.

2

S Boureria lyciacea Thulin. Boraginaceae.

3

C Boureria orbicularis (Hutch & Bruce) Thulin. Boraginaceae.

4

C Ehretia buxifolia Roxb. Boraginaceae.

5

C Cordia suckertii Chiov. Boraginaceae.

6

May Ochna inermis Penzig Ochnaceae

waa la naqliyay ✓

1

qamir¹: m.l Q. ah: badar yar oo ceeriin ah.

2

qamir²: f.g1 (-ray, -rtay) Badar ceeriin ku cunid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) badar ceeriin ku cunid (qof).

2

qamir-ka: (magac, lab, keli) badar yar oo ceeriin ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Samir-ka)

2

Dulqaadad; adkaysi (ama sabir).

waa la naqliyay ✓

1

samir¹: m.l Dulqaad iyo adkaysi dhibaato loo yeesho. la-mid: sabar¹.

2

samir²: f.mg1 (-mray, -mirtay) Dulqaad iyo adkaysi dhibaato u yeelasho. la-mid: sabar².

waa la naqliyay ✓

1

samir¹: m.l Dulqaad iyo adkaysi dhibaato loo yeesho. la-mid: sabar.

2

samir²: f.mg1 (-mray, -mirtay) Dulqaad iyo adkaysi dhibaato u yeelasho. la-mid: sabar.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] patience, being patient, letting go (of strong emotion)

2

samir [inchoative] v. be patient ~ resigned, let go of (loved one, ambition, desire)

waa la naqliyay ✓

1

-samray / samirtay: (v) accept the situation with patience; be tolerant.

2

samir -ka: (n) patience (peey-shansi); endurance (en-dhuu-rans) ~ samar, dulqaad

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dul yeelo: dulqaado; dhabar adayg. Samara sedkii ma waayo.

2

samir-ka: (magac, lab, keli) dhibta iyo xumaanta, oo aan lala cataabin, adkaysi loo yeesho, dulqaadka loo leeyahay dhibta iyo rafaadka. Saxarlaay ha fududaan, samir yeelo weligaa. Dh: dul, sabir, dulqaad, adkaysi, sabir.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Xamar-ka) (fardo) midab guduud ah ama guduudmadow.

2

2. (Xamar-ta) Raqay.

waa la naqliyay ✓

1

xamar¹: m.l.kh X. ah: midab guduudan.

2

xamar²: m.dh Raqay.

waa la naqliyay ✓

1

xamar¹: m.l.kh X. ah: midab guduudan.

2

xamar²: m.dh Raqay.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Mogadishu [capital city of Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] chestnut ~ dark red color (of a horse)

2

xamar [feminine] n. tamarind (tree and fruit)

waa la naqliyay ✓

Mogadiscio (nom ancien de Mogadiscio).

waa la naqliyay ✓

1

(Hamar) NFD,S Tamarindus indica L. Caesalpinaceae.

2

N Pistacia aethiopica Kokwaro. Anacardiaceae.

waa la naqliyay ✓

(n) Mogadishu or Mogadisho; the capital city of Somalia

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha tidic yaryar oo madaxa ku dhejisan u samee. Qofba timo xamar. Dh: tidic.

2

xamar: (tilmaame) cas oo midabkiisu yahay xamar waxana yeesha dibida, fardaha iyo awrta.

3

xamar -ka: (magac, lab, keli) calaamad gabdhaha aan weli la guursan u gaar ah oo timaha inta la tidco dubka madaxa lagu nabo oo si xarraga leh la isku barbar dhigo.

4

xamar -ka: (magac, lab, keli) midab aad u cas oo fardaha iyo dibida lagu arko. Xamar weeye oo midab fardood kala xariir roone. Dh: guduud.

5

xamar -ta: (magac, dhedig, keli) geed weynaada oo caleen yaryar oo doog ah bixiya oo midhihiisu dhanaan yihiin oo sharaab iyo wax yaale kale laga sameeyo. Dh: raqay.

waa la naqliyay ✓

1

(Xamdi-ga)

2

Mahad; shugri; xamdinnaq.

waa la naqliyay ✓

1

xamdi¹: m.l Mahad; shugri; xamdinnaq.

2

xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin.

waa la naqliyay ✓

1

xamdi¹: m.l Mahad; shugri.

2

xamdi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Ku x.: Eebbe u mahad naqid; shukrin. f.g1, xamdinnaq. m.f.dh, xamdiyid.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Hamdi

waa la naqliyay ✓